Кіріспе

Project Orbiter – Америка Құрама Штаттары ұсынған ғарыш кемесі, Project Vanguard жобасының ерте бәсекелесі. Ол АҚШ Армиясы және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірлескен басқаруында болды. Нәтижесінде, Арнайы қабілеттер жөніндегі комиссия оны қабылдамады және орнына Project Vanguard жобасын таңдады. Жоба 1955 жылғы 3 тамызда тоқтатылса да, оның негізгі конструкциясы Explorer 1 спутнигін ұшырған Juno I зымыранында пайдаланылды, бұл АҚШ ұшырған алғашқы спутник болды.

Ұсыныс

1920-1930 жылдары Неміс ғарыш саяхат қоғамы (Verein für Raumschiffahrt, негізін қалаушылар VfR деп атады) танымал бола бастады, мүшелері Германияның ішінде де, сыртында да көбейді. VfR-дің әлемдік деңгейде танылуының басты себебі – математик Герман Оберттің 1923 жылы жарық көрген «Ракета планетааралық кеңістікке» атты еңбегінде жер серігін Жер орбитасына орналастырудың қағидаларын егжей-тегжейлі баяндауы болды. Герман Поточник 1928 жылы геостационарлық орбитаға геосинхронды спутникті орналастыру тұжырымдамасын алғаш рет жариялады. Артур Кларк осы идеяны 1945 жылы «Ерден тыс релелер – зымыран станциялары бүкіл әлемді радиомен қамтуы мүмкін бе?» атты мақаласында одан әрі дамытты, ол «Wireless World» журналында жарияланды. Кларк бұл тұжырымдаманың байланыс спутниктері үшін пайдалы екенін айтты. 1954 жылы Вернер фон Браун американдық ракета қоғамының ғарышқа ұшу комитетінің мәжілісінде жер серігін орбитаға шығару идеясын ұсынды. Оның жоспары Редстоун зымыранын пайдалану болды, оның үстіне шағын қатты отын зымырандары орнатылмақ. Сондай-ақ 1954 жылы Эрнст Стулингермен Редстоун жобасы туралы жеке әңгімелесуде фон Браун «нағыз, білікті ғалымның» қатысуын қажет еткенін айтты. «Бізбен бірге жұмыс істеуге және спутнигімізге құралдарды орнатуға дайын, мүмкін Нобель сыйлығының иегері болатын ғалымды сіз білесіз деп ойлаймын», деді ол. Стулингер өзі Тюбинген университетінде кеңесшісі Ханс Гейгердің жетекшілігімен ғарыш сәулелерін зерттеуші, сонымен қатар Джеймс Ван Алленмен бірге Уайт Сэндс зымыран полигонында V-2 зымырандарымен жұмыс істегендіктен, дереу жауап берді: «Иә, әрине, доктор Ван Алленмен сөйлесемін». Стулингер Ван Алленмен Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы үйінде кездесті, онда Ван Аллен Айова университетінен демалысқа шығып, стеллаторды жобалаумен айналысып жатқан еді. Кейін Ван Аллен естелік ретінде былай деді: «Стулингердің 1954 жылғы хабары қарапайым және әсерлі болды. Армияның Баллистикалық зымыран агенттігінде (ABMA) баллистикалық зымырандарды дамытудың нәтижесінде, бір-екі жыл ішінде шағын ғылыми спутникті Жердің төңірегіндегі тұрақты орбитаға шығаруға болатынын күтуге болады. Мен атмосфераның үстіндегі ғарыш сәулелерінің қарқындылығын бүкіл әлем бойынша зерттеуге қызығушылық таныттым». 1956 жылғы 26 қаңтарда Мичиган университетінде «Жер серіктерінің ғылыми қолданысы» тақырыбында өткен симпозиумда Жоғарғы атмосфераны зерттеу тобының қолдауымен Джеймс Ван Аллен ғарыш сәулелерін зерттеу үшін АҚШ спутниктерін пайдалануды ұсынды. Вернер фон Браунның командасынан Эрнст Стулингер осы баяндаманы назарға алып, Ван Алленнің Айова тобымен байланыста болды. «Дайындық пен сәттілік» арқасында, Ван Аллен кейіннен 1958 жылғы 1 ақпанда (GMT) төрт сатылы Juno I зымыранының алғашқы ұшуы үшін экспериментті негізгі жүк ретінде (Explorer 1) таңдалғанын жазды.