Канададағы Стратфорд театр фестивалі

Кіріспе

Онтариодағы театр фестивалі, Канада

Стратфорд фестивалі – Канаданың Онтарио штатының Стратфорд қаласында сәуірден қазанға дейін өтетін театр фестивалі. 1952 жылы жергілікті журналист Том Паттерсон құрған бұл фестиваль бұрын Стратфорд Шекспир фестивалі, Шекспир фестивалі және Стратфорд Шекспир фестивалі деп аталып келген. Фестиваль Канададағы алғашқы өнер фестивальдерінің бірі болып табылады және бүгінгі күнге дейін ең танымалдарының бірі саналады. Ол Шекспирдің пьесаларын қоюымен әлемдік деңгейде танымал. Фестивальдің негізгі мақсаты Уильям Шекспирдің пьесаларын көрсету, бірақ грек трагедиясынан бастап Бродвей мюзиклдеріне және заманауи туындыларға дейін алуан түрлі театрлық қойылымдар ұсынылады. Фестивальдің алғашқы жылдарында Шекспирдің шығармалары фестиваль театрындағы қойылымдардың шамамен үштен бірін құраса, соңғы жылдары драматургтердің кең ауқымынан туындыларды қамтуға көшті. Фестивальдің сәттілігі Стратфордты өнер мен туризмнің экономикада маңызды рөл атқаратын қалаға айналдырды. Фестиваль Канададан тыс көптеген туристерді, әсіресе Ұлыбритания мен АҚШтан келгендерді қызықтырады.

Тарих

Фестиваль Канаданың Стратфорд Шекспир фестивалі ретінде, Стратфорд қаласының тумасы, журналист Том Паттерсон құрды. Ол Уильям Шекспирдің туындыларына арналған театр фестивалін ұйымдастыру арқылы қала экономикасын жаңғыртуды көздеді, себебі қала Шекспирдің туған жері – Англияның Стратфорд-апон-Эйвон қаласымен аттас. Стратфорд – теміржол торабы және ірі локомотив жөндеу шеберханасы болған, сонымен қатар, бу машиналарының тоқтатылуына байланысты жұмыс орындарының жоғалу қаупі төніп тұрды. Паттерсон қала әкімі Дэвид Симпсон мен жергілікті кеңестен қолдау алғаннан кейін мақсатына жетті, ал Стратфорд Шекспир фестивалі 1952 жылдың 31 қазанында заңды тұлға ретінде тіркелді. Канада театрында танымал Дора Мавор Мур, Паттерсонға британ актері және режиссері Тайрон Гатримен байланыс жасауға көмектесті, бастапқыда трансатлантикалық телефон арқылы. 1953 жылдың 13 шілдесінде актер Алек Гиннес фестивальдің алғашқы қойылымындағы алғашқы сөздерді айтты, Ричард III: «Енді біздің наразылығымыздың қысы / Йорк ұлының салтанатты жазымен нұрланады». Гиннес және Айрин Уорт Стратфордтың Ричард III тұсаукесерлік қойылымының актерлік құрамында болды, олар тек жол шығыстарын алды. Бұл алғашқы қойылымдар (алғашқы төрт маусым сияқты) Авон өзенінің жағасындағы алып кенеп шатырымен жабылған бетон амфитеатрде өтті. Стратфорд Шекспир фестивалінің көп жылдық өндірістік тарихы 1953 жылдың 13 шілдесінде алты апталық маусымның ашылуымен басталды, Ричард III және содан кейін «Барлығы жақсы аяқталады» қойылымдары Алек Гиннестің қатысуымен қойылды. 1954 жылғы маусым тоғыз аптаға созылды және Софоклдің «Эдип патшасы» және екі Шекспир пьесасы – «Шара үшін шара» және «Қызба жұлдызды қолға түсіру» кірді. Алғашқы төрт маусымдағы жас актерлер қатарында Дуглас Кэмпбелл, Тимоти Финдли, Дон Харрон, Уильям Хатт және Дуглас Рейн сияқты кейіннен үлкен жетістікке жеткендер болды. Тұрақты театр салу үшін қаражат жинау баяу болды, бірақ генерал-губернатор Винсент Мэйси мен Перт өзара сақтандыру компаниясының қайырымдылықтары үлкен көмек көрсетті. Жаңа фестиваль театры 1957 жылдың 30 маусымында ашылды, онда 1800-ден астам орын бар; ешбір орын сахнадан 65 футтан артық емес. Бұл ғимаратты әдейі үлкен шатырға ұқсату үшін жобалады. Тони сыйлығына ие болған Скотт Уэнтворт 1985 жылдан бері фестивальдің сахналық қойылымдарында көптеген рет өнер көрсетті, «Сыс үйі» қойылымымен бастады; фестиваль Сара Топхэмге 2000 жылдан 2011 жылға дейін актерлік мансабын бастауға көмектесті; ал жас, беймәлім Кристофер Уолкен 1968 жылы Стратфордтың «Ромео мен Джульетта» және «Жазғы түнгі арман» қойылымдарында Ромео мен Лисандр рөлін сомдады. Ұзақ жылдар бойы көркемдік директор болған Ричард Монетт 2007 жылы он төрт маусым қызмет еткеннен кейін зейнеткерлікке шықты. Оның орнына бас директор Антони Чимолино және көркемдік директорлар Марти Мараден, Дес МакАнуф және Дон Шиплиден тұратын көркемдік команда құрылды. 2008 жылдың 12 наурызында Шипли мен Мараденнің орнынан кететіні, Дес МакАнуфты жалғыз көркемдік директор ретінде қалдыратыны туралы хабарланды. 2013 жылы Дес МакАнуффтың орнын Антони Чимолино көркемдік директор лауазымына ауыстырды. 2012 жылы фестивальде 3,4 миллион долларлық тапшылық болды, бірақ 2015 жылы Чимолино мен атқарушы директор Анита Гаффнидің басқаруымен 3,1 миллион долларлық артық табысқа қол жеткізілді. Маусымға арналған жарты миллион билет сату мақсаты (бұрынғы рекорд) әлі орындалмады, бірақ театрларға жаңа келушілердің саны едәуір артты. 2015 жылдың 17 ақпанында AP News Stratford Shakespeare Festival Шекспирдің барлық пьесаларын түсіруді жоспарлап отырғанын хабарлады. Стратфорд фестивалінде қатысқан актерлер: Алан Бейтс, Брайан Бедфорд, Домини Блайт, Барбара Брайне, Марта Бернс, Жакки Бэрроус, Зои Колдуэлл, Дуглас Кэмпбелл, Лен Карио, Брент Карвер, Патриция Конолли, Сьюзан Койн, Джек Крели, Джонатан Кромби, Хьюм Кронин, Генри Черни, Синтия Дейл, Брайан Деннехи, Колм Фиор, Меган Фоллоус, Морин Форрестер, Лорн Грин, Дон Гринхалг, Пол Гросс, Алек Гиннес, Амелия Холл, Ута Хаген, Джули Харрис, Дон Харрон, Марта Генри, Уильям Хатт, Фрэнсис Хайланд, Чармион Кинг, Андреа Мартин, Барбара Марч, Джеймс Мейсон, Роберта Максвелл, Эрик МакКормак, Сиана МакКенна, Лорена МакКеннитт, Ричард Монетт, Джон Невилл, Стивен Оуиметт, Люси Пикок, Николас Пеннелл, Дэвид Дж. Филлипс, Аманда Плуммер, Кристофер Плуммер, Сара Поллей, Дуглас Рейн, Кейт Рейд, Джейсон Робардс, Алан Скарф, Пол Скофилд, Голди Семпл, Уильям Шатнер, Мэгги Смит, Джессика Тэнди, Питер Устинов, Кристофер Уолкен, Ал Ваксман, Айрин Уорт, Герайнт Вин Дэвис және Джанет Райт. Стратфордтағы әйел режиссерлерге Пэм Брайтон, Зои Колдуэлл, Мариголд Чарльзворт, Донна Фёре, Джилл Кейли, Памела Хоторн, Марта Генри, Жаннет Ламбермонт, Диана Лебланк, Марти Мараден, Вейни Менгеша, Кэри Перлофф, Лорейн Пинтал, Ванесса Портиус, Сьюзан Х. Шулман, Джанет Сирс, Кэтрин Шоу, Дженнифер Тарвер кірді. 1956 жылдан 1961 жылға дейін және 1971 жылдан 1976 жылға дейін Стратфорд фестивалі сонымен қатар Stratford Film Festival жеке фестивалін ұйымдастырды, ол халықаралық фильмдерді жоспарлаған алғашқы Солтүстік Америка кинофестивальдерінің бірі ретінде танылды. Бұл фестиваль 1976 жылы қазір Торонто халықаралық кинофестивалі деп аталатын фестивальдер фестивалінің басталуынан кейін құлдырап, Стратфорд кинофестивалінің қаржыландыруына да, оның көрермендеріне де әсер етті. 2011 жылы Крис Клейн 2007 жылдан 2015 жылға дейін сахналық өнердің басшысы болған фестиваль костюмдер қоймасынан костюмдерді бейнелейтін суреттер сериясын шығара бастады. 2020 жылдың наурыз айында алдағы маусымға дайындық жүріп жатқан кезде, фестиваль COVID-19 пандемиясының салдарынан қойылымдарды тоқтатуға және штатты қысқартуға мәжбүр болды. Бір айдан кейін 2020 жылғы маусым толығымен тоқтатылды және тиімді түрде жойылды. Маусымның тоқтатылуына дейін Чимолино Stratford Festival On Film сериясының аясында түсірілген барлық қойылымдарды тегін онлайн режимінде көрсетуді жариялады, әр апта сайын әртүрлі қойылым көрсетілді. 2020 жылдың жазы бойы фестиваль төрт веб-сериясын жасады, олар түсірілген қойылымдармен және басқа Стратфорд құжатты фильмдерімен және сұхбаттарымен қатар 2020 жылдың қазанында жаңа Stratfest@Home веб-стриминг сервисінде іске қосылды. 2021 жылдың сәуір айында фестиваль пьесалар мен кабарелер маусымын жариялады, көптеген қойылымдар фестиваль және Том Паттерсон театрларындағы үлкен шатырлардың астында өтті. Студия театрында төмен сыйымдылықпен бір ғана кешкі қойылым өтті. 2021 жылғы маусымның тақырыбы метаморфоза болды. 2022 жылдың мамырында фестиваль жаңартылған Том Паттерсон театрын ресми түрде ашты. Торонтодағы архитектор Сиамак Харири жобалаған ғимарат Авон өзеніне қарап тұр және бұрынғы Том Паттерсон ғимаратының орнында салынған. Жобаның құны шамамен 100 миллион доллар (канад доллары) болды және провинциялық және федералдық үкіметтердің қолдауымен жеке қайырымдылықтар есебінен қаржыландырылды.

The Festival was founded as the Stratford Shakespearean Festival of Canada, by Tom Patterson, a Stratford native journalist who wanted to revitalize his town's economy by creating a theatre festival dedicated to the works of William Shakespeare, as the town shares the name of Shakespeare's birthplace, Stratford upon Avon, England. Stratford was a railway junction and major locomotive shop, and was facing a disastrous loss of employment with the imminent elimination of steam power. Patterson achieved his goal after gaining encouragement from Mayor David Simpson and the local council, and the Stratford Shakespearean Festival became a legal entity on October 31, 1952. Already established in Canadian theatre, Dora Mavor Moore helped put Patterson in touch with British actor and director Tyrone Guthrie, first with a transatlantic telephone call. On July 13, 1953, actor Alec Guinness spoke the first lines of the first play produced by the festival, a production of Richard III: "Now is the winter of our discontent / Made glorious summer by this son of York." Guinness and Irene Worth were among the cast of Stratford's inaugural performance of Richard III, working for expenses only. This first performances (like the entire first four seasons) took place in a concrete amphitheatre covered by giant canvas tent on the banks of the River Avon. The first of many years of Stratford Shakespeare Festival production history started with a six week season opening on 13 July 1953 with Richard III and then All's Well That Ends Well, both starring Alec Guinness. The 1954 season ran for nine weeks and included Sophocles’ Oedipus Rex and two Shakespeare plays, Measure for Measure and The Taming of the Shrew. Young actors during the first four seasons included several who went on to great success in subsequent years, Douglas Campbell, Timothy Findley, Don Harron, William Hutt and Douglas Rain. Fundraising to build a permanent theatre was slow but was helped significantly by donations from Governor General Vincent Massey and the Perth Mutual Insurance Company. The new Festival Theatre was dedicated on 30 June 1957, with seating for over 1,800 people; no seats are more than 65 feet from the stage. The design was deliberately intended to resemble a huge tent. Tony Award nominee Scott Wentworth has performed in the festival's stage productions on numerous occasions since 1985, beginning with The Glass Menagerie; the festival has helped Sara Topham launch her career in acting, performing from 2000 to 2011; and a young, unknown Christopher Walken appeared in Stratford's 1968 stage productions of Romeo and Juliet and A Midsummer Night's Dream, portraying Romeo and Lysander respectively. Long serving Artistic Director Richard Monette retired in 2007 after holding the position for fourteen seasons. He was replaced with an artistic team consisting of General Director Antoni Cimolino and Artistic Directors Marti Maraden, Des McAnuff, and Don Shipley. On March 12, 2008, it was announced that Shipley and Maraden would be stepping down, leaving Des McAnuff as sole Artistic Director. In 2013, Des McAnuff was replaced by Antoni Cimolino as Artistic Director. In 2012, the Festival had a deficit of $3.4 million, but by 2015 had a surplus of $3.1 million under the control of Cimolino and executive director Anita Gaffney. The target of a half million ticket sales for the season (a previous record) had not yet been reached, but had achieved a significant increase in the number of new patrons to the theatres. On 17 February 2015, AP News reported that the Stratford Shakespeare Festival plans to film all of Shakespeare's plays. Actors who have participated in the festival include Alan Bates, Brian Bedford, Domini Blythe, Barbara Bryne, Martha Burns, Jackie Burroughs, Zoe Caldwell, Douglas Campbell, Len Cariou, Brent Carver, Patricia Conolly, Susan Coyne, Jack Creley, Jonathan Crombie, Hume Cronyn, Henry Czerny, Cynthia Dale, Brian Dennehy, Colm Feore, Megan Follows, Maureen Forrester, Lorne Greene, Dawn Greenhalgh, Paul Gross, Alec Guinness, Amelia Hall, Uta Hagen, Julie Harris, Don Harron, Martha Henry, William Hutt, Frances Hyland, Charmion King, Andrea Martin, Barbara March, James Mason, Roberta Maxwell, Eric McCormack, Seana McKenna, Loreena McKennitt, Richard Monette, John Neville, Stephen Ouimette, Lucy Peacock, Nicholas Pennell, David J. Phillips, Amanda Plummer, Christopher Plummer, Sarah Polley, Douglas Rain, Kate Reid, Jason Robards, Alan Scarfe, Paul Scofield, Goldie Semple, William Shatner, Maggie Smith, Jessica Tandy, Peter Ustinov, Christopher Walken, Al Waxman, Irene Worth, Geraint Wyn Davies and Janet Wright. Female directors at Stratford have included Pam Brighton, Zoe Caldwell, Marigold Charlseworth, Donna Feore, Jill Keiley, Pamela Hawthorne, Martha Henry, Jeannette Lambermont, Diana Leblanc, Marti Maraden, Weyni Mengesha, Carey Perloff, Lorraine Pintal, Vanessa Porteous, Susan H. Schulman, Djanet Sears, Kathryn Shaw, Jennifer Tarver. From 1956 to 1961 and 1971 to 1976, the Stratford Festival also staged the separate Stratford Film Festival, which was credited as one of the first North American film festivals ever to schedule international films. That festival collapsed after the 1976 launch of the Festival of Festivals, now known as the Toronto International Film Festival, impacted both the Stratford Film Festival's funding and its audience. In 2011, the visual artist, Chris Klein, started producing a series of paintings depicting the costumes from festival costume warehouse, having served as their Head of Scenic Art from 2007 to 2015. In March 2020, as preparations for the upcoming season were underway, the Festival was forced to announce performance cancellations and layoffs due to the COVID 19 pandemic. A month later, the entire 2020 season was put on hold and effectively cancelled. Just before the season's cancellation, Cimolino announced that all productions that had been filmed as part of the Stratford Festival On Film series would be streamed online for free, with a different production being shown each week. Throughout the summer of 2020, the Festival produced four web series which, along with all the filmed productions and other Stratford documentaries and interviews, were launched in October 2020 on the new Stratfest@Home web streaming service. In April 2021, the Festival announced a season of plays and cabarets, with most productions being held under large canopies at the Festival and Tom Patterson Theatres. Only one late opening production was held indoors at the Studio Theatre with reduced capacity. The theme for the 2021 season was metamorphosis. In May of 2022, the Festival officially opened the rebuilt Tom Patterson Theatre. Designed by Toronto based architect, Siamak Hariri, the building overlooks the Avon river and sits on the site of the previous Tom Patterson space. The project cost an estimated 100 million dollars (CAD) and was funded by private donations with support from both provincial and federal governments.

Бүгін

Фестиваль дәстүрлі түрде сәуірден қазанға дейін өтеді және төрт тұрақты орны бар: Фестиваль театры, Авон театры, Том Паттерсон театры және Студия театры. Фестивальдің басты мақсаты Шекспирдің туындыларын қою болғанымен, маусымдық репертуарына заманауи пьесалар мен кем дегенде бір мюзикл, сондай-ақ классикалық репертуар кіреді. Стратфорд фестивалі форумы маусым бойы жұмыс істейді және музыкалық концерттер, белгілі авторлардың шығармаларын оқу, лекциялар мен актерлер немесе басшылықпен пікір алмасулар ұйымдастырылады. Стратфорд фестивалі – Ватерлоо университетінің Стратфорд кампусының өнеркәсіптік серіктесі.