Кіріспе

Тортилья чипсінен жасалған тағам. Начос – бұл Tex Mex асүйінің тағамы, оған тортилья чипсі немесе тотопостар, сыр немесе сыр соусы, сондай-ақ әртүрлі қосымшалар мен гарнирлер салынады. Көбінесе ет (мысалы, фаршталған сиыр еті немесе грильден өткен тауық), көкөністер (мысалы, перец, салат, помидор және зәйтүн) және сальса, гуакамоле немесе ашытылған қаймақ сияқты дәмдеуіштер қосылады. Начостың ең қарапайым түрі тек сырмен (әдетте Чеддар немесе американ сыры) жабылған чипстерден тұрады және ол алдын ала берілетін тағам немесе жеңіл тамақ ретінде ұсынылады, ал басқа нұсқалары толыққанды негізгі тағам ретінде де берілуі мүмкін. Бұл тағамды мексикалық мейрамхана иесі Игнасио Аная 1943 жылы Коауила штатының Пьедрас-Неграс қаласындағы "Жеңіс клубы" мейрамханасында американдық клиенттер үшін ойлап тапқан.

Тарих

Начо Мексиканың Коахуила штатындағы Пидрас-Неграс қаласында, АҚШ-тың Техас штатындағы Игл-Пасс шекарасынан бастау алады. Игнасио "Начо" Аная 1943 жылы "Жеңіс клубы" мейрамханасында начос жасаған. Ол кезде Мами Финан және күйеулері, жақын маңдағы АҚШ армиясының Форт-Дункан базасында орналасқан АҚШ әскери қызметкерлерінің әйелдерінің тобы "Жеңіс клубында" тамақтану үшін шекарадан өтті. Тамақ татып көрген соң, Финан оның атын сұрады. Аная: "Оларды, біз оларды 'Начоның арнайы тағамы' деп атасақ болады" деді. Аная сонымен қатар Пидрас-Неграста өзінің "Начоның мейрамханасы" атты жеке мейрамханасын ашты. Анаяның түпнұсқа рецепті 1954 жылы "Аннаның аспаздық кітабында" жарияланды. Ірімшік соусы және дайын тортилья чиптерін қосатын, ыстық тағамның өңделген нұсқасын 1976 жылы Техас штатының Арлингтон қаласында "Техас Рейнджерс" бейсбол ойындары кезінде "Ricos Products" компаниясының иесі Франк Либерто сатты. Бұл нұсқа "стадиондық начос" деп аталды. 1978 жылдың 4 қыркүйегінде "Балтимор Колтс" және "Даллас Каубойс" арасындағы дүйсенбі кешкі футбол ойынында спорт комментаторы Говард Коселл "начос" деген атауды ұнатып, келесі апталарда эфирде осы тағамды жиі айтты, осылайша оны одан әрі танымал етіп, жаңа аудиторияға таныстырды. Либерто 2017 жылы қайтыс болды. Игнасио Аная 1975 жылы қайтыс болды. Оның құрметіне Пидрас-Неграста қола тақта орнатылды және 21 қазанды "Начоның халықаралық күні" деп жариялады. Анаяның ұлы, Игнасио Аная кіші, жыл сайынғы начо жарысында төреші болып қызмет етті. Начостың бір порциясында май, натрий және кальцийдің маңызды мөлшері бар. Начостың бір порциясында шамамен 16 грамм май, 816 мг натрий және 272 мг кальций болады. Яғни, бір порция майдың күндік қажеттілігінің 39%-ын, натрийдің 34%-ын және кальцийдің 27%-ын құрайды.

Вариациялар

Начостың бір түрі – төрт бөлікке бөлініп, қуырылған тостада, үстіне қайта қуырылған бұршақ немесе әртүрлі еттер, содан кейін майдаланған ірімшік немесе начо ірімшігі және хабанеро бұрышынан жасалған ащы соус салынады. Басқа түрлеріне барбекю начосы (онда барбекю соусы қосылады, кейде салса, ащы соус немесе ірімшік соусының орнына) және путин начосы (онда чеддер ірімшігі ірімшік және соуспен ауыстырылады) жатады. Бұл түрлері дәстүрлі емес ингредиенттерді пайдаланғанымен, олар әлі де начос деп саналады. АҚШ-тың оңтүстік-шығысында шошқа етінен жасалған начос, сондай-ақ барбекю начосы өте танымал. Осындай дайындалған начосқа ірімшік пен жиі жалапеньо қосылады, сонымен қатар ысталған, түтінделген шошқаның иығы барбекю соусымен немесе онсыз беріледі. Кейбір ирланд тақырыбындағы мейрамханалар мен барларда картоп фри (картофель-фри) тортилья чиптерінің орнына қолданылып, үстіне әртүрлі қосымшалар салынған "ирланд начосы" ұсынылады. Тыныш мұхитының солтүстік-батысында начостың бір түрі – тотчос немесе Тот Чос деп аталады, онда тортилья чиптерінің орнына қуырылған немесе пешке пісірілген картоп шары (tater tots) қолданылады. Дәстүрлі начос – Аная жасағандай, тортилья чиптерінің үстіне ірімшік пен жалапеньо салынуы керек. Начостың қазіргі заманғы түрінде көптеген ингредиенттер қолданылады, ең көп таралғандары – ірімшік, гуакамоле, салса, қышқыл қаймақ, жалапеньо, зәйтүн, қайта қуырылған бұршақ, ұнтақталған сиыр еті, тауық және кейде салат. Салат сирек қосылады. Қосымшалар буфет стилінде ұсынылып, келушілер өздеріне қалаған начосты дайындауға мүмкіндік алады. Көбінесе ең көп мөлшерде ірімшік қолданылады. Начос мейрамханалардағы қазіргі заманғы стилден бастап стадиондардағы сату орындарында сатылатын жылдам және оңай дайындалатын начосқа дейін әртүрлі болады. АҚШ-тағы сату орындарында сатылатын начос көбінесе сорғышпен толтырылатын ірімшік соусымен бірге беріледі. Ірімшік соусы су немесе сүт және бұрыш суы қосылған концентратталған күйде келеді. Концентраттың құрамы – коммерциялық құпия. Начостың тағы бір түрі – "десерт начосы". Олар питта чиптеріндегі қант пен корицадан бастап, маршмеллоу мен шоколадтан жасалған "s'more nachos" сияқты түрлерге дейін әртүрлі болады және әдетте қантты қосымшалармен шашырылған дәмді негізден тұратын десерттерді білдіреді.

Начо ірімшігі

Бұрыш және басқа дәмдеуіштер қосылған өңделген ірімдік соусының бір түрі, көбінесе мектептер, кинотеатрлар, спорт ареналары және шағын дүкендер сияқты институционалдық немесе үлкен көлемде өндіріс орындарында, немесе жаңа үккіштелген ірімдік қолдануға логистикалық қиындықтар туғызатын жерлерде қолданылады. Бұл соус бастапқыда начосқа арзан және ыңғайлы ірімдік қосымшасы ретінде ойластырылған, бірақ АҚШ-та оның танымал болуына байланысты, кейбір мексикалық тақырыбындағы мейрамханаларда және ірі азық-түлік дүкендерінде, брендтік (Frito Lay, Tostitos және Taco Bell) және брендсіз түрлерде қолжетімді болып табылады.

Танымал мәдениетте

АҚШ-та Ұлттық Начо күні 6 қарашада тойланады. Халықаралық Начо фестивалі 13-15 қазан аралығында начоның туған жері – Пьедрас-Неграс қаласында өтіп, тікелей музыка, өнер, мәдени шаралар және Гиннес рекордтар кітабына енгізілген әлемдегі ең үлкен начоны анықтау байқауын ұсынады. Оның салмағы және nacho чипсы, салса, томат, ет және бұршақ, сондай-ақ сырдан көп мөлшерде құралған.