Кіріспе

1970 жылы шыққан ғылыми-танымдық кітап

"Соңғы Ұлы Жер планетасы" – Хал Линдсейдің 1970 жылы жарық көрген кітабы, Кэрол К. Карлсонның қатысуымен, алғаш рет "Зондерван" баспасында жарияланды. "Нью-Йорк Таймс" газеті оны 1970-жылдардың ең көп сатылған "ғылыми-танымдық" кітабы деп атады. Кітап 1974 және 1975 жылдары 17 миллион көрерменге Хал Линдсейдің қатысуымен тікелей эфирде көрсетілді, оны GMT Productions компаниясының Алан Хоуг өндірді. 1978 жылы Рольф Форсберг пен Роберт Амрам оны Орсон Уэллстің баяндауымен фильмге бейімдеді, ал "Пасифик Интернешнл Энтерпрайззс" компаниясы оны шығарды.

Сипаттама

"Соңғы Ұлы Жер планетасы" – сөз создық, мыңжылдыққа дейінгі, диспенсациялық эсхатологияны қарастыратын еңбек. Осы ретте, ол Киелі кітаптағы соңғы заманның болжамдарын сол кездегі өзекті оқиғалармен салыстырып, болашақ сценарийлерді болжауға тырысты, олар сенушілердің қиыншылықтар алдында көтерілуіне және Исаның Мыңжылдық Патшалығын (яғни, мыңжылдық) орнату үшін қайта келуіне әкеледі. Даниял, Езекиел және Аян кітаптарының әртүрлі үзінділерін баса назар аудара отырып, Линдси бастапқыда осы шешуші оқиғалар 1980-ші жылдарда орын алуы мүмкін екенін ұсынды, оны 1948 жылы қазіргі Израиль құрылғаннан бергі бір буын деп түсіндірді – бұл кейбір консервативті евангелистік мектептердің эсхатологиялық көзқарасы бойынша маңызды оқиға. Bantam басылымының мұқабасында 1970-ші жылдар "Мұса мен Иса болжағандай, Антихрист дәуірі" деп көрсетілген, ал кітап "осы ұрпаққа қатысты керемет ежелгі болжамдарға терең үңілу" деп сипатталған. Пайғамдарлықтардың орындалуының сипаттамалары Құдай сөзінің қатесіздігінің дәлелі ретінде, сондай-ақ орындалмаған пайғамдарлықтардың Құдайдың планета үшін жоспарына сәйкес жақын арада орындалатынының дәлелі ретінде ұсынылды. Ол аштық, соғыстар және жер сілкіністерінің жиілеуі соңғы заманның алдындағы маңызды оқиғалар екенін айтты. Ол сондай-ақ Израильге (Гог пен Магог соғысы) Кеңес Одағының басып кіруін болжады. Линдси Еуропалық экономикалық қауымдастықтың, Еуропалық Одақтың алдында тұрғанын, Бібілдік болжамдарға сәйкес "Еуропа Біріккен Штаттарына" айналуға тағдырланғанын, ал одан әрі ол "Жаңарған Рим империясына" айналады, оны Антихрист билейді деп болжады. Линдси Даниял немесе Аян кітаптарында Америка туралы тікелей айтылмағандықтан, қиыншылықтар басталған кезде Американың маңызды геосаяси күшке ие болмайтынына келді. Ол Киелі кітаптан АҚШ-ты бейнелейтін ештеңе таппады, бірақ Езекиел 38:13 АҚШ туралы айтатын болуы мүмкін деп ойлады. Линдси болашақ оқиғалардың күндерін нақты білмеймін десе де, Матай 24:32-34 Исаның қайта оралуы Израиль мемлекетінің қайта құрылуынан және еврей ғибадатханасының қайта салынуынан кейін "бір буын" ішінде болуы мүмкін екенін көрсетеді деп ұсынды, ал Линдси "Киелі кітапта" бір буын – қырық жыл екенін мәлімдеді. Кейбір оқырмандар бұл азап немесе көтерілу 1988 жылдан кешіктірілмей орын алады дегенді білдіреді деп түсінді. 1980 жылы жарық көрген "Армагеддонға дейінгі кері санау" еңбегінде Линдси "1980-ші жылдар біз білетін тарихтың соңғы онжылдығы болуы мүмкін" деп болжады. "Соңғы Ұлы Жер планетасы" – секулярлық баспагер (Bantam, 1973) шығарған және көптеген данасын сатқан алғашқы христиандық пайғамдарлық кітабы. 1990 жылға қарай 28 миллион данасы сатылды.

Сыни

People журналы былай деді: "Линдси Киелі кітаптағы апат туралы болжамдарды қазіргі заманның көріністерімен үйлестіреді. Мысалы, ол Киелі кітап Израильдің ұлт ретінде қайта жаралуын Сот күнінің басталуы деп көрсетеді, бұл шамамен 1988 жылға дейін болады. Осы аралықта 10 елден құралған конфедерация (пайғамбар Даниельдің қорқынышты 10 мүйізді ажары) пайда болады, немесе Линдсейдің пікірінше, Еуропалық ортақ нарық құрылады. Соңында Ресей (Киелі кітаптағы Магог) Израильге шабуыл жасап, жаһандық ядролық соғысқа себеп болады. Тек Исаның ізбасарлары ғана құтылады. Сондықтан Линдсей кеңес береді: "Ең бастысы, Құдай Иса Мәсіх арқылы толық кешірім сыйлайды, осыны түсініңіз". Марк Джейкобсон The Village Voice газетінде былай жазды: "Осы жерде 'Жер планетасының соңғы күні' кітабының негізгі кемшілігі жатыр. Мен үшін Апокалипсис – өте жеке мәселе. Маған өздерін-өздеріне көмектесушілердің нұсқаларын ұсынудың қажеті жоқ. Әрбір ойлы адам өзінің апатты көрінісін ойлап табуы керек, сияқты Киелі кітаптағы ақ сақалдар. Экологтарды мазаламау керек. Мен Карл Сэндбургпен келісемін, фабрика да ағаштай әдемі. Ядролық энергия да мені қорқытпайды. Керісінше, саңырауқұлақ тәрізді бұлттарды баяу көрсеткен фильмдерді көруге ұнайды, олар маған тыныштандыратын, есірткідей әсер етеді. Бір күні 7 футтық телеэкранда сыра ішіп отырып, А бомбасының жарылысын бейнелеген 4 сағаттық видеожазбаны көруді армандаймын. Шындығында, ядролық апатқа деген махаббат пен жек көру сезімдері арасында екенімді айтуға болады".

Кассалық жинақ

Franklin Harris Splice Today басылымында былай деп жазды: "Линдсейдің кітабынан тоғыз жыл өткен соң, "Соңғы Ұлы Жер планетасы" фильмінің нұсқасы өз уақтысына кешігіп келді". "Омен" 1976 жылы Апокалипсисті үлкен бюджетпен жазғы көрерменге ұсынылған тамашаға айналдырды, ал Sunn Classic Pictures компаниясы бастама көтерген псевдотарихи деректі фильмдер жанрының күші сарқылып бара жатты, олар "Нұхтың кемесін іздеу", "Бермуд үшбұрышы" және "Линкольн қастандығы" фильмдерін шығарды. Бірақ "Омен" 1976 жылғы отандық кассада 60,1 миллион доллар жинап, төртінші орынды иеленді. Күтпеген жерден, бесінші орында "Нұхтың кемесін іздеу" фильмі тұрды, ол 55,7 миллион долларлық кіріс тапты. Сондықтан "Соңғы Ұлы Жер планетасы" фильмінің продюсерлері әлі де ақша табу мүмкіндігі бар екенін түсінді. Олай болды, бірақ бұрынғыдай көп емес: 1978 жылы "Соңғы Ұлы Жер планетасы" 11 миллион долларлық бюджетке қарсы 19,5 миллион доллар жинады". Тағы бір мәлімет бойынша, ол 5,25 миллион доллар тапқан. The New York Times газеті атап өткендей, "Фильмнің қорқыту тактикасының тиімділігі Киелі кітаптағы болжамдарды тым жалпы және кейде тіпті бейжай түрде қолдану арқасында төмендеді – ең есте қаларлық эпизодта компьютер әртүрлі саясаткерлердің есімдерін сандық талдау жасап, Джимми Картер, Рональд Рейган немесе Тед Кеннеди Антихрист екенін анықтауға тырысады. Ал фильмнің негізінде жатқан кітаптың авторы Хал Линдси, Веллс мырзамен бірге баяндамашы ретінде көрінеді, дүниежүзілік құрып кету мүмкіндігі туралы салқын және тіпті ынтамен айтады".