Уилли "Арыстан" Смит: Жаз пианистісінің өмірі мен жолы

Кіріспе

Америкалық джаз және стрит пианині Уильям Генри Джозеф Бонапарт Бертольф Смит (23 қараша 1893 – 18 сәуір 1973), "Арыстан" лақап атымен танымал, американдық джаз және стрит пианині болған.

Ерте өмір және білім

Вилли деп аталатын Уильям Генри Джозеф Бонапарт Бертольф 1893 жылы Нью-Йорк штатының Гошен қаласында дүниеге келген. Оның анасы мен әжесі оның есімдерін мұрасының әртүрлі бөліктерін көрсету үшін таңдады: Иосиф (Киелі кітаптағы) Иосифтің құрметіне, Бонапарт (француздық), ал Бертольф – биологиялық әкесінің тегі. Уильям мен Генри есімдері «рухани тепе-теңдік» үшін қосылды. Ол үш жасқа толғанда анасы Джон Смитке тұрмысқа шықты, және Смит оның әкесінен кейін баланың тегі ретінде қосылды. Смит өзінің естеліктерінде әкесі Франк Бертольфтің (көптеген дереккөздерде Бертолофф деп қате жазылған) еврей болғанын айтады. Смиттің Нью-Йорктегі туу туралы куәлігінде ол Уильям Х. Бертольф ретінде тіркелген, ал әкесі Франк Бертольф – Монро қаласынан (Нью-Йорк штаты) келген электрик. Смит идиш тілінде сөйлей бастады және еврей отбасының балаларымен еврей тілін оқыды. Ол 13 жасында Ньюаркта бар-мицва рәсімін өткізді. Ида айтуынша, «Фрэнк Бертолофф – ақ терілі, ішімдікке, қыздарға және құмар ойындарына құмар ер адам болған». Ол Фрэнкті ұлы Вилли екі жасқа толғанда үйден қуды. Франк Бертольф 1901 жылы қайтыс болғаннан кейін анасы Джон Смитке тұрмысқа шықты. Вилли үш жасқа толғанда анасы мен әкесі оның тегіне Смит тегін қосты. Ол Ньюаркта (Нью-Джерси штаты), 76 Академия көшесінде анасы мен әкесімен бірге үлкен отбасында өсті. «Егер олар француз 75 зеңбірегін атуға еріктілер іздесе, мен алға шықтым. Француз капитаны бізге: «Біздің ойымызша, сіздер механизмді үйренуге бір ай уақыт кетеді, содан кейін сіздерді фронтқа жібереміз» деді. Мен бұл механизмді алты сағатта үйрендім. Олар мені бірден А1 атқышы деп таныды. Мен 49 күн бойы үздіксіз осы зеңбіректерден атып, демалыс алмадым. Бұл туралы полковникке хабар жетті, ол келіп: «Смит, сен осы қарумен нағыз арыстансың!» деді. Сол есім мені содан бері жеміс береді». Ол Буффало әскерлерінің 350-ші далалық артиллерия полкінің марапатталған ардагері болды. Шамамен 1915 жылы Бланш Мерриллге (туған аты Говард) үйленді. Смит пен Меррилл 1917 жылы Смит армияға қатысқанға дейін ажырасып кеткен деп есептеледі, онда ол капрал болып қызмет етті. Бірақ 1920 жылғы халық санағында олар Ньюаркта бірге тұрғаны көрсетілген. Меррилл ақ нәсілді болса, Смит олардың пәтер үйінде қара нәсілді деп тіркелген жалғыз адам болды. 1940 жылдары оның музыкасы кең аудиторияның танылуын алды. Смит 1971 жылға дейін Солтүстік Америка мен Еуропаны гастрольдеді. АҚШ-тан шығу үшін оған туу туралы куәлік қажет болды. Ол Ориндж округінің сотына барды және оны тапты, бірақ куәлікте оның 25 қарашада туғаны көрсетілген, бұл анасы оның 23 қарашада туғанын айтқан сөзіне қайшы келді.

William Henry Joseph Bonaparte Bertholf, known as Willie, was born in 1893 in Goshen, New York. His mother and grandmother chose his names to reflect different parts of his heritage: Joseph after Saint Joseph (Bible), Bonaparte (French), and Bertholf (biological father's last name). William and Henry which were added for "spiritual balance". When he was three, his mother married John Smith, and Smith was added as the boy's surname, after his stepfather. In his memoir Smith reports that his father, Frank Bertholf (incorrectly spelled Bertholoff in many sources), was Jewish. Smith's New York birth record shows him as William H. Bertholf, with father, Frank Bertholf, an electrician from nearby Monroe, New York. Smith became at least somewhat conversant in Yiddish and studied Hebrew with children of a Jewish family who were clients of his mother's. He made his bar mitzvah at age thirteen in Newark. According to Ida, "Frank Bertholoff [sic] was a light skinned playboy who loved his liquor, girls, and gambling." She threw Frank out of the house when their son Willie was two years old. After Frank Bertholf died in 1901, his mother married John Smith, a master mechanic from Paterson, New Jersey. When Willie was three, his mother and stepfather added the surname Smith to his legal name. He grew up in a large family with his mother and stepfather in Newark, New Jersey at 76 Academy Street. "When they asked for volunteers to fire the French 75, I stepped forward. French Captain in Charge told us: "Well, I think it will take you a month to learn the mechanisms, and then we'll shoot you up to the front." I learned that mechanism in six hours. They tabbed me as an A 1 gunner right off the bat. I shot those 75's at the Fritzies for forty nine days straight without a break or any relief. Word got back and the Colonel came up and said: "Smith, you're a lion with that gun." That name stuck with me ever since." He was a decorated veteran of the 350th Field Artillery, a regiment of the Buffalo Soldiers. Around 1915, he married Blanche Merrill (née Howard). Smith and Merrill are thought to have separated before Smith joined the army in 1917, where he served as a corporal. But they were listed in the 1920 census as living together in Newark, New Jersey. Merrill was white, and Smith was the only man in their apartment building who was classified as black on this census. In the 1940s, his music found appreciation with a wider audience. Smith toured North America and Europe up to 1971. To leave the US, he needed a birth certificate. He went to the Orange County Courthouse and found it, but discovered that the birth certificate said he was born on November 25, in contradiction to his mother telling him he was born on November 23.

Мұра

Оның 1958 жылғы "The Legend of Willie "The Lion" Smith" (Grand Awards Records GA 33 368) альбомының сырт жағында: "Дюк Эллингтон Арыстанның шеберлігіне деген құрметін ешқашан жоғалтпаған" делінген. Эллингтонның сөзінше: "Вилли Арыстан – барлық ұлы джаз пианиношыларының ең зор ықпалы болды. Оның ритмі санада мәңгілік қалады". Осы альбомның обложкасында Трейси Шугармен салған Арыстанның суреті бейнеленген. Эллингтон 1939 жылы "Арыстанның портреті" атты композициясын жазып, оған деген құрметін көрсеткен. Оранж округінің (Нью-Йорк штаты) басшысы Эдвард Диана 18 қыркүйекті Уилли "Арыстан" Смит күні деп жариялады, бұл күн алғашқы Гошен джаз фестивалінің өту күнімен сәйкес келеді.