Сазды қазан – қышқылды ыстық сулы көз, аздаған суы бар. Бұл қайнаған лайдың көпіршік атқан шоқысы, айналағы тау жыныстарын ыдыратып, сазға айналдырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ыстық бұлақ, немесе фумарола, шектеулі мөлшерде суы бар.
Hot spring, or fumarole, with limited water
Балшық қазан, немесе балшық тоған – суы шектеулі қышқыл ыстық бұлақ, немесе фумароланың бір түрі. Ол әдетте қоршаған тасты қышқыл мен микроорганизмдердің ыдыратуынан пайда болған көпіршіктейтін балшық пен саздың көлі түрінде болады.
A mudpot, or mud pool, is a type of acidic hot spring, or fumarole, with limited water. It usually takes the form of a pool of bubbling mud, as a result of the acid and microorganisms decomposing surrounding rock into clay and mud.
Сипаттама
Сазды қазанның балшығы жабысқақ, көбінесе көпіршіктейтін, қоспалы түрде болады. Қайнаған балшық көбінесе сазды қазанның жиектерінен шашырап, кішкентай саз вулканына ұқсас пішін қалыптастыра бастайды, кейде биіктігі бірнеше метрге жетеді. Сазды қазандарды көбінесе "саз жанартауы" деп атаса да, нағыз саз жанартаулары мүлдем басқаша болады. Сазды қазанның балшығы әдетте ақ немесе сұр түсті, бірақ кейде темір қосылыстарынан қызыл немесе қызғылт дақтармен боялуы мүмкін. Егер қоспа әсіресе әдемі түсті болса, онда оны "бояу қазандығы" деп атайды.
The mud of a mudpot takes the form of a viscous, often bubbling, slurry. As the boiling mud is often squirted over the brims of the mudpot, a form resembling a mini volcano of mud starts to build up, sometimes reaching heights of Although mudpots are often called "mud volcanoes", true mud volcanoes are very different in nature. The mud of a mudpot is generally of white to greyish color, but is sometimes stained with reddish or pink spots from iron compounds. When the slurry is particularly colorful, the feature may be referred to as a paint pot.
Геология
Құрғақ балшықтар жоғары температуралы геотермальды аймақтарда, судың жетіспейтін жерлерде пайда болады. Барғандағы аз су мөлшері, вулканилік күлге, сазға және басқа да ұсақ бөлшектерге толы топырақтың бетіне көтеріледі. Балшықтың қалыңдығы әдетте су деңгейінің маусымдық өзгеруіне сәйкес өзгеріп отырады.
Mudpots form in high temperature geothermal areas where water is in short supply. The little water that is available rises to the surface at a spot where the soil is rich in volcanic ash, clay, and other fine particulates. The thickness of the mud usually changes along with seasonal changes in the water table.
Ерекше жерлер
Йеллоустоун ұлттық паркінің геотермалды аймақтарында Азербайжан, Исландия, Жаңа Зеландия және Никарагуаның кейбір аймақтарындағыдай, саз қайнатқыштары мен бояу қайнатқыштарының бірнеше айқын мысалдары кездеседі. Калифорниядағы Солтон теңізінің ішінде және айналасындағы бірнеше жерлерде, қозғалатын Ниланд гейзері сияқты белсенді саз қайнатқыштары бар. Ниланд гейзері деген ат шартты, себебі оның осылай әрекет етуіне жақын жердегі Сан-Андреас жарылысынан туындаған сейсмикалық қызмет нәтижесінде шығатын көмірқышқыл газы жауапты, ал емес геотермалдық белсенділік. Оның ішіндегі сұйықтықтың температурасы қайнау температурасына емес, қоршаған ортаның температурасына жақын, шамамен .
The geothermal areas of Yellowstone National Park contain several notable examples of both mudpots and paint pots, as do some areas of Azerbaijan, Iceland, New Zealand and Nicaragua. Several locations in and around the Salton Sea in California are also home to active mudpots, including the moving Niland Geyser. In the case of Niland Geyser, its name is somewhat of a misnomer, as the release of carbon dioxide by seismic activity from the nearby San Andreas Fault is responsible for its behaviour, rather than through geothermal activity. The fluid contained within it is near background temperature rather than boiling, measuring around .