Кіріспе

Калифорния штатының мемлекеттік паркі, АҚШ

Эндрю Молера мемлекеттік паркі – Калифорния штатының Биг-Сур жағалауындағы салыстырмалы түрде жаңасынан құрылған мемлекеттік парк. Бұл жер бұрынғы иесі Франсис Молераның тілегі бойынша сақталған. Биг Сур өзенінің сағасында орналасқан бұл жер Ранчо Эль Сур жер грантының бөлігі болды, кейін Калифорния пионері Джон Баутиста Роджерс Купер мен оның ұрпақтарына тиесілі болды. Купердің немерелері Эндрю мен Фрэнсис Молера 1918 жылы аналарынан мұрагерлікке ие болды. Эндрю 1922 жылы Калифорнияда артишок өсіруді дамытты және 1931 жылы қайтыс болды. 1965 жылы Франсис бұл жерді The Nature Conservancy ұйымына сатты, сондай-ақ жаңадан құрылатын парктің аты оның бауырының есімімен аталуын талап етті.

Іс-шаралар

Парктегі іс-шараларға жаяу серуендеу, балық аулау және жағалауды аралау кіреді, ал километрлермен созылған жолдар секвойя ормандары, шалғынды далалар, жағажайлар мен төбелер арқылы иіліп өтеді. Жай серуендеуге арналған алғашқы жол, жаяу жүрушілер мен велосипедшілер арасында танымал, тұрақтан шамамен 500 метрдей қашықтықта орналасқан. Фуражды саудагер Джон Баутиста Роджерс Купер Эндрю Молераның әкесінің әкесі болған. 2022 жылғы мәлімет бойынша, музей экспонаттарды тазалау және жаңарту үшін жабық. «Вентана» жабайы табиғат қоғамы паркте «Discovery Center» ашты. «Discovery Center» жергілікті жануарлар туралы көрмелерді, соның ішінде Калифорния кондорын және құстарды сақиналау зертханасын қамтиды. Ғалымдар мен зертхана қызметкерлері Эндрю Молера мемлекеттік саябағына жүйелі түрде экскурсиялар өткізіп, аймаққа тән флора мен фаунаны түсіндіреді. Паркте сондай-ақ жыл бойы ағып тұратын 40 фут (12 метр) биіктігіндегі Highbridge Falls шарлағы бар. Жақын маңдағы басқа шарлақтар: Limekiln Falls, Salmon Creek Falls, Julia Pfeiffer Burns мемлекеттік саябағындағы McWay Falls және Pfeiffer Big Sur мемлекеттік саябағындағы Pfeiffer Falls.

Демалыс

Эндрю Молера мемлекеттік саябағында 32 шақырымнан астам жаяу серуендеу жолдары бар. Бірнешеуі жағалау бойымен өтеді, ал басқалары Биг Сур өзенімен, тағы басқалары биік қыраттарға көтеріліп, бүкіл Биг Сур жағалауының көрінісін ұсынады. Саябақтағы жалғыз кемпинг – 24 орындық, жаяу жетіп баруға арналған кемпинг. Тіркелу «бірінші келген – бірінші қызмет көрсетілген» принципі бойынша жүзеге асырылады. Бұл кемпинг еуропалық келушілердің арасында ерекше танымал. Ол 1866 жылы, жылдар бойы соттасқаннан кейін заңды жер патентін алды. Купердің ұлы Джон Баутиста Генри Купер 1899 жылы ранчода үй салды, бірақ көп ұзамай қайтыс болды. Джон Б. Х. Купердің әпкесі Франсиска Гвадалупа Амелия Купер Ранчо Эль-Сурдың оңтүстік екі бөлігін мұра етті. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның екі баласы – Эндрю Дж. және Франсиска (Фрэнсис деп аталған) Молера жерді мұраға алды, бірақ ересек өмірін Сан-Францискода өткізді. Ранчо Молера ранчосы деп аталды. Эндрю Дж. Молера Кастровиль аймағында жер иеленді және 1922 жылы фермерлерді артишок өсіруге ынталандырды. Олар Салинас аңғарында маңызды өнімге айналды. Молера, өте семіз болғандықтан, 1931 жылы кенеттен жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның әпкесі Фрэнсис отбасының Биг Сурдағы жерінің жалғыз иесі болды. Ол 1965 жылы, атасы Джон Б. Р. Купердің жер иелігіне ие болғаннан шамамен 100 жыл өткен соң, 1-ші тас жолдың батысынан, түпнұсқа Купер жер грантының оңтүстік бөлігін (түпнұсқа Ранчо Эль-Сурдың төртінші бөлігін) мемлекеттік саябаққа айналдыру ниетімен Табиғатты қорғау қорына сатуға келісім берді. Қор жағалаудағы жерді Калифорния штаты жерді сатып алуға қаржылай мүмкіндік алғанға дейін сенімгерлікпен сақтап тұрды. Фрэнсис Молера паркті ағасының құрметіне Эндрю Молера мемлекеттік саябағы деп атауды талап етті. Ол сондай-ақ жердің салыстырмалы түрде дамытылмаған күйінде қалуын талап ететін ережелерді қосты. Ол 1968 жылы қайтыс болды. Калифорния штатының саябақ басқармасы парқты кеңінен дамытуды ұсынған кезде, Табиғатты қорғау қоры сату туралы келісімді күшін жоюмен қорқытты, және штат бас тартыс жасады. Фрэнсис Молераның 1-ші тас жолдың шығысында орналасқан Ранчо Эль-Сурдың қалған жартысы оның қайтысынан кейін көп ұзамай штат тарапынан сатып алынды. Джонның үлесінен Ранчо Эль-Сурдың 13 учаскеден тұратын солтүстік бөлігі қазіргі Эль-Сур ранчосы болып табылады.