Кіріспе

Микрофон кабельдері арқылы тұрақты ток беру, микрофондарда қолданылу.

Деректер мен қуатты бір кабель арқылы жеткізудің басқа да схемалары.

Фантомдық қуат, кәсіби аудио жабдықтарының контекстінде, балансталған микрофон кабельдеріндегі екі сигнал сымына тең дәрежеде берілетін тұрақты ток электр қуаты болып табылады, бұл фантомдық тізбек құрайды және активті электрондық схемалары бар микрофондарды жұмыс істеуге қосады. Ол негізінен конденсаторлық микрофондар үшін ыңғайлы қуат көзі ретінде танымал, бірақ көптеген активті тікелей қосымшалар да оны пайдаланады. Бұл техника сондай-ақ қуат беру және сигнал беру бір сым арқылы жүзеге асырылатын басқа да қолдануларда қолданылады. Фантомдық қуат көздері көбінесе микшерлік консольдерге, микрофондық алдын ала күшейткіштерге және ұқсас жабдықтарға орнатылады. Микрофонның схемасын қуатпен қамтамасыз етуден басқа, дәстүрлі конденсаторлық микрофондар микрофонның түрлендіргіш элементін поляризациялау үшін де фантомдық қуатты пайдаланады.

Тарих

Фантомдық қуаттандыру алғаш рет 1919 жылы айналмалы телефондық құрылғы енгізілгеннен кейін, мыс сымға негізделген қарапайым телефон байланысы үшін қолданылды. Телефон жүйесіндегі осындай қолданыстардың бірі – трансформаторлы күшейткіштер арқылы, мысалы, аналогтық желілік тарату жүйелерінде, тұрақты ток (DC) сигналды беру жолын қамтамасыз ету болды. Коммерциялық сатылымға түскен алғашқы фантомдық микрофон – 1964 жылы француз радиосының талаптарына сәйкес 9–12 вольт тұрақты ток фантомдық қуатымен жасалған Schoeps компаниясының CMT 20 моделі; осы қуаттың оң полюсі жерге жалғанған. Nagra IV сериялы магнитофондардың микрофондық алдын ала күшейткіштері көп жылдар бойы осы типтегі қуаттандыруды ұсынды, ал Schoeps компаниясы CMT сериясы 1970-ші жылдардың ортасында тоқтатылғанға дейін «кері фантомдық» қуаттандыруды қолдауды жалғастырды, бірақ қазір ол қолданыстан шықты. 1966 жылы Neumann GmbH Норвегияның NRK телерадиокомпаниясына транзисторлық микрофонның жаңа түрін ұсынды. Норвегия радиосы фантомдық қуатпен жұмыс істеуді сұрады. NRK студияларында авариялық жарықтандыру жүйелері үшін 48 вольт қуат болғандықтан, осы кернеу жаңа микрофондарды (KM 84 моделі) қуаттандыру үшін пайдаланылды, және осыдан 48 вольттық фантомдық қуат пайда болды. Бұл жүйе кейіннен DIN 45596 стандарты бойынша стандартталды.

Стандарттар

Халықаралық электротехникалық комиссия стандарттар комитетінің "Мультимедиялық жүйелер – Өзара сәйкестікті қамтамасыз ету үшін аналогты интерфейстердің ұсынылатын сипаттамаларына арналған нұсқаулық" (IEC 61938:2018) микрофонға фантомдық қуат беру параметрлерін белгілейді. Құжатта үш түр анықталған: P12, P24 және P48. Бұған қоса, арнайы қолданыстар үшін екі қосымша түр (P12L және SP48) қарастырылған. Қазіргі микрофондардың көпшілігі P48 стандартын пайдаланады (максималды қол жетімді қуат 240 мВт). 12 және 48 вольттық жүйелер әлі де қолданыста болғанымен, стандарт жаңа жүйелер үшін 24 вольттық қуат беруді ұсынады.

Техникалық ақпарат

Фантомдық қуаттандыру – бұл фантомдық тізбек, онда теңдестірілген аудиоқосылыстың екі сигналдық сымы арқылы тұрақты ток бірдей түрде жіберіледі (қазіргі заманғы құралдарда XLR қосылысының 2 және 3 тіректері). Кернеу көзі қосылыстың жерге қосылған тірегіне (XLR-дің 1 тірегі) сілтеме жасайды, ол әдетте кабельдің қалқанына немесе кабельдегі жер сымына, немесе екеуіне де қосылған болады. Фантомдық қуаттандыру енгізілген кезде, оның бір артықшылығы – студиялар динамикалық микрофондар үшін қолданатын теңдестірілген, қалқандалған микрофон кабелін конденсаторлық микрофондар үшін де пайдалануға болатындығы. Бұл вакуумдық түтікшелермен жұмыс істейтін микрофондардан өзгеше, олардың көпшілігі арнайы көп сымды кабельдерді қажет етеді. Фантомдық қуатпен, кернеу оны пайдаланбайтын теңдестірілген микрофондар үшін көрінбейді, олардың қатарында динамикалық микрофондар да бар. Теңдестірілген сигнал екі сигналдық сым арасындағы кернеу айырмашылығынан ғана тұрады; фантомдық қуаттандыру теңдестірілген қосылымның екі сигналдық сымына бірдей тұрақты кернеуді қояды. Бұл «параллель қуаттандыру» немесе «Т қуаттандыру» (неміс тілінде Tonaderspeisung) деп аталатын басқа, сәл ертерек қуаттандыру әдісінен өзгеше, онда тұрақты ток дифференциалдық режимде сигналға тікелей қосылады. Дәстүрлі микрофонды параллель қуаттандыру қосылған кіріске қосу, микрофонды зақымдауы мүмкін. IEC 61938 стандарты 48 вольт, 24 вольт және 12 вольт фантомдық қуаттандыруды анықтайды. Сигналдық өткізгіштер оң, екеуі де бірдей мәнді резисторлар арқылы беріледі (48 В үшін 6,81 кОм, 24 В үшін 1,2 кОм және 12 В үшін 680 Ом), ал қалқан жерленген. 6,81 кОм мәні аса маңызды емес, бірақ схемада жақсы ортақ режимді жою үшін резисторлардың мәндері 0,1% немесе одан да жақсы дәлдікпен сәйкес болуы керек. 12 және 48 В нұсқаларынан кейін ұсынылған фантомдық қуаттандырудың 24 вольттық нұсқасы DIN стандартына енгізілген және IEC стандартында бар, бірақ ол құрал өндірушілері тарапынан кеңінен қолданылмады. Көптеген қазіргі заманғы микшерлік консольдерде фантомдық қуатты қосу немесе өшіруге арналған қосқыш бар; жоғары сапалы құралдарда бұл әрбір арна үшін жеке басқарылуы мүмкін, ал кішірек микшерлерде бір жалпы қосқыш барлық арналарға қуат беруді басқара алады. Фантомдық қуатты кез келген арнада 1:1 оқшаулағыш трансформатормен немесе тоқтату конденсаторларымен тоқтатуға болады. Фантомдық қуаттандыру, егер кірістің бір жағын жерге жалғайтын кабельдер немесе адаптерлер қолданылса, немесе микрофондардан басқа басқа құралдар қосылса, құралдың жұмысын бұзуына немесе тіпті зақымдауына әкелуі мүмкін. Аспап күшейткіштерінде фантомдық қуат көбінесе болмайды. Осы күшейткіштермен оны қажет ететін құралды пайдалану үшін, желіге жеке қуат көзі қосылуы керек. Олар коммерциялық түрде оңай қол жетімді, немесе электроникамен әуесқойлар үшін жасауға оңай жобалардың бірі болып табылады.

Қақпақтар

Кейбір микрофондар ішкі батареямен немесе (сыртқы) фантомдық қуаттандырумен жұмыс істейді. Мұндай микрофондардың кейбірінде фантомдық қуат қолданылғанда ішкі батареяларды шығарып тастау ұсынылады, себебі батареялар коррозияға ұшырап, химиялық заттарды бөліп алуі мүмкін. Басқа микрофондар сыртқы қуат көзі сәтсіз болған жағдайда ішкі батареяларға автоматты түрде ауысу үшін жасалған. Фантомдық қуаттандыру әрқашан дұрыс немесе жеткілікті деңгейде іске асырылмайды, тіпті кәсіби сапалы алдын ала күшейткіштерде, микшерлерде және жазғыштарда да. Бұл, ішінара, бірінші буынның (1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың ортасы) 48 вольтты фантомдық конденсаторлық микрофондарының қарапайым схемасы болғандықтан және олар жұмыс істеу үшін аз ток қажет еткендіктен (әдетте микрофонға 1 мА-дан кем), сол кездегі жазғыштарға, микшерлерге және алдын ала күшейткіштерге орнатылған фантомдық қуат схемалары осы ток жеткілікті болады деп есептелген. DIN 45596 фантомдық қуаттың бастапқы спецификациясы ең көп 2 мА ток беруді қарастырған. Бұл практика қазірге дейін сақталған; көптеген 48 вольтты фантомдық қуат схемалары, әсіресе төмен бағалы және портативті жабдықтарда, 1 немесе 2 мА-дан артық ток бере алмайды, бұл олардың жұмысын тоқтатады. Кейбір схемаларда әр микрофондық кіріске арналған стандартты қуаттандыру кедергілеріне қосымша кедергілер тізбектелген; бұл аз ток қажет ететін микрофондарға көп әсер етпесе де, көбірек ток қажет ететін микрофондарды істен шығаруы мүмкін. 1970 жылдардың ортасынан бастап жасалған 48 вольтты фантомдық қуатпен жұмыс істейтін конденсаторлық микрофондар көбінесе әлдеқайда көп ток қажет етеді (мысалы, Neumann трансформаторсыз микрофондары үшін 2–4 мА, Schoeps CMC ("Colette") сериясы және Josephson микрофондары үшін 4–5 мА, Shure KSM сериясының микрофондары үшін 5–6 мА, CAD Equiteks үшін 8 мА және Earthworks үшін 10 мА). IEC стандарты микрофонға арналған рұқсат етілген ең жоғары токты 10 мА деп белгілейді. Егер қажетті ток жеткілікті болмаса, микрофон сигнал шығаруы мүмкін, бірақ ол жоспарланған деңгейде жұмыс істемейді. Симптомдар әртүрлі болуы мүмкін, бірақ ең көп кездесетін нәтиже – микрофонның жүктемесіз жұмыс істей алатын ең жоғары дыбыс қысымы деңгейінің төмендеуі (бұрмалану). Кейбір микрофондар сезімталдығының төмендеуін де көрсетеді (белгілі бір дыбыс қысымы деңгейі үшін шығыс деңгейі). Көптеген жердік тізбектер фантомдық қуатты күйдірудің қолайсыз әсерін тигізеді. Микрофонның 1-ші тірегі мен 48 вольтты қуат көзінің теріс жағы арасында қуат микрофонның электроникасына жеткен жағдайда тұрақты ток ағыны болуы керек. Жердік тізбектің ажыратылуы, әдетте 1-ші тірек, осы ағынды тоқтатады және фантомдық қуат көзін өшіреді. Динамикалық немесе таспалық микрофонды фантомдық қуатты кіріске қосу оның зақымдануына әкелуі мүмкін деген жалпы пікір бар. Бұл зақымдану үш жағдайда болуы мүмкін. Егер кабельде ақаулық болса, фантомдық қуат микрофонның шығысына кернеу түсіру арқылы кейбір микрофондарды зақымдауы мүмкін. Фантомдық қуатты теңгерімсіз динамикалық микрофонға немесе электрондық музыкалық аспаптарға қосса, жабдыққа да зақым келтіруі мүмкін. Микрофонды активті фантомдық қуаты бар кіріске қосып, жылдам қосу кезінде пайда болатын өтпелі құбылыс микрофонға және мүмкін кіріс алдын ала күшейткішінің схемасына зақым келтіруі мүмкін, себебі микрофонның барлық тіректері бір уақытта жанаспайды және фантомдық қуат көзінің бір жағынан кабельдің сыйымдылығын зарядтау үшін ток бірден ағып өтеді. Бұл әсіресе ұзын микрофондық кабельдерде проблема болады. Қажеті жоқ құрылғыларға фантомдық қуатты өшіру – жақсы тәжірибе саналады.

Цифрлық фантомдық қуат

AES 42 стандартына сәйкес келетін цифрлық микрофондарға дыбыс өткізгіштері мен жерге 10 вольттық фантомдық қуат берілуі мүмкін. Бұл қуат көзі цифрлық микрофондарға 250 мА дейін қуат бере алады. Аналогтық және цифрлық құрылғыларды кездейсоқ алмастырудың алдын алу үшін, әдеттегі XLR қосқышының модификациясы – XLD қосқышы қолданылуы мүмкін.

Микрофонды басқа да қуаттандыру әдістері

T қуаттандыруы, сондай-ақ A B қуаттандыруы немесе DIN 45595 стандартында сипатталған T12, өндірістік дыбыс саласында әлі де кеңінен қолданылатын фантомдық қуаттандырудың баламасы болып табылады. Бұл нарыққа арналған көптеген микшерлер мен жазғыштарда T қуаттандыру опциясы бар. Бұл әдіс ескірген деп есептеледі, себебі қуат беру кезіндегі шу шығыс дыбыс сигналына қосылады. Көптеген ескі Sennheiser және Schoeps микрофондары осы қуаттандыру әдісін қолданады, бірақ жаңа жазғыштар мен микшерлер бұл опцияны жобалауда. T қуаттандырылатын микрофондарға арналған адаптерлер мен арнайы қуат көздері жасалған. Бұл схемада 180 Ом-дық резисторлар арқылы 12 вольт микрофонның «қызған» терминалына (XLR пин 2) және «салқын» терминалына (XLR пин 3) қолданылады. Бұл 2 және 3 пиндер арасында 12 вольт айырмашылықты тудырады, бұл динамикалық немесе ленталық микрофонға қолданған жағдайда қанағаттандыруға келмейтін зақымдануға әкелуі мүмкін. Plug-in Power (PiP) – портативті диктофондар мен компьютерлік дыбыс карталары сияқты кейбір тұтынушылық құрылғылардың микрофондық кірісінде берілетін 3–5 В төмен ток көзі. Ол IEC 61938 стандартында да анықталған. Бұл фантомдық қуаттан өзгеше, себебі ол теңгерімсіз интерфейс болып табылады, онда төмен кернеу (+5 вольт шамасында) сигналдық өткізгішке қосылады, ал ток қайтарымы қабықша арқылы жүзеге асырылады; тұрақты ток микрофоннан келетін дыбыс сигналымен бірдей. Келесі дыбыс жиілікті тізбектерден тұрақты токты бөгеу үшін конденсатор қолданылады. Ол көбінесе қуатсыз жұмыс істемейтін электрет микрофондарын қуаттандыру үшін қолданылады. Ол тек осы типтегі қуат көзіне арналған микрофондарды қуаттандыруға жарамды. Егер бұл микрофондар 3,5 мм–XLR адаптері арқылы 48 В фантомдық қуатқа қосылса, онда XLR қалқаны 3,5 мм қабықшасына қосылғанда зақымдануы мүмкін. Plug-in Power жапондық CP 1203A:2007 стандартымен реттеледі. Бұл баламалы қуаттандыру схемалары кейде дұрыс емес «фантомдық қуат» деп аталады және жоғарыда сипатталған 48 вольттық фантомдық қуаттандырумен шатастырылмауы керек. Кейбір конденсаторлық микрофондар микрофонның кішкентай бөлімінде немесе сыртқы корпуста орналасқан 1,5 вольттық элементпен қуатталуы мүмкін. Фантомдық қуатты кейде авиация саласындағы мамандар авиациялық микрофондарды қуаттандыру үшін қолданылатын тұрақты ток кернеуін сипаттау үшін қолданады, олар кәсіби дыбыс микрофондарына қарағанда төмен кернеуді қолданады. Бұл жағдайда қолданылатын фантомдық қуат 8–16 вольт тұрақты ток, RTCA Inc. DO 214 стандартында көрсетілгендей, 470 Ом-дық (номиналды) кедергімен бірге. Бұл микрофондар авиацияның алғашқы күндерінде қолданылған көміртек микрофондарынан және телефондардан дамыған, олар көміртек микрофон элементіне қолданылатын тұрақты ток кернеуіне сүйенген.