Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мюнхен қаласындағы қоғамдық зерттеу университеті, Германия.
Public research university in Munich, Germany
19 ғасыр
1868 жылы Бавария королі Людвиг II Карл Максимилиан фон Бауернфайндты бас директор етіп тағайындап, Мюнхен политехникалық мектебін құрды. Жаңа мектеп Арцисстрасседе орналасқан, ол әлі күнге дейін сол жерде сақталып тұр. Ол кезде 24 профессор мен 21 оқытушы шамамен 350 студентке білім берді. Институт алты бөлімге бөлінді: «Жалпы бөлім» (математика, табиғаттану, гуманитарлық ғылымдар, құқық және экономика), «Инженерлік бөлім» (азаматтық инженерия және геодезия), «Құрылыс бөлімі» (архитектура), «Механикалық техникалық бөлім» (механикалық инженерия), «Химиялық техникалық бөлім» (химия) және «Ауыл шаруашылығы бөлімі». 1877 жылы Мюнхен политехникалық мектебі Мюнхен техникалық жоғары мектебіне (Мюнхен ТЖМ) айналды, ал 1901 жылы докторлық диссертация қорғау құқығы берілді. Орташа есеппен 2600-2800 студенті бар Мюнхен ТЖМ бір кезде Германияның ең ірі техникалық университетіне айналды, тіпті Берлин ТЖМ-нен де басып өтті. 1970 жылы институт Мюнхен техникалық университеті деп қайта аталды.
In 1868, King Ludwig II of Bavaria founded the Polytechnische Schule München with Karl Maximilian von Bauernfeind as founding director. The new school had its premises at Arcisstraße, where it is still located today. At that time, around 350 students were supervised by 24 professors and 21 lecturers. The institution was divided into six departments: The "General Department" (mathematics, natural sciences, humanities, law and economics), the "Engineering Department" (civil engineering and surveying), the "Building Construction Department" (architecture), the "Mechanical Technical Department" (mechanical engineering), the "Chemical Technical Department" (chemistry), and the "Agricultural Department". In 1877, the Polytechnische Schule München became the Technische Hochschule München (TH München), and in 1901 it was granted the right to award doctorates. With an average of 2,600 to 2,800 students, the TH München became for a time Germany's largest technical university, ahead of the TH Berlin. In 1970 the institution was renamed Technische Universität München.
20 ғасыр
1906 жылы Анна Бойксен Бавария үкіметі Германия империясының техникалық университеттерінде әйелдерге оқуға рұқсат бергеннен кейін электр инженериясына түскен алғашқы әйел студент болды. Марта Шнайдер Бюгер 1927 жылы университетті бітірген алғашқы неміс әйел азаматтық инженер болды. 1913 жылы Джонатан Зеннек жаңа құрылған Физика институтының директоры болды. Веймар Республикасы кезінде Мюнхен ТГ шектеулі ресурстарға байланысты қиындықтарға тап болды және қараша революциясы, Ұлы депрессия және Адольф Гитлердің билікке келуі кезінде радикалды саяси қақтығыстардың ортасында болды. 1923 жылы Гитлердің сәтсіз төңкерісі кезінде қаза тапқан 16 нацистің екеуі университет студенттері еді. 1930 жылы Ұлттық-социалистік неміс студенттер лигасы Бас студенттік комитеттегі ең күшті фракцияға айналды, еврей және саяси тұрғыдан жағымсыз профессорлар жас студенттер тарапынан қорқытылды. Гитлер билікке келгеннен кейін ТГ жылдамдатылып, «Фюрер ректоры» тағайындалды, ал декандар тікелей оған есеп берді. Фюрер принципі университеттерге де енгізілді, нәтижесінде Мюнхен ТГ-ның тәуелсіздігі шектелді. 1933 жылы қабылданған «Кәсіби мемлекеттік қызметті қалпына келтіру туралы» заң «арий емес» деп танылған немесе «арий емес» адамдарға үйленген қызметкерлерді, сондай-ақ саяси «жеткіліксіз» профессорларды жұмыстан босатуға әкелді. 1938 жылдан кейін еврей студенттері құқықтарынан айырылып, оқуға қабылданудан тыйым салынды. Университет нацистік режимнің қылмыстарына тікелей қатысты. Мысалы, университетте мал шаруашылығы саласындағы профессор Хайнц Хензелер 1940 жылдан бастап жаңа «Колониялық ғылым семинарын» басқарды. Семинар Польша мен Ресейдің жерлерін болашақта отарлау және соғыс кезінде қоныстандыру үшін «немісшелендіру» қалай жүзеге асырылатынын зерттеуге бағытталған. Ауыл шаруашылығы факультетінің барлық құрамы «қан мен топырақ» идеологиясының ықпалында болды, ал ауыл шаруашылығы ғалымдары университет тәжірибелік шаруашылықтарында мәжбүрлі еңбекшілер мен соғыс тұтқындарын пайдаланудан тартынбады. Хензелер өзінің бұрынғы студенті және СС басшысы Генрих Гиммлерден қосымша жер сұрады және студенттерімен бірнеше рет Дахау концлагері аумағындағы СС шөп бағына саяхат жасады.
In 1906, Anna Boyksen became the first female student to enroll in electrical engineering, after the Bavarian government had allowed women to study at technical universities in the German Empire. Martha Schneider Bürger became the first German female civil engineer to graduate from the university in 1927. In 1913, Jonathan Zenneck became director of the newly created Physics Institute. During the Weimar Republic, the TH München faced the challenge of limited resources and was drawn into radical political conflicts during the November Revolution, the Great Depression, and the rise of Adolf Hitler. Two of the 16 Nazis killed in Hitler's failed coup attempt in 1923 were students at the university. The National Socialist German Students' League became the strongest faction in the General Students' Committee in 1930, and Jewish and politically unpopular professors were terrorized by the young students. After Hitler took power, the TH was soon aligned and a "Führer rector" was appointed, with the deans directly responsible to him. The Führerprinzip was also imposed on universities, resulting in a significant restriction of the autonomy of the TH München. In 1933, the newly enacted Law for the Restoration of the Professional Civil Service led to the dismissal of staff deemed "non Aryan" or married to "non Aryans," as well as politically "undesirable" professors. Jewish students lost their rights and were banned from enrolling after 1938. The university was deeply involved in the crimes of the Nazi regime. For instance, Heinz Henseler, a professor in charge of animal breeding at the university, headed a new "Colonial Science Seminar" from 1940. The seminar focused on exploring how to "Germanize" the landscapes of Poland and Russia for future colonization and settlement during the war. The entire Faculty of Agriculture was influenced by the ideology of blood and soil, and agricultural scientists had no qualms about using forced laborers and prisoners of war on university experimental farms. Henseler repeatedly asked his former student and SS chief Heinrich Himmler for additional land and led several excursions to the SS herb garden on the grounds of the Dachau concentration camp with his students.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыс кезінде Мюнхендегі университеттің ғимараттарының 80 пайызы қирады. Осы қиын жағдайда 1946 жылдың сәуір айында оқу қайта басталды. 1956 жылы Гарчингте ғылыми-зерттеу реакторының құрылысы Гарчинг кампусының негізін қалады. 1969 жылы физика факультетінің ғимараты ашылды, ал 1977 жылы химия, биология және геология факультеттері үшін жаңа ғимараттар салынды. 1967 жылы Хайдхаузен (Rechts der Isar ауруханасы) және Швабингте кампустарымен Медицина факультеті құрылды. 1968 жылға қарай Мюнхен ТГ алты факультет, 8400 студент және 5700 қызметкерден тұрды. 1972 жылы 45 гектар аумақты алып жатқан Zentrale Hochschulsportanlage спорт орталығы 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындары өткен жерде салынды. 1970 жылы Мюнхен ТГ қазіргі Technische Universität München деп атау өзгертті. 1974 жылы Бавария жоғары білім беру заңы күшіне енгеннен кейін алты факультет орнына он бір кафедра құрылды. 1992 жылы компьютерлік ғылым саласы дербес Информатика факультеті ретінде құрылды, бұрын 1967 жылдан бері Математика факультетінің құрамында болған еді.
During the war, 80 percent of the university's facilities in Munich had been destroyed. Under these difficult conditions, teaching resumed in April 1946. In 1956, the construction of a research reactor in Garching was the beginning of the Garching campus. In 1969, the physics department building was opened there, followed in 1977 by new buildings for the chemistry, biology and geoscience departments. In 1967, a Faculty of Medicine was founded with campuses in Haidhausen (Rechts der Isar Hospital) and Schwabing. By 1968, the TH München comprised six faculties, 8,400 students, and 5,700 staff. In 1972, the Zentrale Hochschulsportanlage, a 45 hectare sports center, was built on the grounds of the 1972 Summer Olympics. In 1970, the TH München was renamed to its present name Technische Universität München. When the Bavarian Higher Education Act came into force in 1974, the six faculties were replaced by eleven departments. In 1992, the field of computer science was established as an independent Department of Informatics, having previously been part of the Department of Mathematics since 1967.
21 ғасыр
2002 жылы ТМУ Азиясы Сингапурда Наньянг технологиялық университеті мен Сингапур ұлттық университетінің ынтымақтастығымен құрылды. Бұл Германия университетінің шетелде еншілес ұйым құрған алғашқы реті болды. Спорт және денсаулық сақтау ғылымдары кафедрасы мен Менеджмент мектебі 2002 жылы ашылды. Вейхенстефан факультеттері "Вейхенстефан өмір және тағамдық ғылымдар орталығы" (WZW) деп біріктірілді, ол кейіннен Өмір ғылымдары мектебіне айналды. 2009 жылы Білім беру мектебі, 2016 жылы Басқару мектебі және 2018 жылы Аэроғарыш және геодезия кафедрасы құрылғаннан кейін университет 15 мектеп пен кафедраны қамтиды. 2006 жылдан бері Германия университеттерінің үздік болу жобасы іске қосылғаннан бастап, ТМУ барлық бағалау кезеңдерінде жеңіске жетіп, "Үздік университет" атағын иеленді.
In 2002, TUM Asia was founded in Singapore, in cooperation with the Nanyang Technological University and the National University of Singapore. It was the first time that a German university had established a subsidiary abroad. The Department of Sport and Health Sciences and the School of Management were established in 2002. The Weihenstephan departments were combined into the "Weihenstephan Centre of Life and Food Sciences" (WZW), which would later become the School of Life Sciences. With the establishment of the School of Education in 2009, the School of Governance in 2016 and the Department of Aerospace and Geodesy in 2018, the university comprises 15 schools and departments. Since the inception of the German Universities Excellence Initiative in 2006, TUM has won every round of evaluation and the title University of Excellence.
Кампустар
ТМУ-дың академиялық факультеттері көптеген кампустарда орналасқан.
TUM's academic faculties are divided amongst numerous campuses.
Мюнхен
Тарихи негізгі кампус (Stammgelände) Мюнхеннің орталық ауданы Максворштадта орналасқан. Бүгінде мұнда сәулет, азаматтық, гео және қоршаған орта инженерлік, электр және компьютерлік инженерлік кафедралары, сондай-ақ менеджмент, басқару және білім беру мектептері орналасқан. ТМУ Медицина мектебі Хайдхаузен ауданындағы Rechts der Isar ауруханасы орналасқан жерде орналасқан. ТМУ Спорт және денсаулық ғылымдары факультеті 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындары өткен Олимпиадалық саябақта орналасқан.
The historic Main Campus (Stammgelände) is located in Maxvorstadt, the central borough of Munich. Today, the departments of Architecture, Civil, Geo and Environmental Engineering, Electrical and Computer Engineering and the Schools of Management, Governance, Education are located here. The TUM School of Medicine is located at the site of its university hospital, the Rechts der Isar Hospital, in the district of Haidhausen. The TUM Department of Sport and Health Sciences is located in the Olympiapark, the former site of the 1972 Summer Olympics.
Гарджинг
Мюнхеннің солтүстігіне шамамен 10 км қашықтықта орналасқан Гарчинг кампусы қазіргі таңда TUM-ның ең ірі кампусына айналды. Соңғы онжылдықтарда физика, химия, машина жасау, информатика және математика факультеттері бұрынғы ғимараттарынан Бас кампусқа көшірілді. Кейіннен оларға Макс Планк плазма физикасы, астрофизика, ғарыштық физика және кванттық оптика институттары, Forschungsreaktor München II (FRM II), Еуропалық Оңтүстік обсерваториясының (ESO) бас кеңсесі және Еуропадағы ең жылдам суперкомпьютерлердің бірі – Лейбниц суперкомпьютерлік орталығы сияқты көптеген ғылыми-зерттеу институттары қосылды. Гарчинг кампусының ерекше белгісі – 62 метр биіктігі бар Оскар фон Миллер мұнарасы, ол метеорологиялық өлшеулер жүргізетін мұнара. Гарчинг кампусы Мюнхен қаласымен Автобан және Мюнхен U-Bahn арқылы байланысты. Кампустың жеке өрт сөндіру бөлімі бар.
The campus in Garching, located around 10 km north of Munich, has grown to become the largest TUM campus. In the last decades, the departments of Physics, Chemistry, Mechanical Engineering, Informatics and Mathematics have all relocated from their former buildings in the Main Campus. They have since been joined by numerous research institutes, including the Max Planck Institutes for Plasma Physics, Astrophysics, Extraterrestrial Physics and Quantum Optics, the Forschungsreaktor München II (FRM II), the headquarters of the European Southern Observatory (ESO), and the Leibniz Supercomputing Centre, one of the fastest supercomputers in Europe. A landmark of the Garching campus is the Oskar von Miller Tower, a meteorological measurement tower with a height of 62 m. The Garching campus is connected to Munich by the Autobahn and the Munich U Bahn. It has its own fire department.
Вихенстепхан
Үшінші ТМУ кампусы Мюнхеннен солтүстікке қарай 35 шақырым қашықтықта, Фрайзинг қаласының Вайхенстефан ауданында орналасқан. Онда Өмір ғылымдары мектебі орналасқан.
The third TUM campus is located 35 km north of Munich in Weihenstephan, Freising. It hosts the School of Life Sciences.
Басқа жерлер
TUM-нің қосымша ғимараттары Отобрунн (Аэроғарыш және геодезия факультеті), Штраубинг, Хайльбронн және Сингапурда орналасқан.
Additional TUM facilities are located in Ottobrunn (Department of Aerospace and Geodesy), Straubing, Heilbronn, and Singapore.
ТМУ Азия
TUM Сингапурда еншілес компанияны басқарады. 2001 жылы Германия Ғылым және Технология институты (GIST) – TUM Asia, Сингапур Ұлттық Университеті және Наньян Технологиялық Университетімен серіктестікте құрылды, ол бірқатар магистрлік бағдарламаларды ұсынады. 2010 жылы TUM Asia Сингапур Технология институтымен бірлесіп бакалавр дәрежесін беруді бастады. 2010 жылы TUM және Наньян Технологиялық Университеті Сингапурдың қоғамдық көлігін жақсарту мақсатында TUMCREATE зерттеу платформасын құрды.
TUM operates a subsidiary in Singapore. In 2001, the German Institute of Science and Technology (GIST) – TUM Asia was founded in partnership with the National University of Singapore and the Nanyang Technological University, offering a range of Master's programs. In 2010, TUM Asia started offering bachelor's degrees in collaboration with the Singapore Institute of Technology. In 2010, TUM and the Nanyang Technological University founded TUMCREATE, a research platform for the improvement of Singapore's public transportation.
Студенттік үкімет
Студенттік кеңес – университет бойынша студенттік өкілдіктің басты органы. Бавария жоғары білім беру заңына сәйкес, ол студенттердің кәсіби, экономикалық және әлеуметтік мүдделерін қорғайтын Жалпы студенттік комитетті (AStA) сайлайды. Әрбір факультеттің немесе кафедраның дербес студенттік кеңесі болады. Жыл сайын университетте Сенатқа, университеттердің жоғары академиялық органына, және факультет кеңесіне студенттік өкілдерін сайлау үшін сайлаулар өткізіледі.
The Student Council is the main body for university wide student representation. It elects the General Student Committee (AStA), which represents the professional, economic and social interests of the students, by the Bavarian Higher Education Act. Each school or department will also have a separate Departmental Student Council. Every year, university elections are held to elect student representatives in the Senate, the university's highest academic authority, and in the faculty councils.
Оқиғалар
Студенттік кеңес жыл сайын бірқатар фестивальдер мен шаралар ұйымдастырады. TUNIX және GARNIX – әр жазда бір аптаға созылатын ашық аспан астындағы фестивальдер. TUNIX Мюнхен кампусына жақын орналасқан Кенигсплацта, ал GARNIX Гархинг кампусында өтеді. GLÜHNIX – әр жылдың желтоқсан айында Механика факультеті алдында ұйымдастырылатын Рождество жәрмеңкесі. MaiTUM – Баварияның мамыр айындағы мерекесі, ол жыл сайын Басты кампуста өткізіледі.
The Student Council organizes a number of annual festivals and events. TUNIX and GARNIX are week long open air festivals held every summer. TUNIX is held at the Königsplatz near the Munich campus, while GARNIX is held at the Garching campus. GLÜHNIX is a christmas market held in front of the Department of Mechanical Engineering every December. MaiTUM is a Bavarian Maifest, held at the Main Campus in May each year.
Университет өмірі
Zentrale Hochschulsportanlage (ZHS) – Германиядағы ең ірі университет спорт кешені, онда жүздеген түрлі спорт бағдарламалары ұсынылады. ТМУ-дегі музыкалық ұжымдарға ТМУ камералық оркестрі, ТМУ джаз тобы, ТМУ хоры және толық құрамындағы симфониялық оркестр – Мюнхен симфониялық ансамблі кіреді.
The Zentrale Hochschulsportanlage (ZHS) is the largest university sports facility in Germany, offering hundreds of different sports programs. Music ensembles at TUM include the TUM Chamber Orchestra, the TUM Jazz Band, the TUM Choir, and the Symphonisches Ensemble München, a full size symphony orchestra.