Кіріспе

Ұлттық еркін баптистер қауымдастығы (НАФБ) – 1935 жылдың 5 қарашасында Теннесси штатының Нэшвилл қаласында құрылған, АҚШ және Канададағы еркін баптистер шіркеулерінің ұлттық ұйымы. Қауымдастық АҚШ-тағы тарихын екі түрлі бағыт бойынша іздейді: біреуі 1727 жылы оңтүстікте ("Палмер желісі") және екіншісі 1780 жылы солтүстікте ("Рандал желісі") басталады. Дегенмен, "Палмер желісі" ешқашан ресми діни ағым ретінде қалыптаспаған. Ол Солтүстік Каролина штатындағы үш ғана шіркеуден тұрды. NAFWB – еркін баптистердің ең ірі діни ағымы.

Тарих

1702 жылы Каролина провинциясына қоныс аударған ағылшын баптистері Англиядағы баптистерден көмек сұрады. Олар сұраған көмекті алмағанымен, жергілікті Пауль Палмер шамамен 25 жылдан кейін сол жерде қызмет етіп, 1727 жылы Солтүстік Каролина штатының Чован округінде алғашқы «Жалпы» немесе «Еркін ерік» баптистік шіркеуін құрды. (Көптеген баптистер жалпы кешірімділікке, бірақ «жеке тағдыр» немесе мәңгілік құтқарылуға сенді.) Палмер Солтүстік Каролинада кем дегенде үш шіркеу ұйымдастырды. 1727 жылы бір шіркеуден бастап, 1755 жылға қарай қауым 20-дан астам шіркеуге дейін өсті. 1755 жылдан кейін шіркеулердің саны азая бастады, көптеген шіркеулер мен мүшелер «Арнайы» баптистерге айналды. 1770 жылы жалпы баптистік сенімдегі төрт шіркеу мен төрт діни қызметкер ғана қалды. 18 ғасырдың соңында бұл шіркеулер «Еркін ерік баптистері» деп аталды. «Палмер» тармағындағы шіркеулер 19 ғасырда қайтадан баяу өсе бастады. Олар әр түрлі қауымдастықтар мен конференцияларды ұйымдастырып, 1921 жылы ақырында «Еркін ерік баптистерінің жалпы конференциясын» құрды. Алайда, Пол Палмер тарихындағы мәселе оның шыдамдылыққа қатысты нақты қандай көзқарас ұстанғаны белгісіздігінде. Шындығында, кейбір шіркеу тарихшылары оның көзқарасын кальвинистік деп санайды. Ол ашық түрде кальвинистік болған Уэльс трактаты шіркеуінен келген еді. Солтүстікте Бенджамин Рэндаллдың (1749–1808) жұмысы арқылы тағы бір «Еркін ерік» қозғалысы пайда болды. Рэндалл 1776 жылы «Тұрақты» баптистермен бірікті, бірақ 1779 жылы алдын ала белгілеу туралы либералды көзқарастарына байланысты олардан бөлінді. 1780 жылы Рэндалл Нью-Гэмпшир штатының Нью-Дурхам қаласында «Еркін» баптистік шіркеу құрды. Көптеген шіркеулер құрылды және 1792 жылы жылдық жиналыс ұйымдастырылды. Бұл солтүктік «Еркін ерік» баптистері тез өркендеді, бірақ шіркеулердің көпшілігі 1911 жылы Солтүстік баптистер конвенциясымен бірікті. Рэндалл шіркеулерінің қалдығы 1917 жылы «Еркін ерік баптистерінің ынтымақтастық қауымдастығы» ретінде ұйымдастырылды. «Палмер» (Жалпы конференция) және «Рэндалл» (Ынтымақтастық қауымдастық) «Еркін ерік» баптистерінің өкілдері 1935 жылы Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Кофер шіркеуінде кездесіп, екі топты біріктіре отырып, «Еркін ерік баптистерінің ұлттық қауымдастығын» құрды. Жаңа қауымдастық «Еркін ерік баптистерінің иман және тәжірибе туралы трактатын» қабылдады, ол содан бері бірнеше рет қайта қарастырылды. 2005 жылдың тамызына қарай, Қауымдастық 42 штатта және 14 шетелде 2400-ден астам шіркеуге ие екенін мәлімдеді. NAFWB Америка Құрама Штаттарында және бүкіл әлемде миссионерлік жұмыстарға белсенді қатысады. Қауымдастық «Рэндалл Хаус» деп аталатын баспа бөлімін басқарады. Үш колледж, Нэшвиллдегі Уэлч колледжі (бұрынғы «Еркін ерік баптистік кітапхана колледжі»); Оклахома штатындағы Мурдегі Рэндалл университеті (бұрынғы «Хиллсдейл «Еркін ерік баптистік колледжі»») және Солтүстік Каролина штатындағы Венделдегі Оңтүстік-шығыс «Еркін ерік баптистік колледжі» Қауымдастыққа қатысты. NAFWB кеңселерi қазіргі уақытта Нэшвилльдің маңында, Теннесси штатының Антиохия қаласында орналасқан.

Теология

Ұлттық еркін баптистер қауымдастығының шіркеулері теологиялық тұрғыдан консервативті және құтқарылу туралы арминийлік көзқарас ұстанады, әсіресе шартты қауіпсіздікке сенуде және көптеген ірі баптист ұйымдары ұстанатын мәңгілік қауіпсіздікке қарсы тұруда, мысалы, оңтүстік баптистерінің көпшілігі және афроамерикандық баптист топтарының жақтастары. Арминий дәстүрі 17 ғасырда Нидерландта схоластикалық кальвинизмге және тағдыр туралы дәстүрлі христиандық ілімдердің детерминистік түсіндіруіне қарсы қалыптасты. Американдық христиандық ішінде методизм және жаңару қозғалысында (мысалы, Мәсіх шәкірттері, Мәсіх шіркеулері) еркін баптистерден өзгеше акценттермен ұқсас көзқарастарды табуға болады. Сонымен қатар, NAFWB қауымдары баптистердің көпшілігінен ерекшеленеді, олар протестантизмнің көпшілігі сақтайтын екі емес, үш қасиетті рәсімді шіркеу орындауы керек деп санайды; атап айтқанда, сенушілердің шомылуы (яғни, рәсімнің мағынасын түсіне алатын және өкінішпен жүрекпен келетін адамдарға) және басқа баптистер орындайтын Иеміздің соңғы тоқпанынан өзге, еркін баптистер аяқ жуу рәсімін де орындайды. Кейбір шіркеулерде жергілікті дәстүрге байланысты май құю рәсімі де орындалады.

Мүшелік

ХХ ғасырдың ортасынан бері мүшелік саны 200 мыңға жуық сақталып келеді. 2007 жылы қауымдастық 2369 шіркеу және 185798 мүшесі бар екенін хабарлады. Мүшелер негізінен АҚШ-тың оңтүстігінде шоғырланған. Мүшелік саны ең жоғары штаттар – Арканзас, Оклахома, Батыс Вирджиния, Алабама және Кентукки. Солтүстік Америкадағы еркін ерік баптистері миссионерлік қызметі (2015 жылға дейін «Еркін ерік баптистері үй миссиялары» деп аталған) 26 штатта 89 белсенді миссионерлік жұмыс жүргізеді. Олардың басты міндеті – Солтүстік Америкаға миссионерлерді жіберіп, еркін ерік баптистері шіркеулерін құру. Ларри Пауэлл – үй миссияларының директоры. Олардың қатысында әдетте 50-ден 70-ке дейін миссионерлер қызмет етеді. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, олардың миссионерлері Алабама, Мичиган, Оңтүстік Каролина, Аляска, Миннесота, Теннеси, Аризона, Миссисипи, Техас, Калифорния, Нью-Мексико, Юта, Канада, Нью-Йорк, Виргин аралдары, Колорадо, Огайо, Виржиния, Айдахо, Оклахома, Вашингтон, Иллинойс, Пенсильвания, Батыс Вирджиния, Кентукки, Пуэрто-Рико, Висконсин, Мексика және Род-Айленд штаттарында болды.