Кіріспе

RFM – клиенттердің құндылығын талдау және клиенттерді сегменттеуге қолданылатын әдіс, ол деректер базасы мен тікелей маркетингте кеңінен қолданылады. Бұл әдіс бөлшек сауда және кәсіби қызметтер салаларында ерекше назар қадаған. RFM үш өлшемді білдіреді:
Жақында – Клиент соңғы рет қашан сатып алды?
Жиілік – Олар қанша рет сатып алады?
Ақшалай құн – Олар қанша ақша жұмсайды?

Негізгі үлгі

Клиенттердің сатып алулары клиент аты, сатып алу күні және сатып алу құны бағаналары бар кесте арқылы көрсетілуі мүмкін. RFM мәндерін сандық тұрғыдан анықтаудың көптеген тәсілдері бар, ал ең жақсы тәсілдер клиенттің саяхаты мен бизнес-моделіне байланысты болады. RFM-ге бір тәсіл – әр өлшемге 1-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша балл қою. Ең жоғары балл қалаулы мінез-құлықты көрсетеді және әрбір клиент үшін үш баллды есептеу үшін формула қолданылуы мүмкін. Мысалы, қызмет көрсету бизнесі мынадай есептеулерді пайдалана алады: Жақындау = 10 – клиенттің соңғы сатып алуынан бері өткен айлар саны. Компаниялар, егер градациялар пайдалы болмайтынша тым кішкентай болып көрінсе, кейбір сегменттерді біріктіруге шешім қабылдауы мүмкін. Нәтижедегі сегменттер ең құндыдан (ең жоғары жақындау, жиілік және құндылық) ең аз құндыға (ең төмен жақындау, жиілік және құндылық) дейін реттелген болуы мүмкін. RFM-нің ең құнды сегменттерін анықтау осы талдау үшін қолданылатын деректердегі кездейсоқ байланыстарды пайдалануға мүмкіндік береді. Осы себепті RFM сегментация процесінің нәтижелерін тексеру үшін басқа деректер жиынтығын пайдалану ұсынылады. Бұл техниканың жақтастары оның қарапайымдылығын атап көрсетеді: арнайы статистикалық бағдарламалық құрал қажет емес және нәтижелер бизнес өкілдеріне оңай түсінікті. Басқа мақсатты әдістердің болмауы жағдайында, ол акцияларға жауап беру деңгейін арттыруға көмектеседі.

Қолданылуы

RFM клиенттерді сегменттеу үшін каталог индустриясында кеңінен қолданылады. Brynjolfsson және авторлар оны интернеттегі іздеу және сату әрекеттерін талдау үшін пайдаланады.

Вариациялар

RFD – Жақында, Жиілік, Ұзақтығы – көрермендерге/оқырмандарға/серфингке бағытталған бизнес өнімдерінің тұтынушылық мінез-құлқын талдау үшін қолданылатын RFM талдауының өзгертілген нұсқасы. (Мысалы, серфингшілердің Wikipedia-да өткізген уақытының мөлшері).

RFE – Жақында, Жиілік, Белсенділік – RFD талдауының кеңейтілген нұсқасы, онда Белсенділікке сапар ұзақтығы, сапар барысында қарастырылған беттер саны сияқты көрсеткіштерді қосуға болады.

RFM I – Жақында, Жиілік, Ақшалай құн – өзара әрекеттесулер – бұл клиенттермен маркетингтік өзара әрекеттесудің жақындағылығы мен жиілігін ескеретін RFM аясының өзгертілген нұсқасы (мысалы, тым жиі жарнамалық іс-қимылдардың ықтимал теріс әсерлерін бақылау үшін).

RFMTC – Жақында, Жиілік, Ақшалай құн, Уақыт, Ауысу деңгейі – Yeh және авторлар ұсынған (2009 ж.) RFM моделінің кеңейтілген түрі. Модель ықтималдықтар теориясынан Бернулли тізбегін пайдаланады және келесі жарнамалық немесе маркетингтік науқанда клиенттің сатып алу ықтималдығын есептейтін формулаларды құрайды. Бұл модельді Александрос Иоаннидис қан құю және CDNOW деректер жиынтығы сияқты деректер жиынтықтары үшін қолданды.