Кіріспе

Едо дәуірінің бес жолының бірі (Жапонияда)

Накасендо (中山道), сондай-ақ Кисокайдо (木曾街道) деп аталады, Едо дәуірінің бес жолының бірі және Едоны (қазіргі Токио) Жапониядағы Киотоға байланыстыратын екеуінің бірі. Эдо мен Киото арасында 69 станция (қорық орны) болды, олар Мусаси, Кодзуке, Шинано, Мино және Оми провинциялары арқылы өтетін. Токио мен Киотодан басқа, Накасендо қазіргі заманғы Сайтама, Гунма, Нагано, Гифу және Шига префектуралары арқылы өтеді, жалпы қашықтығы шамамен 700 шақырымды құрайды. Жағалаудағы Токайдодан айырмашылығы, Накасендо құрлық ішіне қарай сапарлаған, сондықтан оның атауы "中 = орталық; 山 = тау; 道 = жол" деп аударылуы мүмкін (Токайдодан айырмашылығы, ол шамамен "шығыс теңіз жолы" дегенді білдіреді). Бұл жол жақсы дамығандықтан, көптеген танымал тұлғалар, соның ішінде хайку шебері Мацуо Башо осы жолмен саяхаттады. 1830-шы жылдардың соңында Хиросиге де Накасендоны басып өтіп, кейінірек Кейсай Айзен аяқтаған Накасендоның 69 көрінісіне 46 сурет салған. Көптеген адамдар Накасендо арқылы саяхаттағанды ұнатты, себебі олар ешқандай өзенді кесіп өтуге міндетті болған жоқ. Гунма префектурасында Накасендо Жомо Карутадағы "на" картасында бейнеленген.

Ритсурио

VII ғасырдың басында, Ритсуриё заңдарының енгізілу кезеңінде, аталмыш Накасендо жолының болашақ аумағы Кинайды (қазіргі Кансай аймағы, соның ішінде Жапонияның бұрынғы астанасы) шығысқа қарай орналасқан Тосандо провинцияларымен (гокишичидоның бір бөлігі) байланыстыру мақсатында дамытылды.

Сенгоку кезеңі

Сенгоку дәуірінде, яғни 15-17 ғасырларда, Тосандо аймағын Такеда (Кай провинциясы), Огасавара (Шинано провинциясы), Канамори (Хида провинциясы) және Ода (Мино провинциясы) тайпалары бақылап тұрды. Тосандоны Токайдомен (және Такеда әскерлерін Одамен) байланыстыру мақсатында жол желісі құрылды. Бүгінгі күні бұл маршруттың бойымен 52, 151, 153 және 22 нөмірлі республикалық автомобиль жолдары өтеді.

Накасендоның құрылуы

Эдо дәуірінің алғашқы жылдарында көптеген саяси, құқықтық, мәдени және интеллектуалдық өзгерістер болды. Олардың ішінде Жапонияның мың жылдық тас жол жүйесінің қайта жаңғыруы да бар еді. Бес жол сёгун мен басқа даймёлардың пайдалануы үшін, сондай-ақ Токугава сёгунатының елді тұрақтандыру және басқару үшін қажетті коммуникация желісін қамтамасыз ету мақсатында ресми бағыттар ретінде белгіленді. Эдо дәуірінен бұрын бұл жол "Сандо" (山道 "тау жолы") және "Тосандо" ("шығыс тау жолы") деп аталып келді. Эдо дәуірінде атауы Накасендоға өзгертілді және 中山道 және 中仙道 деп жазылды, бірақ Токугава сёгунаты 1716 жылы 中山道 атауын ресми деп бекітті.

Ұлттық тарихи нысан

Накасендо бойында көптеген қазіргі заманғы құрылыстар салынғанмен, оның кейбір бөліктері бастапқы күйінде сақталған. 1987 жылы орталық үкімет Нагано және Гифу префектураларындағы үш бөлікке Жапонияның ұлттық тарихи ескерткіші мәртебесін берді. Оларға Вада шүку мен Вада жотасы арасындағы, Сиожири жюку мен Мидоно жюку арасындағы, сондай-ақ Цумаго жюку мен Магоме жюку арасындағы бөліктер кіреді. Ең танымал бөлігі Кисо аңғарында, Цумаго жюку мен Магоме жюку арасында орналасқан. Бұл аймақты алғаш рет 20 ғасырдың басындағы жазушы Шимазаки Тосон мәшһүр етті, ол Мейдзи қайта жаңғыруының аңғарға әсерін «Таңға дейін» атты көрнекті романында суреттеді. Накасендоның осы сегіз шақырымдық бөлігін әлі де жаяу жүріп тез аралап шығуға болады, ал Цумаго жюку мен Магоме жюку дәстүрлі архитектураны сақтап, қайта жаңартуға тырысты. Тарихи пошта станциялары арасындағы саяхатқа екі-үш сағат уақыт кетеді, жол бойында орман, қалпына келтірілген тас жол және әдемі сарқырамалар кездеседі.