Кіріспе

Құс түрі

Әнші торғай (Melospiza melodia) – орташа мөлшердегі Жаңа дүние торғайы. Солтүстік Америкадағы жергілікті торғайлардың арасында, ол ең көп тараған, әртүрлі және бейімделгіш түрлердің бірі болып есептеледі.

Сипаттама

Ересек әнші-қозылардың үстіңгі жағы қоңыр, арқасында қара жолақтары болады, ал төменгі жағы ақ, қара жолақтармен және кеудесінің ортасында қара қоңыр дақпен. Оларда қоңыр бас киімшесі және ұзын, дөңгелек қоңыр құйрығы бар. Беттері сұр, әр көздің үстінен қоңыр жолақ өтеді. Олардың мөлшері көптеген түршелерде (түршелер туралы толық мәліметтер төменде) өте әртүрлі. Дене ұзындығы ...-ден ...-ге дейін, ал қанаттарының ені ...-ден ...-ге дейін жетеді. Торғайларға қарағанда, әнші-қозылар әдетте бір әнді көп рет қайталап, содан кейін басқа әнге көшеді. Әнші-қозылар әдетте көрші аумақтағы бірнеше құстардан әндерін үйренеді. Олар осы көршілердің арасында ортақ әндерді үйренуге бейім. Соңында, олар өздерінен үйренген құстарға жақын аумақты таңдайды. Бұл әнші-қозыларға көршілерімен ортақ әндермен сөйлесуге мүмкіндік береді. Әнші-қозылардың ән арқылы көршілерді белгісіз құстардан ажырата алатыны, сондай-ақ аналықтарының өз жұбайларының әндерін көрші құстардың әндерінен ажырата алатыны (және оларды артық көретіні) және олар көрші құстардың әндерін белгісіз құстардың әндерінен артық көретіні дәлелденді.

Жыртқыш және паразиттер

Әнші құстың кездесетін жыртқыштарына мысықтар, бүркіттер және сұлулар жатады; бірақ жыландар, иттілер және американдық кестерлге қатысты жағдайды нақты айту қиын, яғни олардың қауіптілігі төмендеу. Әнші құс жауларын инстинкт және тәжірибе арқылы (мәдени үйренуді қоса алғанда) таниды, сондай-ақ өзінің кездесудегі тәжірибесінен және басқа құстардың жаулармен өзара әрекеттесуін бақылаудан алынған мәліметтерге сүйене отырып, болашақ мінез-құлқына өзгеріс енгізеді. Қолмен өсірілген құстардағы және жабайы табиғаттағы құстардағы тәжірибелердің салыстыру нәтижесінде сұлулар мен бүркіттерге деген қорқу инстинктке негіделген, ал мысықтарға деген қорқу үйренілгені анықталды.

Шығыс тобы

Кішкентай, қоңыр, ұзын қанатты, күшті қара жолақты түрлер. Мелоспиза мелодия мелодия (Уилсон, 1810). Атаулы түр. Солтүстік Американың шығыс жартысы, Нью-Йорк штатының оңтүстігіндегі жағалау аймақтарынан басқа. Қыста олар оңтүстік-шығысқа қарай көшіп барады. Өте контрастты, өте ашық түсті, төменгі жағынан қара жолақтар, арқа қауырсындарында сұр жиектер бар. Бұл популяцияға М. м. juddi Bishop, 1896; М. м. acadica Thayer and Bangs, 1914; М. м. beata (non Bangs) Todd, 1930; М. м. euphonia Wetmore, 1936; М. м. callima Oberholser, 1974; және М. м. melanchra Oberholser, 1974 деп аталатын түрлер кіреді. Melospiza melodia atlantica Todd, 1924. Атлантика жағалауындағы құмды төбелер мен тұзды батпақтарда Нью-Йорк штатынан оңтүстікке қарай қоныстанады. Атаулы түрден сұр арқасымен ерекшеленеді. М. м. rossignolii Bailey, 1936 түрлерін қамтиды. Melospiza melodia montana Henshaw, 1884. Мелодия түрлерінен батысқа қарай, Роки тауларына дейінгі қосалқы түрлер. Оның ареалының солтүстік бөлігіндегі кейбір құстар қыс айларында Мексиканың солтүстік-батысына көшіп барады. Атаулы түрге ұқсас, бірақ ірілеу, түсі солғын және тұмсығы жіңішкелеу. М. м. fisherella Oberholser, 1911 түрлерін қамтиды.

Солтүстік-батыс тобы

Ірі, қара, тараңқы қара жолақтар. Осы топтағы көптеген түрлердің мтДНК аллозимдік айырмашылықтарын зерттеу олардың салыстырмалы түрде жақында пайда болғандығын және аралдық популяциялардың бір-бірінен тәуелсіз дамығандығын көрсетті.