Англиядағы танымал Судели қамалы

Кіріспе

Англиядағы танымал қамал

Судли қамалы – Англияның Глостершир графтығындағы ортағасырлық Винчкомб қаласына жақын, Котсуолдс аймағындағы Судли еншігінде орналасқан I санаттағы қамал. Қамалдың ішінде 10 көрнекті бақ бар, олардың жалпы ауданы Котсуолд төбелерінде жатыр. Қамалдың құрылысы 1443 жылы Англияның Лорд-қазынашысы Ральф Ботеллер үшін, бұрынғы 12 ғасырлық бекінілген үйдің орнында басталды. Кейіннен қамал патшалық билікке өтіп, Эдуард IV және Ричард III патшалардың меншігіне айналды. Король Генрих VIII және оның сол кездегі әйелі Анна Болейн 1535 жылы қамалға келді, ал кейін қамал король қайтыс болғаннан кейін қайтадан тұрмысқа шыққан алтыншы әйелі Кэтрин Паррдың үйі мен соңғы бейіті болды. Парр қамалдың шіркеуіне жерленген, сондықтан Судли – Англия королевасы жерленген әлемдегі жалғыз жеке меншік қамал. Елизавета I патшайым үш рет қамалға келіп, испандық Армадасы жеңілгенін тойлау үшін үш күндік кеш өткізді. Алайда, 1139 жылы императрица Матильданың әскерлері Вустерді тонағаннан кейін, оның ағасы Глостердің Роберті басшылығымен Вустердің 1-ші графы Валеран де Бомонт, Судли мен Тьюксбериге шабуыл жасап, оларды басып алды. Анархиядан кейінгі ондаған жылдар өткен соң, Судли әулеті тағы да әлем сахнасына шықты, Джонның кіші ұлы Уильям де Трейси Кентербери архиепископы Томас Беккеттің өлтірілуіне қатысты. Уильям Папа Александр III тарапынан шіркеуден қуылды. 1171 жылы ол Римге қажылық сапар жасап, папамен кездесті, ол оны және оның серіктерін Иерусалимге жер аударды. Судли Ральфтың алғашқы үлкен жобасы емес, ол сотқа барғанда қолданған More Manor үйін кеңінен жөндеуден өткізді, ал кейін француз елшісі Жан дю Беллей оны Хэмптон-Корттан да әсем деп сипаттады. Алайда, Ральф қамалға қоршау салуға патшалық рұқсат ала алмады және Генрих VI-дан кешірім сұрауға мәжбүр болды. Ральф Судли қамалын қос аулалық жоспар бойынша салды: сыртқы аула қызметшілер мен қарулы сақшыларға, ал ішкі аула мен оның ғимараттары Ральф пен оның отбасының пайдалануына берілді. Сырттан қарағанда, залдың терезелерінің жиектері Йорк ақ гүлімен безендірілген деп есептеледі. Банкет залы қазір ішінара қираған күйде, гүлдер мен лозалар қабырғаларына өрлеп, баққа айналдырылған. 2018 жылы консерваторлар қираған жерді тұрақтандыру жұмыстарын жүргізді. 1485 жылы Босворт шайқасында Ричард қаза болғаннан кейін, Судли, патшаның меншігі ретінде, Генрих VII-ге өтті, ол оны өз інісі Джаспер Тюдорға сыйлады.

Sudeley Castle is a Grade I listed castle in the parish of Sudeley, in the Cotswolds, near to the medieval market town of Winchcombe, Gloucestershire, England. The castle has 10 notable gardens covering some within a estate nestled within the Cotswold hills. Building of the castle began in 1443 for Ralph Boteler; the Lord High Treasurer of England, on the site of a previous 12th century fortified manor house. It was later seized by the crown and became the property of King Edward IV and King Richard III, who built its famous banqueting hall. King Henry VIII and his then wife Anne Boleyn visited the castle in 1535; and it later became the home and final resting place of his sixth wife, Catherine Parr who remarried after the king's death. Parr is buried in the castle's church, making Sudeley the only privately owned castle in the world to have a Queen of England buried in its grounds. and the castle was visited on three occasions by Queen Elizabeth I, who held a three day party there to celebrate the defeat of the Spanish Armada. However, after the sacking of Worcester in 1139 by the forces of the Empress Matilda, under her brother Robert of Gloucester, Waleran de Beaumont, 1st Earl of Worcester retaliated, attacking and capturing both Sudeley and Tewkesbury. A few decades after the Anarchy, the Sudeley family were to step once more onto the world stage with John's younger son, William de Tracy, participating in the murder of Thomas Becket, Archbishop of Canterbury. William was subsequently excommunicated by Pope Alexander III. He went on pilgrimage to Rome in 1171 and gained an audience with the pope, who exiled him and his fellow conspirators to Jerusalem. Sudeley was not Ralph's first great project, having extensively renovated the Manor on the More, the house he used when attending court, and was later described by a French Ambassador, Jean du Bellay, as more magnificent than Hampton Court. Unfortunately, Ralph failed to gain royal permission to crenellate the castle, and had to seek Henry VI's pardon. Ralph built Sudeley Castle on a double courtyard plan; with the outer courtyard being used by servants and men at arms, and the inner court and its buildings reserved for the use of Ralph and his family. When approached from the outside, the edges of the hall's oriel windows are decorated with what is presumed to be the White Rose of York. The banqueting hall now lies in partial ruins, and has been redesigned as a garden, with roses and ivy climbing the walls. In 2018, conservators were working to stabilise the ruin. After the death of Richard at the Battle of Bosworth in 1485, Sudeley, as property of the crown, transferred to King Henry VII, who in turn presented it to his uncle Jasper Tudor.

Кэтрин Парр

Өзінің билігі кезінде король Генрих VIII Судлиде бір рет ғана болды, 1535 жылы Анна Болейнмен бірге жасаған саяхатында. Генрихтің Судлиге келуіне дейін айлар бойы ол епископ Джон Фишер мен сэр Томас Морды өлімге кесіп, монастырларды таратуды бастады. Сонымен қатар, Генрих Судлиде болғанда Папа Павел III және Киелі Рим императоры Фердинанд I оны қауымнан шығару және тақтан алу мәселесін талқылай бастады. Генрихтің қайтысы мен корольдік билікке Эдуард VI-ның келуі Эдуард пен Томас Сеймурдың билікке жол ашуына себеп болды. Генрихтің өсиеті «орындалмаған сыйлықтар» туралы бапты қамтиды, ол оның орындаушыларына жаңа жерлер мен атақтарды беруге мүмкіндік берді, нәтижесінде Эдуард патшалықтың қорғаушысы болып жарияланды және оның інісі Сеймур Судли бароны аталды. Мүлік осы көшуге арнайы дайындалды және Катеринаның жатын бөлмесінің қалай болғаны туралы сипаттамалар әлі де сақталған. Паррдың билігі кезінде оның қызметкерлерінің бірі Томас Сеймурдың тәрбиеленушісі, леди Джейн Грей болды, ол 1553 жылы тоғыз күн патшайым болды. Екатерина 1548 жылдың 5 қыркүйегінде Сюдлиде қызы Мэри Сеймурді дүниеге келтіргеннен кейін бес күн өткен соң «бала туу қызуынан» қайтыс болды. Қоштасу рәсімінде леди Джейн Грей басты аза тұрды, ал шіркеу реформаторы Майлс Ковердейл өзінің алғашқы протестанттық уағызын оқыды. Екатерина екі күннен кейін Сюдли аумағындағы Сент-Мария шіркеуіне жерленді, бұл ағылшын тіліндегі алғашқы протестанттық жерлеу рәсімі болды. Келесі екі ғасыр ішінде оның бастапқы қабірі «бұзылып, қиратылды» және оның жерленген жері белгісіз болды. 1782 жылы «Бұл жерде 5 қыркүйекте қайтыс болған Квин Катерина, король Генрих VIII-нің әйелі және Томас Лорд Судлейдің соңғы әйелі жатыр» деп жазылған қорғасын тақтасы бар табыт табылды. 1792 жылы вандалдар табытты қазып шығарды. 1817 жылы оның сүйектері алтыншы Чандос лордының сүйектері жанындағы тас жертөлесіне қойылды. 1863 жылы шіркеуді қалпына келтіру аяқталғаннан кейін Паррдың сүйектері Джордж Гилберт Скотт жобалаған және мүсінші Джон Бирни Филип жасаған жаңа неоготикалық күмбезді қабірге орналастырылды. Бүгінде оның қабірі, өмірлік мөлшердегі мүсінімен бірге, әсем ойылған мәрмәр шатыр астында жатыр, қазіргі кезде қасиетті орын саналады. Екатеринаның ағасы Уильям Парр, Нортгемптонның 1-маркизі, содан кейін қаланы мұра етті, ол 1553 жылға дейін Судлиді иеленді, сол кезде ол да опасыздықпен айыпталды және Судли тәжге қайтарылды. Оның жоғарылауы, әрине, Уайт көтерілісін басуға көмектескенімен байланысты. Оның ұлы Эдмунд Брайджес 1560 және 1570 жылдары қаланы кеңінен қайта жаңғыртты, сыртқы ауланы, қазіргі отбасы иеленетін бөлігін, біз қазір көріп отырғандай қайта салды. Елизавета I билік еткен кезеңде үш рет Судлиде болды, алғаш рет 1574 жылы Сюдлидегі ескі досы, жақында жесір қалған Дороти Брейді, Чандос баронессасын көріп қайтты. 1575 жылғы Корольдік саяхаты кезінде Роберт Дадли Кенилворт қаласында әсем кеш өткізіп, оны өзіне үйленуге көндіруге тырысты. Елизаветаның Судлидегі ең әйгілі сапары 1592 жылы болды, онда 3-ші барон Чандос Джайлс Бриджес оған үш күндік кеш ұйымдастырды. Гильс сарайдың айналасын сапарға дайындалу үшін кеңінен абаттандырды, банкеттер, пьесалар, билер ұйымдастырды және оның сапары кезінде жомарт сыйлықтар берді, тіпті қызы Элизабет Бриджесті Дафна кейпінде патшайымға таныстырды. Сапар Бриджес отбасын банкротқа ұшыратты деген қауесет бар. Археологтар DigVentures 2018 жылы жылдық қазба жұмыстарын бастады және осы кеш туралы көбірек білу үшін, қазіргі уақытта бұл жерде орналасқан Виктория дәуіріндегі қайта құрылған бақтардың шығысында кең ауқымды Тюдор бақтарын ашты. Осы зерттеулер арқылы көрістік көріністі құрудың бірнеше кезеңдерінің дәлелі ашылды, олардың ең ертесі 16 ғасырдың ортасына жатады. Бұл маңызды, өйткені бұған дейін бұл бақтар 3-ші барон Чандос Джайлс Бриджеске және Елизаветаның сапарынан бұрын жасалған абаттандыру жұмыстарына жатқызылған. LiDAR-де сарай аумағының айналасындағы кең аудандарда осы жұмыстардың дәлелдері әлі де болуы мүмкін, бірақ бұл жұмыстардың тағы бір кезеңі болған сияқты, бұл Томас Сеймурдың Кэтрин Паррдың келуіне дайындық ретінде жасаған жұмыстарымен байланысты.

During his reign, King Henry VIII only stayed at Sudeley once, on his 1535 Royal Progress with Anne Boleyn. In the months leading up to Henry's visit to Sudeley, he started to enact the Dissolution of the Monasteries, executing Bishop John Fisher and Sir Thomas More. Moreover, it was while he was at Sudeley that Pope Paul III and Holy Roman Emperor Ferdinand I started discussing his excommunication and removal. The death of Henry and the accession of King Edward VI led way for the rise of Edward and Thomas Seymour. Henry's will had an "unfulfilled gifts" clause that allowed for his executors to award themselves new lands and titles, which led to Edward being declared Lord Protector of the Realm, and making his brother Baron Seymour of Sudeley. The castle was specially prepared for this move, and descriptions still exist of what Catherine's bedchamber looked like. During Parr's tenure, one of her attendants was Lady Jane Grey, Thomas Seymour's ward, who would be queen for nine days in 1553. Catherine died at Sudeley on 5 September 1548 from what was described as "childbed fever", five days after giving birth to her daughter Mary Seymour. At the funeral, Lady Jane Grey was the chief mourner, and ecclesiastical reformer Myles Coverdale preached his first Protestant sermon. Catherine was buried two days later at St. Mary's Church, within the grounds of Sudeley, in what was the first Protestant funeral in English. Over the next two centuries, her original tomb was "mutilated and defaced" and the location of her burial place was lost. In 1782, a coffin was discovered, with a lead plate that read "Here lyeth Quene Kateryne wife to Kyng Henry the VIII and Last the wife of Thomas Lord of Sudeley dyed 5 September ". In 1792, vandals dug up the coffin. In 1817, the remains were placed in a stone vault near the remains of the 6th Lord Chandos. After the chapel restoration was completed in 1863, Parr's remains were placed in a new neo Gothic canopied tomb designed by George Gilbert Scott and created by sculptor John Birnie Philip. Today, her tomb with its life sized effigy lying under a canopy of ornately carved marble, is considered a place of pilgrimage. Catherine's brother William Parr, 1st Marquess of Northampton, then inherited the castle, he in turn held Sudeley until 1553, when he was also accused of treason, and Sudeley was seized by the crown. His elevation almost certainly came from his assistance in the suppression of the Wyatt rebellion. His son Edmund Brydges heavily remodelled the castle in the 1560s and 1570s, almost completely rebuilding the outer courtyard, the part of the castle that the current family occupy, into what we see now. Elizabeth I stayed at Sudeley on three occasions during her reign, first visiting her old friend, the recently widowed Dorothy Bray, Baroness Chandos at Sudeley in 1574. Staying again during the Royal Progress of 1575, that saw Robert Dudley throw a lavish party at Kenilworth Castle in a final attempt to convince her to marry him. Elizabeth's most famous stay at Sudeley was in 1592, when Giles Brydges, 3rd Baron Chandos threw a three day party for her. Giles extensively landscaped the grounds surrounding the castle in preparation for the visit, and held banquettes, plays, dances and gave extravagant gifts during her stay, even presenting his daughter, Elizabeth Brydges to the queen in the guise of Daphne. The visit reputedly almost bankrupting the Brydges family. The yearly excavations by archaeologists DigVentures began in 2018 and set out to discover more about this party, uncovering extensive Tudor Gardens to the east of the Victorian reconstructed gardens currently on the site. Through these investigations, evidence of multiple phases of landscaping have been revealed, the earliest of which dated to the middle of the 16th century. This is significant as previously these gardens had been attributed to Giles Brydges, 3rd Baron Chandos and the landscaping efforts in advance of Elizabeth's visit. LiDAR shows extensive areas surrounding the castle grounds which still may contain the evidence of these works, but it is worth noting that there appears to have been another phase of work, likely associated with the works done by Thomas Seymour in advance of the arrival of Catherine Parr.

Ағылшын азаматтық соғысы

Чандос отбасы тұсында Сюдли гүлденуді жалғастырды, ал Грей Бриджес, 5-ші барон Чандос, сәнімен және жомарттығымен «Котсуолдс королі» деген аталымға ие болды. Ол Австрия архигерцогтарының өкілі Уильям Трумбулл арқылы Сюдлиді безендіру үшін шетелден қымбат гобелендер сатып алып келгені туралы жазбалар сақталған. Грей – ықпалды сарай адамы және жақын арада саяхаттап жүретін адам болды, Еуропаны кеңінен аралап, Юлих мұрагерлік соғысына қатысты. Ол Генрих VIII-нің кіші қарындасы, ханшайым Мэри Тюдордың ұрпағы және Англия тағына мұрагер болуға мүмкін болған Леди Энн Стэнлиге үйленді. Ол 1621 жылы қайтыс болды. Сюдлидегі соңғы патшалық тұрғын Англия азамат соғысы кезінде король мен парламент арасындағы соғыста болған I Чарльз болды. Ол қарыздарға батып, Сюдлиді қайта жаңарта алмады және Лондон мұнарасында бірнеше жыл түрмеде отырғаннан кейін 1655 жылы қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін, жартылай қираған қамал оның жесірі, Леди Джейн Савиджге мұра болып өтті, бұл барон Чандос атағы бір ғасырдан астам уақыттан бері алғаш рет бөлініп кеткенін білдірді. Оның оны қалпына келтіруге қаражаты болмады, сондықтан қамалге шамамен 200 жыл бойы ешқандай көңіл бөлмеді.

Викториялық қайта өрлеу

Шамамен екі ғасыр бойы қамал көбінесе қираған күйде қалды, бірақ толығымен тасталып кеткен жоқ сияқты. Сюдли Питт отбасының меншігінде болды, леди Джейн Савиджтің екінші некесінен тараған ұрпақтары, олар 1776 жылы Риверс бароны атанды. 18 ғасырда олар Сюдлиді жалға берушілерге, ең бастысы жергілікті помещиктер отбасы Лукастарға жалға берді. Жозеф Лукас 1788 жылы қамалға келген Георг III патшасын күтіп алды, ал үй шаруашылығын жүргізген миссис Кокс патшаның өмірін сақтап қалды, ол Октагон мұнарасынан құлағаннан кейін ұстап алды. Бұрынғы жалға алушылардың бірі Джон Эттвуд қаланы "Қала қарулары" тавернасына айналдырды және оны карьер ретінде пайдаланды, оны бұзып, тас, ағаш және қорғасынды сатты. Капелла "Святой Марии шіркеуі" аталымымен I* санаттағы мұражай болып саналады. Қорытындысында: "Ральф Ботеллер үшін шамамен 1460 жыл, C15 соңы немесе C16 басындағы солтүстік қанат, 1859–'63 жылдары сэр Г. Г. Скотт J. C. Dent үшін қалпына келтірілді". (Ральф Ботеллер, 1-ші Сюдли бароны, қамал мен капелланың алғашқы қалпына келтірілу кезінде иесі болды.) Қорытындыда капелланың сыртқы бөлігі негізінен 15-16 ғасырларға, ал "ішкі бөлігі 1859 жылға" жатады. Сюдлиде қайтадан тұруға мүмкіндік болған соң, бауырластар қаланы өнер мен антиквариатпен толтыруға кірісті, 1842 жылы 32 күнге созылған аукционда Хорас Уолпол коллекциясының маңызды бөлігін сатып алды. Бір мәлімет бойынша, олар үйді "1842 жылғы Строберри-Хилл саудасынан алынған ерекше антиквариат жинағымен, соның ішінде тарихын толықтыратын жиһаз, шыны және картиналармен" жабдықтады. 1859 жылы Эмма тарихи бақты қайта құруға тырысты. 1885 жылы ол "үйді және оның ілеспе жайларын едәуір кеңейтуге" кірісті, екі ауланың бойымен қамалдың батыс жағын қайта жаңғыртты, қираған бөлігінің үстіне жаңадан салды және солтүстік-шығыс бұрышында жаңа мұнараны бастады. 1892 жылы ол мүлікке "солтүстік қақпасын" салды. Генри Дент Броклхерст пен оның әйелі Марион 1900 жылы мүлікті мұраға алғаннан кейін, оны қайта безендірді. Отыз жылдан кейін олардың ұлы Джек "ғимараттың шығыс жағын қайта құруды" және "Елизавета дәуіріндегі каминмен жабдықталған панельді кітапхана жасауды" ұйымдастырды. Америкада туған Элизавета 1962 жылы Марк Дент Броклхерстке үйленгеннен кейін алғаш рет Сюдлиге келді, ал келесі жылдары қаланы көпшілыққа ашуға дайындалды, оны 1970 жылдың мамыр айында үлкен тоймен ашты. Қала веб-сайтының уақыт жолында 1969 жылы Марк пен оның американдық әйелі Элизавета мүлікті мұраға алғаны, ал жұбайлар мүлікті туристік орталыққа айналдырғаны айтылады. Марк 1972 жылы қайтыс болды, Элизавета, леди Эшкомб Сюдлиді өздігінен басқаруға мәжбүр болды, және қамал 50 жылдың ішінде үшінші рет ауыр мұрагерлік салығын төлеуге тура келді. Лорд Эшкомб 2013 жылы қайтыс болды. Бұл Дент Броклхерст отбасының үш мүшесінің қаланы басқарумен байланысты қиындықтарын көрсетеді. Кейбір апта күндері қаланы жалпы жұртшылыққа жабу келушілердің күндік сапарларын жоспарлағандарды көңілсіздікке түсірді, нәтижесінде бағдарлама құрылғанға дейінгі үш жылда келушілер саны күрт төмендеді. 2008 жылдың сәуіріндегі жаңалықтарда отбасы Дж. М. В. Тернердің картинасын аукционға сатуға тырысқаны айтылды, өйткені орталық "жылына 100 000 фунт стерлинг зиян көріп" қалпына келтіруді қажет етті. 2012 жылдың қыркүйек айында Сюдлиде Кэтрин Паррдың жерлеу рәсімі тарихшы доктор Дэвид Старкидің жетекшілігімен қайта жандандырылды, бұл шара қайта құру қоғамдарынан жағымды пікірлер алды.

For almost two centuries, the castle was largely left in ruins, but seemingly never becoming full abandoned. Sudeley was owned by the Pitt family, descendants of Lady Jane Savage's second marriage, who were elevated to a peerage in 1776 as Baron Rivers. During the 18th century, they rented Sudeley out to tenants, most notably the Lucas family, members of the local gentry. Joseph Lucas entertained King George III on his visit to the castle in 1788, with Mrs Cox the housekeeper saving the king's life, catching him after he fell down the Octagon Tower. One of the previous tenants, John Attwood, had turned the castle into a public house "The Castle Arms", and treated it as a quarry, breaking it up and selling off the stone, timber and lead. The chapel is a Grade I* listed property, as "Church of St Mary". The summary states "Circa 1460 for Ralph Boteler, late C15 or early C16 north aisle, restored 1859–'63 by Sir G. G. Scott for J. C. Dent". (Ralph Boteler, 1st Baron Sudeley was the owner during the first restoration of the castle and the chapel.) The summary goes on to state that the chapel exterior dates primarily to the 15th and 16th centuries and the "interior nearly all to 1859". When Sudeley was habitable again, the brothers set about filling the castle with art and antiques, buying up a considerable part of Horace Walpole's collection during the Strawberry Hill House Sale of 1842, an auction that lasted 32 days. One report states that they furnished the home with "a remarkable antiquarian collection of furniture, glass and paintings that further fleshed out its history, including some very discerning purchases from the Strawberry Hill sale in 1842". In 1859, Emma decided to attempt a re creation of a historic garden. In 1885, she began to "substantially enlarge the house and its services she remodelled the western side of the castle through the full length of both courtyards, overbuilding one section of the ruins, and beginning a new tower at its north east corner". In 1892, she built a "north lodge" on the property. After Henry Dent Brocklehurst and his wife Marion inherited the property in 1900, they redecorated. Thirty years later, their son, Jack, arranged to "reconfigure the eastern range of the building" and "the creation of a panelled library furnished with an Elizabethan fireplace". The American born Elizabeth first came to Sudeley after her marriage to Mark Dent Brocklehurst in 1962, and in the subsequent years set about preparing to open the castle up to the public, which they did to great celebration in May 1970. The castle website timeline states that in 1969 the castle was inherited by Mark and his American born wife Elizabeth; the couple converted the property into a tourist attraction. Mark died in 1972, leaving Elizabeth, Lady Ashcombe to manage Sudeley on her own, and the castle had to survive its third round of heavy death duties in under 50 years. Lord Ashcombe passed away in 2013. This detailed the turmoil associated with managing the castle by the three members of the Dent Brocklehurst family. Closing the castle to the general public on some weekdays meant that visitors were disheartened when embarking on their day trips, and resulted in a dramatic fall in visitor numbers in the three years leading up to the creation of the programme. News reports in April 2008 stated that the family was selling a painting by J. M. W. Turner at auction because the attraction was "losing £100,000 a year" and required a restoration. Sudeley held a re enactment of the funeral of Catherine Parr in September 2012, with guidance from historian Dr David Starkey; the event received positive feedback from re enactment societies.

Жақында болған тарих

Судлиді отбасы басқарады және 2021 жылға дейін Елизавета, леди Эшкомб пен "оның ұлы, қызы және олардың отбасылары" мекені болып қала береді. Отбасы қаланы, оның қазыналарын, сондай-ақ Елизавета, леди Эшкомбтың, оның балалары Генри мен Молли Дент Броклхерсттің бақтарын сақтау және қайта жаңартуға міндеттенді. Қасқыр көрмелері 2018 жылы "Royal Sudeley 1,000: Trials, Triumphs and Treasures" ("Royal Sudeley 1,000: Сынақтар, жеңістер және қазыналар") деп қайта құрылып, жаңадан ашылды. Ол келушілерді Сюдлидің 1000 жылдық тарихымен таныстырады, қамалдың өткенінің маңызды аспектілерін көрсетеді және жинақтағы тарихи жәдігерлер мен өнер туындыларын көрсетеді. Қамал маусымдық түрде жұртшылыққа ашылады, ал кейбір бөлімдері қонақүй ретінде пайдаланылады, бірақ ол сонымен қатар отбасылық үй болып қалады, Елизавета, леди Эшкомбты "Сюдлидің шаталин" деп атайды. 2019 жылдан бастап, қамалға жасалатын экскурсиялардың бірі "көктемнен қазан айының соңына дейін күн сайын қолжетімді отбасылық жеке пәтерлерге" баруды қамтиды. Судли көп жылдар бойы тойлар өткізілетін орын ретінде де пайдаланылып келеді. Қамал аумағында бірнеше мәшһүр адамдардың тойы өтті, мысалы, 2007 жылы Элизабет Херлидің, ал 2018 жылы Фелисити Джонстың Чарльз Гардпен үйлену тойы. 2019 жылдың қыркүйегінде ұрылар қамалдың корольдік көрмесінен заттар ұрлады, олардың ішінде "алтын мен асыл тастардан жасалған сирек естеліктер, оларды король Эдуард VII соңғы сүйіктісіне сыйлаған" заттар да болды. COVID-19 пандемиясының салдарынан енгізілген шектеулерге байланысты қамал бірнеше айға жабылды, ал 2020 жылы оның кейбір бөлімдері уақытша қайта ашылды. 2021 жылдың наурыз айының басында Судли қамалы мен бақтарының веб-сайты "көрмелер 2021 жылға дейін жабық" екенін хабарлады. Қайта ашылу күндері мен ақпараттар мүмкіндігінше тезірек жарияланатын болады.

Бақтар мен саябақтар

Судли қамалы Котсволд аңғарларының арасында жатқан кең иеліктердің ортасында орналасқан. Бұл иелік ашық жайылымдар мен орманды алқаптардан тұрады және көптеген қоғамдық жаяу жолдарымен кесіліп өтеді, ең танымалдары – 102 миль (164 км) ұзындықтағы Cotswold Way жаяу жолы. Бұл жаяу жолдары Судлиді Хайлс аббаттығы, Бродвей, Белас Кнап және Стэнвей үйі сияқты басқа тарихи қалалар мен ескерткіштермен байланыстырады. Қамалдағы бақшалар белгілі бір аумақты алып жатыр және қамалдың ашық маусымында жұртшылыққа ашық. Бақша он бөлек баққа бөлінген, олардың ең бастысы – Королева сарайы. Королева сарайы – бұл сол жерде табылған елизаветалық партер бақшасының Виктория дәуірінде қайта отырғызылған нұсқасы, оны қоршаған үлкен шаған тоғдары 1860 жылға дейін сақталған. Судлидегі тағы бір бақша – 1200-ден астам жиекше қоршаулардан тұратын Түйін бақшасы. Оның күрделі дизайны Елизавета I киген көйлектің ою-өрнегінен шабыт алған. Судлиде сонымен қатар әлемдегі құрып кету қаупі төнген фазандардың ең ірі қоғамдық коллекцияларының бірі бар және ол Дүниежүзілік фазан қауымдастығымен тығыз байланыста жұмыс істейді. 30 жылдан бері қамалда жұмыс істеп келе жатқан фазан шаруашылығы, құстардың санын арттыру және оларды табиғи орталарына қайта оралту мақсатындағы кең ауқымды селекциялық бағдарламаның бір бөлігі болып табылады.

Туристік жерлер

Сюдли қамалы 18 ғасырдың басынан бері туристерді қызықтырып келеді, Британияның түкпір-түкпірінен антиквариаттарды, гравюра шеберлерін және суретшілерді өз тартуына іліктіреді. Осылардың алғашқыларының бірі – Сэмюэл мен Натаниел Бак, олар 1732 жылы қамалды аралап, «Бактың ежелгі ескерткіштері» кітабы үшін суреттерін салған. Романтикалық қираған орын ретінде қамал 1788 жылы Челтенхэмдегі шипажайларда ем алып жатқан үшінші Георгты құшақ жайды.