Кіріспе

Викториандық ауыл үйі Ротбери қаласының жанында, Нортумберлендте, Англияда.

Крэгсайд – Англияның Нортумберленд аймағындағы Ротбери қаласының жанында орналасқан викториандық Тюдор стиліндегі ауыл үйі. Бұл үй Уильям Армстронгқа, 1-ші Армстронг баронына, Армстронг-Уитворт қару-жарақ фирмасын құрған адамға тиесілі болған. Өнеркәсіптік магнат, ғалым, меценат және гидравликалық кран мен Армстронг зеңбірегінің ойлап табушысы Армстронг өзінің талантын тұрмыстық жағдайларда да көрсетіп, Крэгсайдті әлемдегі алғашқы гидроэлектр қуатымен жарықтандырылған үйге айналдырды. Үйдің архитекторы Ричард Норман Шоу, оның "барлық түрлі жұмыстарды атқаратын керемет гидравликалық машиналарын" қамтығандығын жазды. Армстронг мүліктің жерінде, аралында диірмен, сумен жұмыс істейтін кір жуу, ыдыс жуғыш машинаның және аспаздық лифтің алғашқы үлгілері, гидравликалық лифт және гидроэлектрлік ротиссериді қамтитын бөгеттер мен көлдер салды. 1887 жылы Армстронг ақсүйек титулына ие болды, ол инженер немесе ғалым ретінде осы құрметке ие болған алғашқы адам және Крэгсайд бароны Армстронг атанды. Алғашқы құрылыс 1862 және 1864 жылдар аралығында Армстронг салған шағын аң аулау үйінен тұрды. 1869 жылы ол архитектор Ричард Норман Шоуды мүлікті кеңейту үшін шақырды, және 1869 мен 1882 жылдар аралығындағы екі кезеңде олар үйді солтүстік Нойшванштейнге айналдырды. Архитектор және жазушы Гарри Стюарт Гудхарт Рендел бұл үйді "барлық сәулет өнеріндегі ең әсерлі композициялардың бірі" деп сипаттады. Армстронг үйді маңызды өнер жинағымен толтырды; ол және оның әйелі 19 ғасырдың британдық суретшілерінің көптеген меценаттары болды. Крэгсайд Армстронгтың коммерциялық операцияларының ажырамас бөлігіне айналды: Армстронгтың үйіне келген құрметті қонақтар, соның ішінде Парсы шахы, Сиам королі және Жапонияның болашақ екі премьер-министрі, оның коммерциялық кәсіпорындарының клиенттері де болды. Армстронг 1900 жылы қайтыс болғаннан кейін оның мұрагерлері үй мен мүлікті сақтап қалу үшін күресті. 1910 жылы Армстронгтың өнер жинағының ең бағалы бөлігі сатылды, ал 1970 жылдары, мұралық салықты төлеу үшін, мүліктің кең аумағында тұрғын үйлер салу жоспарлары ұсынылды. 1971 жылы Ұлттық траст сәулет тарихшысы Марк Жируарды Ұлыбританиядағы ең маңызды викториандық үйлердің тізімін жасауды сұрады, егер олар сатылатын болса, траст оларды сақтап қалуға тырысуы керек. Жируард Крэгсайдті тізімнің басына қойды; 1977 жылы үй Ұлттық жер қорынан грант көмегімен сатып алынды. 1953 жылдан бері I дәрежелі санаттағы ғимарат болып табылатын Крэгсайд 1979 жылдан бері көпшілікке ашық.

Уильям Армстронг

Уильям Армстронг 1810 жылғы 26 қарашада Ньюкасл-апон-Тайнда астық саудагерінің ұлы болып дүниеге келді. Ол заңгерлік білім алып, жиырма жасқа толмағанда Лондонға көшіп кетті. Ньюкаслға қайтып келген соң 1835 жылы ол құрылысшының қызы Маргарет Рамшоумен танысып, үйленді. Ынталы әуесқой ғалым Армстронг гидравлика және электр саласында тәжірибелер жүргізе бастады. 1847 жылы ол заңнан бас тартып, өндіріспен айналысып, Ньюкаслдан тыс, Элсвик жерінде W. G. Armstrong and Company компаниясын құрды. 1850 жылдары Армстронгтың Армстронг зеңбірегін жасауы арқасында, ғасыр соңына дейін Круппты жалғыз әлемдік бәсекелесі деп танылған қару-жарақ фирмасының негізін қалады. Ол ұлттық деңгейдегі маңызды тұлға ретінде танылды: оның британдық армияны артиллериямен жабдықтау жұмысы Қырым соғысындағы Ұлыбритания әскерінің жеңілісіне маңызды жауап ретінде қарастырылды. 1859 жылы ол рыцарь атағын алып, зеңбірек жасау инженері болып тағайындалды, соның арқасында армия мен флотқа қару-жарақ жеткізуші ірі жеткізушіге айналды.

Атыс қорабы: 18621865

Армстронг балалық шағының көп бөлігін Ротбериде өткізді, көбінесе нашар денсаулығына жақсы әсер етуі үшін өнеркәсіптік Ньюкаслдан қашып шықты. Ол 1862 жылы бұл аймаққа қайта оралды, он бес жылдан астам демалысқа шыққан жоқ. Достарымен серуендеп жүргенде, Армстронг үй салуға өте қолайлы жер екеніне қатты әсерленді. Ньюкаслға оралған соң, ол кішкентай жер учаскесін сатып алып, етегіндегі жартасқа қарапайым үй салуға шешім қабылдады. Ол сегіз-он бөлмелі үй және екі жылқыға қора салуды жоспарлады. Үй 1860 жылдардың ортасында белгісіз сәулетшінің жобасымен аяқталды: екі қабатты, архитектуралық ерекшеліктері шамалы аң аулау үйі, бірақ ол жоғары сапамен салынған және жабдықталған.

Әнші сарайы: 18691900

Армстронгтың Cragside кеңейтуінің сәулетшісі шотландық Р. Норман Шоу болды. Шоу мансабын Уильям Берннің кеңсесінде бастаған, кейіннен Энтони Салвин мен Джордж Эдмунд Стриттің басшылығымен оқыған. Салвин оған Виктория дәуірінің байлары аңсаған үлкен және әртүрлі үйлерді жобалау үшін қажетті ішкі жоспарлау шеберлігін үйретті. Салвин мен Стрит оны готикалық стильді түсінуге баулыды. 24 жасында ол RIBA алтын медалін және студенттік стипендиясын жеңіп алды. Армстронг пен Шоу арасындағы байланыс Армстронгтың Джон Каллкотт Хорслидің салған «Принц Хал әкесінің төсегінен тәжін алып жатыр» суретін сатып алғанда туды, ол оның Жезмондтағы Ньюкасл қаласындағы үйіне сыймай қалды. Хорсли екеуінің де досы болды және Армстронг бұрын салған банкет залына қосымша құрылыс жобалауды Шоуға ұсынды. 1869 жылы бұл аяқталғаннан кейін Шоудан Ротбериде Армстронг төрт жыл бұрын салған ату үйіне кеңейтулер мен жақсартулар жасауды сұрады. Осыдан бастап 1869 мен 1884 жылдар аралығында үйдің құрылысы өзгертілді. Келесі отыз жыл ішінде Крэгсайд Армстронгтың өмірінің орталығына айналды. Көп жылдар өткен соң, қарт жасында ол: «Егер Крэгсайд болмағанда, бүгін сізбен сөйлеспеуім мүмкін еді, себебі ол менің өмірім болды» деп еске алды. Архитектура тарихшысы Эндрю Сент Шоудың «болашақ фея сарайының» жобасын бір түстен кейін салғанын, ал Армстронг пен оның қонақтары аң ауына кеткенін жазды. Осы жылдам бастапқы жобадан кейін Шоу үйді 20 жылдан астам уақыт бойы салумен айналысты. Ұзақ құрылыс кезеңі, Армстронгтың үйді дамытуға деген ығыстырмалы және өзгермелі көзқарасы, сондай-ақ бастапқы ату үйін сақтап қалу ниеті кейде клиент пен сәулетші арасында шиеленіске және жалпы бірлігі жоқ ғимаратқа әкеп соқты. Армстронг өзінің қызығушылықтарына байланысты бірнеше бөлмелердің мақсатын өзгертті. Неміс сәулет тарихшысы Герман Мутезиус Армстронгтың 1900 жылы қайтыс болғаннан кейін «үй Шоудың бұрынғы жұмыстарының жақтастарымен толыққанды қолдау таппағанын, сондай-ақ Шоуды толық қанағаттандырмағанын» атап өтті. Дегенмен, Шоудың сәулетші және қиын клиенттерді басқару қабілеті Крэгсайдтің «есте қаларлық күшпен» құрастырылуын қамтамасыз етті. Армстронгтың үйі болумен қатар, Крэгсайд оның өсіп келе жатқан өнер коллекциясының үлкен көрмесіне айналды. Оның суреттерінің ең жақсылары қонақ бөлмесіне ілінді, бірақ Шоу мұражайды жарықтандырылған суреттер галереясына айналдырды. Ең басты орын Джон Эверетт Миллестің «Шыңқыр қазан» картинасына берілді, оны Армстронг 1875 жылы Кристис аукционында Самуэль Мендельдің сатылымынан сатып алды. Армстронг сондай-ақ Мендель саудасынан Миллестің «Ефтаның қызы» суретін сатып алды. Екеуі де 1910 жылы сатылымда сатылды. «Шыңқыр қазан» қазір Эндрю Ллойд Веббердің жеке коллекциясында, ал «Ефтаның қызы» Кардифф ұлттық мұражайында сақталады. Крэгсайд Армстронгтың коммерциялық қызметі үшін маңызды орын болды. Архитектура жазушысы Саймон Дженкинс былай деп жазды: «Жапон, Парсы, Сиам және Германияның беделді адамдары өздерінің әскерлерін жарақтандырып, теңіз флотын салған адамға құрмет көрсетті». 2005 жылы жарық көрген «Британияның көрнекті жерлері» атты кітабында Клайв Аслет Ауғанстанның мұрагер ханзадасы мен Парсы шахының осындай мақсатта келгенін атап өтті. Шах Насер әл-Дин 1889 жылы шілдеде, ал Ауған ханзадасы Насрулла хан 1895 жылы маусымда келді. Армстронгтың өмірбаянын жазған Генриетта Хилд Жапонияның болашақ премьер-министрлері Като Такааки мен Саито Макотоны, сондай-ақ Жапониядан келген көптеген өнеркәсіпшілердің, теңіз офицерлерінің, саясаткерлердің және ханзадалардың Крэгсайдке келгендер кітабына қол қойғанын атады. Қытай дипломаты Ли Хун Чан 1896 жылы тамызда келді. 1897 жылы тамызда Сиам патшасы Чулалонгкорн Елсвик зауытында жалақы мен жұмыс уақытына қатысты қатал ереуіл салдарынан жұмыстың тоқтатылуына тап болды. 1884 жылдың тамызында Уэльс ханзадасы мен ханшайымы (болашақтағы Эдуард VII және Королева Александра) Крэгсайдке үш күндік сапармен келді. Бұл Армстронгтың әлеуметтік мансабының шыңы болды. Үйге келген патшалық он мың шаммен және егістіктегі ағаштарға ілінген қытай фонарьларының үлкен жиынымен жарықтандырылды. Алты шардан от шашу жасалды және Симонсайд төбелерінде үлкен от жағылды. Сапардың екінші күні ханзада мен ханшайым Ньюкаслға барып, Армстронгтың ескі үйі - Джесмонд Диннің алаңын ресми түрде ашты. Бұл әлі күнге дейін қоғамдық саябақ болып табылады, ол Jesmond Dene деп аталатын шатқал. Үш жылдан кейін, Виктория патшайымының алтын мерейтойында Армстронг Крэгсайд бароны атанды және пэрлік тағайындалған алғашқы инженер және ғалым болды. Басқа да көптеген мерекелермен қатар, оған Ньюкасл қаласының құрметті азаматы атағы берілді. Алғыс айту сөзінде қала әкімі қала халқының төрттен бірі Армстронгтың тікелей қызметінде немесе оның басшылығымен жұмыс істейтінін атап өтті.

Армстронгтың мұрагерлері: 1900 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Армстронг 1900 жылғы 27 желтоқсанда 90 жасында Крегсайдте қайтыс болды және Ротберидегі шіркеу қорымында әйелінің қасына жерленді. Оның қабіріндегі ескерткіш: «Оның ғылыми жетістіктері оған бүкіл әлемдік даңқ әкелді, ал оның зор қайырымдылығы кедейлердің алғысын тудырды». Крегсайд пен Армстронгтың мүлігін оның шөбере інісі Уильям Уотсон Армстронг мұра етті. Уотсон Армстронг Армстронгтың кәсіпкерлік қабілетіне ие болмады, соның салдарынан бірқатар сәтсіз қаржылық инвестициялар 1910 жылы оның көркем жинағының көп бөлігін сатуға әкеп соқты. 1972 жылы Уотсон Армстронгтың мұрагері Уильям Джон Монтагу Уотсон Армстронгтың қайтысы үй мен иелікке үлкен құрылыс жобаларының қауіп төндіруіне себеп болды, мақсаты – зор мұралық салықты төлеу үшін қаражат жинау. 1971 жылы Ұлттық Трастқа егер сатылатын болса, сақтау қажетті ең маңызды Виктория дәуірі үйлері туралы кеңес берген кезде Марк Жируард Крегсайдты басты басымдық деп атады. 1977 жылы Ұлттық жер қорынан алынған гранттың көмегімен үй мен жерді сатып алуға үлкен күш жұмсалды. 2007 жылы Крегсайд 18 айлық қайта жаңарту бағдарламасынан кейін қайта ашылды, оған үйдің барлық электр жүйесін жаңалау кірді. Траст үйдің көбірек бөлігін көрсетуге мүмкіндік беретін жөндеу жұмыстарын жалғастыруда: Армстронгтың электр бөлмесі, онда ол өмірінің соңында электр зарядтары бойынша тәжірибелер жүргізді, 2016 жылы қайта ашылды. Осы тәжірибелердің нәтижесінде 1897 жылы Армстронгтың соңғы еңбегі – «Ауа мен судағы электр қозғалысы» жарық көрді, оның ішінде оның досы Джон Ворсноптың керемет алғашқы фотосуреттері жарияланды. Траст кең аумақты қайта құруды жалғастыруда, Армстронгтың жылыжайларын, оның ішінде пальма үйін, папоротниктер үйін және орхидея үйін қайта дамыту жоспарлануда.

Сәулет және сипаттама

Cragside – Шоудың Тюдор стиліндегі қайта жаңғыруының үлгісі; Нортумберлендке арналған Pevsner сәулеттік нұсқаулығы оны «Англияның солтүстігіндегі ең әсерлі Виктория дәуірі сарайы» деп атады. Кіреберіс фасадын Гарри Стюарт Гудхарт Рендел «барлық сәулет өнеріндегі ең керемет композициялардың бірі» деп сипаттады, ал сәулет тарихшысы Джеймс Стивенс Керл үйді «өте жақсы орындалған көркемдік композиция» деп санады. Сынаулар ғимараттың жалпы үйлесімсіздігіне бағытталған; «Ағылшын үйі туралы Ұлттық қор кітабында» Аслет пен Пауэрс үйді «ірі және қияңдап жатқан» деп сипаттайды, ал сәулет сыншылары Диксон мен Мютезиус «жоспар төбеге қарай серпіліп өтеді» деп жазады. Сент одан да бейтарап: оның пікірінше, «Cragside жоспары қиындықтан аспайды». Кіреберіс үстіндегі жартылай ағаштан жасалған конструкция Солтүстік-Шығыстың дәстүрлі стиліне сай келмейді деп сынға ұшырады. Шоу мұндай сындарға мән бермеген болар еді; «романтикалық әсер үшін» ол оған «суретші түсті түтікке қол созғандай» қол жеткізді. Сәулет тарихшысы Дж. Мордаунт Крук Cragside-ты Виктория дәуіріндегі коммерциялық элита салған, шынымен «авангардты немесе тренд белгілеген» ауылдық үйлердің санатында қарастырады. «Жаңа байлардың өркендеуі» атты зерттемесінде Крук көптеген жаңа бай иелердің тым үстемдік танытқанын және әдетте Шоу сияқты бірінші қатардағы сәулетшілерге қарағанда, клиенттерге ыңғайлырақ келетін екінші деңгейдегі сәулетшілерді таңдағанын айтады. Үйдің Рейн стиліндегі әсері Cragside-пен шамамен бір уақытта салынған ауыл үйімен – Армстронгтың ең ірі бәсекелесі Альфред Крупп салған Вилла Хюгельмен айқын контраст құрайды. Армстронгтың Нортумбриялық бекінісі германдық шабыттанған болса, оның неміс бәсекелесі неоклассицизм стилінде үйді жобалап, салған. Үйдің орналасқан жерін Марк Жируар «ессіз жер» деп сипаттады. Певснер мен Ричмонд осы үйді де, оның орналасқан жерін де Вагнерлік деп атайды. Ол тұрған тік жарлауы тар, ал қайта-қайта кеңейту үшін орын табу үшін артқы жартасты жарып немесе жоғары қарай салу қажет болды. Мұндай қиындықтар Армстронгты одан әрі жігерлендірді, ал құрылыс кедергілерін жеңу оған үлкен қуаныш сыйлады. Оның міндетін Эльсвик зауытының жұмыс күші мен технологиясын пайдалану арқылы жеңілдетті. Сәулет тарихшысы Джилл Франклиннің айтуынша, бұл жердің тік құлауы соншалықты тік, қонақ бөлмесі үйдің алдыңғы жағындағы бірінші қабаттағы деңгейде болса, артқы жағындағы жартасқа тіреледі. Дженкинс үйдің жоспарын «сыртқы көрініске қарағанда қарапайым» деп сипаттайды. Қонақ бөлмелерінің көпшілігі және олармен байланысты қызметтік бөлмелер бірінші қабатта орналасқан. Шоу 1882 жылдан бастап оңтүстік-шығысқа салған үлкен кеңейтімнен басқа. Бұл 1884 жылдың тамызында Уэльс ханзадасы мен ханшайымының сапары үшін аяқталған қонақ бөлмесін қамтиды. Үй 1953 жылдың 21 қазанынан бастап I санаттағы ескерткіш болып табылады. «The Times» газетінің сәулеттік тілшісі Маркус Бинни, Cragside-ты Ұлттық қорға қосу науқанына белсенді қатысып, «практикалық түрде бұзылмаған интерьердің» тарихи маңыздылығын атап өтті, онда жиһаз, жиһаз (көптегендері Cragside үшін арнайы жасалған) және кезеңнің көрнекті дизайнерлерінің туындыларынан тұратын өнер коллекциясы бар, соның ішінде Уильям Моррис, Данте Габриэль Россетти, Филипп Уэбб және Эдвард Берн-Джонс. Певснер өнер коллекциясы «викториялық дворяндарына эротикалық нәрселерге рұқсат етілгендігін» көрсеткенін айтады.

Ас үй, қызмет көрсету бөлмелері және түрік моншасы

Ас үй Виктория дәуірінің стандарттары бойынша үлкен, және ол үй иесінің асханасымен бірге кең пәтерді құрайды. Бұл Армстронгтың "техникалық шеберлігін" толыққанды көрсетеді, себебі оның аспаздық лифті мен шағылысы гидравликалық қуатпен жұмыс істейді. Электрлік қоңырау тамақ уақытын хабарлайтын. Эдвард пен Александраның келуіне Армстронг корольдық аспаздық фирмасы Гунтерсті шақырды, олар ас үйді сегіз тағамдық мәзір дайындау үшін пайдаланды, оған устрица, тасбақа сорпасы, толтырылған турбот, бұғы еті, қарақұйрық, марраскино желесіндегі шабдалы және қоңыр наннан жасалған мұзқаймақ кірді. Ас үйден, кітапхананың астында Виктория дәуіріндегі түрік моншасы орналасқан, бұл жеке үйлерде сирек кездесетін нысан. Жазушы Майкл Холл ваннаның, суға батыру бассейнімен бірге, Армстронгтың мол сумен қамтамасыз етілгенін көрсету мақсатында да, нақты пайдалану үшін де салынғанын болжайды. Көпте болғандай, Армстронг өзінің қызығушылықтарына да практикалық қолданыс тапты: түрік моншасына арналған құрғақ ауаны жылыту кезінде пайда болған бу үйді жылытуға көмектесті.

Кітапхана және асхана

Жируар кітапхананы "Англиядағы ең әдемі Виктория дәуіріндегі бөлмелердің бірі" деп сипаттады. Ол Шоудың құрылыс жұмыстарының алғашқы кезеңіне жатады және 1872 жылы аяқталған. Бөлмеде үлкен шығыңқы терезесі бар, ол көпір мен шатқалға көрініс ашады. Бөлменің жартысы емен ағашымен қапталған, ал каминде Армстронгтың 1872 жылы елге сапары барысында жинаған египеттік оникстің фрагменттері бар. Кітапханада бастапқыда Армстронгтың ең жақсы картиналары болған, бірақ олардың көпшілігі Шоудың 1880 жылдардағы келесі құрылыс кезеңінен кейін галереяда немесе қонақ бөлмесінде қайта ілінді, содан кейін 1910 жылы, Армстронгтың қайтысынан он жыл өткен соң сатылды. Ең бағалысы – Альберт Джозеф Мурдың 1872 жылғы "Менің жолымды ұстан" картинасы еді. Эндрю Сент бұл бөлмені "Шоудың ең ұлы тұрғын интерьері" деп есептейді. Кітапханамен жалғасқан асханада "готикалық" стильдегі камин және инглинук бар. Генри Хетерлингтон Эмерсон салған Армстронгтың портретінде ол итімен бірге инглинукте отырған күйі бейнеленген, ал каминнің үстінде "Шығыс немесе Батыс, үйім – ең жақсысы" деген жазу бар. Инглинук терезелеріндегі витраждар Уильям Моррис жасаған, ал Россетти, Берн-Джонс, Вебб және Форд Мадокс Браунның эскиздері бойынша Моррис & Co компаниясының басқа да шынылары кітапханаға, галереяға және жоғарғы қабатқа орнатылды.

Құс үйі

Құс бөлмелері алғашқы құрылыс кезеңінде салынды және маңызды қонақтарға арналған жатақ бөлмелер жиынтығын құрады. Олардың аты, ағаш өрнектері мен төсекті безейтін оюлы сұрғындардан шыққан. Бөлме американдық қара жаңғақ ағашымен қапталған, соның өзінен төсек оюланған. Сент Шоу бұл дизайнға Шоудың "мақтан тұтқанын" айтады, ол 1877 жылы көрмеде тағы бір "сұрғын төсегін" көрсеткен. Уэльс ханзадасы мен ханшайымы 1884 жылы Крагсайдке келгенде осы бөлмелерде тұрды. Басқа жатын бөлмелер, әсіресе Сары және Ақ бөлмелер, Уильям Морристің қабырға қағаздарымен жабылды, оның ішінде оның Жемістер мен Құстар және Торап дизайндарының алғашқы үлгілері болды. Қабырға қағаздары түпнұсқа басу тақталарын пайдаланып қайта басылды және Ұлттық сенім қорының жөндеу жұмыстарында қайта ілінді.

Галерея

Галерея бастапқыда Армстронгтың мұражай бөлмесі ретінде құрылған және 1872-1874 жылдар аралығында Шоу салған. Ол Гилноки мұнарасындағы обсерваторияға дейін жалғасқан. Кейін бөлме жаңадан салынған қонақ бөлмесіне салтанатты жол болды және суреттер мен мүсіндер галереясына айналды. Оның жарығы Армстронгтың техникалық шеберлігінің тағы бір дәлелін көрсетті. Он екі шаммен жабдықталған бөлменің жарығын тағы сегіз шаммен толықтыруға болады, олар ас бөлмесіндегі шамдар қажет болмай қалғанда электр тогы арқылы қосымша қуат алатын. Жарықтандыру және оны қамтамасыз ету тәсілдері Армстронг үшін техникалық және эстетикалық тұрғыдан да маңызды болды; ол "дәліздерде және баспалдақтарда шамдар көлеңкесіз қолданылады және өте әдемі, жұлдыз сияқты көрініс береді" деп жазған.

Сызба бөлмесі

Қонақ бөлмесі 1880 жылдардағы құрылыс кезеңінде салынды, Армстронг Джесмондтағы үйін сатқанда және Cragside-те ғана тұратын болғанда. Аслет дизайнға шабыт бергені Дербиширдегі Хэддон Холлдың ғажайып залы болғанын айтады, бірақ Сент Шоудың Чеширдегі Доупул Холлы ықтимал көз деп санайды. Певснер мен Ричмонд "көрнекті" жалпы дизайн үшін Хардвик Холл мен Хатфилд Хаусын мүмкін үлгілер ретінде атады. Бөлмеде он тонна салмақты деп есептелетін, Шоудың көмекшісі В. Р. Летаби салған, алып мрамордан жасалған отын ошағы бар. Мютезиус отын ошағын "жайлы рельефтік әшекейлері бар тамаша мысал" деп сипаттайды. Дженкинс оны "әлемдегі ең үлкен отын ошағы" деп санайды және бөлменің жалпы әсерін "сенсациялық" деп сипаттайды, жоғарыдан жарықтандырылған төбесі мен күрделі Якобетан гипстеуін атап өтеді. Басқалар бұл бөлмеге онша риза болмады; Шоудың және Виктория архитектурасының, сондай-ақ оның сәулетшілерінің жақтасы емес жазушы Реджинальд Тернор бөлменің "әсем әрі жағымсыз егжей-тегжейлі" екенін жазды. Құрылысы кезінде Шоу, ең бай клиенттер үшін жұмыс істей бастағандықтан, өзінің "Ескі Англия" стилінен алысырап, бөлме ұлы және сәнді Ренессанс дәстүрінде жасалған және безендірілген.

Бильярд залы

Бильярд залының 1895 жылғы кеңейтімі Фредерик Уоллердің жұмысы. Ол Армстронгтың электр тогымен тәжірибелер жүргізген зертханасының орнын басты. Бильярд үстелі мен жиһазын Берроуз және Уоттс жеткізді. Бильярд залы мен жанындағы қару залы темекі шегуге арналған жайды құрады, оның бұрын болмауы Уэльс принці мен принцессасының сапарына арналған акварель суретімен куәландырылған. Суретте Принц пен Армстронг террасада сигара тартады, себебі Виктория дәуіріндегі әдет-ғұрып бойынша негізгі қабылдау залдарында темекі шегуге рұқсат етілмеген.

Технология

1869 жылы алғашқы сапарынан кейін Шоу әйеліне жазған хатында үйді сипаттап, «көз алдыңызға елестете алатын барлық нәрсені жасай алатын тамаша гидравликалық машиналарды» атап өтті. Армстронг бөгеттер салып, егістікте бес жаңа көл – Дебдон, Тэмблтон, Блэкберн және Неллис Мосстегі Жоғарғы және Төменгі көлдерді құрды. 1868 жылы гидравликалық қозғалтқыш орнатылды. Дэнтдейлдегі Ди өзеніндегі су диірменінен шабыт алып, Армстронг 1870 жылы әлемдегі алғашқы су электр стансасына Сименстің динамосын орнатты. Ферма ғимараттарына да қуат берген генераторлар үнемі кеңейтіліп, үйдегі электр қуатының артуына қарай жаңартылып тұрды. 2006 жылғы жаңарту жобасында кең ауқымды электр сымдарын ауыстыру жұмыстары жүргізілді. Бұл электр қуаты 1878 жылы сурет галереясына орнатылған доға шамдарын жарықтандыруға пайдаланылды. 1880 жылы бұл шамдар Джозеф Суонның шамдарымен ауыстырылды, ал Суон оны «электр жарығының алғашқы дұрыс орнатылуы» деп санады. Армстронг Суонды жақсы білген және Ньюкасл-апон-Тайн әдеби және философиялық қоғамында Суонның жаңа шамдарын таныстыру рәсіміне төрағалық еткен. Historic England Крагсайдты «су энергиясынан алынған электр қуатымен жарықтандырылған әлемдегі алғашқы үй» деп сипаттайды. Оның арасында Ұлыбританиядағы ең биік шотланд қарағасы – 131 фут (40 метр) биіктікте орналасқан. Олар отырғызылғанына жүз жылдан астам уақыт өткен соң Джилл Франклин «үлкен, қара ағаштар (Армстронгтың) үйіне қорғаныш қабырға болып тұрады» деп жазды. Армстронг бастапқы жерді сатып алғаннан кейін жерді сатып алуын жалғастырды, ал 1880 жылдарға қарай бақтар мен жерлердің ауданы бірнеше мың акрға жетті, ал Армстронгтың шаруашылық жерлерімен қоса, жалпы ауданы Хенриетта Хелдтің 2012 жылғы Армстронгқа арналған өмірбаянына сәйкес, және тарихшы Дэвид Каннадиннің мәліметінше, одан да көп болды. Дэвид Дуган Армстронгтың бақтар мен саябақтарға жеті миллионнан астам ағаш отырғызғаны туралы дәстүрлі мәлімдемені жазды. Бұл үй Англиядағы қызыл алабұғалардың соңғы қоныстарының біріне айналды. Үйдің солтүстік-батысындағы шатқалды Дебдон өзені арқылы темір көпір өтеді, ол 1870 жылдары Армстронгтың Эльсвик зауытында Армстронгтың жобасы бойынша салынған. Бұл II* санаттағы ескерткіш, ол Траст тарапынан қалпына келтіріліп, 2008–2009 жылдары жұртшылыққа қайта ашылды. Бақтардың өзі I санаттағы ескерткіш болып саналады, ал кейбір сәулеттік және технологиялық құрылыстардың да өздерінің тарихи тізімдері бар. Сағат мұнарасы, ол үйдің өмірін реттеген, аң аулау үйі салынысқан кезде салынған, және мүмкін, сол сәулетші жасаған болуы мүмкін; оны Шоу салған жоқ. Сағатты Армстронгтың өзі жасауы да мүмкін. Армстронгтың үлкен жылыжайлары орналасқан және негізгі иеліктен ұзақ уақыт бөлінген ресми бақтар қазір Трастқа тиесілі.

БАҚ-тағы көріністер

Cragside Ашық университетінің Өнерлер негіздері курсында, Джонатан Мидстің "Британияда қайтадан шетелде" атты деректік фильмінің сериясында, BBC One-ның "Британияның жасырын мұрасы", "Жоғардан көрінетін әсем бақтар", "Ұлттық қордың жасырын қазыналары" және ITV-нің "Ұлттық қордың ішкі жағы" серияларында көрсетілді. 2017 жылғы "The Current War" фильмінің бір бөлігі осы иелікте түсірілді. Cragside "Jurassic World: Fallen Kingdom" фильміндегі Локвуд сарайының образын жасауға негіз болды.