Кіріспе
Чарльз Грили Аббот (Charles Greeley Abbot; 31 мамыр 1872 – 17 желтоқсан 1973) – американдық астрофизик және Смитсонов институтының бесінші хатшысы, 1928 жылдан 1944 жылға дейін қызмет еткен. Эббот Смитсониялық астрофизикалық обсерваторияның директорынан бастап, хатшының орынбасары, содан кейін Смитсонов институтының хатшысы болды. Астрофизик ретінде ол күн тұрақтысын зерттеді, осы зерттеулердің нәтижесінде күн пеші, күн қазандығы, күн дистилляторы және басқа да күн энергиясын пайдаланатын, патенттелген өнертабыстарды жасады.
Charles Greeley Abbot (May 31, 1872 – December 17, 1973) was an American astrophysicist and the fifth secretary of the Smithsonian Institution, serving from 1928 until 1944. Abbot went from being director of the Smithsonian Astrophysical Observatory, to becoming Assistant Secretary, and then Secretary of the Smithsonian Institution over the course of his career. As an astrophysicist, he researched the solar constant, research that led him to invent the solar cooker, solar boiler, solar still, and other patented solar energy inventions.
Ерте өмір және білім
Чарльз Грили Аббот Нью-Гэмпшир штатының Уилтон қаласында дүниеге келген. Жастық шағында ол көптеген нәрселерді өзі жасап шығарды, мысалы, құралдарды жөндеуге арналған ұстахана, араны іске қосуға арналған су дөңгелегі және велосипед. 13 жасында мектепті тастап, ағаш шеберлігімен айналысты. Екі жыл өткен соң ол қайтадан жоғары мектепке оқуға түсті. Бостон қаласында Аббот МТИ кампусында Сэмюэл П. Лэнглимен танысты, ол көмекші іздеп келген кезде.
Смитсониялық астрофизикалық обсерваториясы
Смитсондағы астрофизикалық обсерваторияда (SAO) жұмыс істеген кезде, Эббот Сэмюэл П. Лэнглидің жетекшілігінде болды. Лэнгли күн сәулесінен зерттеулерін авиация саласына ауыстырғанда, Эббот күн сәулесін зерттеуді өз мойнына алды. Эббот көптеген экспедицияларға қатысты. 1900 жылы ол Лэнглимен бірге Солтүстік Каролина штатындағы Уэдесборо қаласына күн тұтылуын бақылау үшін сапар шекті, ал 1901 жылы Суматраға тағы бір күн тұтылу экспедициясын ұйымдастырды. Экспедициялары барысында ол Алжир, Египет, Оңтүстік Африка, Австралия және басқа да елдерге, көбінесе National Geographic Society-мен бірлесіп саяхаттады. 1906 жылы Эббот SAO директорының міндетін атқарушы болып тағайындалды. Директор ретінде ол зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды иеленді. 1929 жылы Эббот Радиациялық биология зертханасын ашып, өсімдіктер мен басқа да тірі организмдерге радиацияның әсерін зерттеді. Бұл АҚШ-та биофизика саласындағы зерттеушілердің бірінші буынын қалыптастыруға көмектесті. Көмекші хатшы ретінде ол Смитсонов институтының кітапханаларын, Халықаралық алмасу қызметін және SAO-ны бақылады. 1930 жылдары Ұлттық табиғи тарих мұражайының ғимаратын кеңейту жобасы мақұлданды, бірақ ол 1960 жылдарға дейін іске аспады. Осы кезеңде Әлеуметтік антропология институты да Смитсонов институтына қосылды. Оның қызмет ету кезеңінде Смитсонда алғашқы мерекелік кеш өтті. Кеште Эббот ән шырқап, виолончельде орындады. Вашингтонда ол Бірінші қауымдық шіркеуде дьякон қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Смитсонов қамалының бұрынғы теннис корттарында жиі теннис ойнады. Ол АҚШ Ұлттық ғылым академиясының және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. 1955 жылдың 31 мамырында Смитсонов институты Эбботтың 83 жылдық туған күні мен Смитсонов институтымен 60 жылдық байланысын тойлады. Іс-шара Смитсонов қамалында өтті, онда Алисия Нейтерлидің жасаған Эбботтың қола бюсті таныстырылып, Ұлттық өнер галереясына сыйға берілді. Чарльз Грили Эббот 1973 жылдың 17 желтоқсанында Мэриленд штатында 101 жасында дүние салды. Америкалық Күн энергиясы қоғамы Эбботтың құрметіне сыйлық тағайындады, ол күн энергиясын зерттеуге үлкен үлес қосқандарға беріледі. Ай бетіндегі Аббот кратері оның есімімен аталады.
Зерттеу жұмыстары
Эббот өзінің астрофизикалық зерттеулерін күн сәулесіне бағыштап бастады, содан кейін күннің өзгеруіндегі циклдық үлгілерді анықтауға көшті. Осы зерттеулердің көмегімен ол күн тұрақтысын қадағалап, ауа райының болжамын жасауды жоспарлады. Ол алғашқы рет Маунт-Уилсон обсерваториясында құрастырылған күн пеші, күн қазандығы және күн энергиясына қатысты он бес патенттің авторы болды. Ғылыми еңбектері мен ғылымға қосқан үлесі үшін Эббот 1910 жылы Генри Дрейпер медалімен, ал 1916 жылы Рамфорд медалімен марапатталды.