Кіріспе
Американдық ритм-энд-блюз тобы, «Барбара» атағымен танымал болған бұрынғы вокалдық топ. The Temptations – Мичиган штатының Детройт қаласынан шыққан американдық вокал тобы. 1960-жылдардың басынан 1970-жылдардың ортасына дейін Motown Records компаниясымен бірнеше сәтті синглдар мен альбомдар шығарды. Топтың продюсер Норман Уитфилдпен бірлескен жұмысы, 1968 жылдың қазан айында шыққан «Cloud Nine» хит-синглымен басталып, психоделикалық соул музыкасының негізін қалады және R&B мен соул музыкасының дамуына зор үлес қосты. Топ мүшелері хореографиясымен, ерекше үйлесімді вокалымен және киімдерінің стилімен танымал. Он миллионнан астам альбом сатқан The Temptations – танымал музыкадағы ең сәтті топтардың бірі. 1960 жылы Детройтте «The Elgins» деген атпен құрылған бұл топта бес еркек вокалист пен биші болды (кейде мүшелер саны аз немесе көп болды). Топтың негізін қалаушылар екі бәсекелес Детройт вокалдық тобынан шықты: Отис Уильямс, Элбридж «Ал» Брайант және Мелвин Франклин – «Otis Williams & the Distants» тобынан, ал Эдди Кендрикс және Пол Уильямс – «The Primes» тобынан. 1964 жылы Брайанттың орнына Дэвид Раффин келді. Ол топтың ең танымал хиттерінің, соның ішінде «My Girl» (1964), «Ain't Too Proud to Beg» (1966) және «I Wish It Would Rain» (1967) әндерінің жетекші вокалисі болды. 1968 жылы Раффин Деннис Эдвардспен ауыстырылды. Эдвардспен бірге топ «Cloud Nine» (1968), «I Can't Get Next to You» (1969) және «Ball of Confusion (That's What the World Is Today)» (1970) сияқты хиттерді жазды. Кендрикс пен Пол Уильямс 1971 жылы топтан кетті. Кейіннен топқа Ричард Стрит, Деймон Харрис, Гленн Леонард, Рон Тайсон және Али Олли Вудсон қосылды. Соңғысы 1984 жылы «Treat Her Like a Lady» хит-әнін және 1987 жылы балалар қозғалысы бағдарламасының «Kids in Motion» әнін орындады. Мансабының барысында The Temptations төрт Billboard Hot 100 тізімінде бірінші орынға және он төрт R&B тізімінде бірінші орынға ие болды. Олардың музыкасы төрт рет «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. The Temptations – 1969 жылы «Cloud Nine» әні үшін «Грэмми» сыйлығын алған алғашқы Motown тобы және 2013 жылы «Өмір бойы жетістіктері үшін» Грэмми сыйлығын алды. The Temptations тобының алты мүшесі (Эдвардс, Франклин, Кендрикс, Раффин, Отис Уильямс және Пол Уильямс) 1989 жылы Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді. «My Girl», «Just My Imagination (Running Away with Me)» және «Papa Was a Rollin' Stone» атты үш классикалық The Temptations әні Рок-н-ролл даңқы залының рок-музыканы қалыптастырған 500 әнінің тізіміне кірді. The Temptations Rolling Stone журналының «Барлық уақыттағы 100 ең ұлы әртіс» тізімінде 68-орында тұрды. Олар «Грэмми» сыйлығын және «Өмір бойы жетістіктері үшін» сыйлығын алған алғашқы Motown әртісі болды (олар 2014 жылы ие болды). 2023 жылы The Temptations Billboard журналының нұсқасы бойынша барлық уақыттағы ең үздік 100 R&B/Hip Hop әртісі тізімінде бірінші орынға ие болды. 2024 жылға қарай The Temptations негізін қалаушы Отис Уильямстың қатысуымен концерттік өнер көрсетуді жалғастыруда (Уильямс The Temptations атына құқықтарға ие).
the earlier vocal group of "Barbara" fame
The Temptations are an American vocal group from Detroit, Michigan, who released a series of successful singles and albums with Motown Records during the 1960s to mid 1970s. The group's work with producer Norman Whitfield, beginning with the Top 10 hit single "Cloud Nine" in October 1968, pioneered psychedelic soul, and was significant in the evolution of R&B and soul music. The band members are known for their choreography, distinct harmonies, and dress style. Having sold tens of millions of albums, the Temptations are among the most successful groups in popular music. Featuring five male vocalists and dancers (save for brief periods with fewer or more members), the group formed in 1960 in Detroit under the name the Elgins. The founding members came from two rival Detroit vocal groups: Otis Williams, Elbridge "Al" Bryant, and Melvin Franklin of Otis Williams & the Distants, and Eddie Kendricks and Paul Williams of the Primes. In 1964, Bryant was replaced by David Ruffin, who was the lead vocalist on a number of the group's biggest hits, including "My Girl" (1964), "Ain't Too Proud to Beg" (1966), and "I Wish It Would Rain" (1967). Ruffin was replaced in 1968 by Dennis Edwards, with whom the group continued to record hit records such as "Cloud Nine" (1968), "I Can't Get Next to You" (1969), and "Ball of Confusion (That's What the World Is Today)" (1970). Kendricks and Paul Williams both left the group in 1971, with subsequent members including Richard Street, Damon Harris, Glenn Leonard, Ron Tyson, and Ali Ollie Woodson, the last of whom was the lead singer on late period hit "Treat Her Like a Lady" in 1984 and the theme song for the children's movement program Kids in Motion in 1987. Over the course of their career, the Temptations released four Billboard Hot 100 number one singles and fourteen R&B number one singles. Their music has earned four Grammy Awards. The Temptations were the first Motown recording act to win a Grammy Award – for "Cloud Nine" in 1969 – and in 2013 received the Grammy Lifetime Achievement Award. Six of the Temptations (Edwards, Franklin, Kendricks, Ruffin, Otis Williams and Paul Williams) were inducted into the Rock and Roll Hall of Fame in 1989. Three classic Temptations songs, "My Girl", "Just My Imagination (Running Away with Me)", and "Papa Was a Rollin' Stone", are among The Rock and Roll Hall of Fame's 500 Songs that Shaped Rock and Roll. The Temptations were ranked at number 68 on Rolling Stone magazine's list of the 100 Greatest Artists of all time. They were the first Motown artist to get a Grammy Award and to get a Lifetime Achievement Award (which they gained in 2014). In 2023, the Temptations were ranked
as the #1 artist on the
Top 100 Greatest
R&B/Hip Hop Artists Of All Time
according to Billboard magazine. as of 2024, the Temptations continue to perform with founder Otis Williams in the lineup (Williams owns the rights to the Temptations name).
Шығу тегі
Эдди Кендрикс пен Пол Уильямс бала кезінен шіркеуде бірге ән айта бастады. Жасөспірім шақтарында 1955 жылы Келл Осборн мен Уайли Уоллермен бірге ду-воп квартеті құрды, өздерін «Кавалеры» деп атады. Уоллер 1957 жылы топтан кеткеннен кейін, қалған трио музыка бизнесіне жол ашу үшін Бирмингемнен кетіп қалды. Топ Детройтке қоныстанды, онда Мильтон Дженкинс басшылығымен өздерін «Праймс» деп атады. «Праймс» көп ұзамай Детройт аймағында ұқыпты өнерлерімен танымал болды. Кейін Дженкинс «Супремс» болып белгілі болған «Приметс» атты бауырлас топ құрды. Кендрикс Детройт аймағында «матине идолы» ретінде танылды, ал Уильямс баритон вокалымен жақсы қабылдады. Топ шығарылғаннан кейін көп ұзамай өз атын «The El Domingoes» деп өзгертті. Кейін Монтгомериде туған Мелвин Франклин Артур Уолтонды бас-вокалист ретінде, ал Детройтте туған Ричард Стрит (Мелвин Франклин оның туысы екенін айтты) Вернард Плейнді жетекші әнші ретінде алмастырды. Джонни Мэй Мэтьюстың «Northern Records» компаниясымен келісімшарт жасасқан топтың аты тағы да «The Distants» болып өзгертілді. Топ екі «Northern» синглын жазды, оның ішінде «Come On» (1959) және «Alright» (1960). Осы жарияланымдар арасында Альберт «Муч» Харрелл Пи-Ви Кроуфордты алмастырды. «Come On» жергілікті хитке айналды, ал «Warwick Records» лейблі оны бүкіл елге тарату үшін таңдады. Осы кезеңде «Праймс» және «Distants» топтарына «Miracles» сияқты басқа да вокалдық топтар әсер етті. Басқа шабыт көздері «Cadillacs», «Frankie Lymon & the Teenagers», «Drifters» және «Isley Brothers» болды. «Come On» Детройт аймағында жергілікті хит болғанымен, «Distants» көп рекорд сатпады, ал «Alright» сәттілікке жете алмады. Берри Гордиден «Motown Records» компаниясымен келісімшарт жасау туралы ұсыныс алғаннан кейін, «Distants» «Northern Records» компаниясымен келісімшартты бұзды. Алайда, Муч Харрелл мен Ричард Стрит көп ұзамай топтан кетіп, қалған мүшелер «Distants» атауын қолдану құқығын жоғалтты. Ричард Стрит кейіннен 1960 жылдардың басында «Thelma» лейбліне жазған басқа «Distants» тобын құрды.
Алғашқы жылдар
The Distants мүшелері Primes-пен таныс болды, себебі екі топ та бірдей дарын шоуларына қатысып, бірдей қоғамдық жерлерде өнер көрсетті. Достық бәсекелес болған Primes екеуінің арасында жақсырақ және ән жағынан күшті топ деп есептелді. Дегенмен, 1960 жылы Келл Осборн Калифорнияға көшкеннен кейін Primes тарап кетті. Эдди Кендрикс пен Пол Уильямс топ тарағаннан кейін Алабамаға қайтып келді. Детройттегі туыстарына барып қайтқанда Кендрикс, Гордидің лейбліне тағы екі мүше қажет болған Отис Уильямсқа қоңырау шалып, Кендрикске жаңа тобында жетекші әнші болуды ұсынды, сондай-ақ бұрынғы Distants мүшелері Франклин мен Брайант та оған қосылады деді. Кендрикс Пол Уильямсты өзімен бірге әкелу шартымен келісті. Отис Уильямс қуана келісті, ал Кендрикс пен Пол Уильямс жаңа топқа қосылу үшін Детройтке қайтып келді. Отис Уильямс, Мелвин Франклин, Элбридж "Ал" Брайант, Эдди Кендрикс және Пол Уильямстың жаңа құрамының бастапқы аты Elgins болды. Осы атпен топ 1961 жылдың наурыз айында Motown-ға кастингке түсті. Кейбір мүшелерімен әсерленген Берри Горди топты Motown-ның Miracle лейбліне келісімшартқа отыруға келісті. Бірақ қол қою алдында Горди басқа топтың Elgins деген атты пайдаланып жүргенін анықтады. Топ Hitsville U.S.A. студиясының баспалдақтарында жаңа ат ойластыра бастады. Miracle Records қызметкері Билли Митчеллдің, ән жазушы Микки Стивенсонның және топ мүшелері Отис Уильямс пен Пол Уильямстың ұсынысымен The Temptations топтың жаңа аты болды. "Elgins" аты 1965 жылы Motown-да қайта пайда болды, Горди Downbeats деп аталған квартетті Elgins деп атады. The Temptations тобының алғашқы екі синглы "Oh Mother of Mine" және "Check Yourself", Пол Уильямстың жетекшілігімен Miracle лейблінде шықты, содан кейін Горди лейблді жабылып, топты өзінің соңғы лейблі Gordy Records-қа қайта тағайындады. Gordy лейблінде Эдди Кендрикс The Temptations-тің алғашқы хит-парадқа ілескен "You're My) Dream Come True" әнін орындады, ол 1962 жылы R&B чартында 22-орынды иеленді. Содан кейін сол жылы The Temptations Motortown Revue тобының құрамында гастрольдік турнеге шықты. Топ 1961 мен 1963 жылдар аралығында сегіз жазба шығарды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Пол Уильямс пен Эдди Кендрикс осы ерте кезеңде жетекші әндерді бөлісіп орындады, ал Аль Брайант, Отис Уильямс және Мелвин Франклин кейде жетекші әншілер болып орындады, мысалы, "Isn't She Pretty" әнінде. Бір қысқа уақытқа топтың атын "Pirates" деп өзгертуді жоспарлады және "Mind Over Matter" және "I'll Love You Till I Die" әндерін осы атпен жазды. Бірақ соңында лейбл мен топ бұл идеядан бас тартты. Бір хит ән "Do You Love Me" бастапқыда The Temptations тобымен жаздырылуы тиіс еді. Топпен байланыса алмағандықтан, Горди Contours үшін оның нұсқасын шығарды. 1963 жылы The Temptations продюсер және ән жазушы ретінде Смоки Робинсонмен жұмыс істей бастады. Робинсонның топпен алғашқы жұмысы Пол Уильямстың жетекшілігімен жазылған "I Want a Love I Can See" болды. Ән чартқа ілесе алмаса да, ол ақырында топ үшін, әсіресе Пол Уильямс үшін танымал концерттік номерге айналды. Хиттерінің жоқтығына байланысты топты кейбіреулер "Хитсіз азғырулар" деп атады. Осы уақыт аралығында Дэвид Раффин топқа қосылуға ұмтылып, олардың артынан жүрді. Детройттегі жергілікті қойылым кезінде Раффин топпен сахнаға шығып, өзінің вокалдық таланты мен би дағдыларымен топты таң қалдырды. Содан кейін Аль Брайант топтың жетіспеушілігіне ренжіді және тыныштанбайды, ынтымақтастыққа келмейді, репетиция мен өнер көрсетудің қиындықтарына қарағанда сүтші ретінде күндізгі жұмысының қарапайым тәртібін артық көреді. Рождестволық концертте сахнада екінші рет туындаған жанжалдан кейін, ол Паулды жылдың ортасында өткен концертте қызу дау-дамай кезінде сыра бөтелкесімен ұрып-соққаннан кейін, Брайант топтан шығарылды. Нәтижесінде 1964 жылдың қаңтарында оның орнына Дэвид Раффин келді. Раффиннің ағасы Джимми де осы орынға қарастырылса да, Дэвид 1963 жылы олармен бірге өнер көрсеткеннен кейін таңдалды. Брайант басқа да жергілікті топтарда өнер көрсетуді жалғастырды және 26 қазан 1975 жылы 36 жасында Флорида штатының Флаглер округінде бауыр циррозынан қайтыс болды.
"Классикалық бес" дәуірі
The Temptations құрамында Отис Уильямс, Мелвин Франклин, Пол Уильямс, Эдди Кендрикс және Дэвид Раффин болды; топтың жетістігі кейіннен «Классикалық бестік» деп аталатын құрамды қалыптастырды. 1964 жылдың қаңтарында Смоки Робинсон мен Miracles тобының мүшесі Бобби Роджерс «The Way You Do the Things You Do» әнін бірлесіп жазып, өндірді, орындаушысы Эдди Кендрикс болды. Көп ұзамай «The Way You Do the Things You Do» және бірнеше Дэвид Раффиннен бұрынғы синглдар топтың алғашқы альбомына – «Meet the Temptations» альбомына енді, ол 1964 жылдың басында жарық көрді. 1964 жылы шыққан «Girl (Why You Wanna Make Me Blue)» және «I'll Be in Trouble» әндері мен олардың «The Girl's Alright with Me» B-жағында да Кендрикс жетекші орында болды (дегенмен Франклин «I'll Be in Trouble» әнінде бір шумақ орындады). Алайда, продюсер Смоки Робинсон Дэвид Раффиннің «жұмсақ, бірақ дауысының күштілігін» байқап, оның үшін тамаша ән жаза алса, топтың хит-парадқа енуі мүмкін екенін ойлады. Сол жылы Motown Motortown Revue аясында саяхаттап жүргенде Робинсон мен Miracles тобының мүшесі Ронни Уайт «My Girl» әнін жазды, оны Temptations 1964 жылдың күзінде жазды, ал Руффин топ үшін алғаш рет жетекші вокал орындады. 1964 жылдың 21 желтоқсанында сингл ретінде шыққан бұл ән 1965 жылдың наурыз айында Temptations-тың бірінші номерлі хит-парадқа енген әні болды. 50 жылдан астам уақыт өткен соң және көптеген хит-парадтағы әндерімен қатар, ол бүгінгі күнге дейін олардың ең танымал әні болып саналады. «My Girl» әнінің табысынан кейін Руффин келесі үш синглде жетекші орында болды: «It's Growing», «Since I Lost My Baby» және «My Baby», олардың барлығы 1965 жылы Топ-20-ға енді. «My Baby» әнінің B-жағындағы «Don't Look Back» әнін Пол Уильямс орындады, ол R&B хит-парадтарында жақсы танылып, вокалдық топтардың ойнату тізіміндегі стандартқа айналды. Норман Уитфилд топ үшін ән жазуға рұқсат сұрады және 1966 жылы Берри Горди Робинсонның «Get Ready» әнінің жетекшісі Эдди Кендрикс Топ-20-ға енбесе, Уитфилдке келесі әнді өндіруге рұқсат беретінін уәделеді. «Get Ready» кейіннен күтілген нәтижені бермеді, ал Горди Уитфилд өндірген «Ain't Too Proud to Beg» әнін, жетекшісі Дэвид Раффинмен бірге, келесі сингл ретінде шығарды. «Ain't Too Proud to Beg» әні «Get Ready» әнінен Billboard хит-парадтарында жоғары орын алды, ал Уитфилд Temptations-тың жаңа бас продюсері болды. Ол топты Робинсонның балладалық өндірісінен, Джеймс Браунның дыбысына ұқсас, күшті және латулы соул дыбысына қарай бұра бастады. 1968 жылға дейін Уитфилд өндірген барлық синглдерде Дэвид Раффин жетекші орында болды, оның ішінде R&B-нің бірінші / поп Топ-10 хиттері «Beauty Is Only Skin Deep», «(I Know) I'm Losing You» және 1967 жылдың басындағы «(Loneliness Made Me Realize) It's You That I Need» әндері бар. Осы кезеңдегі басқа маңызды синглдерге Фрэнк Уилсон өндірген «All I Need» және Кендрикс пен Руффин жетекшілік еткен «You're My Everything» әндері кіреді. «Классикалық бестік» кезеңіндегі студиялық альбомдарға «Meet the Temptations» альбомынан басқа «The Temptations Sing Smokey» (1965), «The Temptin' Temptations» (1965), «Gettin' Ready» (1966), «The Temptations with a Lot o' Soul» (1967) және «The Temptations Wish It Would Rain» (1968) альбомдары кіреді. Осы кезеңде Норман Уитфилдтің әртүрлі ән жазушы серіктестеріне Роджер Пензабен, Эдвард Холланд және Temptations гастрольдік шоу менеджері және гитарист Корнелиус Грант кірді. Кейіннен 1959 жылы Motown-да алғашқы хитін орындаған Барретт Стронг «Money (That's What I Want)» әнін орындады, ол Эдди Холланд Motown-ды 1967 жылы Holland-Dozier-Holland ән жазушылар тобымен бірге тастағаннан кейін Уитфилд пен Пензабенмен бірге Temptations материалдарымен жұмыс істей бастады. Уитфилд, Стронг және Пензабеннің бірлескен екі әні – «I Wish It Would Rain» және «I Could Never Love Another (After Loving You)» әндері, Роджер Пензабеннің 1967 жылдың желтоқсанындағы өзіне-өзі қол жұмсауынан кейін 1968 жылдың басында хитке айналды. Кейіннен Барретт Стронг Норман Уитфилдтің жалғыз серіктесі болды. 1964 жылдың басынан 1968 жылдың ортасына дейін Temptations белгісіз үміткерлерден халықаралық жұлдыздарға айналды және нәтижесінде American Bandstand, The Ed Sullivan Show және The Hollywood Palace сияқты телешоуларда жиі пайда болды. Сонымен қатар, топ орта Америкаға поп стандарттары альбомымен («The Temptations in a Mellow Mood», 1967) қызмет көрсету арқылы кроссоверлік жетістікке қол жеткізе бастады, оның табысы Нью-Йорктегі атақты Копакабанада және басқа да осындай кешкі клубтарда өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Музыкадан тыс уақытта The Temptations Phi Beta Sigma бауырластығының құрметті мүшелері болды.
Дэвид Раффиннің келуі мен Деннис Эдвардстың келуі
1967 жылы Дэвид Раффин жетекші әнші ретінде ерекше қарауды талап ете бастады, топтың басқа төрт мүшесі пайдаланатын лимузин орнына, сол кездегі әйелі, Motown әншісі Тамми Терреллмен жеке, күміспен әсемделген лимузинде концерттерге баратын. Басқа мүшелер Раффиннің мінез-құлқына ашуланып, көңілі тоңды. Motown компаниясы Supremes тобын Diana Ross & the Supremes, ал Martha & the Vandellas тобын Martha Reeves & the Vandellas деп қайта атағаннан кейін, Раффин де сол сияқты қарауға құқылы екенін сезінді және өзінің тобын да Дэвид Раффин & the Temptations деп атауды талап етті. Раффин сондай-ақ топтың табысы туралы есеп беруді талап ету арқылы Берри Гордимен келіспеушілікке ұшырады. Бұл мінез-құлықтың бір бөлігі Раффиннің осы уақытқа дейін кокаинді үнемі қолдана бастағанымен байланысты болды, бұл топ ішінде шиеленісті күшейтті және оның бірқатар топтық кездесулерді, репетицияларды және концерттерді жіберіп алуына себеп болды. Топтың қалған мүшелері Раффинді ауыстыру қажет деген пікірде болды. 1968 жылдың маусымында Кливлендтегі кешкі клубтағы шараға қатысудың орнына, жаңа әйелі Барбара Гейл Мартиннің (Дин Мартиннің қызы) шоуына барған Раффин, топтың шектен шығып кеткенін түсінді. Қалған төрт мүше заңды құжаттарды дайындап, 1968 жылдың 27 маусымында Раффинді жұмыстан босатты. Келесі күні, бұрынғы Contours тобының әншісі Деннис Эдвардс, Эдди Кендрикс пен Отис Уильямс Раффиннің орнын алмастыруға болатын әнші деп есептеген, Раффин бұл әрекетін шілде айындағы гастрольдері барысында бірнеше рет қайталады. Топ Раффинді сыртқа шығармайтындай етіп қосымша күзетшілерді жалдағанмен, ол бір кездері өзі орындаған әндердің бірін орындаған кезде сахнаға секіріп, сахнаға түсудің жолдарын таба берді. Гейтсерсбургтен кейін Раффин Temptations концерттерін бұзуға тырысуды тоқтатты және назарын Детройттегі Motown кеңселеріне аударды. Ол 1968 жылдың қазан айында Motown компаниясын сотқа беріп, келісімшарттан босатуды талап етті, бірақ Motown әншінің кетуін болдырмау үшін қарсы іс қозғады, содан кейін сот ісі соттан тыс шешілді. Келісім бойынша Раффин келісімшартының аяқталуына дейін Motown компаниясында жеке орындаушы болып қалуға міндетті болды. Оның денсаулығы мен психикалық жағдайы нашарлағандықтан, өнер көрсетуі қиынға соқты. Уильямс оттегі баллондарымен саяхаттай бастады. Көптеген шоуларда, жеке нөмірлерін қоспағанда, Уильямс сахнада би биледі және Стрит терезе артындағы микрофонға тірі орындалған бөліктерді синхрондады. Басқа шоуларда және 1970 жылдың екінші жартысының көп бөлігінде Стрит Уильямстың ауырып қалған кезде сахнадағы орнын басты. Эдди Кендрикс Дэвид Раффиннің жұмыстан шығарылуынан кейін және Пол Уильямстың денсаулығы нашарлай бергеннен кейін топтан алшақтады. Ол Отис Уильямс пен Мелвин Франклинмен үнемі ұрыс-керіс жасайтын, бұл көбінесе зорлық-зомбылыққа ұшырады, сонымен қатар ол ерте күнгі балладаларды артық көретін және топтың қазір орындап жатқан психоделикалық жанр материалдарынан ыңғайсыздық сезінетін. Кендрикс Раффинмен достығын қайта жаңартты, ол оны жеке карьера жасауға көндірді. Ол енді Отис Уильямстың топты басқаруына қатысы жоқ деп санады және Motown компаниясының The Temptations қаржысын басқаруы топты ақшадан алдап отырғанына сенді. Кендрикс, Раффинмен одақ құруды жалғастырған жалғыз мүше болғандықтан, басқа мүшелердің қатаң қарсылығына қарамастан, Раффинге топқа қайта оралуға рұқсат беру керек деп бірнеше рет ұсынды. Кендрикс 1970 жылы Temptations тобының "намазға" шығуына күшті үгіт-насихат жасады - ешқандай өнер көрсетілмеді, ешқандай жазбалар жасалмады, Берри Горди мен Motown компаниясының қызметкерлері барлық топтың қаржысын тәуелсіз бухгалтерлермен қарауға дайын болғанға дейін. Кендрикс Temptations тобынан ресми түрде кетер алдында, ол Пол Уильямспен бірге "Just My Imagination (Running Away with Me)" әнін жазды, бұл Кендрикстің топпен соңғы синглі болды. Sky's the Limit LP-ге "Smiling Faces Sometimes" әнінің түпнұсқа альбомдық нұсқасымен бірге енгізілген "Just My Imagination" әні 1971 жылдың қаңтарында сингл ретінде шығарылды, ал ән АҚШ-тың поп-синглдер тізімінде екі айдан кейін 1-орынға көтерілді. "Just My Imagination" хит-парадтардың басына шыққан кезде Кендрикс топтан босатылуына келісіп, Motown компаниясының Tamla лейблімен жеке келісімшартқа қол қойды. The Temptations бастапқыда Кендрикстің орнына Лос-Анджелестегі The Vibrations вокалдық тобынан Рикки Оуэнсті жалдады. Алайда, Оуэнс сахнадағы нервоздықтан жеке әндерінің сөздерін ұмытып кеткені үшін жұмыстан шығарылғанға дейін топпен екі рет өнер көрсетті. 1971 жылдың көктемінде бірнеше апта бойы The Temptations тобында бесінші мүше болмады. Оуэнс бұл арада Вибрацияларға оралды және 1996 жылдың 6 желтоқсанында Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында 57 жасында қайтыс болды. Уитфилд қалған The Temptations төрттігін алып, "Ball of Confusion (That's What the World Is Today)" әніне қосымша "It's Summer" әнін қайта жазды. "Smiling Faces Sometimes" әні Undisputed Truth тобы үшін сингл ретінде шығарылды, 1971 жылы Billboard Hot 100 тізімінде 5-орынға ие болды. Ал "It's Summer" әні Billboard Hot 100 тізімінде 51-орынға жетті, бұл "Farewell My Love" әнінен кейін сегіз жыл ішінде The Temptations тобының алғашқы 40-қа кірмеген синглі болды. Оның дәрігері бірнеше аптадан кейін денсаулығына байланысты өнер көрсетуге қабілетсіз екенін мәлімдегеннен кейін, Пол Уильямс мамыр айында The Temptations тобынан кетті. Ричард Стрит ресми түрде Уильямстың орнын басты, бірақ Уильямс топтың табысының әдеттегі бесік бөлігін ала берді (Стрит қызметке орналасқан алғашқы 18 айда жалақы алды) және мүмкіндігі болғанда топпен кеңесші және хореограф ретінде жұмыс істеді. Уильямс жазылғаннан кейін, ол 1973 жылы жеке сингл үшін екі әнді жазды. Алайда, 1973 жылдың 17 тамызында Уильямс Детройт қаласында 34 жасында оқ жарақатынан қайтыс болды, оның өлімі Уэйн округінің сот медициналық сарапшысы тарапынан өзіне-өзі қол салу деп танылды.
Some of this behavior was attributed to the fact that by this time Ruffin had begun using cocaine regularly, building further tension within the group and causing him to miss a number of group meetings, rehearsals, and concerts. There was a consensus among the rest of the group that Ruffin needed to be replaced. When Ruffin missed a June 1968 engagement at a Cleveland supper club in order to attend a show by his new girlfriend, Barbara Gail Martin (daughter of Dean Martin), the group decided that he had crossed the line. The other four Temptations drew up legal documentation, officially firing Ruffin on June 27, 1968. The next day, Dennis Edwards, a singer formerly of the Contours that Eddie Kendricks and Otis Williams already had pegged as a potential Ruffin replacement, Ruffin repeated this stunt several times throughout the group's July tour run. Despite the group hiring extra security to keep Ruffin out, he continued to find ways to sneak into the venue and jump onstage when the group performed one of the songs he had once sung lead on. After Gaithersburg, Ruffin stopped attempting to disrupt the Temptations' concerts and instead turned his attention to the Motown offices back in Detroit. He sued Motown in October 1968, seeking a release from the label, but Motown countersued to keep the singer from leaving and the case was eventually settled out of court. The settlement required Ruffin to remain with Motown as a solo artist to finish out his contract. As his physical and mental health began to decline sharply, it made performing increasingly difficult. Williams began traveling with oxygen tanks, For most shows, save for his solo numbers, Williams danced and lip synced on stage to parts sung live by Street into an offstage mic behind a curtain. At other shows, and during most of the second half of 1970, Street substituted for Williams on stage when he was too sick to go on. Eddie Kendricks became detached from the group after David Ruffin's firing and as the health of Paul Williams continued to fail. He regularly picked fights with Otis Williams and Melvin Franklin, which often became violent, and in addition, he preferred the ballad material from the earlier days and was uncomfortable with the psychedelic soul material the group was now performing. Kendricks rekindled his friendship with Ruffin, who persuaded him to go solo. He no longer felt he had a say in Otis Williams's handling of the group and was also convinced Motown's handling of the Temptations' finances was cheating the group out of money. Kendricks, being the only member to continue an alliance with Ruffin, also repeatedly suggested that Ruffin should be allowed back into the group, despite the other members' strong objections. Kendricks lobbied strongly in 1970 to have the Temptations go on "strike" – no performances, no recordings – until Berry Gordy and the Motown staff were willing to go over all group finances with independent accountants. Before Kendricks officially left the Temptations, he and Paul Williams recorded the lead vocals for "Just My Imagination (Running Away with Me)", a ballad that became Kendricks' final single with the group. Included on the Sky's the Limit LP along with the original album version of "Smiling Faces Sometimes", "Just My Imagination" was released as a single in January 1971, and the song began steadily climbing the US pop singles chart, peaking at number 1 two months later. By the time "Just My Imagination" topped the charts, Kendricks had negotiated his release from the group and signed a solo deal with Motown's Tamla label. The Temptations originally hired Ricky Owens, from the Los Angeles based vocal group the Vibrations, to replace Kendricks. However, Owens only played two dates with the group before he was fired for forgetting the words to his solo numbers due to nervousness. For several weeks of the spring of 1971, the Temptations were without a fifth member. Owens meanwhile returned to the Vibrations and died in Los Angeles, California, on December 6, 1996, at the age of 57. Whitfield took the remaining Temptations quartet and re recorded "It's Summer", the B side to "Ball of Confusion (That's What the World Is Today)", as a replacement single. "Smiling Faces Sometimes" was released as a single for the Undisputed Truth instead, becoming a Top 5 hit on the Billboard Hot 100 in 1971. Meanwhile, "It's Summer" peaked at number 51 on the Billboard Hot 100, making it the first Temptations single to miss the Top 40 since "Farewell My Love" eight years earlier. After his doctor declared a few weeks later that he was unable to continue performing due to medical reasons, Paul Williams quit the Temptations in May. Richard Street officially took Williams's place, although Williams continued to be paid his customary one fifth of group revenue (Street was paid on salary for the first eighteen months of his tenure), and worked when he could with the group as an adviser and choreographer. After Williams had recovered enough to record again, he recorded two sides in 1973 for a debut solo single. However, on August 17, 1973, Williams died in Detroit at the age of 34 from a gunshot wound, his death ruled a suicide by the Wayne County coroner.
1970-жылдардың басы/фанк жылдары
1971 жылдың мамыр айында The Temptations әйгілі тенор вокалының орнына 20 жастағы Балтимор қаласының тумасы Деймон Харристі алды. Отис Уильямс, Эдвардс, Франклин, Стрит және Харрис жазуларын және концерттерін жалғастырды, ал Норман Уитфилд олар үшін хиттер жасауды тоқтатпады. "Superstar (Remember How You Got Where You Are)" (1971) – Дэвид Раффин мен Эдди Кендрикске The Temptations-тен жолданған хабарлама, және "Take a Look Around" (1972) сияқты 40-қа кіретін хиттер жарық көрді. Осы кезеңде топқа Quiet Elegance вокалдық тобы қолдау көрсетті. Quiet Elegance құрамында Марта Ривздің қарындасы Лоис Ривз, сондай-ақ Фрэнки Гиринг және Милли Вэни Скотт болды. 1972 жылдың соңында Норман Уитфилд пен Барретт Стронг жазған және Уитфилд продюсерлік еткен "Papa Was a Rollin' Stone" атты шедевр жарық көрді. Бұл әуелде The Undisputed Truth үшін үш минуттық нұсқада жазылған және шығарылған, бірақ Уитфилд осы күңгірт әнді алып, The Temptations үшін он екі минуттық кеңейтілген, драматикалық нұсқасын жасады – бұл клубтар мен дискотекаларда танымал болатын ұзақ синглдің алға басушысы болды. Жеті минуттық редакцияланған нұсқасы сингл ретінде шығарылды және музыка тарихындағы ең ұзақ хит-синглдердің біріне айналды: ол поп-чарттарда 1-орынға, ал R&B чарттарында 5-орынға көтерілді. 1973 жылы "Papa Was a Rollin' Stone" The Temptations-ке "Best R&B Performance by a Group" номинациясында екінші Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Уитфилд пен аранжировщик/дирижер Пол Райзер B-жағындағы инструментальдық нұсқасы үшін "Best R&B Instrumental Performance" сыйлығын алды, ал Уитфилд пен Барретт Стронг "Best R&B Song" номинациясында ән жазу бойынша Грэмми сыйлығын жеңіп алды. "Papa Was a Rollin' Stone" әнінен кейін Уитфилд Барретт Стронгпен жұмысын тоқтатып, The Temptations үшін материалды өзі жаза бастады. "Papa" әнінің табысы Уитфилдті оперлік стильдегі ұзақ әндер жасауға итермеледі, соның ішінде Топ-10 хитке айналған "Masterpiece" (1973) және осы альбомдағы бірнеше тректер. Уитфилд пен топ арасында шиеленіс туды, топ оны мақтанқор және оның жұмысымен бірлесу қиын деп тапты. Оның үнемі кешігуін, көптеген туындыларында вокал есебінен инструментальдық тректерге басымдық беруін және синглдер мен альбомдар сатылымының төмендеуін де жанжалдың себептері ретінде атады, сондықтан топ продюсерді ауыстыруға тырысты. Отис Уильямс Уитфилдтің әрекеттері және The Temptations сатылымының тұрақсыздығы туралы Берри Гордиге шағымданды; нәтижесінде топ 1967 жылғы "In a Mellow Mood" альбомының қосымша продюсері Джеффри Боуэнге қайта тағайындалды. Оның орнына Вашингтон, округ Колумбия қаласының тумасы, бұрынғы "The Unifics" тобының мүшесі Гленн Леонард келді. Бірқатар продюсерлер, соның ішінде Боуэн, Брайан Холланд, Джеймс Энтони Кармайкл және тіпті The Temptations өзі келесі үш LP-ге – "House Party" (1975 жылдың қарашасы), "Wings of Love" (1976 жылдың наурызы) және "The Temptations Do the Temptations" (1976 жылдың тамызы) хиттер жасауға тырысты. Бірақ бұл жазбалардың ешқайсысы "A Song for You" сияқты коммерциялық сәттілікке жете алмады, ал олардың ешқайсысы Billboard чарттарына енбеді. Уақыт өте келе Боуэн Деннис Эдвардсты топтың алдыңғы қатарына итермеледі. Бұл "Wings of Love" альбомында айқын байқалды, онда бірнеше тректерде Эдвардстың вокалы басқа The Temptations мүшелерінің қосалқы вокалынан гөрі анық естілді. Отис Уильямс бұл топқа зиян келтіріп жатқанын сезінді, Motown компаниясын немқұрайлылыққа айыптады және бұл топтың сатылымы мен танымалдылығының төмендеуіне себеп болды деп мәлімдеді. 1976 жылы "The Temptations Do the Temptations" альбомы жазылғаннан кейін Эдвардс топтан шығарылды, ал жаңа жетекші Луис Прайспен бірге олар Motown компаниясынан Atlantic Records компаниясына көшті. Алайда, Atlantic Records компаниясында да топқа сәттілік келмеді. Atlantic Records компаниясында шыққан екі альбомы – "Hear to Tempt You" (1977) және "Bare Back" (1978), сондай-ақ олардың синглдары Motown компаниясындағы соңғы синглдарынан да жақсы нәтиже көрсетпеді. Нәтижесінде 1979 жылы Atlantic Records компаниясы топты келісімшарттан босатты.
Motown және Реюньонға оралу
Motown-ға оралғаннан кейін бірнеше құрамдық өзгерістер болды. Луис Прайс топтан шығып, Drifters тобына қосылды. Деннис Эдвардс – топтан үш жыл бойы шығып, жеке мансапты дамытуға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін – қайтадан құрамға оралды. Берри Горди «Power» әнін бірлесіп жазып, продюсерлік жасады, бұл Temptations тобының жаңа келісімшарт бойынша шыққан алғашқы синглы болды. Сол аттас альбомнан шыққан «Power» R&B чарттарында 11-ші орынды иеленді, бірақ Top 40-қа іліге алмады. Екі жыл бойы нәтижесіз синглдар мен альбомдарды шығарғаннан кейін, Филадельфиялық продюсер Том Беллмен жасалған аттас альбомды қоса алғанда, 1982 жылы Motown Temptations тобының қайта қосылу турын жоспарлай бастады. Эдди Кендрикс пен Дэвид Раффин жаңа альбомға, тиісінше «Reunion» деп аталатын, қайтадан қосылуға келісті, содан кейін промо-тур өтті. Бұрын 1981 жылы «Super Freak» хитінде Temptations тобын қосалқы вокал ретінде пайдаланған және Франклин оны өзінің туысы деп мәлімдеген Motown фанк жұлдызы Рик Джеймс, Франклин 1995 жылдың 23 ақпанында 52 жасында ми ұстауынан қайтыс болды, ал Дэвис оның ресми ізбасары болып тағайындалды. Содан кейін топ «For Lovers Only» альбомын шығарды, ол поп-стандарттардан тұратын альбом болды, және оның ішінде Мелвин Франклиннің қатысуымен жазылған екі трек бар. Бірақ бұл құрам ұзаққа созылмады, себебі Дэвистің денсаулығына байланысты өкпелік қатерлі ісігі анықталды: ол қысқа мерзім ішінде тамақтан екі рет қатерлі ісікке шалдықты. Оның орнына жаңа мүше Терри Уикс келді, ол бұрын оның дублёрі болған. The Temptations тобының Отис Уильямс, Рон Тайсон, Тео Пейплз және жаңадан келген Гарри МакГилберри мен Терри Уикстен тұратын жаңа құрамы 1997 жылы гастрольдік сапарға шықты және 1998 жылдың басында Motown-ның 40 жылдығына арналған Super Bowl XXXII жартылай ойын шоуында өнер көрсетті. Содан кейін The Temptations тобы сол жылы 1980-ші жылдардағы продюсер Нарада Майкл Уолден, Исайас Гамбоа, Клейтовен Ричардсон, Тео Пейплз, Тони Линдси және Скайлер Джетттің вокалдық аранжировкасымен «Phoenix Rising» альбомын шығарды. Бұл альбом 20 жылдан астам уақыт ішінде миллионнан астам сатылған алғашқы альбом болды. Альбом «Stay» синглінің арқасында, «My Girl» үлгісін қамтитын, қалалық ересектерге арналған чарттарда бірінші орынды иеленді. Ол өте жағымды пікірлерге ие болды. Пейплз «Phoenix Rising» альбомы шыққанға дейін есірткіге тәуелділігіне байланысты топтан шығарылды, ал оның орнына Баррингтон «Bo» Хендерсон келді. Хендерсон «Stay» музыкалық видеосында Пейплстің вокалымен синхронды болды, ал аяқталған альбомда Хендерсон мен Пейплстің әртүрлі тректердегі вокалы бар.
Теледидарлық минисериалдар
Сондай-ақ 1998 жылы, Phoenix Rising фильмінің шығарылғанына үш ай өткен соң, de Passe Entertainment (мотоунның бұрынғы вице-президенті Сюзанна де Пасс басқарады) және Hallmark Entertainment компаниясы The Temptations фильмін шығарды, ол Otis Williams’s Temptations автобиографиясына негізделген төрт сағаттық телехикая. Мини-сериал 1998 жылы 1 және 2 қарашада NBC телеарнасында екі бөлімде көрсетілді. Бірінші бөлім топтың 1958 жылдан 1968 жылға дейінгі тарихын, ал екінші бөлігі 1968 жылдан 1995 жылға дейінгі жылдарды қамтиды. Мини-сериал рейтингтерде сәтті болды және бес "Эмми" сыйлығына ұсынылды, Аллан Аркуш үздік режиссерлік қызмет үшін жеңіп алды; кейіннен VH 1 кабельдік телеарнасында қайта көрсетіліп, VHS және DVD-ге шығарылды. Отис Уильямстың бұрынғы әйелі Жозефина Майлз, Мелвин Франклиннің анасы Роза Франклин, Дэвид Руффиннің отбасы және Джонни Мэй Мэтьюс Уильямсқа, Motown, de Passe және de Passe Entertainment, Hallmark және NBC-ге қарсы бірнеше айыптаулар бойынша, соның ішінде жамандау үшін сотқа шағымданды. Сот ісі біріктірілді, ал судьялар айыпталушылардың пайдасына шешім шығарды. Кейін Уильямс өзінің кітабы фильмге дереккөз ретінде қолданылса да, материалдың қалай ұсынылғанына көп бақылау жасамағанын мәлімдеді. Оның орнына бұрынғы "Спиннерс" командасының жетекшісі Г. Кэмерон келді. Камерон, Отис Уильямс, Рон Тайсон, Гарри МакГилберри және Терри Уикс МакГилберри жұмыстан шығарылғанға дейін қысқа уақытқа жазылды; оның орнына бұрынғы "Спаниельс" мүшесі Джо Херндон келді. МакГилберри 2006 жылы 3 сәуірде 56 жасында қайтыс болды. Топтың соңғы Motown альбомы Legacy 2004 жылы жарық көрді. Сол жылы The Temptations Motown-мен келісімшарттан босатуды сұрады және басқа Universal лейблге, New Door Records-қа көшіп барды. Олардың осы құрамдағы жалғыз альбомы Reflections 2006 жылдың 31 қаңтарында жарық көрді. Оның ішінде Диана Росс пен Супреймс "Reflections", Miracles "Ooo Baby Baby", Марвин Гей мен Тами Терреллдің "Ain't Nothing Like the Real Thing" және Джексон 5 "I'll Be There" сияқты бірнеше танымал Motown әндерінің каверлері бар. Деннис Эдвардс, Али Олли Вудсон және Дэвид Си (Алабамадан шыққан терең жан әншісі, Дэвид Руфин емес) The Temptations құрмет тобы "The Temptations Revue featuring Dennis Edwards" құрды. Г. Кэмерон 2007 жылдың маусым айында топтан шығып, жеке мансабына назар аударды. Оның орнына бір жыл бұрын топқа алғаш қосылған Брюс Уильямсон келді. Жаңа құрам 2007 жылдың қазан айында шыққан Back to Front атты соул каверлерінен тұратын тағы бір альбом жазды. Бұрынғы мүшесі Али Олли Вудсон 2010 жылы 30 мамырда лейкемиямен ұзақ күрестен кейін қайтыс болды. 2010 жылдың 4 мамырында топ Still Here альбомын шығарды. Still Here-дің алғашқы синглі "First Kiss" Auto Tune технологиясын қолданғаны үшін сынға түсті. The Temptations 2013 жылдың 9 ақпанында "Грэмми" өмір бойына сіңірген еңбегі үшін сыйлық алды. Отис Уильямс, Дэннис Эдвардс және Дэвид Раффиннің балалары, Эдди Кендрикс, Пол Уильямс және Мелвин Франклин осы оқиғаға орай топқа берілген алты Грамми сыйлығын қабылдау рәсіміне қатысты. Бұрынғы мүше Деймон Харрис 2013 жылы 18 ақпанда Балтимор ауруханасында простата қатерлі ісігінен қайтыс болды. Тоғыз күннен кейін бұрынғы мүшесі Ричард Стрит Лас-Вегаста өпке эмболиясынан қайтыс болды. Өлген кезде Стрит "Болл оф Конфузион: Ми Лайф а Тэмптин' Темптишн" атты "Темптишн" тобымен бірге болған уақытына қатысты кітап жазу үстінде еді. Оның авторласы Гэри Фланиганның толықтырып жазған кітабы 2014 жылы жарық көрді; бұл топқа қатысты екінші автобиография. 2015 жылдың соңында Брюс Уильямсон мен Джо Херндон топтан кететіндерін мәлімдеді. Уильямсонның орнын басқан Ларри Брэггс 2000 жылдан 2013 жылға дейін Tower of Power тобының вокалисі болды. Герндонның орнына бұған дейін Temptations-тің бұрынғы Ричард Стрит және Али Олли Вудсонмен гастрольге шыққан Вилли Грин келді. Деннис Эдвардс 2018 жылдың 1 ақпанында 74 жасында қайтыс болды. Ол өлер алдында менингитпен күресіп жүрген. 2018 жылдың 4 мамырында Temptations All the Time альбомын шығарды, бұл 2010 жылғы Still Here альбомынан кейінгі алғашқы альбомы, сондай-ақ Universal UMe Direct баспасында алғашқы альбомы. Бұрынғы мүше Г. К. Кэмерон 2019 жылдың тамызында шоуларда жоқ Ларри Брэггстің орнын ауыстырды. 2019 жылдың қазан айына қарай Брэггс енді топтың мүшесі емес еді. Содан кейін олар 2020 жылдың 19 маусымына дейін уақытша квартет ретінде гастрольге шықты, ол кезде Ларри Брэггстің орнына Марио Корбиноның топтың жаңа мүшесі болғаны туралы хабарланды. 2020 жылдың 6 қыркүйегінде Temptations-тың бұрынғы мүшесі Брюс Уильямсон 49 жасында COVID-19-дан қайтыс болды. 2021 жылдың күзінде The Temptations екі сингл шығарды, "Is It Gonna Be Yes Or No", Smokey Robinson қатысуымен және "When We Were Kings", олардың жақын арада шығатын Temptations 60 альбомының бір бөлігі ретінде. Альбом 2022 жылдың қаңтарында жарық көруге жоспарланған. 2021 жылдың желтоқсанында Отис Уильямс Флорида штатының Орландо қаласындағы концертте Тони Грантты The Temptations тобының ең жаңа мүшесі ретінде таныстырды. Бұрын Az Yet R&B тобында ән салған және бірнеше Тайлер Перри сахналық пьесаларында ойнаған Грант Марио Корбиноны ауыстырды. Топ 2022 жылдың маусымында Джаван М. Джексонның бас гитарада Вилли Гринды ауыстырғанын хабарлады.
Motown саундтрегі (1961 68)
Motown-дағы алғашқы хитінен кейін топ өз стилін бірнеше рет өзгертіп, сол кездегі танымал стильдерге бейімделіп, өзінің ерекше визуалды және вокалды стильдерін сақтап қалды. Motown-ның тұрақты студиялық тобы Funk Brothers қолдауымен жазылған Temptations-тың алғашқы жазбалары продюсерлер Берри Горди мен Смоки Робинсонның ықпалын көрсетеді және кейін Motown Sound деп аталған ақ поп музыкасының элементтерімен қатар қара ритм мен блюздің үйлесімді қоспасын ұсынды. 1966 жылға дейін жазылған "My Girl" сияқты әндер қарапайым, тікелей мәтіндерге негізделген, попқа ұнату үшін оркестрлік скрипкалар мен горн қосылған R&B ырғақ секциясымен құрылған. Осы кезеңде әр жазбада көбінесе бір ғана жетекші әнші болды, әдетте Дэвид Раффин немесе Эдди Кендрикс, бірақ Пол Уильямс, Мелвин Франклин және Отис Уильямстың әрқайсысы осы кезеңде әртүрлі уақытта жеке өнерлерін орындады. 1966 жылы Норман Уитфилд топтың динамикасын өзгертіп, бұрынғы бір жетекші әнші моделінен бас тартып, Джеймс Браун, Уилсон Пикетт және Stax Records әртістерінің күшті соул музыкасынан элементтер қосты. Уитфилд және оның лириктері динамикалық өзгерістермен, синкопталған горнмен және әр әншінің ерекше вокалдық диапазонын көрсететін күрделі гармониялық аранжировкалармен Temptations әндерін жасады. Сахнада бұл өзгеріс Дэвид Раффин тапқан төрт басты микрофон тұғырының қолданылуында көрінді.
Жалпы әдебиеттер
Джордж, Нельсон (1994). "Олар қалай болса солай бола алады". The Temptations: Emperors of Soul (CD қораптық жиынтығы). Нью-Йорк: Motown Record Co., L. P.
Джордж, Нельсон (1985, қайта жаңартылған 2003). "Біздің махаббатымыз қайда кетті: Motown-ның өркендеуі мен құлауы". Лондон: Omnibus Press.
Познер, Джеральд (2002). Motown: Музыка, ақша, секс және билік. Нью-Йорк: Random House.
Рибоуски, Марк (2010). "Сұрануға ұялмағандар: Temptations тобының қиын өмірі мен мәңгілік жаны". Хобокен, Нью-Джерси: John Wiley & Sons.
Вейнгер, Гарри (1994). "Бұлтты күніндегі күн сәулесі". The Temptations: Emperors of Soul (CD қораптық жиынтығы). Нью-Йорк: Motown Record Co., L. P.
Уильямс, Отис және Романоўски, Патриция (1988, жаңартылған 2002). Temptations. Ланхам, Мэриленд: Cooper Square.
George, Nelson (1985, rev. 2003). Where Did Our Love Go: The Rise and Fall of the Motown. London: Omnibus Press. Posner, Gerald (2002). Motown : Music, Money, Sex, and Power. New York: Random House. Ribowsky, Mark (2010). Ain't Too Proud to Beg: The Troubled Lives and Enduring Soul of the Temptations. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons
Weinger, Harry (1994). "Sunshine on a Cloudy Day". The Temptations: Emperors of Soul (CD Box Set). New York: Motown Record Co., L. P.
Williams, Otis and Romanowski, Patricia (1988, updated 2002). Temptations. Lanham, MD: Cooper Square. .