Кіріспе
Америкалық білім беру телеарнасының жүргізушісі Дональд Джеффри Герберт (10 шілде 1917 – 12 маусым 2007), көбінесе Мистер Сиқыршы деп танылатын, "Watch Mr. Wizard" (1951–65, 1971–72) және "Мистер Сиқыршының әлемі" (1983–90) бағдарламаларының авторы және жүргізушісі болды. Бұл бағдарламалар балаларға арналған ғылым мен технологияға толы білім беру телешоулары еді. Ол сонымен қатар ғылым туралы көптеген қысқа бейнебағдарламалар жасап, балаларға арналған ғылым туралы бірнеше танымал кітаптардың авторы болды. Герберттің некрологында Билл Най былай деп жазды: "Герберттің әдістері мен өнер көрсетулері АҚШ-тың алғашқы, өзіміздің зымыран ғалымдарының буынын "Спутникке" жауап беруге уақытында дайындауға көмектесті. Ол бізді Айға жіберді. Ол әлемді өзгертті."
Donald Jeffry Herbert (July 10, 1917 – June 12, 2007), better known as Mr. Wizard, was the creator and host of Watch Mr. Wizard (1951–65, 1971–72) and Mr. Wizard's World (1983–90), which were educational television programs for children devoted to science and technology. He also produced many short video programs about science and authored several popular books about science for children. In Herbert's obituary, Bill Nye wrote, "Herbert's techniques and performances helped create the United States' first generation of homegrown rocket scientists just in time to respond to Sputnik. He sent us to the moon. He changed the world."
Ерте өмір
Дональд Герберт Кемске Миннесота штатының Вакония қаласында дүниеге келген. Герберт Висконсин университетінде (бұрынғы Ла Кросс мемлекеттік мұғалімдер колледжі) жалпы ғылымдар мен ағылшын тілін оқыған және драмаға қызығушылық танытқан. Оның актерлік мансабы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтап, ол АҚШ армиясына қарапайым сарбаз ретінде қатарына қосылды. Кейін Герберт АҚШ Әскери-әуе күштеріне өткен, ұшқыш даярлығынан өтіп, Италиядан 767-ші бомбалау эскадрильясы, 461-ші бомбалау тобының құрамында 15-ші әуе армиясымен 56 жауынгерлік миссияға қатысқан B-24 бомбалаушы ұшқышы болды. 1945 жылы Герберт қызметтен босатылғанда капитан шынжырғымен марапатталды және үш жапырақпен Ауа медалі мен Ұшқыштардың Еңбегі үшін орденін алды.
Мырза Сиқыршыны бақылаңыз
Соғыстан кейін Герберт Чикагодағы радиостанцияда жұмыс істеді, онда ол балалар бағдарламаларында, мысалы, «It’s Your Life» (1949) денсаулық туралы деректік сериалында ойнады. Осы кезеңде Герберт «Мырза Сиқыршы» идеясын және теледидардың жаңа мүмкіндіктерін пайдаланған ғылыми эксперименттер шоуын қалыптастырды. Герберттің идеясы Чикагодағы NBC станциясы WNBQ-да қабылданып, «Watch Mr. Wizard» сериалы 1951 жылдың 3 наурызында тұңғыш рет көрсетілді. Жюль Пауэрдің бірлесіп өндірген апта сайынғы жарты сағаттық тікелей эфирлік телешоуда Герберт «Мырза Сиқыршы» рөлінде, ал оныңмен бірге қызықты ғылыми эксперименттер жасайтын ұл немесе қыз болды. Көптеген тәжірибелер көрермендерге бір қарағанда мүмкін емес сияқты көрінсе де, көбінесе оларды қайта жасау оңай болды. Шоу өте табысты болды, 1965 жылы тоқтатылғанға дейін 547 тікелей эпизод түсірілді. Бағдарлама 1953 жылы «Пибоди» сыйлығын жеңіп алды. Марсель ЛаФоллетт атап көрсетеді: «Ең жақсы кезеңінде «Watch Mr. Wizard» әр эпизодқа шамамен сегіз жүз мың көрермен тартты, бірақ оның ықпалы одан да зор болды. 1956 жылға қарай бес мыңнан астам «Мырза Сиқыршы ғылым клубы» құрылды, олардың жалпы мүше саны жүз мыңнан асты. Мұғалімдер бағдарлама тақырыптарын сабақтарына енгізді, ал «Мырза Сиқыршы» ғылыми жиынтықтары, кітаптары және басқа да өнімдер көптеген балалардың мерекелік сыйлық тізімдерін толтырды».
Кейінгі мансабы
1950 жылдардың ортасында Герберт General Electric театрында "General Electric Progress Reporter" ретінде пайда болды және Рональд Рейганды, сондай-ақ оның отбасын көрермендерге таныстырды. Кейбір эпизодтарда ол Рейганмен бірге түсіп, General Electric компаниясының адамдарға "электр энергиясын пайдаланып жақсырақ өмір сүруге" қалай көмектесетінін көрсетті. 1965 жылы "Мистер Сиқыршы" бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін Герберт "Эксперимент: Ғылыми ізденістің тарихы" атты сериядан сегіз фильм түсірді; олар 1966 жылы мемлекеттік телеарнада көрсетілді. Сол жылы Герберт "Ғылым 20" сериясын жасады, ол 20 минуттық фильмдерден тұрды және сыныптарда қолдануға арналған эксперименттерді көрсетті. Оқушылар фильм негізінде деректерді жазып, талдайтын. 1977 жылы ол ғылыми тақырыптарға арналған "How About" сериясын шығара бастады. Бұл фильмдер 90 секундтық болатын және жаңалықтар бағдарламаларында қолданылуға арналған еді. 1986 жылға дейін ол 536 фильм түсірді. 1969 жылы Герберт Массачусетс штатындағы Велсли қаласында "Мистер Сиқыршы ғылым орталығын" ашты; аталған орталық қазірде жоқ. 1982 жылы Герберт Дэвид Леттерменнің "Кешкі шоудың" алғашқы эпизодына қонақ шақырды.
"Мырза Сиқыршының әлемі"
1983 жылы Герберт өзінің шоуының қарқынды нұсқасын – «Мистер Волшебник әлемі» телебағдарламасын жасады, ол Nickelodeon кабельдік арнасында аптасына үш рет эфирге шықты. Телебағдарлама 1990 жылға дейін көрсетілді, ал қайта көрсетілімдері 2000 жылға дейін жалғасты. 1993 жылы балаларға арналған «Бикман әлемі» ғылыми телешоуы Гербертке құрмет көрсетіп, өзінің екі пингвин қуыршақ кейіпкерлеріне «Дон» және «Герб» деп оның атын қойды. 1994 жылы Герберт «Мистер Волшебникпен мұғалімнен мұғалімге» деп аталатын 15 минуттық жаңа сериясын жасады. Бұл бағдарламаларда жеке бастауыш сынып мұғалімдері мен олардың жобалары көрсетілді. Серияны Ұлттық ғылым қоры демеушілік етті және Флорида штатының Орландо қаласындағы Nickelodeon студиясында түсіріліп, Nickelodeon телеарнасында көрсетілді.
Өлім
Герберт 2007 жылғы 12 маусымда Калифорния штатының Белл Каньондағы үйінде көптеген миеломадан қайтыс болды. MythBusters телебағдарламасының басшылары Джейми Хайнман мен Адам Савидж Герберттің Мистер Сиқыршы ретіндегі еңбегіне "құрметпен қараған" деп сипатталды. Герберт қайтыс болғаннан кейін бес ай өткен соң, MythBusters "Мистер Сиқыршыға арналған" "Супер үлкен мифтер" атты екі сағаттық эпизодты көрсетті.
Марапаттар
(1953) "Құлақ астына қарап отыр" бағдарламасы "Пибоди" сыйлығын жеңіп алды. Үш Томас Альва Эдисон Ұлттық бұқаралық ақпарат құралдары сыйлығы. Ол "Құлақ астына қарап отыр" бағдарламасының сахна артындағысын таныстырды. (1994) Герберт Америка химиялық қоғамының химияны түсіндіруге арналған жылдық Джеймс Т. Грейди және Джеймс Х. Стак сыйлығын жеңіп алды. (2007) АҚШ Өкілдер палатасының 485 қарары Герберт қайтыс болғаннан кейін жақын арада оны құрметпен еске алды.