Кіріспе

Британдық математик және танымал ғылым және ғылыми-фантастика жазушысы Иэн Николас Стюарт (Ian Nicholas Stewart) (24 қыркүйек 1945 жылы туған) – британдық математик және танымал ғылым және ғылыми-фантастика жазушысы. Қазіргі кезде ол Уорвик университетінің (Англия) зейнеткер математика профессоры.

Білім және ерте өмір

Стюарт 1945 жылы Англияның Фолкстоун қаласында дүниеге келген. Фолкстондағы Харви грамматикалық мектебінде оныншы сыныпта оқыған кезде ол математика пәнінің мұғалімінің назарына ілікті. Мұғалім Стюартты жоғары сынып оқушыларымен бірге ешқандай дайындықсыз А деңгейлі емтихандық сынақтарға отырғызды; Стюарт емтиханда бірінші орынды иеленді. Ол Кембридж университетіндегі Черчилль колледжінің студенті ретінде оқуға стипендия алды, онда математикалық трипосты зерттеді және 1966 жылы математика пәнінен үздік бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін Стюарт Уорвик университетіне түсті, онда Брайан Хартлидің жетекшілігімен «Лай алгебралары» тақырыбындағы докторлық диссертациясын 1969 жылы қорғады.

Мансап және зерттеу

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Стюартқа Уорвик университетінде академиялық қызмет ұсынылды. Ол математиканы көпке түсінікті етіп баяндауымен және апаттар теориясына қосқан үлесімен танымал. Стюарт Уорвик университетінде жұмыс істеген кезеңде "Манифольд" математикалық журналын басқарды. Сондай-ақ, ол 1991 жылдан 2001 жылға дейін "Scientific American" журналында "Математикалық ойын-сауықтар" деген баған жазды. Бұл баған бұрын Мартин Гарднер, Дуглас Хофстадтер және А. К. Дьюдни сияқты авторлармен жүргізілген еді. Барлығы ол "Scientific American" журналы үшін 96 мақала жазды, олар кейіннен "Математикалық қызу", "Тортты қалай кесу керек: және басқа математикалық мәселелер" және "Лабиринттегі сиырлар" кітаптарында қайта басылды. Стюарт Германияда (1974), Жаңа Зеландияда (1976) және АҚШ-та (Коннектикут университеті 1977–78, Хьюстон университеті 1983–84) қонақ академиялық қызметтер атқарды. Стюарт 140-тан астам ғылыми мақала жариялады, оның ішінде Джим Коллинзбен бірлесіп жазған, біріктірілген осцилляторлар және жануарлардың қозғалысының симметриясы туралы бірнеше маңызды мақалалар бар. Стюарт Джек Коэн және Терри Пратчетпен бірге Пратчеттің Дискі әлеміне негізделген төрт ғылыми-популярлық кітап жазды. 1999 жылы Терри Пратчет Уорвик университеті Терри Пратчетке құрметті диплом тапсырған кезде Джек Коэн мен профессор Иан Стюартты да "Көрінбейтін университеттің құрметті сиқыршылары" деп атады. 2014 жылдың наурызында профессор Иан Стюарттың "Incredible Numbers" атты iPad қосымшасы App Store дүкенінде пайда болды. Бұл қосымша Profile Books және Touch Press компанияларымен бірлесіп жасалды.

Марапаттар мен құрметтер

1995 жылы Стюарт Майкл Фарадей медалін алды, ал 1997 жылы ол Корольдік институтының Жаңа жылдық лекциясында «Сиқырлы лабиринт» тақырыбында дәріс оқыды. 2001 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

Жеке өмір

Стюарт 1970 жылы Эврильге үйленді. Олар Эврил медбикелікке оқып жатқанда жалға алған үйде өткен кеште танысты. Олардың екі ұлы бар. Бос уақытында ғылыми фантастика оқу, сурет салу, гитарада ойнау, балық шаруашылығымен айналысу, геология, египтология және шнорхелингпен шұғылдануды ұнатады.