Кіріспе
Американдық белсенді және заңгер Джон Мортон Финни (25 маусым 1889 – 28 қаңтар 1998) – американдық азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі, заңгер және педагог. Ол өмірінің көп бөлігін педагог және заңгер ретінде өткізді, ал 1911 жылдан 1914 жылға дейін АҚШ армиясындағы 24-ші жаяу әскер полкінің құрамында, «Буффало сарбаздары» ретінде танымал болған, және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франциядағы американдық экспедициялық күштерімен бірге қызмет етті. Мортон Финни Теннессидегі Фиск университетінде және Миссуридегі Линкольн университетінде тілдерді оқытқан, содан кейін Индиана штатының Индианаполис қаласына көшіп, он жеті жыл бойы Индианаполис мемлекеттік мектептерінде сабақ берді. Мортон Финни 1927 жылы ашылған Индианаполистің Криспус Аттакс орта мектебінің алғашқы оқытушыларының бірі болды және кейіннен шетел тілдері кафедрасын басқарды. Ол сонымен қатар Шортридж орта мектебінде және басқа да IPS мектептерінде сабақ берді. Мортон Финни 1935 жылы Индиана Жоғарғы Сотының адвокатурасына, 1941 жылы АҚШ округтік сотының адвокатурасына қабылданды және 1972 жылы АҚШ Жоғарғы Соты алдында іс жүргізу құқығын алды. Мортон Финни 1996 жылы 25 маусымда, 107 жасқа толған күні заңгерлік практикасынан зейнеткерлікке шықты, сол кезде ол АҚШ-тағы ең ескі заңгер деп есептелді. 1998 жылы қайтыс болған кезде ол Индиана штатындағы ең ескі соғыс ардагері болды. Мортон Финни көптеген құрметті наградалармен және сертификаттармен марапатталды, соның ішінде 1989 жылы АҚШ Бас судьясынан алған наградасы, Кентукки губернаторынан 1991 жылы Кентукки полковнигінің құрметті атағы және Индиана губернаторынан «Уабаш сагаморы» сыйлығын алды. Ол сондай-ақ Индиана университетінен үздік түлектер мен бітірушілерге арналған марапаттарды алды және 1991 жылы Ұлттық адвокаттар қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. Бұған қоса, Индианаполис адвокаттар қауымдастығы мен Батлер университеті оның құрметіне аталған сыйлықтарды табыс етеді.
John Morton Finney (June 25, 1889 – January 28, 1998) was an American civil rights activist, lawyer, and educator who earned eleven academic degrees, including five law degrees. He spent most of his career as an educator and lawyer after serving from 1911 to 1914 in the U. S. Army as a member of the 24th Infantry Regiment, better known as the Buffalo soldiers, and with the American Expeditionary Forces in France during World War I. Morton Finney taught languages at Fisk University in Tennessee and at Lincoln University in Missouri, before moving to Indianapolis, Indiana, where he taught in the Indianapolis Public Schools for forty seven years. Morton Finney was a member of the original faculty at Indianapolis's Crispus Attucks High School when it opened in 1927 and later became head of its foreign language department. He also taught at Shortridge High School and at other IPS schools. Morton Finney was admitted as a member of the Bar of the Indiana Supreme Court in 1935, as a member of the Bar of the U. S. District Court in 1941, and was admitted to practice before the U. S. Supreme Court in 1972. When Morton Finney retired from practicing law on June 25, 1996, his 107th birthday, he was believed to have been the oldest practicing attorney in the United States. At the time of his death in 1998 he was Indiana's oldest veteran. Morton Finney was honored with numerous honorary awards and certificates, including one from the Chief Justice of the United States in 1989, in addition to being commissioned a Kentucky Colonel (1991) from the Governor of Kentucky and named a recipient of a Sagamore of the Wabash award from the Governor of Indiana. He also received distinguished alumni and graduate awards from Indiana University and was inducted into the National Bar Association Hall of Fame (1991). In addition, the Indianapolis Bar Association and Butler University present awards named in his honor.
Жас шағы мен отбасы
Мортон Финни 1889 жылдың 25 маусымында Кентукки штатының Юнионтаун қаласында бұрынғы құл болған әкесі Джордж және еркін анасы Мариатта "Мэтти" (Гордон) Финни отбасында дүниеге келді. Ол отбасының жеті баласының бірі болды. 1903 жылы Джон он төрт жасқа толғанда анасы қайтыс болды, содан кейін әкесі балаларын баға алмай, Миссуридегі шаруа қожалығында тұратын әкесінің әкесіне жіберді.
Әскери қызмет
Мортон Финни Миссури штатындағы Линкольн колледжіне оқуға түсті, бірақ әскери қызметі білімін үзуге мәжбүр етті. 1918 жылы Мортон Финни Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда американдық экспедициялық корпусында жаяу әскер болып қызмет етті. 1918 жылы әскери қызметке шақырылып, білімі тағы да тоқтатылды, бұл жолы да Францияда Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет етті, бірақ АҚШ-қа оралғаннан кейін оқуын жалғастырды.
Білім беру және әкімшілік
Мортон Финни Нешвиллдегі Фиск университетінде және Миссури штатының Джефферсон-Сити қаласындағы Линкольн университетінде тілдер оқытқан. 1922 жылы ол Индианаполис, Индиана штатына көшіп, Индианаполис мемлекеттік мектептерінде сабақ берді. Мортон Финни Аттакстың шет тілдер кафедрасын басқарды, грек, латын, неміс, испан және француз тілдерін оқытты, содан кейін басқа IPS мектептерінде де сабақ берді.
Адвокат
Индианаполис мемлекеттік мектептерінде ұзақ жылдар бойы педагог қызметін атқарғаннан бөлек, Мортон Финни көп жылдар Индиана штатында заңгерлікпен айналысты.
Кейінгі жылдар
Африкадан шыққан отбасының тамырынан туған тоқсан жастағы Мортон Финни 1979 жылғы 31 тамызда Индианаполистің Балалар мұражайында өткен салтанатты шарада Индианадағы Йоруба ұрпақтарының Басты Басшысы – Адениран I болып жарияланды. Мортон Финнидің әулеті Эфиопиядан қазіргі Нигерияның Бадагри қаласына көшіп, Америкада құлдыққа түскен. Ол Индианаполистегі Краун Хилл зиратында толық әскери салтанатпен жерленді және 1991 жылы Ұлттық Адвокаттар қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. Батлер университеті Мортон Финнидің құрметіне студенттерге "мектептерінде немесе қоғамда әртүрлілікті және теңдікті" ілгерілетуде көшбасшылық танытқандары үшін сыйлық тартады.