Кіріспе

Швецияның Eurovision ән байқауына іріктеу
биылғы жылғы нұсқасы

Melodifestivalen (;) – Швецияның Sveriges Television (SVT) және Sveriges Radio (SR) телерадиокомпаниялары ұйымдастыратын жыл сайынғы ән байқауы. Ол елдің Eurovision ән байқауындағы өкілін анықтайды және 1959 жылдан бері дерлік әр жыл сайын өткізіліп келеді. 2000 жылдардың басында бұл байқау Швециядағы ең танымал телебағдарлама болды; ол радио және интернетте де көрсетіледі. 2012 жылы іріктеу кезеңдерінің орташа көрермендері 3,3 миллион адамды құрады, ал финалды Швецияда 4 миллионнан астам адам тамашалады, бұл швед халқының шамамен жартысына жуық. Фестиваль жеті Eurovision жеңімпазын және 26 үздік бестікке кірген өнерпазды шығарды. Melodifestivalen жеңімпазы байқау басталғаннан бері қазылар алқасымен таңдалып келеді. 1999 жылдан бері қазылар алқасына қосымша, телефон арқылы халықтың дауыс беруі де қосылды, ол нәтижеге бірдей үлесін қосады. Бұл байқау Швециядағы музыкалық хит-парадтарға елеулі әсер етеді. 2002 жылы іріктеу кезеңдерінің енгізілуі қатысушылар санын шамамен он екіден отыздан екіге дейін арттырды. Сол жылы байқаудың балалар нұсқасы – Lilla Melodifestivalen де басталды. Жергілікті жерде «шлагер» музыкасы деп аталатын жеңіл оркестрленген поп-әндер бұрын настолько кең таралған болатын, сондықтан фестивальді швед медиасы кейде «шлагер фестивалі» («шлагер фестивалі») немесе «шлагер sm» («шлагер швед чемпионаты») деп атаған. Алайда, оқиғаның кеңейгенінен кейін рэп, регги және глэм-рок сияқты басқа да музыкалық стильдер де пайда болды. Стокгольмде финал өткізілуі қалаға айтарлықтай туристік ағын әкелді.

Шығу тегі

Жеті ел қатысқан алғашқы «Евровидение» ән байқауы 1956 жылғы мамыр айында Швейцарияның Лугано қаласында өтті. Швецияның алғашқы байқауы 1958 жылы үшінші болып өтті. Халыққа жарияланған іріктеусіз, Sveriges Radio (SR) Элис Бабсты Нидерландының Хилверсум қаласында өткен байқауға жіберді. «Samma stjärna lyser för oss två» әні таңдалды, кейін «Lilla stjärna» деп аталды. Ол 1958 жылғы 12 наурызда өткен «Евровидение» байқауында төртінші орынды иеленді. «Säg det med musik» радио сериясына енгізілген алғашқы Melodifestivalen 1959 жылғы 29 қаңтарда Стокгольмдегі «Cirkus» сарайында өтті, онда сегіз ән қатысты. Стокгольм, Гетеборг, Мальмё және Луле қалаларындағы төрт «сарапшы» төрешілер алқасы жеңімпазды анықтады. «Аугустин» әнімен өнер көрсеткен Сив Малмквист байқауды жеңіп алды, бірақ SR жеңімпаз әнді – оның бастапқы орындаушысына қарамастан, Брита Боргтың «Евровидениеде» орындайтынын шешті. Eurovision-ге қатысушыны ішкі таңдау және Melodifestivalen-де басқа әртістердің шведтік әндерді орындауы саясаты 1961 жылы тоқтатылды. 1960 жылы байқау жеке телебағдарламаға айналды, ол «Eurovisionschlagern, svensk final» деп аталды. Іс-шараның алғашқы жылдары ол «Nordvision» желісі арқылы Норвегия мен Данияда да көрсетілді. Байқау 1967 жылы қазіргі атауын – Melodifestivalen алды. Melodifestivalen үш рет өткізілмеді. 1964 жылы әртістер ереуіліне байланысты байқау жойылды, Швеция сол жылы «Евровидениеге» ән жібермеді. 1970 жылы Швеция екінші рет «Евровидениеге» қатыспады, себебі солтүстік елдер дауыс беру жүйесін бойкоттады, бұл 1969 жылғы байқауда бірінші орын үшін төрттік теңдікке әкелді. SR 1975 жылы Стокгольмде байқау өткізгеннен кейін, солшыл топтар Швецияның жеңіске жету үшін ақша жұмсамауы керек деп мәлімдеді және қайтадан «Евровидениеге» ұйымдастыруға қарсы болды. Бұл коммерциялық музыкаға қарсы жаппай наразылықтарға және коммерцияға қарсы «Alternativfestivalen» ұйымдастыруға әкелді. Сондықтан Швеция 1976 жылы «Евровидениеге» ән жібермеуді шешті, бірақ 1977 жылы қайта қатысты.

Қатысу

Мелодифестивальдің тұңғыш рет өткізілгенінен бері жүздеген әндер мен орындаушылар қатысқан. Бұрын Швециядан тыс жерде тұратын ән жазушыларға Мелодифестивальге қатысуға рұқсат берілмегенімен, 2012 жылғы байқау шетелдік ән жазушылардың швед ән жазушысымен бірлесіп жұмыс істеген жағдайда алғаш рет өтініш беруге мүмкіндік берді. Ән жазушылар мен орындаушылардың жасы бірінші Еуровидение жартылай финалы күнінде кемінде он алтыға толуы керек. 2001 жылға дейін фестивальға қатысу бір ғана түнгі іс-шарамен шектелген. Байқауға қатысушылардың саны бесеуден он екіге дейін болды. 1981-1998 жылдар аралығында қолданылған екі кезеңді жүйеде дауыс берудің бірінші кезеңінде бес қатысушыны қоспағанда, барлық қатысушылар іріктелді. Бұл жүйе бойынша екінші кезеңге өте алмау көрнекті әртіс үшін үлкен сәтсіздік саналды; мысалы, Элизабет Андреассен 1984 жылы ілікпегендіктен, оның музыкалық мансабы дерлік аяқталды. 2002 жылы апталық іріктеулерді енгізу байқауға қатысушылардың санын отыз екіге дейін арттырды. Кем дегенде он қатысушы швед тілінде өнер көрсетуі тиіс. Мелодифестиваль жеңімпаздарының жергілікті жетістікке қол жеткізуі жиі кездеседі, бірақ көптеген қатысушылар ұмытқа кетіп, тек азағына халықаралық деңгейде танымал бола алмайды. Бұл байқаудың шведтік хит-парадтарға тигізетін әсері, әртіс бәсекеде жеңіске жетпесе де, отандық жазбалардың сатылымын арттыруға мүмкіндік береді. Мысалы, 1990 жылғы Мелодифестивальде соңғы орын алған Лоа Фалькманның "Symfonin" әні Sverigetopplistan – шведтік синглдар тізімінде бірінші орынға шықты. Соңғы рет мұндай жағдай 2024 жылы Фрекен Снусктің "Unga & fria" әнімен тіркелді. 2007 жылы жиырма бір қатысушы Sverigetopplistan тізіміне енді. 2008 жылғы финалдан кейінгі аптада фестиваль әндері отандық синглдар тізіміндегі алғашқы он бестікті құрады.

Конкурсқа қатысушылардың іріктелуі

Мыңдаған мүмкін болатын өтінімдерді бәсекеге түсетін әндерге дейін таңдау процесі жеті айдан аса уақыт алады. SVT тікелей қоғамдық өтінімдерден жартысын таңдайды, ал қалған жартысы SVT-нің арнайы шақырулары немесе SVT өтінімдердің арасынан таңдаған өтінімдер болып табылады. 2012 және 2021 жылдар аралығында, финалдық ән Sveriges Radio P4 ұйымдастырған P4 Nästa бәйгесі арқылы таңдалды. Бәсекеге түсетін әндердің кемінде 10% швед тілінде орындалады. Бүкіл процесс өткен жылдың мамыр айында басталып, қаңтар айында аяқталады.

Әндер

SVT әндерді Melodifestivalen басталғанға дейін тоғыз ай бұрын іздеуді бастайды (өткен жылғы Eurovision финалынан кейінгі бірнеше күн ішінде). Ұсыныстарды қабылдаудың соңғы мерзімі қыркүйекте, ал әндер кез келген тілде болуы мүмкін. Алдын ала іріктеу кезінде әннің ұзақтығы үш минут жиырма секундтан аспауы керек; егер ән соңғы жиырма сегіздікке іліксе, оны үш минутқа дейін қысқарту қажет, ал іріктеуден өткен әндерді ремикс жасауға да болады. Melodifestivalen 2009 алдын ала іріктеуіне түскен 3440 өтінім – бұл бәйге тарихындағы ең көп көрсеткіш. Содан бері бұл көрсеткіш жыл сайын шамамен 2500-ге дейін төмендеді. SMFF таңдаған әндер музыка мамандары, SVT қызметкерлері және басқа да жұртшылық өкілдерінен құралған он алты мүшелі қазылар алқасына жіберіледі. Қазылар алқасының құрамында жасөспірімдерден бастап елу жастан асқан адамдар бар. Іріктеуден өткен әндер, олардың авторлары мен лириктері қыркүйек айының соңында жарияланады. Бұдан кейін әндерді кім орындайтыны туралы қызу пікірталас басталады. Іріктеуден өткен әнші-композиторлар SVT-ге сұхбат беруге, бәйге алдында баспасөз мәслихатына қатысуға және әндері финалға өткен жағдайда жарнамалық шараларға қатысуға міндетті. SVT демо-орындаушының мүддесін ескермей, әндерді басқа орындаушыларға да беруге құқылы. Осының салдарынан Brandsta City Släckers (2004 жылы) және Pernilla Wahlgren (2005 жылы) өздері ұсынған әндерді орындай алмады. Іріктеуден шығарылған әндердің орнына қойылған әндер бәйгеде әртүрлі нәтижелер көрсетеді. 2006 жылы Ханна Графтың "Naughty Boy" әні (Симмондстың әнінің орнына қойылған) өзінің тобында соңғы екінші орынды иеленді. Ал 2002 және 2007 жылдары Ян Йохансен мен Мьнс Зельмерлёвтің орындауындағы әндер соңғы ондыққа ілікті. Алдын ала іріктеуден өткен жиырма сегіз үміткерді орындайтын конкурсанттар қараша айының соңында жарияланады. Әнші-композиторлардың қатысуы жиі кездеседі. Сондықтан, әртістер ресми жарияланбастан бұрын қатысатындарын растайды. 2004 жылы музыкалық әртараптандыру мақсатында «жокер» жүйесі енгізілді. SVT әр топтан бірден төрт әртісті өздері таңдаған әнді бәйгеге ұсынуға шақырды, егер ол ережелерді бұзбаса. «Жокер» әндері мен орындаушылары қаңтар айында жарияланды. «Жокерлер» жүйесі енгізілгеннен бері үш әртіс бәйгеде жеңіске жетті. «Жокер» жүйесі 2013 жылы тоқтатылды.

Қонақжай

Мелодифестивальдің өтетін орындары алдыңғы жылдың қыркүйек айында жарияланады. Іріктеу кезеңдері Швецияның қалалары мен елді мекендерінде өтеді. 16 300 орындық Globe Arena (қазір Avicii Arena) Стокгольмде 2002 жылы іріктеу кезеңдері енгізілгеннен бастап 2012 жылға дейін финалды қабылдады. 2013 жылы финал Стокгольм облысының Сольна муниципалитетіндегі жаңадан салынған Friends Arena-ға көшті. Гетеборгтағы Scandinavium 2005 жылғы финалды қабылдауға ұсынылды, бірақ Frölunda HC хоккей командасының ойынымен келіспеушілік туындағандықтан бас тартты. Байқаудың алғашқы жылдары бір ғана орында өтті: Стокгольмдегі Cirkus, онда алғашқы он жарыс өтті. Ол Melodifestivalen финалын барлығы 17 рет қабылдады. Avicii Arena жеті финалды, ал SVT-нің Стокгольмдегі бас кеңсесі бес финалды қабылдады. Байқау алғаш рет 1975 жылы Стокгольмнен тыс жерде, SR орталықсыздандыру саясатының аясында өтті. Стокгольмде барлығы 37 финал өтті, оның ішінде алғашқы 14-і. Гетеборг сегіз, ал Мальмё жеті финалды қабылдады. Байқаудың финалы осы қалалардың бірінен тыс жерде ешқашан өткізілген емес. 2002 жылғы кеңейтуге дейін, өткен жылғы Melodifestivalen жеңімпазы Швеция жеңіске жеткен жағдайда Eurovision ән байқауын қабылдайтын. Осылайша, 1985, 1992 және 2000 жылғы Eurovision ән байқаулары тиісінше Гетеборг, Мальмё және Стокгольмде өтті. 2002 жылдан бері үштен астам іріктеу кезеңін қабылдаған жалғыз орындар – 2003 жылдан бері жыл сайын бір іріктеу кезеңін қабылдайтын Гетеборгтағы Scandinavium және Мальмёдегі Malmö Arena. 2008 жылы Екінші мүмкіндік кезеңі Солтүстік Мұздық шеңберінен солтүстікке қарай орналасқан Кируна қаласында өтті. 2013 жылдан бері финал Friends Arena-да өтеді. 2021 жылы Melodifestivalen-нің барлық шоулары Стокгольмдегі Annexet-те, көрерменсіз өтті, себебі COVID-19 пандемиясы болды. Пандемия 2022 жылы Melodifestivalen ұйымдастырылуына әсер етті, сол жылғы алғашқы үш іріктеу кезеңі Avicii Arena-да, ал қалған шоулар Friends Arena-да өтті.

Теледидар арқылы өткізілетін турлар

Melodifestivalen алты сенбі күні өтеді және алты тікелей эфирден тұрады: төрт іріктеу кезеңінде әрқайсысында жеті ән бақталастырады; іріктеу кезеңдерінен тікелей қатысуға мүмкіндік алмаған әндерді ұсынатын «Екінші мүмкіндік» (Andra chansen) кезеңі; және финал. Финалға он ән қатысады: әр іріктеу кезеңінен екі тікелей қатысушы және «Екінші мүмкіндік» кезеңіндегі ең жақсы екі ән. 2015 жылдан бері әр іріктеу кезеңінде жеті ән, ал финалда он екі ән (сегіз тікелей қатысушы және «Екінші мүмкіндік» кезеңінен төрт ән) болады. 2024 жылдан бастап, бәйгеде бес іріктеу кезеңі болады, әрқайсысында алты ән бақталастырады және екеуі тікелей қатысуға ие болады, сондай-ақ бесінші кезеңнің соңында тікелей қатысуға үлкермеген екі әнді анықтау үшін қосымша дауыс беру жүргізіледі, нәтижесінде финалда он екі ән өнер көрсетеді.

"Хитс" және екінші мүмкіндік

2002 жылы қазіргі форматтағы іріктеу кезеңдері (Deltävlingar) енгізілгенге дейін, байқау көбінесе бір тікелей эфирде өтетін. Қазіргі жүйе бойынша төрт іріктеу кезеңі (2024 жылдан бастап бес кезең) CET сағат 20:00-де, қатарынан келетін сенбі күндері көрсетіледі. Іріктеу кезеңдері ақпан айының басында басталады, әр кезеңде жеті ән (2024 жылдан бастап алты ән) бақталастырады. Финалдан айырмашылығы, қазылар алқасы қолданылмайды; теледауыс беру нәтижелерді анықтайды. Әндер тікелей орындалады, дауыс берудің бірінші кезеңіне телефон желілері ашық болады; ең аз дауыс алған екі ән екінші кезеңге өтпейді. Ең үздік бес ән финалға және Екінші Мүмкіндік кезеңіне өтеді – бірінші және екінші орындағы әндер тікелей финалға (швед тілінде direkt till finalen деп аталады) өтеді, ал үшінші және төртінші орындағы әндер Екінші Мүмкіндік кезеңіне жолдама алады. Екі финалист эфир соңында өзінің әндерін қайта орындайды. Melodifestivalen үшін іріктеу кезеңдері жүйесін ұйымдастыру, басқа ұлттық Eurovision іріктеулерінде теледидарлық іріктеу кезеңдерін танымал етті. 2004 жылы Eurovision ән байқауы да осыған ұқсас жүйені қабылдады, онда жартылай финал (кейін 2008 жылы екіге дейін кеңейтілді) және финал бар, ол бүгінгі күнге дейін сақталған. Екінші Мүмкіндік (Andra chansen) кезеңі – финалға өтуге қалған төрт әнді анықтайтын бесінші кезең. Әр іріктеу кезеңінен үшінші және төртінші орындар алған әндер (барлығы сегіз ән) бұл кезеңде бақталастырады. 2002 жылы өткен Екінші Мүмкіндік кезеңінің бірінші айналымында бұрынғы жеңімпаздар екі финалисті анықтады. 2003 және 2006 жылдар аралығында іріктеу кезеңдерінің өнерлері қайта көрсетілді, ал дауыс беру айналымы әндерді үш немесе төртке дейін қысқартты. Содан кейін тағы бір айналымда екі финалист анықталды. Бағдарлама төртінші іріктеу кезеңінен кейін жексенбі күні түстен кейін көрсетілді. Бұл кезең 2005 жылы Екінші Мүмкіндік кезеңін өткізген Стокгольмдегі Бернс Салонгер сияқты жарыс өткізген орындарға қарағанда кішірек орынға көшті. 2007 жылы Екінші Мүмкіндік кезеңі толыққанды іріктеу кезеңіне айналды, ол басқа іріктеу кезеңдері өткен орынмен салыстырылатын көлемде өтті. Екінші Мүмкіндіктің кеңейтілген форматы сенбі күні кешке өтеді, бұл оқиғаның кестесіне қосымша апта қосады. Нокаут жүйесі енгізілгеннен кейін дауыс беру форматы да өзгерді. Жүйе сегіз әнді жұптастырып, оларды төрт әнге дейін қысқартады, содан кейін оларды қайтадан жұптастырады. Екінші айналымның жеңімпаздары финалға өтеді. Финалистер бағдарлама соңында әндерін қайталамайды. 2015 жылы жүйе қайтадан өзгертілді. Сегіз ән төрт дуэльге бөлінеді, әр дуэльден бір ән финалға өтеді, финалистердің саны 12-ге жетеді. 2022 жылы жалпы форматта бірнеше өзгерістер енгізілді. Екінші Мүмкіндік кезеңінің форматы жартылай финалға (semifinal) өзгертілді, онда сегіз ән екі топқа бөлінді, әр топтың ең үздік екеуі финалға өтті. 2023 жылы жартылай финалдың форматы өзгертілді, сегіз әннің төртеуі финалға өтті, бұл алдыңғы іріктеу кезеңдеріне ұқсас. 2024 жылы жартылай финал жеке шоу ретінде жойылды. Оның орнына, әр іріктеу кезеңінен үшінші және төртінші орындар алған әндер жаңадан қосылған бесінші іріктеу кезеңінің соңында соңғы іріктеу айналымына түседі, ал ең үздік екі ән финалға өтеді. Финалға арналған репетициялар алдағы жұма күні өтеді, ал билеттер финалға арналған билеттер сияқты тез сатылады. Финал өзінің қабылдау қаласы Стокгольмге көптеген туристерді тартады; 2006 жылғы сауалнама көрсеткендей, көрермендердің 54%-ы қала сыртынан келген. Олардың 6%-ы Швециядан тыс елдерден келген. Жеңімпаз өткен жылғы жеңімпаздан "Den stora Sångfågeln" кубогын алады. Эрнст Биллгрен жобалаған кубок 2005 жылы ашылды және сол жылдың наурыз айында Alla tiders Melodifestivalen гала-концертінде Melodifestivalen-нің барлық бұрынғы жеңімпаздарына табыс етілді. 1999 жылы енгізілген қазіргі дауыс беру форматы – Eurovision ән байқауында қолданылғанға ұқсас позициялық дауыс беру жүйесі. Дауыс беру екі бөлімнен тұрады, біріншісінде қазылар алқасы өз дауыстарын жариялайды; екінші бөлімде теледауыс беру нәтижесі жарияланады. Дауыстардың жалпы саны әдетте 2 x 473 ұпай (2018 жылдан бастап 2 x 638) болды, яғни теледауыс беру мен қазылар алқасы соңғы нәтижеде 50/50 тең салмақтанады. Қазылар алқасы, әдетте, 11 адамнан тұрады, олар Швеция аймақтарын немесе 2010 жылдан бастап жыл сайынғы Eurovision ән байқауына қатысатын елдерді білдіреді. 2017 жылға дейін әр қазылар алқасы ең үздік жеті әнге 1, 2, 4, 6, 8, 10 және 12 ұпай берді; алайда, 2018 жылдан бастап ұпайлар 1-ден 7, 8, 10 және 12 ұпайға дейін өзгертілді. Қазылар алқасы дауыс бергеннен кейін теледауыс беру нәтижесі жүргізушілер тарапынан өсу ретімен жарияланады. 1999 және 2010 жылдар аралығында теледауыс беру ұпайлары белгілі болды; ең үздік жеті ән 11, 22, 44, 66, 88, 110 және 132 ұпай (2009 жылғы байқау үшін 12, 24, 48, 72, 96, 120 және 144 ұпай) алды. 2011 және 2018 жылдар аралығында теледауыс беру ұпайлары әр әннің жалпы дауысқа қарағандағы пайызына сәйкес берілді. Егер ән теледауыстардың 10%-ын алса, ол 473 ұпайдың 10%-ына тең болады, яғни 47–48 ұпай (немесе 2018 жылы 638 және 63–64 ұпай). 2019 жылдан бастап халық дауысы жас топтары бойынша бөлінді, әрқайсысы финалда әндерге 1-ден 7, 8, 10 және 12 ұпай берді. Дауыс берудің соңында ең көп ұпай жинаған ән жеңімпаз болады. Финалға арналған телефон желілері радиодағы алдын ала шолудан кейін ашылады және қазылар алқасы дауыс бергенге дейін жабылмайды. Әр ән үшін екі телефон нөмірі қолданылады, бұл дауыс берушілерге дауыс берген кезде SVT-нің Radiohjälpen қайырымдылық науқанына ақша беруге бола ма, жоқ па деген мүмкіндік береді. Көрермендер мәтіндік хабарлама арқылы да дауыс бере алады, және тек Швеция тұрғындары ғана дауыс бере алады. Қазылар алқасының дауыстарын қазылар алқасының мүшелері емес адамдар жариялайды. Дауыстар өсу ретімен оқылады, бірінші ұпайдан басталып, он екі ұпаймен аяқталады. Оқылғанда, оларды жүргізуші қайталайды, мысалы:

Спикер: "Бір ұпай екінші әнге." (One point to song number two.) Жүргізуші: "Бір ұпай [әннің аты]." (One point to [song name].) 2010 жылдан бері көптеген спикерлер ұпайларды ағылшын тілінде жариялайды, ал жүргізушілер оларды швед тілінде қайталайды. Дауыстар жарияланғанда, олар графикалық кестеде жинақталады. SVT жылдан жылға қазылар алқасының дауыстарын жариялау тәсілін өзгертеді. Мысалы, 2004 жылы Expedition: Robinson финалистері спикерлер ретінде тағайындалды, ал 2006 жылы Фредрик Линдстрём әр аймақтың диалекттерін қолданып қазылар алқасының санын жариялады. Melodifestivalen финалы бірнеше рет Солтүстік дауыс беру рекордтарын жаңартты; 2007 жылы дауыс беру көрсеткіштері алғаш рет екі миллионнан асты. Егер тең түсу болса, халықтан көбірек дауыс алған ән жоғары орынды иеленеді. Байқау тарихында бірінші орын үшін екі рет тең түсу болды. 1969 жылы Томми Кёрберг Ян Мальмшёмен бірінші орынды бөлісті. Содан кейін қазылар алқасы екеуінен сүйіктісін таңдады, нәтижесінде Томми Кёрберг жеңіске жетті. 1978 жылы Бьорн Скифс Лассе Хольммен және Wizex (бірге өнерлескен) бірінші орынды бөлісті; ұқсас тең түсуді шешу процесі Скифстің жеңісіне әкелді.

Ережелер

Melodifestivalen ережелерінің көпшілігі Eurovision ән байқауының ережелерімен анықталады. Дегенмен, швед телеарналары қосымша регламенттер енгізді. Байқаудың ресми ережелері әр жылғы Melodifestivalen дайындығы барысында SVT арнасымен жарияланады, бұл ән жазушылар мен орындаушылар өзгерістерді ескеруі үшін жасалады. Әр өнернамада сахнадағы адамдардың саны алтынан аспауы керек еді. Бұл Melodifestivalen хорын (huskören, сөзбе-сөз "үй хоры") қамтиды, ол көптеген қатысушылар қолданатын икемді қосалқы әншілерден тұратын бес адамдық топ. Әртістер қосалқы әншілердің бір бөлігін немесе барлығын, немесе өз тобын пайдалана алатын. Барлық вокал тірі орындалуы тиіс болды; қосалқы тректерде адам дауысына рұқсат етілмеді. Іс-шараның алғашқы жылдарынан бастап 2000 жылға дейін, 1985 және 1986 жылдардан басқа, жыл сайын тірі оркестр қолданылды. 1960-1963 жылдары екі оркестр қолданылды: үлкен оркестр және Гете Вильгельмсон квартеті, джаз квартеті. 2001 жылдан бері қатысушылар қосалқы тректерге орындап келеді. Байқауға қатысқан әндерді радиода алдын ала көрсетілгенге дейін жариялауға болмайды. Іріктеу кезеңдерінде жеңіліске ұшыраған әндерді іріктеу аяқталғаннан кейін жариялауға болады. Екінші мүмкіндік туралы алдын ала көрсетімдер көрсетілгенге дейін, келесі кезеңдерге іліге білген әндерге эмбарго салынады. Осыдан кейін, қатысушылардың әндерін таратуға қатысты шектеулер алынып тасталады. 1987 жылғы жеңімпаз Лотта Энгберг орындаған "Fyra bugg och en Coca Cola" әні де мысал болып табылады; әннің атауы "Евровидение" үшін "Boogaloo" деп өзгертілді, өйткені брендтің аталуы байқау ережелеріне қайшы келді. Бұл атау Швецияның бұрынғы екі "Евровидение" жеңімпазында да "loo" жұрнағы болғандықтан таңдалды. 1999 жылға дейін, 1965, 1973, 1974 және 1975 жылдардан басқа, тек швед тілінде әндер орындалуға рұқсат етілді. Бұл көптеген жеңімпаздардың әндерінің ағылшын (және басқа тілдердегі) нұсқаларын жазуына кедергі болмады. 1999 жылы "Евровидение" тілдік шектеулерін жойғаннан бері, Melodifestivalen-де шведтік әр қатысушы әні ағылшын тілінде орындалады. Испан, француз, грек, итальян, португал, босния және парсы тілдері де қолданылған тілдердің қатарында. Камерон Картионың 2005 жылғы Melodifestivalen әні жасалған тілде орындалды.

Медиа қамту

Melodifestivalen теледидар, радио және интернет арқылы көрсетіледі. Ол SVT1 арнасында, халықаралық деңгейде SVT World және кейіннен SVT Play арналарында таратылады. 1987 жылға дейін бәйге Sveriges Radio TV арнасында, кейін TV1 деп аталды. 1988-2000 жылдар аралығында іс-шара өткізілген жерге байланысты әртүрлі арналарда көрсетілді. Стокгольмдегі финалдар Kanal 1 (бұрынғы TV1) арнасында, ал Гетеборг және Мальмёдегі финалдар TV2 арнасында көрсетілді. Sveriges Radio бұл іс-шараны P1, P3 және P4 арналарында көрсетті, қазір де сол арналарда көрсетілуде. Финал дәстүр бойынша сенбі күні өткізілсе де, 1990 жылы жұма күні өтті. TV2 мұның көрермендерді көп тартуы мүмкін екенін ұсынды. 1991 жылы да сол себеппен Пасха жексенбісінде өткізілді. 2002 жылғы финал 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын көрсету үшін бір аптаға кейінге жылдырылды. Бәйгеге арналған ресми веб-сайт 1999 жылдан бері жұмыс істеп келеді. 2005 жылдан бері веб-трансляциялар ұсынылуда. 2006 жылдан бастап ақпан айынан мамырдағы «Евровидение» финалына дейін SR P4 Melodifest деп аталатын бәйгеге арналған радиостанцияны веб-трансляциялайды. P4 арнасында жұртшылық әр жұма сайын іріктеу кезеңдерінің қатысушыларын көре алады. Melodifestivalen швед баспасөзінде кеңінен жарияланады. Карлстад университетінің Экономикалық ғылым және коммуникация кафедрасы жүргізген зерттеу баспасөз материалдары 2007 жылғы фестивальдің нәтижелеріне әсер еткен болуы мүмкін деген қорытындыға келді.

Музыкалық стильдер мен тұсаукесерлер

Melodifestivalen бейнесі өмір сүруінің барысында өзгерді, бірақ байқаудың музыкасын анықтаған бір сөз – шлагер. Швецияда шлагер (неміс тілінен аударғанда, сөзбе-сөз "хит" деген мағынаны білдіреді) – 1960 жылдары жиі орындалған джаз музыкасынан бастап, 2006 жылы Линда Бенгцинг сияқты қатысушыларға дейін, байқаумен байланысты кез келген әнді білдіреді. The Local журналисі Кристин Демстедер швед шлагерін "әдетте жалықтыратын, қайталама әуендермен және мағынасы жоқ немесе аздаған сөздермен сипатталатын" музыка деп атады. 1960 жылдары Моника Цеттерлунд және Остен Уорнербринг сияқты джаз орындаушылары байқауда жеңіске жетті. 1974 жылы "Евровидение" байқауын ұтқан ABBA, Швецияның ең табысты музыкалық өнімдерінің біріне айналды. Топ Melodifestivalen ғана емес, шведтік эстрада музыкасының барлық саласына әсер етті. 1980 жылдары Берт Карлссонның Mariann Grammofon жазбалар компаниясы "оңай есте қалатын әуендердің" кең таралғанына жауапты болды. ХХІ ғасырдың басында байқауға көбірек әртүрлілік енгізілді, мысалы, 2002 жылы Afro Dite диско-жеңімпазы және The Ark тобының 2007 жылғы "ретро глэм-рок" әрекеті. Сахналық әрекеттер байқау өнерпаздарының қойылымдарының маңызды бөлігі болды. Лена Филипссонның 2004 жылғы байқауда "Det gör ont" әнін орындағанда микрофон тұғырын пайдалануы соның бір мысалы. 2006 жылы Филипссон Melodifestivalen-ді жүргізгенде, оның жеңісінен кейін микрофон тұғырына не болғанын көрсету үшін іріктеу кезеңдерінде төрт қысқа, әзіл-қалжыңға толы фильм көрсетілді. Пиротехника Melodifestivalen қойылымдарындағы тағы бір кең таралған әрекет. 2007 жылғы іс-шарадан кейін Dagens Media журналисі Каролина Лассбо фестивальдің музыкалық мазмұны мен өндірісін сынға алып, 1988 жылғы байқаудың "Melodifestivalen әлі де шлагер байқауы болған кез" екенін, ал іс-шара "Fame Factory [реалити-шоу] мен Stadskampen [қалалық ойын-шоу] арасындағы гибридке айналды" деді.