Кіріспе

1968–1986 жылдар аралығындағы автомобиль өндіру конгломераты

British Leyland – 1968 жылы Ұлыбританияда Leyland Motors және British Motor Holdings компанияларының бірігуі нәтижесінде British Leyland Motor Corporation Ltd (BLMC) ретінде құрылған автомобиль жасау және өндіру конгломераты. 1975 жылы Ұлыбритания үкіметі British Leyland деп аталған холдингтік компания құрған кезде, ол жартылай мемлекеттік меншікке көшті және 1978 жылы BL деп қайта аталды. Ол 1968 жылы Ұлыбритания автомобиль нарығының 40% құраған және тарихы 1895 жылға дейін жететін Ұлыбританияға тиесілі автомобиль өнеркәсібінің көп бөлігін қамтыды. Jaguar, Rover және Land Rover сияқты табысты брендтерімен, сондай-ақ ең көп сатылатын Mini автокөлігімен қатар, BLMC қиын тарихқа ие болды, бұл 1975 жылы оның құлдырауына және одан кейін жартылай мемлекеттік меншікке өтуіне әкелді. Көптеген қайта құрулар мен еншілес компанияларды сатудан кейін BL 1986 жылы Rover Group деп аталды, 1988 жылдан 1994 жылға дейін British Aerospace компаниясының еншілес компаниясы болды, содан кейін BMW компаниясы сатып алды. Компанияның соңғы тірі қалған түрі MG Rover Group 2005 жылы әкімшілікке өтті, бұл Ұлыбританияға тиесілі өндірушілердің жаппай автомобиль өндірісін тоқтатты. MG және Austin, Morris және Wolseley брендтері Қытайдың SAIC компаниясының құрамына кірді, MG Rover әкімшілікке түсуге дейін олармен бірігуге тырысты. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Mini, Jaguar Land Rover, Leyland Trucks және Unipart – әлі де бар Британдық Leyland-тің ең танымал бұрынғы бөліктері болып табылады, ал SAIC әлі де бұрынғы Лонгбридж алаңындағы Ұлыбританиядағы өкілдігін сақтап тұр.

1982-86: Эдвардс орнынан түседі, Jaguar сатылады, Austin Rover Group

Майкл Эдвардстың BL plc төрағасы лауазымындағы 1982 жылғы мерзімі аяқталғанда компания екі бөлек бөлімге қайта құрылды: Автомобильдер бөлімі (Остин Моррис, Ровер және Ягуардан тұрады, оны Рей Хоррокс басқарды) және Коммерциялық көліктер бөлімі (Ленд Ровер, Лейланд Тракс, Лейланд Автобустар және Фрейт Роверден тұрады, оның бас атқарушы директоры Дэвид Эндрюс болды). BL plc холдинг компаниясының төрағасы болып Остин Бид атқарушы емес лауазымда тағайындалды. Осы шамада BL Cars Ltd бөлімшесі Austin Maestro ұсынылғаннан аз уақыт бұрын өзін Austin Rover деп атады, ал Рей Хоррокс төраға және бас атқарушы директор лауазымынан Гарольд Мусгроувқа жол берді. Austin Rover брендінің пайда болуы Austin Morris және Jaguar Rover Triumph бөлімшелерінің жеке құрылымын тоқтатып, олардың орнын басты. Өйткені Jaguar енді Jaguar Car Holdings деп аталатын жеке компанияға көшкен еді және оны сэр Джон Иган басқарды, ал кейіннен 1984 жылы BL-ден толығымен бөлініп, жекешелендірілді. Сол жылы Morris Ital және Triumph Acclaim өндірісі тоқтатылып, олардың брендтері дерексіз қалды, нәтижесінде тек Austin және Rover маркалары сақталды, ал Land Rover жеңіл жүк көліктері бөлімімен бірге Freight Rover Group-қа қосылды. 1987 жылы Unipart және фургон, жүк көліктері мен автобустар бөлімдері сатылғаннан кейін (төменде қараңыз), тек екі еншілес компания қалды – Austin Rover (көлемді автомобильдер) және Land Rover (SUV), бұл BL-дің және кейіннен Rover Group-тың 2000 жылға дейінгі негізгі құрылымын құрады.

Rover Group компаниясының атауы мен Land Rover компаниясының Фордқа сатылуы

1986 жылы Грэм Дей төраға және бас директор болып тағайындалды, ал Rover Honda-ның үшінші бірлескен көлігі – Rover 800 сериясы ұсынылды, ол он жылдық Rover SD1-ді алмастырды. Шамамен сол кезде BL өзінің атын Rover Group деп өзгертті, ал 1987 жылы жүк көліктері бөлімі – Leyland Vehicles голландиялық DAF компаниясымен бірігіп, DAF NV құрды, ол Ұлыбританияда Leyland DAF, ал Нидерландыда DAF деп сауда жасады. 1987 жылы автобус бизнесі Leyland Bus деп аталатын жаңа компанияға бөлінді. Бұл басқарудың 1988 жылы компанияны Volvo компаниясының Bus & Truck бөлімшесіне сату туралы шешім қабылдаған сатып алу нәтижесінде болды. Сол жылы Ұлыбритания үкіметі Land Rover-ді жекешелендіруге және сатуға әрекеттенді, бірақ бұл жоспар кейіннен тоқтатылды. 1988 жылға қарай Austin атауы Metro, Maestro және Montego үлгілерінен алынып тасталды, бұл тарихи Austin таңбасының соңына жеткенін көрсетті, бұл Rover таңбасына көбірек мәртебелі (және ықтимал пайдалы) назар аударуға бағытталды. 1988 жылы бизнес Ұлыбритания үкіметі British Aerospace (BAe) компаниясына сатылды, ал жақын арада оның атауы Rover Group деп қысқартылды. Кейіннен ол бизнесті BMW-ге сатты, ол көп жылдық инвестициялардан кейін үлкен шығынға ұшырады және Rover Group-ты таратуға шешім қабылдады, Cowley операцияларын және жаңа MINI модельдер отбасын өндіру құқығын ғана сақтап қалды. Land Rover Ford компаниясына сатылды, ол оны Premier Automotive Group құрамына біріктірді (соның ішінде Jaguar да бар еді, осылайша BL компаниясының екі бұрынғы серіктесі қайта біріктірілді), ал үлкен көлемдегі автомобиль бизнесінің қалдықтары, Лонгбридж кешенімен қоса, жаңадан тәуелсіз MG Rover компаниясына айналды, ол 2005 жылы банкротқа ұшырады. Алайда, ауыр қаржылық қиындықтарға тап болып, банкроттыққа жақын болғаннан кейін, Ford өзінің Premier Automotive Group компаниясын таратып, көптеген таңбаларын сатты, ал 2008 жылдың соңында Jaguar және Land Rover үнді автокөлік өндірушісі Tata Motors компаниясына сатылды. Нәтижесінде, British Leyland компаниясының қазіргі күнге дейін сақталған автомобиль өндіріс операциялары MINI, Jaguar Land Rover және Leyland Trucks ғана болды. Көптеген таңбалар уақыт өте сатылып кетті және бүгінгі күнге дейін бірнеше компаниялардың тізімінде сақталып келеді.

Ашок Лейланд

1980 жылға дейін Лейланд атауы мен логотипі Үндістан, кеңірек субконтинент және Африканың бір бөлігінде танымал әрі құрметті бренд ретінде қарастырылды. Бұл Ашок тобы мен British Leyland арасындағы серіктестік нәтижесінде құрылған Ashok Leyland компаниясы арқылы іске асырылды. Алайда, қазіргі таңда компанияның меншігі үш он жылдан астам уақыттан бері негізінен үндістердің қолында. Қазір алып Хиндуджа тобының бір бөлігі болып табылатын Ashok Leyland автобустар, жүк көліктері, қорғаныс машиналары және қозғалтқыштарды өндіреді. Компания Үндістандағы ауыр көлік секторындағы көшбасшы және белсенді кеңею саясатын ұстанады. 1987 жылы Ұлыбританиядағы Хиндуджа тобы Үндістандағы Ashok Leyland компаниясын сатып алды. Бүгінде Ashok Leyland Nissan компаниясымен бірлескен кәсіпорын құруда, ал чехиялық жүк көліктері өндірушісі Avia компаниясын сатып алу арқылы еуропалық жүк көліктері нарығына тікелей енуде. 2010 жылы Ұлыбританиядағы автобус өндіруші Optare компаниясының 25% үлесін сатып алу арқылы Ashok Leyland британдық тарихымен қайта байланысуға жақындады, себебі Optare – Leyland компаниясының Ұлыбританияда автобус жасау бөлімінің тікелей мұрагері. 1980 жылдары British Leyland компаниясы Austin Rover компаниясына өзгеру кезеңінде Rover SD1 үлгісі 1985 жылдан 1988 жылға дейін Үндістанда Standard 2000 ретінде лицензия бойынша өндірілді, бұл 1968 жылы жабылған Standard брендін қысқа мерзімге қайта жаңғыртты. British Leyland сонымен қатар Auto Tractors Limited компаниясына – Уттар-Прадеш штатының Пратапгарх қаласындағы трактор зауытына Leyland 28 АТ тракторының техникалық білімі мен құқықтарын берді. 1981 жылы мемлекеттік қолдаумен құрылған ATL жобасы 1990 жылы тоқтатылған кезде жоспарланған алғашқы екі жылдық өндірістен кем, бар болғаны 2380 тракторды құрастыра алды. Жобаны Sipani компаниясы қабылдады, ол трактор қозғалтқыштарын және аздаған тракторларды өндіріп, белгілі бір деңгейде сәттілікке жетті.

Уақыт кестесіне ескертулер

BSA-ның автомобиль брендтері сатылды, BSA Jaguar-ға біріктірілмеді. Mini бастапқыда жеке бренд ретінде танылмады. Толығырақ ақпарат алу үшін Mini және Mini (бренд) беттерін қараңыз. BMC тауар белгісі (1564704, E1118348) Ұлыбританияда MG Rover Group Ltd компаниясына тіркелген. BMC сонымен қатар Түркиядағы коммерциялық көлік құралдарын өндірушінің атауы, бұрын Британдық мотор корпорациясының түрік еншілес компаниясы болған. Nanjing Automotive компаниясы оны MG Rover-ден сатып алған болуы мүмкін, бірақ 2006 жылдың 17 шілдесіне дейін бренд қайта тағайындалмады. Wolseley тауар белгісі (UK 1490228) MG Rover Group Ltd компаниясына тек автомобильдер үшін тіркелген. Nanjing Automotive компаниясы оны MG Rover-ден сатып алған болуы мүмкін, бірақ 2006 жылдың шілдесіне дейін басқа компанияға берілген жоқ. Ұлыбританиядағы құрылыс материалдары жеткізушісі Wolseley plc компаниясы Wolseley атауына басқа барлық мақсаттар үшін құқықтарға ие. Wolseley plc – Wolseley компаниясының бастапқы негізін қалаушысы. Vanden Plas тауар белгісіне қатысты құқықтар Ford (Jaguar арқылы) АҚШ және Канадада, ал (UK 1133528, E2654481) MG Rover Group Ltd компаниясына әлемнің қалған бөлігінде пайдалану үшін тиесілі. Nanjing Automotive компаниясы оны MG Rover-ден сатып алған болуы мүмкін, бірақ 2006 жылдың 17 шілдесіне дейін тауар белгісі қайта тағайындалған ретінде тіркелмеді. Сондықтан Jaguar XJ Vanden Plas модельдері Ұлыбританияда Daimler деп таңбаланады. Vanden Plas атауын соңғы рет қолданған Rover 75 Vanden Plas болды, ол ұзын дөңгелек базасы бар лимузин моделі. Rover тауар белгісі BMW-ға тиесілі және MG Rover Group Ltd компаниясына ғана лицензияланды. BMW брендті 2006 жылдың қыркүйегінде Ford компаниясына сатты. Alvis 1981 жылы British Leyland компаниясынан United Scientific Holdings компаниясы сатып алды. 2002 жылы Alvis Vickers Defence Systems компаниясының бір бөлігімен бірігіп, 2004 жылы BAE Systems компаниясы сатып алған Alvis Vickers құрылды. BAE Systems компаниясы 1990 жылдардың басында Rover Group компаниясын иелену арқылы Alvis-ты сатып алмады. Alvis брендімен шығарылған автомобильдердің өндірісі 1967 жылы тоқтатылды. Тауар белгісі Alvis Vehicles Ltd компаниясына тиесілі. Triumph атауын көлік құралдарының тауар белгісі ретінде пайдалану құқығы BMW және Triumph Motorcycles компаниялары арасында бөліседі. Біріншісі автомобильдерге, екіншісі мотоциклдерге арналған. Мотоцикл және автомобиль бизнесі 1930 жылдары бөлініп кетті.

Маркус зейнеткерлікке шықты

1969 – Соңғы Riley Elf, 1300 және 4/72 модельдері құрастырылып, Riley маркасының тарихы аяқталды. 1975 – Соңғы Wolseley, Saloon модельдері шығарылып, Wolseley маркасы тоқтатылды. 1980 – Vanden Plas маркасы қолданудан шығарылды, бірақ басқа маркалардың таңдалған модельдерінде безендіру деңгейі ретінде сақталды. 1982 – 1975 жылы ұсынылған Princess маркасы, Austin Ambassador модельдерінің шығарылуымен бірге тоқтатылды. 1984 – Morris Ital өндірілімі тоқтатылды, осымен Morris таңбасының соңы болды. 1984 – Соңғы Triumph Acclaim конвейерден түсіп, Triumph маркасының тарихы аяқталды. 1987 – Austin маркасы қолданудан шығарылды, бірақ Metro, Maestro және Montego модельдері маркалық атауысыз өндіріле берді, ал Metro 1990 жылы Rover ретінде жаңартылып қайта іске қосылды.

Көлемді автомобиль өндіру зауыттары

Абингдон, Оксфордшир. Зауыт спортивных автомобилей MG. Закрыт в 1980 году, часть территории была снесена для перестройки.
Бирмингем Аддерли Парк. Изначально основное сборочное производство Wolseley (до 1927 года), затем основное сборочное производство Morris Commercial, позднее только фургонов. Закрыт в 1972 году, когда сборка фургонов была перенесена на близлежащую Common Lane. Бирмингем Акокс Грин, завод двигателей и трансмиссий Rover. Бирмингем Касл Бромвич, бывший завод кузовов Fisher и Ludlow, приобретенный BMC в 1953 году. Функционировал как завод кузовов для моделей Mini и Jaguar, где в 1970-х годах работало около 9000 рабочих. Завод был полностью передан Jaguar в 1977 году и стал основным сборочным заводом Jaguar после закрытия завода Browns Lane в Ковентри в 2005 году. На заводе до сих пор работает 2000 рабочих. Бирмингем Кофтон Хакетт, завод двигателей, построенный в 1968 году рядом с Лонгбриджем для производства двигателя E Series для Austin Maxi и позднее Allegro. В 2000 году стал частью Rover Powertrain после создания MG Rover, но был закрыт и снесен после краха в 2005 году. Бирмингем Дрюс Лейн / Комон Лейн. Также известен как завод Ward End. Завод был основан в 1913 году и построен компанией Electric & Ordnance Accessories, дочерней компанией Vickers. Затем был сборочным заводом Wolseley (до 1948 года), позднее завод компонентов, а в 1968 году – завод трансмиссий подразделения Austin Morris. В 1972 году он стал основным заводом BLMC по сборке фургонов. Производство фургонов было приостановлено в 2008 году и не возобновлено из-за краха группы LDV. Затем завод был снесен для перестройки. Бирмингем Гаррисон Стрит, Бордсли Грин, около 800 рабочих, производящих компоненты Triumph. Закрыт.
Бирмингем Лонгбридж. Изначально завод Austin и в свое время крупнейший производственный завод в мире. Крупнейший британский автомобильный завод в 1970-х годах, где работало около 25 000 рабочих и который был известен как родина Mini. Закрыт после краха MG Rover в 2005 году. Две трети завода были снесены и очищены для нового использования. Компания-правопреемник Nanjing возобновила ограниченную сборку автомобилей в меньшем масштабе для MG TF, но прекратила производство в 2016 году и теперь является научно-исследовательским центром SAIC. Бирмингем SU Карбюраторы. Куплен компанией Morris и основан в Washwood Heath, производя топливные насосы и карбюраторы (около 1300 рабочих). Закрыт в начале 1980-х годов.
Бирмингем Тайсли, завод двигателей и трансмиссий Rover, где в 1970-х годах работало около 4000 рабочих. Закрыт в середине 1980-х годов.
Кардифф. Открыт Rover в 1964 году для производства трансмиссий и мостов для автомобилей Rover и Land Rover. Закрыт в ноябре 1984 года после крупномасштабной рационализации производственных мощностей в Austin Rover Group. Все мощности, соответствующие выпуску Land Rover, были переданы на Solihull East Works после прекращения производства Rover SD1. Коули, Оксфорд. Ранее состоял из основного завода Morris и завода кузовов Pressed Steel Fisher и был одним из крупнейших британских автомобильных производственных площадок на протяжении всей эпохи BLMC. В 1993 году первоначальный завод Morris был продан застройщикам и снесен, а производство автомобилей было сосредоточено на бывшей площадке Pressed Steel, которая сейчас принадлежит BMW и используется для сборки современных Mini. Штаб-квартира подразделения запасных частей и логистики BL Unipart также находилась в Коули – она также в значительной степени сохранилась по сей день и продолжает функционировать как независимая компания. Оксфорд Бейнтон Роуд. Изначально Osberton Radiators, затем стал фабрикой радиаторов Morris. Позже фабрика стала частью группы Unipart и была закрыта в 2001 году. Ковентри Кортхаус Грин, завод двигателей. Ранее Morris Engines Ltd., закрыт в конце 1981 года. Оригинальное здание на Gosford Street теперь является зданием Уильяма Морриса Ковентрийской школы бизнеса. Ковентри Браунс Лейн. Изначально теневой завод времен Второй мировой войны, построенный для Daimler, который впоследствии стал основным сборочным заводом Jaguar. Закрыт Ford в 2005 году. Он был снесен и теперь представляет собой жилой комплекс. Ковентри Канли. Изначально принадлежал Standard, позднее был основным заводом Triumph и крупнейшим заводом в городе. Закрыт в 1980 году. Завод был снесен в 1993 году и продан для перестройки. Ковентри Радфорд. Бывший завод Daimler. Сборка автобусных шасси была передана компании Leyland в 1973 году, впоследствии завод двигателей и мостов Jaguar. Закрыт Ford в конце 1990-х годов. Лестер Рерсби, завод компонентов, ранее сборочный завод Auster Aircraft. Закрыт British Leyland в 1981 году, передан в управление, перешел к Adwest и был закрыт в 2003 году. Ливерпуль Спеке. Бывший завод кузовов Hall Engineering Group, приобретенный Standard Triumph в 1959 году (Speke No.1), плюс новый сборочный завод Triumph, открытый в 1970 году (Speke No.2). Завод №2 стал первым крупным британским сборочным заводом BLMC, который был закрыт в 1978 году. Завод №1 продолжал производить кузова для сборки на Canley до закрытия в 1981 году. Завод №1 был снесен и на его месте построены дома, а на территории №2 остались отдельные промышленные помещения. Лланелли. Завод радиаторов и штамповки, открытый в начале 1960-х годов, где в 1970-х годах работало около 4000 рабочих. Сейчас принадлежит Calsonic Llanelli Radiators.
Солихулл, Уэст-Мидлендс. Бывший завод Rover. В 1981 году стал заводом только Land Rover, когда производство Rover SD1 было перенесено на завод в Коули. Сохраняется как завод Jaguar Land Rover, принадлежащий TATA Motors. Суиндон. Бывший завод кузовов Pressed Steel Company, сейчас принадлежит BMW для производства панелей кузова Mini.

Жүк машиналары мен автобус зауыттары

Алчестер, Уорвикшир. Бұрынғы Maudslay зауыты, кейіннен AEC жүк таситын машиналарын шығарған. 1970 жылдардың басында сатылды. Басингстоук, Гэмпшир. Бұрынғы Thornycroft зауыты, соңынан ауыр жүк машиналарын шығаратын арнайы зауыт. 1969 жылы жабылды. Батгейт, Батыс Лотиан. BMC 1961 жылы жеңіл жүк көліктері мен тракторларды өндіру үшін жаңа зауыт ашты. Трактор құрастыру 1982 жылы аяқталды, ол Маршалл Тракторларына сатылып, өндіріс Линкольнширдегі Гейнсбороға көшірілді. Жүк машиналарын құрастыру 1985 жылы тоқтатылды, ал зауыт 1986 жылы жабылды. Брислингтон, Бристоль. Бұрынғы Bristol Commercial Vehicles автобус зауыты, бастапқыда 25% үлесімен, 1969 жылдан бастап 50% үлесімен, 1982 жылдан бастап 100% үлесімен. 1983 жылы жабылды. Крос Гейтс, Лидс. Чарльз Х. Роу автобус кузовтарын жасау зауыты. 1984 жылы Leyland компаниясы жапты, бірақ 1985 жылы Optare автобус зауыты ретінде қайта ашылды. 2011 жылы Ельметтегі Шерберндегі жаңа зауытпен алмастырылып жабылды. Фоллингс Паркі, Вулвергемптон. Бұрынғы Guy жүк көлігі мен автобус зауыты. 1982 жылы жабылды. Холихед жолы, Ковентри. Бұрынғы Alvis зауыты, соңынан әскери көліктер шығарды. 1992 жылы Alvis plc компаниясы жапты және бұзылды; қазіргі кезде бұл орын Alvis Retail Park болып табылады. Кингсбери Лейн, Лондон. Vanden Plas лимузиндерін шығару зауыты, соңынан Daimler DS420 құрастыруға, Jaguar XJ Daimler үлгілерін қосымша безендіруге және Austin Allegro Vanden Plas үлгілерін аяқтауға пайдаланылды. 1979 жылы жабылды. Лейланд, Ланкашир. Бұрынғы Leyland Motors жүк көлігі мен автобус зауыты. Автобус өндірісі (Volvo меншігінде) 1991 жылы тоқтатылды. Жүк машиналарын өндіру Paccar меншігінде жалғасуда. Лиллихолл (Воркингтон), Камбрия. 1970 жылы ашылған автобус зауыты, бастапқыда (1982 жылға дейін) BLMC және National Bus Company арасындағы бірлескен кәсіпорын ретінде Leyland National автобусын жасау үшін. 1993 жылы Volvo компаниясы жапты, бірақ көптеген ғимараттар сақталды және қазір басқа ұйымдар пайдаланады. Лоустофт, Саффолк. Eastern Coach Works автобус кузовтарын жасау зауыты, бастапқыда 25% үлесімен, 1969 жылдан бастап 50% үлесімен, 1982 жылдан бастап 100% үлесімен. 1986 жылы жабылды. Парк Роял, Лондон. Park Royal Vehicles автобус кузовтарын жасау зауыты. 1980 жылы жабылды. Шотландия, Глазго. Albionның бұрынғы жүк көлігі мен автобус зауыты. Көлік құрастыру 1980 жылы тоқтатылды, бірақ осьтер шығару зауыты болды. Қазір American Axle компаниясының меншігінде. Саутхолл, Лондон. Бұрынғы AEC автобус және жүк көлігі зауыты. 1979 жылы жабылды. Уотфорд, Гертфордшир. Бұрынғы Scammell зауыты, ауыр жүк көліктерін шығаруға маманданған. 1988 жылы жабылды.