Кіріспе

Американдық заңгер Сэмюэл Уиллистон (24 қыркүйек 1861 – 18 ақпан 1963) – американдық заңгер және құқық профессоры, келісімшарттар туралы маңызды еңбектің авторы.

Ерте өмір, білім және отбасы

Уиллистон Массачусетс штатының Кембридж қаласында, сауда-саттықтан гүлденген, бірақ оның жастық шағында қалтасы таусылған отбасында дүниеге келді, ол бұл кездесуді "еңбек етуге серпіліс берді" деп еске алды. 1882 жылы Гарвард колледжін бітіріп, үш жыл теміржолдың іздеу жұмысына көмекшісі және пансионда оқытушы болып жұмыс істеді. Оның тәтесінен қалған мұра Гарвард құқық мектебіне түсуге мүмкіндік берді, онда ол жақсы оқыды. Ол Гарвард құқық журналының бірінші томының редакторы болды және 1888 жылы LL.B. және A.M. дәрежелерімен курсын бірінші болып аяқтады. 1889 жылдың 12 қыркүйегінде Мэри Фэрли Веллманға үйленді. Олардың екі қызы болды: Доротея Льюис Уиллистон (Мюррей Ф. Холл әйелі) және Маргарет Фэрли Уиллистон (Честер Б. Маклафлин әйелі, кіші). Оның әйелі 1929 жылы қайтыс болды.

Заң мансабы

Уиллистонның мансабының басында, 1888 жылдан 1889 жылға дейін ол АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Хорас Грейдің жеке хатшысы болып жұмыс істеді. 1889 жылдың жазында ол Солтүстік Дакота мен Оңтүстік Дакота штаттарының конституцияларын жасауға көмектесу үшін АҚШ-тың әртүрлі штаттарының заңдарын жинақтауға көмектесті. 1895 жылдан 1938 жылға дейін Уиллистон Гарвард заң мектебінде заң профессоры болды, ал 1910 жылы ол қысқа мерзімге әрекет етуші декан болып тағайындалды. 1903 жылы ол Weld профессоры атанды, ал 1919 жылы Гарвардта Dane профессоры атанды. Студенттер оны "өзінің аты Доббин туралы гипотетикалық жағдайлармен сабақтарын қызықтырған, мейірімді және көңілді мұғалім, сондай-ақ оқушыларды жексенбі күндері отбасымен бірге тамақ ішуге шақыратын" деп сипаттады.

Осы кезеңдегі оның ең маңызды үлестерінің бірі – ұлттық сауданы заңдық тұрғыдан біркелкі етуге бағытталған төрт заң жобасын жасау болды. 1906 жылғы Сатудың бірыңғай заңдары, 1906 жылғы Қойма түбіртектері, 1909 жылғы Жүкқұжаттары және 1909 жылғы Акциялар беру туралы заңдар кейінірек, бірнеше онжылдықтан соң Бірыңғай коммерциялық кодекс құрылысы үшін үлгі ретінде қызмет етті. Бірыңғай коммерциялық кодекс, мысалы, Бірыңғай сату заңындағы кемшіліктерді жойды, атап айтқанда, шығын тәуекелін қай тарап (сатып алушы немесе сатушы) көтеретінін анықтау үшін меншік құқығына сүйенуі. UCC шығын тәуекелін меншік орнына байланысты емес түрде бөлу ережелерін енгізді. Бірыңғай сату заңы бойынша меншік құқығын анықтау жиі қымбат және ұзаққа созылатын сот процестеріне алып келді, ал Бірыңғай коммерциялық кодекс осы мәселенің алдын алды. 1913 жылдың 10 және 11 желтоқсанында Уиллистон АҚШ Жоғарғы сотында Boston & Maine Railroad v. Hooker ісінде қорғау тарапынан сәтті қорғауды ұйымдастыра алмады. Ол Бостондық Hale & Dorr заң фирмасының консультанты болды және Kneeland v. American Loan Trust Company және Chase National Bank v. Sayles сияқты істерге қатысты.

Келісімшарттар туралы трактат

Уиллистон өзінің "Контракттар заңы" атты заңдық еңбегінің бес томын жазды, ол алғаш рет 1920-1922 жылдар аралығында жарық көрді. Бұл еңбек осы тақырыптағы ең авторитетті құрал ретінде кеңінен танылды және кейіннен 1938 жылы кеңейтілді. Майкл Луни Бостон колледжінің құқық журналында (3-ші басылымында) былай деп жазды: "Оригиналды басылымы жарық көргеннен бері қырық жыл ішінде ол осы салада ерекше орын алды. АҚШ, Ұлыбритания және олардың доминиондарындағы соттарда сілтеме жасалып, цитата келтірілген бұл еңбек стандартты құралға айналды". 1932 жылы Уиллистон заңгерлер қауымдастығындағы өте ықпалды жариялым – First Restatement of Contracts еңбегінің тілшісі болды. Бұл еңбек бүгінгі күнге дейін қолданыста, қазіргі уақытта Кемпбелл университетінің Норман Адриан Виггинс құқық мектебінің профессоры Ричард А. Лорд оны редакциялап жатыр, бірақ ол Restatement (Second) of Contracts еңбегімен алмастырылды, ал Restatement (Second) Бірыңғай коммерциялық кодекске сәйкес тиімді түрде өзгертілді.

Құрметтер мен мұра

Уиллистон өмір бойы да, қайтыс болғаннан кейін де марапаттарға ие болды. 1905 жылы Уиллистон Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі аталды. Оған Гарвард (1910), Амхерст (1923) және Йель (1926) университеттері құрметті дипломдар берді. 1929 жылы ол "американдық құқықтағы ерекше еңбегі" үшін алғашқы Американдық адвокаттар қауымдастығының медалімен марапатталды. 1963 жылғы Гарвард құқық журналындағы мақаласында судья Феликс Франкфуртер Уиллистонды "оқыту өнеріндегі ең ұлы шебер" деп бағалады. Оның құқық ережелері коммерциялық құқықты болжамды етуге көмектесті: "Бұл елдің кәсіби өмірі Сэмюэл Уиллистон жазғандарға және ол жасаған заңдарға негізделген", - деді Гарвард құқық профессоры Артур Сазерленд. Ол, оның еңбектері және келісімшарт формализміне берген басымдықтары көбінесе Йель құқық мектебінің профессоры Артур Линтон Корбинмен салыстырылады, ол құқықтың реализм философиясын жасаған. Корбин "Келісімшарттар бойынша Корбин" еңбегінің авторы, ал оның ықпалы Бірыңғай коммерциялық кодексте және Келісімшарттардың екінші қайта баяндалуында жақсы көрінеді. Денсаулығының нашарлығына қарамастан, ол 101 жасқа дейін өмір сүрді, бұл оның оқыту қызметіне кедергі келтірді. Уиллистон Гарвард құқық мектебіндегі Уиллистон келіссөздер бәйгесінің атымен аталады.