Кіріспе

Мамонт бұлағы – Арканзас штатындағы Озарк платосында пайда болатын, бірінші дәрежелі үлкен карст бұлағы. Бұл Арканзастағы ең үлкен бұлақ және Озарк платосы аймағындағы екінші үлкен бұлақ, ал үшіншісі – Биг Спринг және Гриер Спринг бұлақтары. Мамонт бұлағы әлемдегі ең үлкен табиғи бұлақтардың бірі. Бұлақтың су тоғаны толығымен Мамонт Спринг мемлекеттік паркінің ішінде орналасқан. Парк Арканзастың солтүстік-орталық бөлігіндегі Мамонт Спринг қаласында орналасқан. Су тоғаны 63-ші АҚШ федералды тас жолының жанында, Миссури штатының шекарасынан оңтүстікке қарай 500 фут қашықтықта орналасқан, сондықтан оны тас жолдан жақсы көруге болады. Бұлақтың көп су шығаруы бірнеше жүз футқа дейін ағып, Спринг өзенінің жылы саласымен бірігіп, Спринг өзенін құрайды. Бұлақтан шығатын судың салқыны троту аулауға өте қолайлы жағдай жасайды және Спринг өзенінде су спортымен айналысу үшін жеткілікті ағыс қамтамасыз етеді. 1972 жылдың маусым айында Мамонт бұлағы Ішкі істер департаментімен Ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланды.

Сипаттама

Миссуридің оңтүстігінде жауын-шашын жер асты суына сіңіп, кең жүйелер мен қуыстар арқылы ағып өтеді. Бұл қуыстар жер асты өзенін қалыптастырады, ол әрі қарай Арканзас штатының Маммут-Спринг қаласында жер бетіне шығады. Жер бетіне шыққан су 10 акр жерді алып жатқан бұлақ көлшегін құрайды, ол биік тас бөгеттен асып төгіледі. Бұлақ шамамен 9 м³/с (322 куб фуд/сек) гармоникалық орташа ағыспен су шығарады. Судың температурасы тұрақты түрде 14 °C (58 °F) құрайды. Маммут бұлағының орнында бұлақтың өзін көру мүмкін емес, себебі оның аузы үлкен бұлақ көлшегінің бетінен 21 метр (70 фут) тереңдікте жатыр. Маммут-Спрингтің солтүстік-батысына қарай 9 миль жерде, Миссури штатының Гранд-Гальф мемлекеттік саябағындағы құлаған үңгірде келушілер бұлақты сумен қамтамасыз ететін жер асты өзенінің бір бөлігін көре алады. Үңгірдің қалдықтары қазір 40 метр (130 фут) тереңдіктегі жар болып табылады, үстінен табиғи көпір салынған. Бояу сынақтары Гранд-Гальфтағы 40 метрлік (130 фут) жардан ағып жатқан судың ағымдағы үңгір арқылы шығып, Маммут-Спрингте пайда болатынын көрсетті.

Өнеркәсіптік пайдалану

Бұл бұлақ еуропалықтардың алғашқы қоныстану дәуірінен бастап астық диірменін қуаттандыру үшін пайдаланылған. "Маммот Спринг Миллинг" компаниясы бұлақ көлінің шығу жерінен төмен қарай бөгет және сумен жұмыс істейтін астық диірменін салған. 1925 жылы бөгетті "Арканзас-Миссури Электр" компаниясы сатып алып, бөгет орнында гидроэлектр стансасын салған. Бұл станса 1972 жылға дейін айналасындағы аймақтарды электр қуатымен қамтамасыз еткен.

Парк

1957 жылы Мамонт Спринг мемлекеттік паркі құрылды. Дегенмен, айналасындағы жерлерді сатып алу 1972 жылға дейін мүмкін болмады. 1972 жылға дейін Маммут Спринг мал сату алаңы жергілікті кәсіпкер Берт Кеннет Бишоп пен оның серіктесімен бірлесіп басқарылды, ол қазіргі Қонақтар орталығы тұрған жерге жақын орналасқан. Жергілікті шаруалар мал мен басқа да тауарларын сату үшін осы жерге үнемі келіп тұратын, мысалы, Говард Грин қолмен жасалған таяқтарды сатқан. Осы кезеңнен кейін штат заң шығарушы органы жерді мемлекеттік пайдалануға алу және оны мемлекеттік саябаққа қосу туралы шешім қабылдады. Алғашқы Фриско депосы 1971 жылы қайта жаңартылып, қазір теміржол және бұлақ аймағына қатысты артефакттар мен естеліктерді сақтау орны ретінде пайдаланылады. Мемлекеттік саябақта келушілер орталығы, демалыс алаңдары, жаяу серуендеу жолдары, сондай-ақ бөгет пен гидроэлектростанцияға экскурсиялар ұйымдастырылады. АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі бұлаққа жақын балық шаруашылығын күзетеді.