Кіріспе

Америкалық Xerox PARC компаниясы көптеген революциялық компьютерлік жетістіктердің негізін қалады, оның ішінде лазерлік басып шығару, Ethernet, қазіргі заманғы жеке компьютер, GUI (графикалық пайдаланушы интерфейсі) және десктоп парадигмасы, объектіге бағытталған бағдарламалау, кең таралған есептеу, электрондық қағаз, Si (аморфты кремний) қолданбалары, компьютерлік тышқан және жартылай өткізгіштер үшін VLSI (өте ірі масштабты интеграция). 2023 жылдың сәуір айының соңында Xerox компаниясы осы зертхананы SRI International ұйымына сыйға тартқанын хабарлады.

Тарих

1969 жылы Голдман ядролық магниттік резонанс саласындағы физик, Джордж Пакемен және Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің проректорымен Xerox үшін екінші зерттеу орталығын құру туралы әңгімелесті. 1970 жылдың 1 шілдесінде Xerox Palo Alto Research Center ашылды.

Белгілі зерттеушілер

PARC-тің көрнекті зерттеушілерінің қатарында төрт Тьюринг сыйлығының иегері бар: Батлер Лэмпсон (1992), Алан Кей (2003), Чарльз П. Такер (2009) және Роберт Меткалф (2022). Компьютерлік техника қауымдастығының (ACM) Бағдарламалық жүйе сыйлығы 1984 жылы Alto жүйесін, 1987 жылы Smalltalk-ты, 1992 жылы InterLisp-ті және 1994 жылы қашықтықтан процедура шақыруды мойындады. Лэмпсон, Кей, Боб Тейлор және Такер 2004 жылы Alto бойынша жасаған жұмыстары үшін Ұлттық Инженерлік Академияның беделді Чарльз Старк Дрейпер сыйлығымен марапатталды.

Мұра

Xerox компаниясы, әсіресе бизнес тарихшылары, PARC инновацияларын тиімді коммерцияландыра алмағандығы және олардан пайда табуға жеткіліксіз пайдаланғандығы үшін қатты сынға ұшырады. Xerox басшылығы PARC-тің көптеген өнертабыстарының жаһандық әлеуетін толық көре алмады, бірақ бұл мәселе негізінен PARC операцияларының салыстырмалы түрде шағын бөлігі болған оның есептеу зерттеулерімен байланысты болды. Мысалы, графикалық пайдаланушы интерфейсі (GUI) бастапқыда PARC-те Alto үшін әзірленген, содан кейін Xerox Systems Development Department бөлімі Xerox 8010 ақпараттық жүйелік жұмыс станциясы ретінде (Star деп аталатын кеңсе бағдарламасымен бірге) сатылды. Ол болашақ жүйелерді жобалауға зор әсер етті, бірақ Xerox компьютердің бар болғаны 25 000 данасын сатқаны үшін сәтсіздікке ұшырады деп есептелді. PARC-тен Дэвид Лиддл мен Чарльз Ирби басқарыған шағын топ Metaphor Computer Systems компаниясын құрды. Metaphor Computer Systems Star жұмыс үстелінің тұжырымдамасын анимациялық графикалық және байланыс кеңсесін автоматтандыру моделіне кеңейтіп, компанияны IBM-ге сатты. Бірнеше GUI инженері Apple Computer компаниясына Lisa және Macintosh жобаларында жұмыс істеу үшін қосылды. Оның материал ғалымдары ұсынған технологиялар, мысалы сұйық кристалды дисплей (LCD), оптикалық диск технологиясындағы маңызды инновациялар және лазерлік басып шығару, Xerox компаниясымен бизнес және тұтынушылар нарығына белсенді және табысты енгізілді. Microsoft компаниясының негізін қалаушы Білл Гейтс Xerox графикалық интерфейсі Microsoft пен Apple компанияларына едәуір әсер еткенін айтты. Apple Inc. компаниясының негізін қалаушы Стив Джобс: «Xerox бүкіл компьютер индустриясын иеленуге мүмкіндігі болды, 90-шы жылдардың IBM-і немесе Microsoft-ы болуы мүмкін еді» деді.