Кіріспе

Ароматты амин – амин тобына байланысқан ароматты сақинадан тұратын органикалық қосылыс. Органикалық химияда ароматты амин – амин тобына бекітілген ароматты сақинадан құралған органикалық қосылыс. Бұл анилиндерді, сондай-ақ көптеген күрделі ароматты сақиналарды және NH2 тобынан өзге көптеген амин алмастырғыштарын қамтитын кең сыныпты қосылыстар. Мұндай қосылыстар кеңінен таралған.

Типтік ароматты аминдер:

Ароматты сақина | Бастапқы аминдердің атауы | Мысал
---|---|---
Бензол | Анилин | Анилиндер
| Субститутталған анилиндер | Фенилендиаминдер
| | Антиоксидант p-фенилендиамин
Толуол | Толуидиндер | Фармацевтикалық прилокаин
| | Диаминотолуендер
| | Шаш бояғыш құрамындағы 2,5-диаминотолуен
Нафталин | Нафтиламиндер | Конго қызылы және Продан
Пиридин | Аминопиридиндер | Дәрілік зат – теноксикам
Пиримидин | Аминопиримидиндер | Нуклеобаза – цитозин
Хинолин | Аминохинолиндер | Дәрілік зат – примакин
Пурин | Аминопуриндер | Нуклеобаза – гуанин
Акридин | Аминоакридиндер | Флуоресцентті бояулар

Ароматты аминдер пестицидтер, фармацевтикалық заттар және бояулар өндірісінде кеңінен қолданылады.

Тоқымадағы ароматты аминдер

2012 жылдың тамыз айынан бастап жаңа стандарт EN 14362 1:2012 "Текстильдер. Азо бояуларынан туындаған белгілі бір ароматты аминдерді анықтау әдістері. 1-бөлім: Талшықтарды сығу арқылы немесе сығусыз қолжетімді белгілі бір азо бояуларын пайдалануды анықтау" күшіне енді. Ол Еуропалық Стандарттау Комитеті (CEN) тарапынан ресми түрде бекітілді және EN 14362 1: 2003 және EN 14362 2: 2003 сынақ стандарттарын жойды. Стандартта табиғи, жасанды, регенерацияланған және аралас талшықтарды қоса алғанда, текстиль талшықтарындағы Еуроодақта тыйым салынған азо бояуларынан туындаған ароматты аминдерді анықтау процедурасы сипатталған. Бұл стандарт боялған, басылған және жабынталған тоқымалар сияқты барлық түсті текстильдерге де қатысты.