Кіріспе

1999 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионаты

1999 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионаты – FIFA әйелдер әлем чемпионаттарының үшінші турнирі, әйелдер ұлттық құрамалары арасындағы әлемдік чемпионат. Осы турнирді АҚШ қабылдап, сонымен қатар жеңіске де жетті. Турнир 1999 жылдың 19 маусымынан 10 шілдесіне дейін елдің әртүрлі аймақтарындағы сегіз аренада өтті. Бұл чемпионат қатысушылар саны, телерейтингтер және халықтың қызығушылығы тұрғысынан ең сәтті FIFA әйелдер әлем чемпионаты болды. 1999 жылғы турнирде алғаш рет он алты команда қатысты, бұл 1995 жылғы он екі командадан көп. Турнир басым көбінесе үлкен американдық футбол стадиондарында өтті, себебі 1996 жылғы Олимпиада ойындарының әйелдер турнирінің сәтті өтуінен кейін үлкен сұраныс күтілді. Көрермендердің орташа саны матч сайын 37 319 адамды құрады, ал жалпы саны 1,194 миллион адамға жетті, бұл көрсеткіш 2015 жылға дейін сақталды. Турнир 30 миллион долларлық операциялық бюджеттен 4 миллион доллар пайда тапты. Финалдық матч Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Роуз-Боул стадионында өтіп, 90 185 көрерменге толы болды, бұл әйелдер спортындағы халықаралық рекордты орнатты. АҚШ құрамасы қытайлық команданы пенальти сериясында жеңіп, турнир жеңімпазы атанды. Есеп 5:4 болды, ал Бранди Частейн командасының бесінші соққысын дәл орындап, жеңіске жеткізді. Бұған дейін қытайлық Лю Ин пенальтиді қатыстырмады. Қытайлық шабуылшы Сунь Вэнь мен бразилиялық жартылай қорғаушы Сисси турнирдің үздік мергендері атанды, олардың екеуі де жеті гол соқты. Бұл турнир АҚШ-та әйелдер футболы үшін маңызды кезең болды, ол әйелдер футболына қызығушылықты арттырып, қатысуды ынталандырды. Турнирден кейін Әйелдер Біріккен Футбол Ассоциациясы атты жаңа кәсіби лига құрылды, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты үш маусымнан кейін таратылды. АҚШ 2003 жылы келесі әлем чемпионатын қабылдады, ол кішірек ареналарда өтті және құрама команда үшінші орынды иеленді.

Өмірбаян

1999 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионаты – FIFA әйелдер әлем чемпионатының үшінші турнирі, ФИФА-ның оның іске асылу мүмкіндігін сынау үшін бірнеше алдын ала жарыстар ұйымдастырғаннан кейін құрылған халықаралық әйелдер чемпионаты. Халықаралық әйелдер футболы 1970 жылдары ұлттық федерациялардың гендерлік шектеулерді жеңілдетуінен кейін кең танымал болды, соның салдарынан ұлттық құрамалар арасында Mundialito және Әйелдер әлемдік турнирі сияқты жарыстар ұйымдастырылды. 1988 жылы Қытайда ФИФА ұйымдастырған әйелдер турнирі өткізілді, одан кейін 1991 жылы Қытайда бірінші FIFA әйелдер әлем чемпионаты өтетіні туралы жарияланды. Бұл турнирде бірнеше ереже өзгертілді және ол бастапқыда M&M кубогы үшін өткізілген әйелдер футболы бойынша 1-ші FIFA әлем чемпионаты деп аталды, бірақ кейіннен «Әлем чемпионаты» атауы берілді. ФИФА турнирді сәтті деп бағалады, және төрт жыл өткен соң Швецияда өткен екінші әлем чемпионаты бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды, бірақ орташа көрермендер саны 4500-ден аспады.

Қонақжай таңдау

АҚШ Футбол федерациясы 1995 жылдың ақпан айында, 1994 жылғы ерлер әлем чемпионатының сәтті өтуінен кейін көп ұзамай, 1999 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионатына үміткерлік білдірді. Австралия және Чили де үміткерлік танытты, бірақ 1995 жылдың желтоқсанында бәсекеден бас тартты. Осының нәтижесінде 1996 жылдың наурыз айындағы өтінімдерді қабылдау мерзіміне дейін АҚШ жалғыз үміткер ретінде қалды. ФИФА Атқару комитеті 1996 жылдың 31 мамырында АҚШ-қа чемпионатты өткізу құқығын ресми түрде берді. Сол күні 2002 жылғы ерлер әлем чемпионаты Жапония мен Оңтүстік Кореяға бірлесіп тапсырылды.

Орындар

Жартылай финалдан басқа, турнирдің 32 матчы 15 қос матчқа бөлінді, олар бір стадионда екі матчтан тұрды. Жартылай финалдар жеке ареналарда өткізілді, бірақ Сан-Хосе Клэш және Нью-Ингланд Революшн командаларының басқаруымен қос матчтар ретінде ұйымдастырылды. Турнир сегіз қалада өтті: үш қала – Шығыс жағалауында, төрт қала – Батыс жағалауында және бір қала – Чикагода. Көптеген стадиондар алғашқы екі турнирде қолданылған стадиондардан гөрі сыйымдылығы жоғары американдық футбол ареналары болды. ФИФА-ның сұрауы бойынша турнир ұйымдастырушылары бастапқыда Шығыс жағалауындағы бір уақыт белдеуінде орналасқан бес кішкентай колледж футбол аренасын пайдалануды жоспарлаған. Финалдық матч Вашингтондағы RFK Memorial Stadium стадионында өтеді. 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы әйелдер футбол турнирінің сәтті өтуі, жоғары көрермендер саны және алтын медаль үшін өткен матчты 76 489 адамның тамашалауы, ұйымдастыру комитетін үлкен стадиондарды пайдалануға итермеледі және 1997 жылы 15 өтінім қабылданды. Сегіз арена мен қабылдаушы қалалар 1997 жылдың 19 қарашасында жарияланды, оның ішінде 1994 жылғы ерлер әлем чемпионатында қолданылған бес үлкен американдық футбол аренасы бар. Портлендтегі (Орегон штаты) Civic Stadium және Сан-Хоседегі (Калифорния штаты) Spartan Stadium сияқты екі кішкентай арена топтық кезеңнің бірнеше матчын және бір ширек финалдық қос матчты қабылдау үшін таңдалды. Басқа ареналарда турнир матчтарын өткізу үшін шағын өзгерістер енгізілді, оның ішінде американдық футбол командаларының киім ауыстыру бөлмелерін көбірек командаға бейімдеу және ойын алаңының өлшемдерін өзгерту. Маусымның басында билет сатылымы 500 000-ға жетті, бұл әйелдер спорты бойынша жаңа рекордты орнатты, NCAA әйелдер баскетбол турнирінің көрсеткіштерін арттырды. Ашылу күні өткен сегіз матч төрт қос матчқа бөлінді, олар барлығы 134 236 көрерменді тартты, бұл 1995 жылғы әлем чемпионатының жалпы қатысушы санынан асып түсті. АҚШ-Дания матчы Нью-Джерсидегі Giants Stadium стадионында 78 972 көрерменді жинады, бұл әйелдер спорты бойынша АҚШ-тың жаңа рекорды болды. Бұл көрсеткіш кейіннен АҚШ пен Қытай арасындағы финалда 90 185 көрерменнің қатысуымен, Rose Bowl стадионында жаңа әлемдік рекордты орнатты.

Лос-Анджелес Сан-Франциско Вашингтон, округ Колумбия Нью-Йорк/Нью-Джерси Rose Bowl Stanford Stadium Jack Kent Cooke Stadium Giants Stadium Сыйымдылығы: 95,542 Сыйымдылығы: 85,429 Сыйымдылығы: 80,116 Сыйымдылығы: 77,716

1999 жылғы ФИФА әйелдер әлем чемпионатының ареналары АҚШ-та Чикаго Бостон Портленд Сан-Хосе Soldier Field Foxboro Stadium Civic Stadium Spartan Stadium Сыйымдылығы: 65,080 Сыйымдылығы: 58,868 Сыйымдылығы: 27,396 Сыйымдылығы: 26,000

Біліктілік

1999 жылғы әйелдер әлем чемпионатында он алты команда қатысты, бұл 1995 жылғы он екі командадан көп, және турнир тарихындағы ең ірі құрам болды. Гана, Мексика, Солтүстік Корея және Ресей 1999 жылғы турнирде әйелдер әлем чемпионатында алғаш рет өнер көрсетті, Мексика испан тілді алғашқы ел, ал Ресей – славян елдерінің біріншісі болды. Қалған он екі команданың үшеуі екінші рет қатысты, ал тоғызы 1991 жылдан бері барлық үш турнирде де өнер көрсетті. Турнирдің үздік жеті жартылай финалисі 2000 жылғы Сидней Олимпиадасына да қатысуға құқық алды, қатар жүргізуші ел – Австралия да қатысты. АҚШ турнирдің ұйымдастырушысы ретінде автоматты түрде қатысуға ие болды. Қалған қатысушылар 1997-1998 жылдар аралығында әлемдік футбол конфедерациялары ұйымдастырған алты турнир арқылы іріктелді, онда 63 ел 141 матч өткізді. Мексика үшін тағы бір орын Солтүстік және Оңтүстік Америка турнирлерінде екінші орын алған командалар арасындағы плей-офф сериясы арқылы шешілді. Бұл ойынды ESPN телеарнасы АҚШ әйелдер құрамасы мен ФИФА әйелдер әлем жұлдыздарының арасындағы көрсетім матчының бірінші кезеңінде тікелей эфирде көрсетті. АҚШ бұл матчта 2:1 есебімен жеңілді, бұл олардың 40-тан астам ойыннан кейінгі алғашқы жеңілісі болды. Командаларды іріктеу үшін төрттен тұратын төрт «құмыра» пайдаланылды. Ең жоғары рейтингті төрт команда – Қытай, Германия, Норвегия және АҚШ – А құмырасына енгізілді. Қалған құмыралар географиялық принцип бойынша ұйымдастырылды: B құмырасында төрт еуропалық команда, C құмырасында Оңтүстік Америка, Азия және Океания, ал D құмырасында Солтүстік Америка және Африка өкілдері болды. АҚШ A1 слотына орналастырылды, олар Канада мен Мексикадан бөлінді; сондай-ақ, Қытай жеребе тарту кезінде Жапония мен Солтүстік Кореядан бөлінді. Іріктеу және құмыраларды орналастыру шектеулерінің нәтижесінде Әлем кубогының екі тобында екі еуропалық командадан болды. C және D топтарындағы командалар ауыстырылды, бұл Қытайдың алғашқы матчын Сан-Хоседегі Спартан стадионында өткізуге мүмкіндік берді, соның арқасында Сан-Франциско аймағындағы қытайлық американдық қауымдастықтың қызығушылығын арттыруға үміттенілді. ФИФА турнирге қатысатын командалардың толық тізімін өзінің веб-сайтында үш күннен кейін жариялады. АҚШ, Канада және Мексика сияқты бірнеше команда өздерінің құрамының көп бөлігін АҚШ колледждерінің командаларынан алды. Турнирдегі ең қарт ойыншы – Норвегия құрамасының капитаны Линда Медален, ол турнирдің ашылу күніне дейін 34 жасқа толды, ал ең жас ойыншы – 16 жасар нигериялық Ифеани Чейджине болды.

Дайындықтар

1999 жылғы турнирді ұйымдастыру комитетіне төрағалық еткен Донна де Варона, бұрынғы олимпиадалық жүзуші және Әйелдер спорты қорының негізін қалаушысы, сондай-ақ президент Марла Мессинг, АҚШ футбол федерациясының президенті Алан Ротенбергтің адвокаты және шәкірті, ол 1994 жылы АҚШ-та өткен ерлер әлем чемпионатын ұйымдастыруға көмектескен. Калифорния штаб-пәтері Сенчури-Ситиде орналасқан, турнирге 30 миллион долларлық бюджет бөлінді, бұл ерлер турниріне қарағанда он есе аз қаражат еді. Бұл қаржыландырудың бір бөлігі 1994 жылғы әлем чемпионатының табысынан түскен 2,5 миллион долларлық АҚШ футбол федерациясының қарызы есебінен жүзеге асырылды. Мессинг 1998 жылдың қыркүйегінде, бала тууға екі күн қалғанда, турнирдің бизнес-жоспарын ұсынды. Шара бұрын әйелдер футболына қатыспаған бірнеше ірі корпоративтік демеушілерден қаржы тартты, олардың ішінде: Макдональдс, Кока-Кола, Фудзифильм, Жилет және Allstate компаниялары болды; алайда, компаниялар турнирді 1994 жылғы ерлер әлем чемпионатындағыдай жарнамалық кампаниялармен насихаттамады. Турнир үшін Sawaya & Moroni компаниясының Уильям Савайя салған жаңа Әйелдер әлем чемпионаты кубогы тапсырылды. Кубокты жобалау және құрастыруға 30 000 доллар жұмсалды. Бюрократиялық мәселе салдарынан оны ақпан айындағы жеребе тарту кезінде көрсетуге мүмкін болмады, бірақ ол 1999 жылдың 19 сәуірінде таныстырылды. ФИФА турнир аясында ФИФА Әйелдер футболы симпозиумы және ФИФА Конгресінің кезектен тыс отырысы сияқты бірнеше бизнес-шараларды ұйымдастырды. Екі шара да финалға дейін Лос-Анджелесте өтті. Турнирге бірнеше апта бұрын Белградтағы Қытай елшілігіне жасалған шабуылдан кейін ұйымдастырушылар Қытай құрамасы әлем чемпионатына қатыспайды деп қорқып қалды. Алайда, команда жоспарланғандай ойын көрсетіп, финалға жетті, ал АҚШ пен Қытай президенттері бір-біріне құттықтау хаттарын жолдады. АҚШ-тың Пекиндегі елшілігінің жабылуы Солтүстік Корея командасы мен қызметкерлерінің виза алу процесіне де әсер етті, себебі елдің АҚШ-пен ресми дипломатиялық қарым-қатынасы болмады, бірақ олардың визалары турнирге дейін уақтылы мақұлданды.

БАҚ және маркетинг

Барлық 32 матч АҚШ-та ABC, ESPN және ESPN2 арналарында көрсетілді, оның 26-сы тікелей эфирде, ал алтауы жазбадан берілді. Желі өз серіктес арналарында 70 басқа елде де кейбір матчтарды көрсетті. Әйелдер ұлттық баскетбол лигасы (WNBA), елдегі ең ірі әйелдер кәсіби спорт лигасы, әлем чемпионатының ойындарымен келіспеу үшін бірнеше ойынды қайта кестеледі. Сондай-ақ, ол телеарналардағы хабарлар кезінде турнирді жариялады. Шараны 2000-нан астам аккредиттелген журналист жарыққа шығарды, оның ішінде 950 жазушы, 410 фотограф және 600 хабар таратушы болды. АҚШ-тың бірнеше ірі газеттері матчтарды жабу үшін тілшілерді жіберді, турнир барысында аккредиттелген қызметкерлердің саны артты, ал басқалары сымдық хабарлардан басқа контент жасаудан бас тартты. Турнирдің ресми слоганы: «Бұл менің ойыным. Бұл менің болашағым. Мені қадағалаңыз». Ол 1997 жылдың шілдесінде логотип пен брендпен бірге таныстырылды. Билеттер негізінен жас қыздар мен олардың әкелеріне сатылды, стереотипті «футбол анасы» емес, және тез сатылып кетті. Ұйымдастыру комитеті жасөспірімдер футболына арналған жаттығу лагерьлерін және басқа да іс-шараларды ұйымдастырды және өткізді. Олардың кейбіреулері АҚШ құрама командасының мүшелерінің турнирді жарнамалау және ойыншылар мен олардың отбасыларын матчтарға шақыру үшін қатысуын қамтыды. 'N Sync тобы мен B*Witched және Билли атты поп-орындаушылар Giants стадионында өткен Әйелдер әлем чемпионатының ашылу салтанатында өнер көрсетті; Биллидің «Because We Want To» синглы турнирдің ресми әні ретінде таңдалды. Дженнифер Лопес финалға дейін өткен жабылу салтанатында өнер көрсетті, онда ол өзінің «Let's Get Loud» синглына ресми музыкалық бейнебаянды түсірді.

А тобы

1991 жылғы чемпион және жарыс өткізуші АҚШ, еуропалық іріктеу турнирінде жеңіліссіз өткен Даниямен, африкалық іріктеу турнирінің чемпионы Нигериямен және әлем чемпионатына тұңғыш рет қатысып отырған Солтүстік Кореямен бірге А тобында болды. Келесі күні Роуз-Боул стадионында Солтүстік Корея екінші таймда Мерси Акиде мен Рита Нвадике соққан голдардан кейін Нигерияға 2:1 есебімен жеңілді. АҚШ-тың екінші матчы Чикагодағы "Солджер Филд" стадионында Нигерияға қарсы өтті. Олар қорғаныстағы қателік салдарынан екінші минутта Нкиру Окозимеге гол жіберіп, есептен қалып қойды. Американдықтар 19-шы минутта Ифьяни Чейейннің өз қақпасына гол соққаннан кейін теңестірді. Бұл 23 минуттық кезеңді бастады, онда жергілікті команда 6 гол соғып, 7:1 есебімен жеңіске жетті. Солтүстік Корея Портлендте Данияны 3:1 есебімен күтпеген жеңіспен ұтты, бірінші таймда екі гол соғып, 73-ші минутта даниялықтардың жауап голына дейін есепті сақтап тұрды. Солтүстік Кореяның жеңісі АҚШ-ты ширек финалға тікелей жолдама алудан айырды. Бұл сонымен қатар, топтағы барлық төрт команданың ең үздік екі орынға таласып, плей-офф кезеңіне өту мүмкіндігін сақтап қалды. АҚШ-тың бірнеше негізгі ойыншысы Солтүстік Кореяға қарсы өткен топтық кезеңдегі соңғы матчына демалыс алды, бірақ резервтік шабуылшы Шеннон Макмиллан соққан гол және екінші таймда жартылай қорғаушы Тиша Вентуринидің тағы екі голының арқасында 3:0 есебімен жеңіске жетті. АҚШ тоқсан ұпаймен А тобында бірінші орынды иеленді, ал Нигерия алты ұпаймен екінші орынға шықты.

B тобы

"Өлім тобы" деп аталған B тобында Италия және Германия келесі күні Роуз-Боул стадионында 1–1 есебімен тең ойнады. Бұл Италия үшін жеңіліске ұшырамай қалуға мүмкіндік берді, ал 61-ші минутта Беттина Вигманның пенальти соққысы есебін теңестірді. Бразилияның екінші матчында Сисси екі гол соқты, Чикагода Италияға қарсы 2–0 есебімен жеңіске жетіп, командаға ширек финалға жолдама алды. Мексика Германияға қарсы Портлендте 6–0 есебімен жеңіліп, турнирден шығарылды. Немістер қатарынан Инка Грингс хет-трик жасады, матчтың бірінші және соңғы голдары оның есебінде болды, ал оның командаластары Сандра Смисек, Ариан Хингст және Ренате Лингор әрқайсысы бір голдан соқты. Бразилия мен Германия B тобының бірінші орны үшін соңғы турда кездесті, себебі екінші орын алған команда ширек финалда АҚШ-қа қарсы ойнайтын болды. Германияның футболшысы Биргит Принц 8-ші минутта гол соққаннан кейін, Бразилия қайта жиналып, бірінші таймның соңында Катия мен Сиссинің голдары арқасында 2–1 есебімен көшбасшылыққа шықты. Екінші таймның бірінші минутында Германияға берілген пенальти соққысын Вигман голға айналдырып, есепті 2–2 етті. Содан кейін немістер Стеффи Джонстың соққысынан кейін гол соқты, бірақ қосымша уақытта алаңға шыққан Мейконның бас соққысы есепті 3–3 етті. Бразилия топта бірінші орынды алып, ширек финалда Нигериямен ойнайды, ал Германия екінші орынмен АҚШ-қа қарсы шықты. Бразилия мен Германияның тең ойнауынан кейін бұрыннан-ақ турнирден шығарылған Италия, Фоксборо стадионында Мексиканы 2–0 есебімен жеңіп, турнирді 1–1–1 көрсеткішпен аяқтады.

С тобы

1995 жылғы ширек финалға 1995 жылғы ширек финалда Жапония, Солтүстік Америка біліктілік турнирінің чемпионы Канада және Еуропалық плей-офф арқылы іліккен Ресей де қатысты. Норвегия Массачусетс штатындағы әлем чемпионатының титулын қорғауды 2:1 есебімен жеңіспен бастады, дебюттік матчтағы қарсыласы – Ресей. Брит Сандаун 28-ші минутта Марианне Петтерсеннің бұрыштан берген пасынан гол соқты, ал 68-ші минутта Петтерсен өзі гол соғып, тағы тоғыз рет қақпаға соққы берді. Ресей үшін Галина Комарова 78-ші минутта жауап голын соқты, бұл команданың бүкіл матч бойындағы қақпаға жасаған жалғыз екінші соққысы болды. Вашингтон қаласының жанындағы Джек Кент Кук стадионында Норвегия 7:1 есебімен Канаданы тікелей жеңіп, ширек финалға өтуге алғашқы болып іліккен команда атанды. Канада 31-ші минутта Шармейн Хупердің голымен есепті теңестірді (1:1), бірақ норвегиялық шабуылшы Энн Кристин Аронс, 8-ші минуттағы алғашқы гол авторы, 36-шы минутта баспен соққан голымен командасының басымдығын қайта қалпына келтірді. Екінші таймда бес норвегиялық ойыншы гол соқты, бұл 1995 жылғы турнирдің алғашқы турында Канадаға қарсы соққан жеті голымен теңесті. Норвегиядан жеңілгеннен кейін төрт күн өткен соң, ресейліктер Портлендтегі "Сивик" стадионында Жапонияны 5:0 есебімен жеңіп, әлем чемпионатындағы алғашқы жеңісін тойлады. Команда екінші таймда төрт гол соқты, оның екеуін Ольга Летушова, ал үш голға капитан Ирина Григорьева ассистенттік жасады. Ресей Нью-Джерсидегі "Гигантс" стадионында Канаданы 4:1 есебімен жеңіп, ширек финалға жолдама алды және алты ұпаймен екінші орынды иеленді. Григорьева 54-ші минутта Ресейдің алғашқы голын соқты және Елена Фоминаның соққан екі голының біріншісіне көмектесті; Канада 76-шы минутта Шармейн Хупердің голымен есепті 2:1-ге дейін қысқартты, бірақ Фоминаның 86-шы минуттағы екінші голы және Ольга Карасеваның қосымша уақыттағы голы матчты аяқтады. Норвегия 26 маусымда "Солджер-Филд" стадионында Жапонияны 4:0 есебімен жеңіп, топтық кезеңді жеңіліссіз аяқтады, бұл оларға ерте айыппұл соққысынан және Хироми Изозакидің өз қақпасына соққан голынан пайда әкелді. Изозаки 7-ші минутта Моника Кнудсенге қарсы бұзушылық жасады, нәтижесінде бір минуттан кейін Хеге Риисе айыппұл соққысын голға айналдырды, ал 26-шы минутта Унни Лехннің берген пасын Хироми Изозаки өз қақпасына жіберді. Норвегиялық команда бірінші таймда капитаны Линда Медален мен шабуылшы Энн Кристин Аронс жарақат алып алаңнан шықты, бірақ соңғысы команданың үшінші голын соққанға дейін үлкерді. Матчтың соңғы голын 61-ші минутта Дагни Меллгрен соқты, ол Лехннің берген пасын баспен қақпаға енгізді.

D тобы

D тобына 1995 жылғы жартылай финалистер және Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері Қытай, 1995 жылғы соңғы орын алған Австралия, жаңадан келгендер және Африка турнирінің күміс жүлдегері Гана, сондай-ақ бұрынғы қабылдаушы ел және жартылай финалист Швеция кірді. Сан-Хоседегі «Спартан» стадионында Швецияға қарсы өткен алғашқы матчта Қытай екінші минутта швед қорғаушысы Кристин Бенгтссоннан гол жіберді. Шабуылшы Джин Ян 17-ші минутта Қытай үшін теңестірді, ал Лю Айлинг 69-шы минутта жеңіс голын соқты. Австралия мен Гана командалары топтың басқа бір ашылу матчында, бір күннен кейін «Фоксборо» стадионында 1–1 есебімен тең ойнады, бұл матчтың 25-ші минутында Ганалық жартылай қорғаушы Барикису Теттей Куаоға көрсетілген қызыл карточкамен басталды. Ганалық қақпашы Мемунату Сулемана матчты 74-ші минутқа дейін есепсіз ұстап тұру үшін 11 сейф жасады, содан кейін «Матильда» командасының капитаны Джули Мюррей есепті ашты. Гана екі минуттан соң, Австралиялық қақпашы Трейси Уилердің сейфінен кейін орынбасар Нана Гямфуаның голымен теңестіріп, топтық кестеде бір ұпайға қол жеткізді. Швеция екінші матчында, Вашингтон қаласының жанындағы «Джек Кент Кук» стадионында Австралияға қарсы ойнағанда, Джейн Тёрнквист 8-ші минутта бұрыштан соққан соққысымен және 12 минуттан кейін Ханна Люнберг гол соғып, ерте басымдыққа ие болды. Джули Мюррейдің 32-ші минуттағы голы бірінші кезеңнің соңында есепті 2–1-ге дейін қысқартты, бірақ Люнберг Австралияның қорғаныс қатесінен кейін 69-шы минутта тағы да гол соқты, шведтердің 3–1 есебімен жеңісін растады. Сун Вэнь Қытайдың Ганаға қарсы матчының алғашқы 54 минутында хет-трик жасады, бұл матч Портлендтегі «Сивик» стадионында 7–0 есебімен аяқталды және команданың ширек финалға өтуін қамтамасыз етті. Гана қорғаушысы Регина Анса 52-ші минутта қызыл карточка алды, ал оның үш командаласы басқа да бұзушылықтар үшін үш сары карточка алды. Қытайлықтар екінші таймда гол соғуды жалғастырды, оның ішінде 82-ші минутта және қосымша уақыттың басында Чжан Оуиннің екі голы, ал Жао Лихонг бір минуттан кейін тағы бір гол соқты. Қытай топтық кезеңді Австралияны 3–1 есебімен жеңіп аяқтады, жеңіс тізбегін үш матчқа дейін ұзартты және қарсыластарын 12–2 есебімен ұтты. Австралиялық шабуылшы Алисия Фергюсон екінші минутта жасаған бұзушылық үшін алаңнан қуылды, бұл әйелдер әлем чемпионатының тарихындағы ең жылдам қызыл карточка болып қала береді. Сун Вэнь 39-шы минутта бірінші голын соқты және жартылай уақыттан кейін екінші голын соқты, екі голға да Жао Лихонг ассистент болды. Шерил Солсбери 66-шы минутта соққысымен есепті 2–1-ге дейін қысқартты, бұл қытайлық қақпашы Гао Хонның 253 минуттық қақпаны бұзды. Қытайлықтар 73-ші минутта Лю Инг гол соғып, 3–1 есебімен жеңіске жетті. Швеция Чикагода Гананы 2–0 есебімен жеңіп, ширек финалға өтті, бұл жеңіске ертерек ауыстырылған Виктория Свенссонның 58-ші және 86-шы минуттардағы екі голының арқасында мүмкін болды.

Нокаут кезеңі

Әйелдер әлем чемпионатының нокаут кезеңі финалға және үшінші орын үшін плей-оффқа дейінгі үш жекелей іріктеу раундынан тұрды. Егер негізгі уақыт тең аяқталса, жеңімпазды анықтау үшін екі 15 минуттық қосымша уақыт тағайындалады. Әйелдер әлем чемпионаты тарихында алғаш рет, қосымша уақыт кезінде «алтын гол» қағидасы қолданылып, ойынның соңында бірден жеңімпазды анықтауға мүмкіндік берді. Егер қосымша уақыт соңында есеп тең болса, пенальти сериясы өтеді.

Ширек финал

Сан-Хоседегі «Спартан» стадионында өткен ширек финалдың екі ойынының алғашқы матчында Қытай және Ресей командалары кездесті. Ресей турнирдегі дебют жасаған және нокаут кезеңіне өткен жалғыз команда болды. Қытай Пу Вэй мен Цзинь Янның голдарының арқасында Ресейді 2:0 есебімен жеңіп, жартылай финалға өтті, ал олардың қарсыластары ойын аяқталуға бірнеше минут қалғанда ғана қақпаға бір рет те соқпады. Екі ойынның екінші матчы көршілес Норвегия мен Швеция арасында өтті. Бірінші таймда еш гол соғылмады, ал екінші таймда төрт гол соғылып, норвегиялықтар 3:1 есебімен жеңіске жетті. Норвегия 51-ші минутта Энн Кристин Ааронестің баспен соққан голымен есепті ашты, содан кейін 58-ші минутта Марианна Петтерсен және 72-ші минутта Хеге Рисе пенальтиден гол соқты. Швеция 90-шы минутта Малин Мостремнің шабуылынан кейін жұбаныш голын соқты. Келесі екі ойын Вашингтон қаласының жанындағы «Джек Кент Кук» стадионында АҚШ және Германия командаларының ойынымен басталды. Бұл матчты 54 642 көрермен, соның ішінде АҚШ президенті Билл Клинтон, бірінші ханым Хиллари Клинтон және олардың қызы Челси Клинтон тамашалады. АҚШ қорғаушысы Бранди Честейн 5-ші минутта қақпашы Брианна Скарримен келіспеушілікке байланысты өз қақпасына гол соқты, бірақ американдықтар 11 минуттан кейін Тиффени Милбретт голымен есепті теңестірді. Германия бірінші таймның қосымша уақытында Беттина Вигманның соққан голымен алға шықты, ол Честейннен допты ұрлап, Скарриді жеңді. 49-шы минутта Честейн Миа Хаммның бұрыштан берген пасын аяқтап, АҚШ үшін екінші теңестіру голын соқты. 66-шы минутта қорғаушы Джой Фосетт бұрыштан соққан баспен гол соғып, АҚШ-қа 3:2 есебімен жеңіс сыйлады. Сидинья алғашқы 22 минутта екі гол соқты, ал 35-ші минутта Нене қосылып, Бразилия жартылай уақытқа дейін 3:0 есебімен көшбасшылықты қамтамасыз етті. Нигерия Джудит Чиме орнына Энн Чиеджине қақпашысын алмастырып, екінші таймның басында шабуылшыларын қарқындырақ әрекет етуге итермеледі. «Супер бүркіттер» 63-ші минутта Приска Эмеафу қорғаныстағы қателікті пайдаланып, бірінші голын соқты, ал 72-ші минутта Нкиру Окозиеме допты қайтарып алып соққан голмен есепті 2:0 етті. Нкечи Эгбе 85-ші минутта Нигерия үшін алыс бұрыштан соққан голмен есепті теңестірді. Бұл гол қосымша уақытты талап етті, онда Нигерия 10 ойыншымен ойнады, себебі шабуылшы Пейшенс Авре 87-ші минутта екінші сары карточка алғаннан кейін алаңнан қуылды. Бірінші таймдағы екі голға ассистент болған бразилиялық жартылай қорғаушы Сисси 104-ші минутта «алтын гол» соғып, Бразилияға 4:3 есебімен жеңіс сыйлады. Ширек финалға өткен жеті команда 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына да қатысты. Топтық кезеңдегі ойындарда жеңіліске ұшыраған Австралия да қатысты. Ресей мен Швеция екеуі де екі голмен жеңілгенімен, шведтер жеңіліске ұшырағанда гол соққан, ал Ресей соқпағандықтан, Олимпиадаға қатыса алмаған жалғыз ширек финалист Ресей болды.

Жартылай финал

АҚШ Тәуелсіздік күніне орай өткен жартылай финалдар екі ойыннан тұратын форматта ұйымдастырылды. Екі команда да кейіннен MetroStars және D.C. United командаларымен ресми маусымдық матчтар өткізді. Сан-Франциско аймағындағы Стэнфорд стадионында 73 123 көрерменнің алдында АҚШ құрамасы Бразилиямен кездесті. АҚШ ойынды бразилиялық қақпашы Маравильяның қатесінен кейін ерте басымдықпен бастады, ол Синди Парлоуға бесінші минуттағы соққыдан гол соғуға мүмкіндік берді. Бразилия екінші таймда бірнеше мүмкіндік жасады, бірақ қақпашы Бриана Скури үш маңызды сейф жасап, есепті сақтап қалды. 80-ші минутта қарсы шабуылда АҚШ шабуылшысы Миа Хамм бразилиялық капитан Эланедың бұзушылығынан кейін пенальти соққысын жеңіп алды. Екі рет қауіпті соққыға ұшыраған, бірақ алаңда қалып қойған тәжірибелі жартылай қорғаушы Мишель Акерс пенальтиді голға айналдырып, АҚШ-қа 2:0 есебімен жеңіс сыйлады. Массачусетс штатындағы Фоксборо стадионында 28 986 көрерменнің алдында өткен екінші жартылай финалда Қытай Норвегияны 5:0 есебімен ойсырата жеңіп, команданың ең үлкен жеңілісін көрсетті. Сун Вэн үшінші минутта қақпашы Бенте Нордбидің сейвінен кейін қайтарылған допты голға айналдырды. 11 минуттан кейін Лю Айлинг бұрыштан соққыдан оң аяғымен гол соғып, есепті 2:0-ге жеткізді. Лю 51-ші минутта сол аяғымен гол соғып, есепті 3:0-ге жеткізді, ал Фан Юнджи 65-ші минутта Сунның пасынан соққыдан гол соғып, Қытайдың төртінші голын соқты. 72-ші минутта норвегиялық қоршауда қолға тигені үшін Қытай пенальти соққысын алды. Сун оны голға айналдырып, турнирдегі жетінші голын соқты, бұл нәтижемен ол Сиссимен бірдей ұпайға ие болды. Норвегия матч барысында көптеген мүмкіндіктер жасады, бірақ Маравилья барлық соққыларын сейфтеп, өз қақпасын сақтап қалды. Претинья бразилия үшін екі рет гол соғуға және көшбасшы болуға тырысты, бірақ екінші таймның соңында норвегиялық қақпашы Бенте Нордби оның әрекеттерін тоқтатып қойды. Матч регламенттік және қосымша уақыттарда голсыз аяқталғаннан кейін, тікелей пенальти сериясына көшті; финалға дайындық аясында телеарналардың кестесіне байланысты стандартты алтын гол қосымша уақыты өткізілмеді. АҚШ-тағы теледидар трансляциясы орташа есеппен 17,9 миллион көрерменді қамтыды және 40 миллионға жетті. Екі финалист, АҚШ және Қытай, бұрын 1996 жылғы Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль үшін күрескен, онда АҚШ 2:1 есебімен жеңіске жеткен. Келесі пенальти сериясында алғашқы төрт ойыншы өз соққыларын голға айналдырды, бірақ үшінші раундта Лю Ингтың соққысын Скури сейфтеді. Скури бірнеше БАҚ өкілдері тарапынан алдау жасады деп айыпталды, өйткені ол Людың соққысын сейфтемес бұрын қасақана қақпа сызығынан алға шықты, бірақ "барлығы солай жасайды" деді. Лили мен Миа Хамм сәтті пенальти соққыларын орындап, американдықтарға басымдық берді, бірақ Чжан Оуин мен Сун Вэн өз соққыларын голға айналдырып, есепті 4:4 теңестірді. Бірнеше ай бұрын Алгарв кубогында қытайлықтарға қарсы пенальти соққысын сәтті орындамаған Бранди Честейн қақпашы Гао Хонгты жеңіп, АҚШ үшін 5:4 есебімен жеңіске жетті. Честейн жеңіске қуанып, футболкасын шешіп, астындағы спорттық бюстгальтерін көрсетті, бұл әйелдер спорты тарихындағы ең танымал сәттердің бірі болды және ірі журналдар мен газеттердің мұқабасында пайда болды.

Кейінгі оқиғалар мен мұра

1999 жылғы әйелдер әлем чемпионаты мәдени әсері мен көпшіліктің қызығушылығы тұрғысынан АҚШ әйелдер футболы тарихындағы шешуші сәт ретінде қарастырылады. Турнирге барлығы 1.194 миллион көрермен келді, ал әр матчқа орташа есеппен 37,319 адам қатысты. Бұл көрсеткіш 2015 жылға дейін әйелдер әлем чемпионаттары арасындағы ең жоғары көрсеткіш болып қала берді, ол кезде матчтардың саны көп болды. Финалдық ойын 2014 жылғы ерлер әлем чемпионатынан бұрын футбол матчына арналған ең көп көрермен жинаған телешоу рекордын ұстады. Ұйымдастыру комитеті 30 миллион долларлық операциялық бюджеттен 4 миллион доллар пайда тапқанын хабарлады, бұл турнирді қаржылық тұрғыдан сәтті етті. АҚШ әйелдер әлем чемпионатында екі рет жеңіске жеткен алғашқы команда және әлем чемпионаты мен Олимпиада титулдарын бір уақытта ұстаған алғашқы команда атанды. Олар бірден танымал болды және кешкі ток-шоулар мен жаңалықтар бағдарламаларына қатысты. Команда финалдан кейін бірнеше ай бойы жеңіс тұрына шықты, ол бастапқыда АҚШ Футбол федерациясымен жалақы дауынан туындаған мәселенің нәтижесінде өздігінен ұйымдастырылды. Олар бірнеше ірі компаниялардың ұлттық жарнамалық кампанияларында пайда болды. 2000 жылғы жазғы Олимпиадада команда Норвегиядан кейін күміс жүлдегер атанды, бірақ АҚШ құрамасы келесі үш Олимпиадада алтын медаль жеңіп алды. АҚШ әйелдер әлем чемпионатының келесі екі турнирінде үшінші орынды иеленді және 2011 жылы Жапониядан жеңіліп, 2015 жылы үшінші және 2019 жылы төртінші рет әлем чемпионы атанды. 2011, 2015 және 2019 жылғы командалардың бірнеше мүшелері 1999 жылғы турнирді спорттағы кәсіби мансаптарын жалғастыруға шабыттандырған деп айтты. Кристи Рампон 1999 жылғы команданың соңғы ойыншысы болды және 311 матчтан кейін 2017 жылы зейнетке шықты. Әйелдер әлем чемпионатының ұйымдастырушылары мен жақтастары турнирдің танымалдылығын пайдаланып, 1994 жылғы ерлер әлем чемпионатынан кейін құрылған МЖЛ сияқты кәсіби әйелдер футбол лигасы құруға үміттенді. Әйелдер футбол лигасы (WUSA) 2000 жылдың қаңтарында құрылды және 2001 жылдың сәуірінде АҚШ Футбол федерациясының қолдауымен сегіз командамен ойынды бастады. Лиганың 40 миллион долларлық бес жылдық бюджеті бір маусым ғана созылды, себебі қатысушылар мен теледидар рейтингтері күтілген нәтижелерге жетпеді және инвесторлардың талаптарын қанағаттандыра алмады. Лига 2003 жылдың қыркүйегінде 90 миллион долларлық зиянмен үш толық маусымнан кейін жабылды, соңғы маусымда орташа қатысу 6667 адамды құрады. Лига командалары көрмелік матчтарда ойнауды жалғастырды, бірақ ақырында таратылды, ал 2007 жылы тағы бір кәсіби лига құрылды, бірақ ол үш маусымнан кейін жабылды. Ұлттық әйелдер футбол лигасы 2012 жылы құрылды және АҚШ тарихындағы ең ұзақ жұмыс істеген әйелдер футбол лигасы болып табылады, АҚШ Футбол федерациясынан үлкен қаржылық және жоспарлау қолдауын алды. Қытай бастапқыда 2003 жылғы турнирді қабылдау құқығын алды, бірақ SARS індеті оларды үйлестіруші ретінде бас тартуға мәжбүр етті. АҚШ турнирді өткізуге кірісті, ол үш ай ішінде ұйымдастырылды және WUSA-ның таралуын болдырмау үшін сәтсіз талпыныс болды. 2003 жылғы турнирде кішігірім ареналар, соның ішінде МЖЛ командалары үшін салынған бірнеше футбол стадиондары пайдаланылды, ал теледидар трансляциялары американ футбол және бейсбол матчтарымен бәсекелестік етті, олар да сол уақытта өткізілді. Орташа қатысу 20,525 адамды құрады және Германия Швецияны Калифорния штатының Карсон қаласындағы "Хом Депо" орталығында жеңіп, турнир аяқталды.

Гол соққандар

Әйелдер әлем чемпионатында барлығы 123 гол соғылып, жаңа турнир рекорды орнатылды, ал бір ойынға орташа есеппен 3,84 гол тіркелді. 74 түрлі ойыншы гол соқты, оның ішінде үш автогол және төрт хет-трик болды. Бразилиялық Сисси мен Қытай Халық Республикасының Сун Вэнь жеті голдан соққандары үшін "Алтын бутсы" жүлдесін жеңіп алды, ал Норвегиялық Анн Кристин Ароннес төрт голмен үшінші орынға табан тіреді.