Кіріспе

Американдық әнші (1944–2021)

Мэри Уилсон (6 наурыз 1944 – 8 ақпан 2021) – американдық әнші. Ол 1960 жылдардың ең табысты Motown тобының негізін қалаушы мүшесі ретінде әлемдік деңгейде танылды, бұл топ АҚШ тарихындағы ең табысты әйелдер тобы және барлық уақыттағы ең көп сатылатын қыздар тобының бірі. Үштік Billboard Hot 100 хит-парадында 12 синглымен бірінші орынға шықты, олардың ондағанда Уилсон қосымша әнші ретінде қатысты. Барбара Мартин (1962), Флоренс Баллард (1967) және Диана Росс (1970) топтан кеткеніне қарамастан, Уилсон топта қалды, бірақ 1977 жылы Уилсонның өзі кеткеннен кейін топ таратылды. Кейіннен Уилсон 1986 жылы жарық көрген алғашқы автобиографиясы Dreamgirl: My Life as a Supreme арқасында New York Times бестселлер авторы атанды, ол жанрында сату жөнінен рекордтық көрсеткіштерге қол жеткізді, сондай-ақ Supreme Faith: Someday We'll Be Together автобиографиясы да танымал болды. Лас-Вегаста концерттік өнерпаз ретінде сәтті мансабымен қатар, Уилсон қоғамдық белсенділікпен айналысып, «Музыка жарнамасындағы шындық туралы» заң қабылдануына қолдау көрсетті және түрлі қайырымдылық қорларға көмек қойды. 1988 жылы Уилсон Росс пен Баллардпен бірге (The Supremes тобының мүшелері ретінде) Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Мэри Уилсон 1944 жылдың 6 наурызында Миссисипи штатының Гринвилл қаласында, ет шабушысы Сэм мен Джонни Мэй Уилсонның отбасында дүниеге келді. Ол үш баланың үлкені болды – ағасы Рузвельт пен қарындасы Кэти. Бірақ үш жасында Мэри Уилсонды Айвори "И.В." және Джон Л. Пиппин ағасы Детройт қаласына тәрбиелеуге алды. Ата-анасы ажырасып, Вильсонның анасы мен бауырлары кейін Детройтке келді, бірақ ол кезде Вильсон И.В.-ны нағыз анасы деп қабылдаған еді. Осы жерде Уилсон Флоренс Баллардпен танысты. Екеуі мектептегі таланттар кешінде ән айтқанда дос болып қалды. 1959 жылы Баллард Уилсонды Милтон Дженкинстің тобына қатысуға шақырды. Дженкинс өзінің ерлер вокалдық триосы – "Примдерге" (кейін екі мүшесі "The Temptations" тобына өтті) қатарлас топ құрастырып жатқан еді. Уилсон жақын арада Диана Росс пен Бетти Макглаунмен бірге "The Primettes" тобына қабылданды. Олар Уилсон мен Баллардпен бір тұрғын үй кешенінде тұрған. Олар "Reflections" синглымен танымал болды. 1968 жылы Уилсон "The Ballad of Davy Crockett" әнін орындады, бұл ән 1968 жылы шыққан "Diana Ross & the Supremes Sing Disney Classics" альбомына енді. Бірақ альбом жарыққа шықпады. Дегенмен, ән 1987 жылы шыққан "The Never Before Released Masters" жинағында орын алды. 1969 жылы Уилсон Росс "Supremes" тобынан кетуге дайындалып жатқанда Эдди Кендрикспен бірге Фрэнки Валлидің "Can't Take My Eyes Off You" әнін дуэт ретінде орындады. Жаңа құрам хит-синглдарды жазуын жалғастырды, бірақ олардың бірнешеуі топ-20 тізіміне іліге алмады. Росс 1970 жылдың қаңтарында топтан кетіп, қоштасу концертінде Жан Терреллді Росс орнына таныстырды. Уилсонның айтуынша, Горди Уилсонға Сирита Райтті соңғы сәтте топқа қосуды ұсынған, бірақ Террелл әнші ретінде таныстырылғаннан кейін Уилсон бас тартты. Осыдан кейін Горди шығармашылық бақылауды Уилсонға жүктеді. Терреллмен бірге топ "The Supremes" деген есімді қайта алды, ал бастапқыда "New Supremes" деп аталды, кейін "The '70s Supremes" деп аталатын болды. Уилсон, Бердсонг және Террелл үш жыл ішінде жеті топ-40 хит-синглын жазды, олардың ішінде "River Deep / Mountain High" (Four Tops есебінен), "Up the Ladder to the Roof", "Stoned Love", "Nathan Jones" және "Floy Joy" бар. Росспен өткен жылдардан айырмашылығы, "Automatically Sunshine" синглы топ-20 тізіміне енді. 1972 жылы Уилсон Джими Уэбб жазған және аранжировкалаған "The Supremes" альбомынан "I Keep It Hid" әнін орындады. Сол жылы Синди Бердсонг үйленгенімен және жүкті болғандықтан топтан кетіп, оның орнына Линда Лоренс (кейін Таккер) келді. Топтың танымалдылығы мен хит-парадтағы орны төмендеді. Он жылдың ішінде алғаш рет екі сингл қатарынан топ-40 тізіміне іліге алмады, соның ішінде Стиви Уондер жазған және продюсерлік еткен "Bad Weather" әні де болды. Жан Террелл мен Линда Лоренс 1973 жылдың соңында көңілі қалды. Шерри Пэйн "The Glass House" тобынан шақырылды, ал Синди Бердсонг қайта оралды. Осы құрамдық өзгерістен бастап Уилсон топтың әншілерінің жартысына жуығын орындады, өйткені ол топтың басты жұлдызы және оны жалғастыру себебі деп есептелді. 1975 жылы Уилсон "Early Morning Love" диско хитін орындады, ол Ұлыбританияда "The Supremes" альбомынан бір ғана сингл ретінде шығарылды. 1976 жылы топ Брайан мен Эдди Холланд жазған және продюсерлік еткен "I'm Gonna Let My Heart Do the Walking" әнімен соңғы топ-40 хит-синглын жазды, ол "High Energy" альбомына енді. Birdsong альбомы шығарылар алдында тағы да кетіп, оның орнына топтың соңғы ресми мүшесі, екі әнде дауысы дубляжданған Сусае Грин келді. "High Energy" жақсы қабылдады, бірақ 1977 жылы шыққан "Mary, Scherrie & Susaye" альбомы олардың соңғы альбомы болды. Motown компаниясымен өткен кездесуде Уилсонның күйеуі Педро Феррер Уилсонның Supremes тобынан кетіп, жеке мансабын бастайтынын мәлімдеді. 1977 жылдың 12 маусымында Уилсон Лондонның Дрюри Лейн театрында Supremes тобымен қоштасу концерті берді. Осы арада Пэйн мен Грин Supremes тобы ретінде жалғастыруды жоспарлаған, бірақ Уилсонның орнын табу сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Supremes тобы ресми түрде таратылды.

Жеке әнші мансабы: 19772021

1977 жылдың шілдесінде, Supremes тобымен қоштасудан бір ай өткен соң, Уилсон екі қосымша әншімен бірге «The Supremes-тің Мэри Уилсон» шоуы аясында «Supremes» турнесін бастады. Бұл шоу Motown компаниясының топқа бірнеше халықаралық гастрольдік кестесі бар болса да, үзіліс жасауға рұқсат беруінің нәтижесі болды. Сондықтан Мэри бұрынғы Supremes мүшелері Синди Бердсонг пен Дебби Шарпты Оңтүстік Америкада жазғы турнеге шақырды, бұл шаралар концерт алаңдары сотқа жүгінуіне жол бермеу үшін қабылданды. Үш апталық турне Венесуэланың Каракас қаласынан басталды және көбінесе шағын клубтарды қамтыды. Компанияның наразылығына және «Supremes» атауына құқықтар мен тарату құқықтарына ие болғанына қарамастан, Motown турнен бас тартқан жоқ. Сол жылы Уилсон Карен Джексон мен Каарен Раглендті қосымша әншілер ретінде турнеге шақырды. Олар Синдимен бірге офицерлер клубтары мен танымал дискотекаларда өнер көрсететін Еуропа бойынша жыл соңындағы турнеге дайындық жасады. Соттан тыс келісімге келгеннен кейін Уилсон Motown компаниясымен жеке жобалар үшін келісімшарт жасады және 1979 жылдың тамызында диско стиліндегі өзі атты альбомын шығарды. Альбомнан шыққан «Red Hot» синглы поп-чарттарда 90-шы орынға ие болды. 1980 жылы екінші жеке альбомын жазу кезінде Motown оны тізімнен шығарды. 1980-ші жылдардың ортасында Уилсон «Beehive», «Dancing in the Streets» және «Supreme Soul» сияқты музыкалық театрлық қойылымдарда өнер көрсетуге белсенділік танытты. 1983 жылы Уилсон «Motown 25: Yesterday, Today, Forever» телешоуында пайда болды. Бағдарламаның басында Уилсон Флоренс Баллардқа және Temptations тобының бұрынғы лейбл мүшесі Пол Уильямсқа құрмет көрсетті. Кейін ол Диана Росс пен Синди Бердсонгпен бірге күткен «Supremes» тобының қайта қосылуына қатысты. Уилсон 1986 жылы «Dreamgirl: My Life as a Supreme» атты естелік кітабымен үлкен жетістікке жетті. Кітап бірнеше ай бойы ұлттық бестселлер тізімінде болды және жанр үшін сату рекордын орнатты. Кітапта Supremes тобының мансабының бастапқы кезеңі мен 1960-шы жылдардағы табысы туралы айтылған. Төрт жылдан кейін, 1990 жылы Уилсон өзінің екінші мемуарын шығарды: «Supreme Faith: Someday We'll Be Together», ол да бестселлер болды және 1970-ші жылдардағы Supremes тобына арналған. Осы кезеңде Уилсон бірнеше телешоулар мен ток-шоуларда жиі қонақ болды және Лас-Вегастағы казинолар мен курорттарда тұрақты түрде өнер көрсетуге кірісті. Уилсон содан кейін 1990 жылы Motorcity лейблі үшін «Ooh Child» әнінің кавер нұсқасын жазды. Бір жылдан кейін ол CEO Records компаниясымен келісімшарт жасасты және 1992 жылы «Walk the Line» альбомын шығарды. Лейбл ұлттық релизден кейін бір күнде банкротқа ұшырады. Уилсон лейблдің қаржылық жағдайы туралы алданып қалғанын мәлімдеді. Альбомның қолжетімді даналары тез сатылып кетті, ал Уилсон концерттік орындаушы ретінде табысын жалғастырды. 1974 жылдың басында Уилсон Motown компаниясымен келісімшартын қайта келістірді, бұл оған «Supremes» атауына 50% иелік етуге мүмкіндік берді. 1990-шы жылдары Уилсон Supremes тобының бұрынғы мүшелеріне қарсы сотқа жүгінді, олар топтан бөлініп, «Supremes» атауын дұрыс пайдаланбағандықтары үшін. 1997 жылдың қыркүйегінде сот жауапкердің жағына шығып, Motown Records тобының атына толық құқықты иелік ететінін мәлімдеді және топтардың іс-әрекетін жалғастыруға рұқсат берді. Содан кейін Уилсон Сан-Францискодағы АҚШ-тың 9-шы апелляциялық сотына шағымданды, ол бұрынғы шешімді бекітті. Бұл Уилсонды «Музыкалық жарнамадағы шындық» заңына лоббилік қызмет атқаруға итермеледі, бұл топтың бастапқы мүшесі болмаса немесе топқа соңғы құқық иесі дұрыс лицензия бермесе, музыкалық топтардың атауларын пайдалануға тыйым салады. Оның күш-жігері АҚШ-тың 28 штатында сәтті аяқталды. 1995 жылы Уилсон «Contract Recording Company» үшін «.U» әнін шығарды. Бір жылдан кейін Уилсон «Da Bridge Records» үшін «Turn Around» әнін шығарды. 1999 жылдың соңында Росс пен TNA/SFX Productions (қазір Live Nation Entertainment) Supremes тобының қайта қосылу турнесі туралы келісім жасады. Уилсонның айтуынша, Росс оған желтоқсан айында, ол қайта қосылу турнесі туралы естігеннен кейін көп уақыттан кейін хабарласқан. Уилсонға бастапқыда 2 миллион доллар, ал Бердсонгқа 1 миллион доллардан аз ұсынылды. Уилсон келіспеді, содан кейін 3 миллион доллар ұсынылды. 2000 жылдың наурызында, жалақы туралы келіссөздер әлі де жүргізіліп жатқан кезде, Уилсон өзінің және Бердсонг арасындағы келісімге қол жеткізілгенін, бірақ Росс оны қабылдамағанын мәлімдеді. TNA/SFX кейін Уилсон мен Бердсонгпен келіссөздерді тоқтатты. Оның орнына, турне «Return to Love» бұрынғы Supremes мүшелері Шерри Пэйн мен Линда Лоуренс қатысуымен 14 маусымда Филадельфияда басталды. Ашылу концертіне 10 000 адам қатысып, 629 000 доллардан астам табыс әкелді. 2000 жылдың шілдесінде турне күтілгеннен төмен көрсеткіштерді көрсетіп, 13 концерттен кейін тоқтатылды. Росс SFX турнен бас тартқанына «қатты көңіл көшіргенін» мәлімдеді. Сол жылы Уилсон өзінің автобиографияларының жаңартылған нұсқасын бір кітап ретінде шығарды. Сол жылы «I Am Changing» альбомы Mary Wilson Enterprises компаниясымен шығарылды, ол оның және оның сол кездегі менеджменті Duryea Entertainment арқылы өндірілді. 2001 жылы Уилсон «Leader of the Pack – The Ellie Greenwich Story» ұлттық турнесінде өнер көрсетті. Бір жылдан кейін Уилсон АҚШ Мемлекеттік хаттарының Мемлекеттік хатшысы Колин Пауэлл тағайындаған «мәдени байланыс елшісі» болды, ол агенттік ұйымдастырған халықаралық шараларға қатысты. 2004 жылы Уилсон Синди Бердсонг пен Destiny's Child тобының мүшесі Келли Роулендпен бірге «Motown 45» телешоуында Supremes тобының хиттерінен медиалық қосымша жасады. 2006 жылы «Live at the Sands» концерттік DVD шығарылды. Төрт жылдан кейін, тағы бір DVD «Mary Wilson: Live from San Francisco Up Close» шығарылды. Осы кезеңде Уилсон музыкалық белсенді болды, «Truth in Music Bill» заңын қолдады, бұл заң 1950-ші және 1960-шы жылдардағы рок-н-ролл топтарының, соның ішінде Motown топтары The Marvelettes және The Supremes атынан топтардың жалған өнер көрсетуін тоқтатуға бағытталған. Заң 27 штатта қабылданды. Уилсон сонымен қатар халықаралық және АҚШ бойынша лекция оқыды, әртүрлі топтарға сөз сөйледі. Оның «Dare to Dream» лекциялық циклы мақсатқа жету және қиындықтарды жеңуге арналған. Уилсонның қайырымдылық жұмыстарына Children Incorporated, Susan G. Komen Race for the Cure, American Cancer Society, St. Jude's Children's Research Hospital, Easter Seals Foundation, UNICEF, The NAACP, Cystic Fibrosis Foundation, All Star Network және Figure Skaters of Harlem кірді, бұл балаларға Олимпиадаға қатысуға көмектесетін жастар ұйымы. Соңғы кезде Уилсон Humpty Dumpty Institute ұйымының «Миналық әрекеттерге қарсы» өкілі болды. 2008 жылдың сәуір айында Уилсон 20/20 бағдарламасына қатысып, жас әйелдің «Stop! In the Name of Love» әнін әдейі нашар орындауына жауап ретінде көрермендердің реакциясын зерттеуге қатысты. Уилсон әйелге жақындап, оның стиліне конструктивті сын айтты, ал көрермендердің реакциясы жағымды болғанымен, шындықтан алыс болды. 2009 жылдың 5 наурызында ол The Paul O'Grady Show бағдарламасына қатысты, ол оның, О'Грейдидің және Грэма Нортонаның бірлескен өнерімен аяқталды. Уилсон «Mary Wilson/Supremes Gown Collection» атты коллекцияны құрды және коллекцияны Supremes тобының сахналық киімдерінің көрмесі ретінде көрсетті. Коллекция Огайо штатының Кливленд қаласындағы Rock & Roll Hall of Fame мұражайында және 2008 жылдың 12 мамырында Лондонның Виктория және Альберт мұражайында Ұлыбритания бойынша турнесін бастады. 1960-шы жылдардың басындағы кешкі киімдерден бастап, 1960-шы және 1970-ші жылдардағы телешоулар мен түнгі клубтардағы киімдерге дейін 50-ден астам киім жиынтығы айналым бойынша көрсетілді. Уилсон 2011 және 2013 жылдары iTunes платформасында «Life's Been Good To Me» және «Darling Mother (Johnnie Mae)» синглдарын шығарды.

Өлімнен кейін шығарылғандар

Мэри Уилсонның "Why Can't We All Get Along" синглі 2021 жылдың 5 наурызында жарық көрді. Ән Уилсонның 1979 жылғы тұңғыш жеке альбомы "Мэри Уилсон: кеңейтілген нұсқасы" 2021 жылы қайта басылғанда енгізілді. Тағы бір өлімнен кейінгі жоба, "Мэри Уилсон: Red Hot Eric Kupper Remix EP" 2021 жылдың 3 қыркүйегінде шықты. EP-де Куппер өндірген Уилсонның 1979 жылғы "Red Hot" синглінің үш түрлі би нұсқасы бар болды. 2022 жылдың 7 қаңтарында "Мэри Уилсон: Мотаун антологиясы" атты өлімнен кейінгі жинақ альбомы физикалық форматта шықты, ал цифрлық нұсқасы 2022 жылдың 4 наурызында ағымдық платформаларда жарияланды. 2023 жылдың 3 наурызында Universal компаниясы "Soul Defender" атты, бұрын жарық көрмеген өлімнен кейінгі синглді цифрлық түрде шығарды. Әнді Билли Рэй Мартин жазды, ал Sweet Feet Music тобынан Пол Брюер продюсерлік етті. Тректің үш нұсқасы қолжетімді болды: радиолық өңдеу, кеңейтілген би миксі және радиолық өңдеудің инструменталды нұсқасы.

Жеке өмір және өлім

Өзінің мансабында Уилсон Флип Уилсон, Дюк Факир, Стив Маккуин және Дэвид Фрост сияқты адамдармен романтикалық қарым-қатынаста болды. Уилсонның Том Джонспен де қысқа мерзімді махаббаты болды. Уилсон 1974 жылдың 11 мамырында Лас-Вегаста The Supremes тобының менеджері ретінде таңдаған доминикандық бизнесмен Педро Феррерге тұрмысқа шықты. 1994 жылдың қаңтар айында Уилсон мен оның 14 жасар ұлы Рафаэль Лос-Анджелес пен Лас-Вегас арасындағы 15 тас жолында апатқа ұшырады, олардың Jeep Cherokee көлігі жолдан шығып аударылып кетті. Уилсон орташа жарақат алды, ал Рафаэльдің жарақаттары өлімге алып келді. 2021 жылдың 8 ақпанында Уилсон Лас-Вегастың маңындағы Невада штатының Хендерсон қаласындағы үйінде гипертониялық атеросклеротикалық жүрек-қан тамырлары ауруынан 76 жасында ұйқыда қайтыс болды. Өліміне екі күн бұрын ол YouTube арнасында Universal Music Group компаниясымен жаңа жеке туындыларын шығаруды жоспарлап отырғанын және оны 6 наурыз, яғни 77 жасқа толуына дейін жарыққа шығаруға үміттене жариялаған еді. Росс кейін Entertainment Tonight телеарнасына: "Мен Мэридің қуанышы мен махаббатын бақытты шақтарда және біздің бірге өткізген жылдарымызды есімде сақтаймын. Осы өзгерістер кезеңінде жүрегімде әнмен, күлімсіреп 'жақсы ескі күндерді' еске аламын", – деді. Уилсон қайтыс болған кезде оның 10 немересі мен бір шөбересі болды.

Құрметтер

2001 жылы Уилсон Нью-Йорк университетінің Ұдақтамалы және кәсіби білім беру мектебінен диплом алды. Вильсонға Джорджия штатының Аугуста қаласындағы Пэйн колледжінен құрметті гуманитар ғылымдары докторы атағы берілді. 2020 жылы Уилсон Ұлттық газет баспагерлері қауымдастығынан өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды. Уилсон, сондай-ақ, The Supremes тобымен бірге 2013 жылы Ұлттық ритм және блюз даңқ залына енгізілді. Уилсон 2016 жылдан 2019 жылға дейін Ұлттық ритм және блюз даңқ залының салтанатты шараларының жүргізушісі болды және кеңес мүшесі қызметін атқарды.

Мұра

"Дримгерлз" пьесасы мен фильміндегі Лоррел Робинсон кейіпкері Уилсоннан шабыттандырылған. "Motown: The Musical" – 2013 жылдың 14 сәуірінде сахнаға қойылған Бродвей мюзиклі. Бұл Берри Гордидің Motown Records компаниясын құру тарихы. Уилсонды 2013 жылы Ариана ДеБоз сомдады. "The Supremes" тобының мүшесі ретінде оның "Stop! In the Name of Love" және "You Can't Hurry Love" әндері рок-н-ролл тарихындағы 500 ең маңызды ән тізіміне енген. Росс Уилсон Баллард құрамы 1988 жылы Рок-н-ролл Даңқ залына енгізілді, 1994 жылы Голливуд Даңқ аллеясында жұлдызы орнатылды, ал 1998 жылы Вокалдық топтар Даңқ залына қосылды. Уилсон осы үш шараның барлығында қатысты. 2004 жылы Rolling Stone журналы топты "Барлық уақыттың 100 ең ұлы әртісі" тізімінде 96-шы орынға қойды. "The Supremes" тобының мүшесі ретінде Уилсон 2023 жылы 65-ші жылдық "Грэмми" сыйлығында өмірлік жетістіктері үшін Грэмми сыйлығын алған сегіз тұлғаның бірі атанды.