Кіріспе
Чарльз Жозеф Бонапарт (9 маусым 1851 – 28 маусым 1921) – американдық заңгер және прогрессивтік және либералдық идеяларды қолдаған саяси белсенді. Мэриленд штатының Балтимор қаласында туған ол АҚШ-тың 26-шы президенті Теодор Рузвельттің кабинетінде қызмет еткен. Ол Бонапарт әулетінің ұрпағы, оның атасы император Наполеонның інісі Жером Бонапарт болған. Бонапарт АҚШ-тың Әскери-теңіз күштері министрі, содан кейін АҚШ-тың бас прокуроры болды. Бас прокурор қызметін атқару кезінде ол Тергеу бюросын (қазіргі ФБР) құрды. Бонапарт Ұлттық қалалық лиганың негізін қалаушыларының бірі және бір кезде оның президенті болды. Сондай-ақ ол туған қаласы Балтимордың афроамерикандық тұрғындарының құқықтары үшін ұзақ жылдар бойы күресті.
Charles Joseph Bonaparte ('/b//oʊ//n//ə//p//ɑr//t/; June 9, 1851June 28, 1921) was an American lawyer and political activist for progressive and liberal causes. Originally from Baltimore, Maryland, he served in the cabinet of the 26th U. S. president, Theodore Roosevelt. He was a descendant of the House of Bonaparte: his grandfather was Jérôme Bonaparte, brother of Emperor Napoleon. Bonaparte was the U. S. Secretary of the Navy and later the U. S. Attorney General. During his tenure as Attorney General, he created the Bureau of Investigation (now the FBI). Bonaparte was one of the founders, and for a time the president, of the National Municipal League. He was also a long time activist for the rights of black residents of his native city of Baltimore.
Ерте өмір және білім
Бонапарт 1851 жылдың 9 маусымында Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келді. Ол Жером ("Бо") Наполеон Бонапарттың (1805–1870) және Сьюзан Мей Уильямстың (1812–1881) ұлы, содан Бонапарт отбасының американдық тармағы бастау алды. Ол сонымен қатар Франция императоры Наполеонның ең кіші інісі – Вестфалия королі Жером Бонапарттың немересі болды. Алайда, американдық Бонапарттар әулеттің бір бөлігі деп есептелмеді және ешқашан титулдар қолданған жоқ. Бонапарт 1871 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Гарвард колледжін бітірді және бірінші курста Грейс-Холл жатақханасында тұрды. Одан кейін ол Гарвард құқық мектебінде оқуын жалғастырды, кейін университет мүшесі болып қызмет етті. Ол Балтиморда заңгерлікпен айналысты және қалалық және ұлттық реформалық қозғалыстарда белгілі болды.
Мансап
1899 жылы Бонапарт Нотр-Дам мектебінің қарындастары ордені басқаратын Рим-католик әйелдер институтының алғашқы түлектер класы үшін бас сөз сөйледі. Ол "Бакалавр дәрежесінің маңызы" тақырыбында лекция оқыды. Бонапарт Балтимордың солтүстігіндегі Маунт-Вернон Белведер ауданындағы таунхауста тұрды және Мэриленд штатының Балтимор округінде, қаланың батыс, солтүстік және шығыс жағын қоршап жатқан елді мекенде шаруашылығы болды. Оның Bella Vista үйін 1896 жылы Wyatt & Nolting архитектуралық фирмасының белгілі жергілікті архитекторлары Джеймс Босли Ноэль Уайат (1847–1926) және Уильям Г. Нолтинг (1866–1940) жобалаған. Үй Гарфорд жолының (Мэриленд тас жолы 147) шығысында, Глен Арм деп аталатын аймақта орналасқан. Бонапарт технологияны ұнатпағандықтан электр қуаты мен телеграф желілерін қоюдан бас тартқан, тіпті 1920 жылдардың басында қайтыс болғанға дейін атпен жүретін каретадан бас тартпағандығы расталды.
Саясат
Бонапарт 1885 жылы құрылған Балтимор реформалық лигасының негізін қалаушы болды. Лига 1895 жылы қалалық сайлауда толық жеңіске жетті: ұзақ жылдар бойы оппозицияда болған прогрессивті либерал республикашылар демократиялық партия саясаткерлерін көптеген демократиялық округтерде қызметтен шеттетуге қол жеткізді. Лига мүшелері қысқа мерзімге таза әкімшілікпен басқарды, тиімді қалалық басқарудың белгілі бір деңгейін қамтамасыз етті. Бонапарт 1902-1904 жылдары Үндістер ісі жөніндегі комиссарлар кеңесінің мүшесі, 1904 жылы Ұлттық мемлекеттік қызмет реформасы лигасының төрағасы болды және Вашингтондағы Америка католик университетінің қамқоршысы болып тағайындалды. 1904 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Бонапарт президенттікке кандидаттардың арасындағы сегіз республикашылдың бірі болып тағайындалды. Осы кезде Мэриленд штаты сайлаушыларды жеке-жеке, жалпы сайлау арқылы таңдайтын. Күтпеген нәрсе болды, Бонапарт барлық кандидаттардың ішінде ең көп дауыс жинады, сегіз демократ кандидаттан аздап басым түсті, ал олар қалған жеті республикашылдан да аздап көп дауыс алды. Осылайша Бонапарт Мэрилендтен сайланған жалғыз республикашыл сайлаушы болды, бұл оның жеке беделінің нәтижесі болуы мүмкін. 1905 жылы президент Теодор Рузвельт Бонапартты Әскери-теңіз күштері министрі етіп тағайындады. 1906 жылы Бонапарт бас прокурор лауазымына көшті және Рузвельттің өкілеттігі аяқталғанға дейін қызмет етті. Ол трасттарға қарсы сот процестеріне белсенді қатысты және монополиялық American Tobacco Company компаниясын таратуға басталған сот ісіне жетекшілік етті. Ол "Заң бұзушыларды қуалайтын Чарли" деп танылды. 1908 жылы Бонапарт Әділет министрлігінің құрамында Бас прокурордың тікелей басшылығымен Тергеу бюросын (ТББ) құрды. Кейіннен ТББ ФБР болып қайта құрылды. 1912 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Бонапарт Теодор Рузвельттің "Бұллы Моос" партиясын қолдады.
In the 1904 United States presidential election, Bonaparte was named one of eight Republican candidates for presidential elector. Maryland at this time chose electors individually, in an at large election. In an unusual result, Bonaparte got the most votes of any candidate, narrowly outpolling the eight Democrat candidates, who narrowly outpolled the other seven Republicans. Thus Bonaparte was the only Republican elector from Maryland, which may have reflected his personal reputation. In 1905, President Theodore Roosevelt appointed Bonaparte Secretary of the Navy. In 1906 Bonaparte moved to the office of Attorney General, which he held until the end of Roosevelt's term. He was active in suits brought against the trusts and initiated the suit which broke up the monopolistic American Tobacco Company. He became known as "Charlie, the Crook Chaser". In 1908, Bonaparte established a Bureau of Investigation (BOI) within the Department of Justice, under the direction of the Attorney General himself. The BOI later became the FBI. In the 1912 United States presidential election, Bonaparte supported the Bull Moose party of Theodore Roosevelt.
Жеке өмір
1 қыркүйекте 1875 жылы Бонапарт Томас Миллс Дей мен Анна Джонс Даннның қызы Эллен Ченнинг Дейге (1852–1924) үйленді. Олардың балалары болмады. 1903 жылы Нотр-Дам университеті оған Лаетар медалін табыстады, ол американдық католиктер үшін ең ежелгі және ең беделді сыйлық саналады.
Өлім
Бонапарт 70 жасында Белла-Вистада қайтыс болды және Балтимордың оңтүстік-батысындағы танымал Луддон парк зиратында жерленген. Ол "Санкт-Витус биі" деп аталатын, сол кезде хореяны білдіретін белгісіз аурудан қайтыс болды. Балтимор округінде Бонапарт даңғылы деп аталатын көше бар. Бонапарттың қайтысынан кейін үйді контрабандамен айналысқан Питер мен Майкл Келлилер сатып алды. Олар кеткен соң, 1933 жылдың 20 қаңтарында нашар сымдардың салдарынан өрт шығып, үй өртеніп кетті. Бұл орынға бетоннан құйылған үй салынды, бірақ 1896 жылға дейін сақталған үлкен ат қорасы әлі де бар.