Кіріспе

Компьютерлік компания Datapoint Corporation, бастапқыда Computer Terminal Corporation (CTC) деп аталған, Сан-Антонио, Техас штаты, АҚШ-та орналасқан компьютерлік компания болды. 1968 жылдың шілдесінде Фил Рей мен Гас Рош құрған компанияның алғашқы өнімдері, атауынан-ақ көрініп тұрғандай, уақытты бөлісу жүйелеріне қосылатын телетайп машиналарын алмастыруға арналған компьютерлік терминалдар болды. Алғашқы 2200 процессорлық тақтасында 74181 АЛУ, 2703 РОМ және 2114 статикалық ЖЖБ бар дискретті компоненттер болды. Бұл Intel 8-биттік процессорларынан ешқандай айырмасы жоқ нұсқаулар жиынтығын орындады, Intel нұсқасындағы жалғыз кемшілік – аналық тақтадағы физикалық компоненттер болған Click және Bell нұсқаулары еді. Intel чипінде болмаған тағы бір нәрсе – барлық Datapoint процессорларындағы интеграцияланған DEBUG, ол үш пернелі тізбек арқылы шақырылатын еді. Бұл өңдеуді тоқтата тұрып, техникке сол уақытта процессордағы сынақтарды жүргізуге немесе флагтарды, айнымалыларды және тіркелімдерді тексеруге мүмкіндік беретін еді. 1969 жылдың желтоқсанында Пур CTC-ге Техникалық директор болып қосылды, Пайлды өз тобына жұмысқа алды және Шмидттың білімін дамытуына көмектесті. CTC дискретті TTL чиптерінен құралған процессордың жобалық мақсаттарына жете алмайтынына сенді. Рей мен Рош олардың жобасының қанша бөлігі компьютерлік чипке сыятынын сұрады. Пур мен Пайл олардың архитектурасын кремнийге орнатып, өндіріске енгізуге 100 000 доллар тұратын жобаны жасады. Рей мен Рош Intel президенті Боб Нойс пен Texas Instruments президентімен бірге кешкі ас ұйымдастырды. Микропроцессордың схемасын екі почта карточкасына салып, Рей әрқайсысына бір-бірден берді, содан кейін келісім жасады: чипте (микропроцессорда) компьютер құраған алғашқы компания Datapoint-тің берешегін кешіреді. Datapoint 1982 жылға қарай Datapoint 6600 және одан кейінгі серияларға енген процессорларды өндіруді жалғастырды. Осылайша, бүгінгі күні Intel x86 процессорлар отбасында, сондай-ақ AMD және басқалардың барлық үйлесімді процессорларында қолданылатын басым нұсқаулар жиынтығы архитектурасы тікелей CTC-ге қатысты. 2200 моделінде Shugart 8 дюймдік дискеттерді қолдаушы, бір жақты, бір тығыздықты дискілік жетек болды және бұл мүмкіндікті бірінші коммерциялық компьютерде қамтамасыз етті. Datapoint 2200 өте танымал болғандықтан, CTC кейіннен өзінің атын Datapoint Corp. деп өзгертті. Осы кезде 2200 процессоры Виктор Пурдың жұмысымен құрылған ARCNET картасына қол жеткізе алды. Бұл әлемде он мыңнан астам ARCNET LAN орналымдары бар алғашқы коммерциялық жергілікті желілік (LAN) картасы болды. Әр 2200-дегі ARCNET картасы 2200-ге LAN-мен қосылған 2200-ге қосылған сақтау (дискі) немесе принтерлерге кіруге мүмкіндік берді. Бұл LAN арқылы бірінші нақты үлестірілген өңдеу болды, ол Австралиялық мақта (AusCot Syd), Сиднейдегі тауар саудасы, KPMG Сидней және көптеген шағын және орта бизнестерде қолданылды. LAN кейіннен IBM, Banyan, Novell және басқалармен медиа немесе әдістеме нұсқаларын пайдалана отырып қайталанды. Жауап ретінде Datapoint Tandy компаниясына Token Ring LAN мүмкіндіктерін TRS 80 үшін ұсынды, бірақ ARCNET ешқашан қайтадан бекініп алған жоқ. Содан соң олар Шмидттен оны қосатын байланыс бағдарламасын жазуды сұрады. Кейінгі жылдары, Джон Фил Рей қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі және кешкі асқа қатысқан Бренда Рей Коффиге Texas Instruments адвокаттары Бейкер Боттс куәлік берді, TI және Intel микропроцессорды кім "табып алғанын" анықтау үшін сотқа шақырған кезде.

Көтеріліс кезеңдері: 1973-1980 жылдар

2200-дің табысқа ие болғанына қарамастан, компанияның өз өндірісін басқаруға жеткілікті қаржысы мен біліктілігі болмады, сондықтан ақшасы тез азайды. Рей мен Рош компанияны сату мүмкіндігін қарастырып, кейін бас тартқаннан соң, TRW-дан инвестиция тарту туралы келісімге келді. Бірақ TRW президенті компаниясының ірі клиент – IBM-мен бәсекелесетінін түсінген соң, келісімнен бас тарды және оны шетелдегі өндіріс құқықтарын сатып алу шарты ретінде қайта келісті. Басқа мекемелердің акцияларын сатумен бірге, бұл жаңа өнімді әзірлеуге қажетті 7 миллион долларды жинауға мүмкіндік берді. Алайда, тексеру аудитінде жаңа инвесторлар Datapoint корпоративтік есептерінде түрлі кемшіліктер мен қиындықтар бар екенін анықтады. Компанияның алғашқы төрағасы, Сан-Антониодағы сақтандыру агенті Джеральд Мазурдың отставкаға жіберуіне мәжбүр болғаннан кейін, олар инженерлік білімі бар және Harris Corporation электроникалық фирмасының вице-президенті болған Гарольд О'Келлиді тағайындады және фирманы ресми түрде Datapoint деп атады. О'Келли TRW-мен жасалған келісімнің қателігін бірден түсінді. Ол TRW-ге Солтүстік Америкадан тыс жерде өндіріс жүргізуге, содан кейін өнімді импорттап, Солтүстік Америкадағы Datapoint-ке тікелей сатуға мүмкіндік берді. Қайта келіссөздерден кейін О'Келли мен TRW жаңа келісімшартқа қол қойды, ол TRW-ге өнімді Солтүстік Америкадан тыс жерлерде сатуға рұқсат берді, бірақ оны өндіруге жол бермеді. Ол үшінші Wall Street қолдауымен жаңа акция шығару арқылы қосымша 8 миллион доллар тартты, бес жыл ішінде сатуды 18 миллионнан 100 миллион долларға дейін жеткізуді жоспарлады. Нәтижесінде, О'Келли төрағалығымен 1973 және 1981 жылдар аралығында кірістер 40% өсті, 1977 жылы сату 100 миллион доллардан асып, 1981 жылға қарай 450 миллион долларға жетті. Бұл өсім Ray, Roche, Poor және Pyle серіктестігі арқылы әртүрлі өнімдерді әзірлеудің арқасында мүмкін болды. Олардың ішінде Datashare болды, ол көптеген терминалдарға мейнфреймге тәуелсіз түрде бір-бірімен байланысуға мүмкіндік берді. 1976 жылы Datapoint шығыс телефон қоңырауларын ең арзан қолжетімді желіге автоматты түрде бағыттайтын құрылғыны ұсынды, бұл AT&T компаниясы бөлінгеннен кейін АҚШ телекоммуникация нарығын либералдануға ықпал етті. Содан кейін телефондық анықтама бағдарламалық жасақтамасы мен мәтін өңдеу бағдарламаларын, сондай-ақ электрондық пошта функцияларын енгізді. 1977 жылдың наурыз айында Datapoint Data Disc компаниясын 2 миллион долларға сатып алды. Басқа Datapoint өнертабыстарының қатарында 1977 жылы ойлап табылған ARCnet (алғашқыда ARC – Attached Resource Computer деп аталған) – жергілікті желі (LAN) протоколы және PL/B жоғары деңгейдегі бағдарламалау тілі (алғашқыда Databus деп аталған, Datapoint бизнес тілінен шыққан) және Datashare көп пайдаланушы интерпретаторында жұмыс істеді. Кейінгі дамуларға 2200 сериялы терминалдарды бірыңғай жаппай сақтау дискісі операциялық жүйесіне қосатын және таратылған деректерді өңдеуді жақсартатын карталанған интеллектуалды дискі жүйесі (MIDS) кірді. Меншікті операциялық жүйелерге DOS және RMS кірді, ал Datapoint кейіннен өзінің аппараттық құралын Intel 386 процессорларына негіздеді. ARCnet қысқа уақытқа ARCnetplus-пен алмастырылды, ол 20 Мбит/с өткізу қабілетін қамтамасыз етті және LiteLink сияқты мүмкіндіктерді ұсынды, ол көрші ғимараттардағы жүйелерді байланыстыру үшін инфрақызыл технологияны қолданды. Бұл 100 Мбит/с Ethernet пайда болған кезде іске қосылды, сондықтан ARCnet Ethernet-тің қалың сары кабелі емес, қарапайым, жұқа коаксиалдық кабельді қолданғанына қарамастан, көп нарық үлесін ешқашан иеленбеді. Және жылдамдығы баяу болғанына қарамастан, ол жоғары өткізу қабілетіне ие болды және оны конфигурациялау мен пайдалану әлдеқайда оңай болды (серверлерді желіні тоқтатып немесе қайта конфигурацияламастан қосуға және ажыратуға болады). Datapoint сонымен қатар бейнеконференциялардың суреттегі суреттегі алғашқы нұсқаларын жасады және патенттеді, ол MINX (Multimedia Information Network eXchange) деп аталды. Бұл сонымен қатар алғашқы бейне кездесу және сот отырысы жүйелерінің бір бөлігі болды. Олар патенттік құқықтарды бұзу туралы сотта көп ақша тапқандары айтылады.

Төмендеу: 1980-1984 жылдар

1980 жылдардың басында Datapoint Fortune 500 компаниясының тізіміне енді. Datapoint өнімдеріне деген сұраныс артуымен бірге жеткізу мерзімдері ұзарды, жеткізілімдер кешіктіріліп, клиенттер наразы болды. Сатуды арттыруға жасалған қысым кейбір күмәнді тапсырыстарды қабылдауға себеп болды. Жағдайды одан да ушықтырған нәрсе – көптеген тапсырыстар болашақта нақты тапсырыстар түсетін болады деген үмітпен, өнімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында ғана жасалды. Алайда, бұл нақты тапсырыстар іске аспағандықтан, артық қуаттар мен қоймалар компанияның қаржылық құлдырауына алып келді. Сонымен қатар, кейбір клиенттер жалпы экономикалық жағдайдың нашарлауына байланысты, төлемдерін жасамай жатып банкротқа ұшырады. Мұндай факторлар Datapoint-ті жасалған сатуларды кері қайтаруға немесе үлкен сомадағы өтелмеген қарыздарды тіркеуге мәжбүр етті, нәтижесінде компания 1982 жылдың басында бірнеше айдың ішінде 800 миллион долларлық нарықтық капитализациясын жоғалтты. АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) Datapoint компаниясына осы практиканы тоқтатуды бұйырды. 1982 жылдың наурыз айында жаңа бас кеңсесінің құрылысын бастау рәсімі тоқтатылып, Техас штатының Уэко қаласындағы зауыт 1982 жылдың басында жабылды, ал Уэкодағы өндіріс Форт-Уорт зауытына көшірілді. Форт-Уорт зауыты 1985 жылы жабылды, ал компания тізімнен түсіп бара жатқанда, Сан-Антонио зауыты ("9725") АҚШ-тағы жалғыз қалған зауытқа айналды. Өндіріс одан әрі азайды және Сан-Антониодағы бірнеше объектілер біріктірілді, ал 9725 зауытындағы кеңістіктің көп бөлігі кеңселерге айналдырылды, кеңселік жалдау шартынан бас тартуға мүмкіндік берді. Көптеген зауыт қызметкерлері Уэкодан Форт-Уортқа көшіп барғанмен, Форт-Уорттан Сан-Антониоға көшкендер өте аз болды, себебі компанияның көлемі тез қысқарып бара жатқан еді.

Эдельманды сатып алу

1984 жылдың желтоқсан айында корпоративтік рейдкер Ашер Б. Эдельман Datapoint компаниясында 8% үлестің жиналғанын мәлімдеді. Сол айда Эдельман компанияны сатып алу үшін акциясына 23 доллар, немесе 416,3 миллион доллар ұсынды. Datapoint компаниясының директорлар кеңесі бұл ұсынысты қабылдамады, бірақ басқа мүдделі тараптардан да сатып алу туралы ұсыныстар қабылдай бастады. Содан кейін Эдельман өзінің ұсынысын кері тартып алып, Datapoint компаниясының директорлар кеңесін қызметтен шеттетуге, оларды өзінің тағайындаған адамдарымен алмастыруға және содан кейін компанияны үшінші тарапқа немесе тараптарға сатуға акционерлердің келісімін тікелей іздеуге кірісті; бұл оның басқа компанияларда да қолданған бизнес-алып алу жолы еді. Осының нәтижесінде Datapoint компаниясының директорлар кеңесі компания жарғысын өзгертіп, келісім алу процесін қиындатты, бірақ Эдельман бұл өзгеріске сот арқылы сәтті қарсы шықты. 1985 жылдың ақпан айында Datapoint 1984 жылдың соңғы тоқсанында күтілген 15,9 миллион долларлық зиянды хабарлады. Үш айлық тартыстан кейін, 16 наурызда Datapoint компаниясының директорлар кеңесі компанияны қайта құрылымдауға келісті, О'Келли дереу отставкаға кетіп, оның орнына Эдельман тағайындалды, ол өз заңдық шағымдарын тоқтатты.