Кіріспе
Америкалық тарихшы Гаррет Маттингли (6 мамыр 1900 жыл - 18 желтоқсан 1962 жыл) Колумбия университетінде Еуропа тарихы профессоры болған және ерте замана дипломатиялық тарихы саласында маманданған. 1960 жылы ол "Испания армадасының жеңілісі" кітабы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды.
Garrett Mattingly (May 6, 1900 – December 18, 1962) was a professor of European history at Columbia University who specialized in early modern diplomatic history. In 1960 he won a Pulitzer Prize for The Defeat of the Spanish Armada.
Ерте өмір және білім
Вашингтонда туған Мэтингли бастауыш мектепті Вашингтонда, ал орта мектепті 1913 жылы отбасы Каламазуға көшкеннен кейін Мичиганда оқыды. Бітірген соң, 1918-1919 жылдары АҚШ армиясында сержант болып қызмет етті. Кейін Гарвард университетінде summa cum laude (үлгілі дипломмен) "А" бағасын алды (1923) және бакалавр болып оқығанда Францияда Страсбург пен Париж қалаларында, сондай-ақ Италияда Флоренцияда білім алды. Нью-Йорк қаласындағы баспаханада екі жыл жұмыс істегеннен кейін Гарвардта тарих бойынша магистр дәрежесін алды (1926) және Иллинойс штатының Эванстон қаласындағы Солтүстік-Батыс университетінде тарих және әдебиет пәнін оқыту арқылы академиялық мансабын бастады. Ол жерде жазушы Бернард Девотомен жақын жеке және кәсіби қарым-қатынас орнатты. Мэтингли 1935 жылы Гарвардта докторлық диссертациясын қорғады, он алтыншы ғасырға қызығушылығы артып, Испания империясы тарихы бойынша маман Роджер Б. Мерриманның ықпалына түсті. Гюггенхайм стипендиясын төрт рет жеңіп алып, 1937-1938 оқу жылында еуропалық мұрағаттарда жантық зерттеулер жүргізді. Бірінші дереккөздерді оқу үшін Мэтингли бірнеше шетел тілдерін және он алтыншы ғасырға тән жазу стилін үйренді. Кітап Әдеби гильдияның таңдауына ілікті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мэтингли АҚШ Әскери-теңіз резервінде лейтенант-коммандер болып қызмет етті, бірақ қызметінің көп бөлігін Вашингтонда барлау офицерлеріне оқытумен өткізді. Осы процесте Мэтингли теңіз операциялары туралы көп нәрсе білді, бұл кейін Армада туралы бестселлер жазуда өте пайдалы болды. 1947 жылы Мэтингли Колумбия университетінің тарих факультетіне қабылданды, онда ол өмірінің соңына дейін жұмыс істеді және 1959 жылы Еуропа тарихының профессоры, Уильям Р. Шепард атындағы профессор болып тағайындалды. Оның Колумбиядағы лекциялары білімділігімен де, көркем әңгімелеу өнерімен де танымал болды. Досы Лео Гершой Мэтинглидің "басын сәл қисайтып, көздері жарқырап, жылы күлімдеп, ақылға сыймас сөздермен, әзіл-қалжыңмен, ойлы да шаттықпен өлең, драма және романдар, өте жақсы көрген музыкасы, таң қалған кескіндемелері мен суреттері, дәмді шараптар мен тамаша тағамдар туралы әңгімелесетінін" еске алды. "Ол сондай-ақ, саяхаттарын толыққанды зерттей білген саяхатшылар туралы, сондай-ақ кемелердің құрылысы, оларды кім басқарды және қалай жүзіп кеткені туралы әңгімелеуді ұнатты". Мэтингли тарихшы ретіндегі жұмысын "адамдар туралы әңгіме айту" деп қарастырды және оның "көзқарасы кең, панорамалық болды". 1955 жылы Мэтингли "Ренессанс дипломатиясы" атты кітабын жариялады, ол оның тарихи беделін нығайтты. Өте жақсы зерттелген және алты тілдегі дереккөздерге сілтеме жасайтын Мэтингли оны сауатты әрі түсінікті стильде жазды. Кейінірек Дж. Хекстер жазғандай, "Егер қандай да бір шеберлік "Ренессанс дипломатиясын" танымал кітапқа айналдыра алса, оның авторының шеберлігі болды; бірақ тағдыр оған қарсы болды". Дегенмен Мэтингли кітапты университет баспасында жарияламауға бекінді, баспагердің ұсынысы бойынша қолжазбаның үштен бір бөлігін қысқартып, түпнұсқасын жойды. "Бәлкім, бұл жетістіктің өлшемі, тарихшылар осындай құлшыныспен оқитын "Ренессанс дипломатиясы" Мэтингли жасай алатындай жақсы емес; шын мәнінде, ол жасағандай жақсы емес. Дегенмен ол соңғы жарты ғасырдағы ең керемет тарихи еңбектердің бірі болып қала береді". Мэтинглидің ең сәтті кітабы – "Армада" (1959). Бір биографтың айтуынша, кітап "қалың түсті, бірақ патшалық түсті, тарихи көркем әдебиет сияқты" жазылған. Ол Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының сайланған мүшесі болды.
Саналы бағалау
Саясатта "Норман Томас социалисті" болғанымен, Мэтингли саяси және кәсіби "идеологияға шыдамсыздық" танытты. Бірде ол өзін "Уилл Дюрант, Ирвинг Фишер және Уильям Хиклинг Прескотт сияқты ескі мектептің әдебиет тарихшысы" деп әзілдеген.
Неке және кейінгі жылдары
1928 жылы Мэтингли мұғалім Гертруда Л. Макколламға үйленді; олардың балалары болмады. Бұрынғы бірнеше жыл бойы денсаулығы нашар болғанына қарамастан, Мэтингли 1962 жылы Оксфорд университетінде Джордж Истманның арнайы шақырылған профессоры қызметін атқап жатқанда күтпеген жерден өкпе эмфиземасынан қайтыс болды.