Кіріспе

Американдық фотожурналист

Шон Лесли Флинн (31 мамыр 1941 жылы туған, 6 сәуір 1970 жылы жоғалып кеткен; 1984 жылы заңды түрде қайтыс деп жарияланды) – американдық актер және тәуелсіз фотожурналист, Вьетнам соғысы туралы фоторепортаждарымен танымал. Флинн – австралиялық-американдық актер Эррол Флинн мен оның бірінші әйелі, француз-американдық актриса Лили Дамитаның жалғыз баласы болған. Дьюк университетінде қысқа ғана оқығаннан кейін актерлік мансабын бастады. 1960 жылдардың ортасында ол «Time» журналымен шарттық қарым-қатынаста тәуелсіз фотожурналист болып жұмыс істеді. Керемет суреттерді табу үшін Флинн АҚШ Армиясының арнайы күштерімен және қашық аймақтарда әрекет ететін жалдамалы әскерлермен бірге саяхаттады. 1970 жылдың сәуір айында Камбоджада Флинн пен фотожурналист Дана Стоун коммунистік партизандарға түсті. Екеуі де қайтадан көрінбеді. 1984 жылы Флинннің анасы оны қатысы жоқ күйде қайтыс деп жариялады.

Ерте өмір

Флинннің ата-анасы ол кішкентай кезінде ажырасып кеткен; оны анасы Лили Дамита тәрбиеледі. Флинн 1960 жылы Нью-Джерси штатының Лоуренсвилл қаласындағы Лоуренсвилл мектебін бітірді. Еррол Флинн қайтыс болғанда, ұлына колледж білімін алуға көмектесу үшін 5000 доллар мұра қалдырды. Шон Флинн Дьюк университетіне түсті.

Көңіл көтеру қызметі

Шон Флинн алғаш рет он бес жасында, әкесі ұсынған "Эрол Флинн театры" телешоуының бір эпизодында камералар алдында пайда болды. "Странный аукцион" атты эпизод 1956 жылы Ұлыбританияда, ал 1957 жылы АҚШ-та көрсетілді. 1960 жылы маусым айында Флинн жазғы демалыста Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында анасына барып қайтты. Досы, актер Джордж Гамильтонның ұсынысымен, Флинн сол кезде Форт-Лодердейлде түсіріліп жатқан Гамильтонның "Балалар қайда" фильміндегі бір көрініске түсті. Оның көптеген көріністері монтаждау бөлмесінде қалды, бірақ оны әлі де көк түсті "Ксавье университеті" свитшісін киген күйде келе жатқан көріністе көруге болады. 1961 жылы мамыр айында, 20 жасқа толған Флинн 1962 жылы шыққан "Капитан Кров" фильмінің жалғасы "Il Figlio del Capitano Blood" фильмінде ойнау үшін "Sage Western Pictures" компаниясымен келісімшарт жасады. Оған сынақ кезеңінде аптасына 110 доллар төленді, ал фильмде он екі апта жұмыс істегені үшін 10 000 долларға дейін көтерілді. Флинн заң бойынша кәмелетке толмағандықтан, оған анасының рұқсаты қажет болды, ол берілді. Сынақ сәтті аяқталды. Фильм 1964 жылы АҚШ-та "Капитан Бладтың ұлы" деген атпен жарық көрді. 1961 жылдың қыркүйегінде Флинн Hi Fidelity R. V. Records компаниясымен келісімшартқа қол қойғандығы және олар үшін төрт ән жазғандығы хабарланды. Екі ән шықты: "Сырлы махаббат" және "Жүрегімде қал". Әндер 45 айналымдық сингл ретінде шығарылды (Arvee A 5043, 1961 және HiFi Records R. 9003, 1962). 1962 жылы Гамильтон өзінің, Флинн мен Терри Томас қатысуымен, Гамильтонның әңгімесі негізінде "Ағалар" фильмін түсіргісі келетінін мәлімдеді, бірақ фильм түсірілмеді. Осы кезде Флинннің сүйіктісі актер Джон Пейн мен Энн Ширлидің қызы Джули Пейн болды. Бірнеше жылдан кейін ол Алессандра Панаоға ұсыныс жасады. Флинн Еуропада тағы бірнеше фильмде ойнады, соның ішінде Il segno di Zorro (1963; 1964 жылы "Рио-Грандедегі Дуэль" ретінде шығарылды), Хосе Феррермен бірге түсірілген Marienbornдағы Verspätung (1963; 1964 жылы "Stop Train 349" ретінде шығарылды), Agent Special a Venise "Voir Venise et Crever" (1964; АҚШ теледидарына "Венецияға миссия" ретінде сатылды) және Sandok, Il Maciste della Jungla (1964; 1966 жылы "Ақ піл ғибадатханасы" ретінде шығарылды). Флинн актерлік өнерден жалықты, сондықтан 1964 жылдың соңында Африкаға сафарилер мен ірі аң аулауға жетекшілік етуге барды. Ол сондай-ақ Кенияда аңшылық күзетшісі болып жұмыс істеді. 1965 жылдың соңында Флиннге ақша қажет болды, сондықтан ол 1966 жылы Испания мен Италияда екі спагетти-вестерн түсірді: Sette Magnifiche Pistole ("Тимоте үшін жеті тапанша") және Dos Pistolas Gemelas ("Ақ ату егіз сестер"), оларда испандық егіз орындаушылар Пили мен Мили де қатысты. 1966 жылдың жазында Флинн өзінің сегізінші және соңғы фильмі – француз-итальяндық Cinq Gars Pour Singapour (1967; 1968 жылы "Сингапурда бес адам" ретінде шығарылды) фильмінде түсу үшін Сингапурға барды.

Вьетнам

Флинн 1966 жылдың қаңтарында Оңтүстік Вьетнамға француз журналы Paris Match, содан кейін Time Life, ал соңында United Press International (UPI) үшін тәуелсіз фотожурналист ретінде келді. Флинннің фотосуреттері көп ұзамай әлемнің түкпір-түкпірінде жарияланды. Ол Дана Стоун, Тим Пейдж, Анри Хюэ, Джон Стейнбек IV, Перри Дин Янг, Ник Уилер және Час Герретсен сияқты ең жақсы суреттерді алу үшін кез келген тәуекелге баруға дайын болған жоғары тәуекелді фотожурналистер тобының бірі ретінде танымал болды, тіпті соғысқа да баруға дайын еді. 1966 жылдың наурыз айында Флинн өрісте жүргенде тізесінен жарақат алды. Сәуір айында Флинн жасыл береттер мен Нунг жалдамалы әскерлерімен бірге қарауылда жүргенде Вьетконгтың шабуылына ұшырады. Ол сол кезде M16 мылтығын алып жүрген және басқа сарбаздармен бірге қашуға мәжбүр болды. "Мен өзімді ғана емес, баршамызды да жараланғанбыз деп ойладым". Флиннге жасыл береттер мылтық берген және ол олармен бұрын да атысқан. 1966 жылдың маусым айында Флинн Вьетнамды уақытша тастап, соңғы фильміне түсуге кетті. Жан Брюстің 1959 жылғы "Cinq Gars Pour Singapour" романы негізінде Париж мен Сингапурда түсірілген фильм алғашқыда "OSS 117 Goes to Singapore" деп аталатын, бірақ "Cinq Gars Pour Singapour" ("Сингапурда бес жағалау") деген атпен шықты. Ол көп ұзамай Вьетнамға қайтып келді. 1966 жылдың қараша айында Флинн Вунг-Тау маңында әскерлерді суретке түсірген кезде минаны анықтап, австралиялық взводты минадан құтқарып қалды. Келесі айда ол 101-ші әуе десанттық дивизиясының 1-ші бригадасымен бірге парашютпен секірді.

Израиль

1967 жылы Флинн 1967 жылғы араб-израиль соғысын жабу үшін Иорданияға барды.

Вьетнамға оралу

Флинн 1968 жылы Тет шабуылынан кейін Вьетнамға оралды. Сол жылдың қыркүйек айында ол CBS News телеарнасының операторы болып жұмыс істеген кезде, Данангтан 85 миль оңтүстікке қарай АҚШ және Солтүстік Вьетнам күштері арасындағы шайқасты түсіріп жатқанда, граната сынықтарынан жеңіл жарақат алды. Флинн 1970 жылдың басында Солтүстік Вьетнам күштерінің Камбоджаға кіргені туралы жаңалықтар тарағанда Камбоджаға барды.

Жоғалу

1970 жылғы 6 сәуірде Флинн мен журналистер тобы Пномпеньден Сайгонға үкімет ұйымдастырған баспасөз конференциясына қатысу үшін кетті. Флинн (бос штатты қызметкер) және фотожурналист Дана Стоун (CBS-тің тапсырмасымен) көптеген журналистер саяхаттаған лимузиннің орнына мотоциклмен саяхаттауды жөн көрді. Кейіннен екеуін тірі көрген батыстықтардың соңғысы болған Стив Белл журналист, баспасөз конференциясынан кейін Флинн мен Стоунның 1-ші тас жолда Вьетконг мүшелері күзетіп тұрған уақытша тексеру бекеті туралы хабар алғанын айтты. Тексеру бекеті бірнеше жоғалған журналистердің жүрген ақ түсті төрт есікті седаннан тұрды, ол қазір жолдың қарсы бетіне тоқтатылған еді. Флинн мен Стоун тексеру бекетін алыстан бақылап, онда болған бірнеше журналистермен сөйлесті. Осы сәт және көліктің ар жағында қозғалып жүрген, Вьетконг деп саналатын бірнеше адамдарды бейнелейтін түсірілім сақталды. Жақын маңдағы үкімет әскерлерінің жолға перпендикуляр тұрған қорғаныс позицияларын көріп те қорқытпай, Вьетконгпен сұхбаттасуға құштар Флинн мен Стоун тексеру бекетіне жеке баруға шешім қабылдады. Куәгерлер кейіннен Флинн мен Стоунның мотоциклінен тез түсіріліп, жақын жердегі ағаштарға қарай ескектеп кеткенін хабарлады. Екеуі де қайтадан көрінбеді. Олар кеткен кезде Белл Флинн мен Стоунның соңғы суретін түсірді. Сол күні Камбоджада тағы төрт журналист – екі француз және екі япониялық Вьетконг әскерімен ұсталды. 1970 жылдың маусым айына қарай Камбоджада соңғы үш апта ішінде 25 журналист ұсталған еді. Үшеуі қаза тапты, бірі қайтып келді, ал қалғандарының тағдыры белгісіз. Флинн мен Стоун қайтадан көрінбеді және олардың денелері табылған жоқ. Флинн мен Стоунның 1-ші тас жолдағы тексеру бекетінде Вьетконг партизандарымен ұсталғаны белгілі болғанымен, олардың тағдыры әлі де белгісіз. Әртүрлі үкіметтік дереккөздерге сүйенсек, оларды қызыл кхмерлердің фракциялары өлтірген болуы мүмкін. Флинннің анасы ұлын іздеуге көп ақша жұмсады, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1984 жылы ол Флиннді заңды түрде қайтыс деп жариялады. Ол 1994 жылы қайтыс болды. 2010 жылдың наурыз айында Флинннің денесін іздеген британдық команда Камбоджаның Кампонг-Чам провинциясында қызыл кхмерлер өлтірген деген күдікпен Батыс тұтқынының қалдықтарын тапты. Адам қалдықтарын тексерудің нәтижелері 2010 жылдың 30 маусымында жарияланды, және олар Флинннің қалдықтары емес екені анықталды. Бірлескен тұтқындар мен жоғалып кеткендерді іздеу жөніндегі команданың (JPAC) Уэйн Перри табылған қалдықтардың ДНК-сы мен Флинн отбасынан алынған ДНК-ның сәйкес келмейтінін мәлімдеді.

Танымал мәдениетте

Денис Хоппердің "Апокалипсис қазір" фильміндегі фотожурналист кейіпкері Шон Флиннге негізделгені айтылады. Флинн туралы оқиға The Clash тобының "Combat Rock" альбомындағы "Шон Флинн" әнінде баяндалған. 2008 жылдың тамызында The Hollywood Reporter Mythic Films компаниясы Перри Дин Янгтің "Жоғалған екеу" атты естелік кітабына құқықтарды сатып алғанын хабарлады. Ол кезде Янг режиссер Ральф Хемекермен бірге сценарий үстінде жұмыс істеп жатқан. 2011 жылы Шон Флинн фотожурналист ретіндегі өмірінен шабыттанған "Азаттыққа жол" фильмі режиссер Брендан Мориарти тарапынан Камбоджада түсірілді.