Кіріспе

Милан қаласы, Италия

Горгонцола () – Италияның солтүстігіндегі Ломбардия аймағындағы Милан метрополиялық қаласындағы қала. Ол Миланның солтүстік-шығысында орналасқан Мартесана аймағының бір бөлігі. Горгонцола сыры осы қаланың атымен аталады.

Тарих

Горгонцола ауылы туралы алғашқы жазба деректер 10 ғасырға дейін жетеді: Милан қаласындағы Сент-Амброзие монастырының нотариусы "Горгонцоладағы" Сент-Гервасио және Протасио шіркеуінің қамқоршысы болған. 453 жылы қазіргі Горгонцола маңындағы шіркеуге гунндар шабуыл жасады, олар жақын орналасқан Римнің Аргентия қаласын қиратты. Бұл оқиға бір "мутациодан" (аттарды ауыстыру бекетінен) өскен шағын ауылдың айналасындағы аймақтардың ең тығыз қоныстанған жеріне айналуына себеп болды. 1176 жылы Горгонцола Ломбардия лигасына қосылды, ал 1245 жылы, 1183 жылғы Констанца бейбіт шартынан кейін Фридрих Барбароссаның мұрагерлері арасындағы қақтығыстар кезінде, Фридрих II Милан қамалдарына шабуыл жасағанда Ломбардия күштері Горгонцолада бекінуге мәжбүр болды. Олардың арасында шайқас болды, екі тараптың да командирлері қарсы жақтан тұтқынға алынды. 13 ғасырда қала Висконтилер биліктен қуылғанға дейін Миландық Дела Торре әулетіне тікелей бағынышты болды. 1288 жылы Горгонцола Милан епархиясының ең маңызды шіркеулерінің бірі ретінде тіркелді, ал 1510 жылы ол қазіргі атауымен алғаш рет құжатта пайда болды. 18 ғасырдың соңында қала Милан төңірегіндегі аймақ үшін, әсіресе Ломбардияның 12-ші округінде маңызды саяси орталыққа айналды және 33 көршілес қаланы басқару құқығына ие болды. 1861 жылы Италия біріккен кезде Горгонцола олардың тек 19-ын басқаруға жауапты болды, соның ішінде өзінен ауданы үлкен Чернуско-суль-Навиглио қаласы да бар еді. 1861 жылы аймақтың халқы 28 496 адамды құрады, олардың барлығының 4 320-ы ғана Горгонцоланың өзінде тұрды.

Этимология

Ұзақ уақыт бойы атаудың латын тіліндегі "Curte Argentia" сөзінен шыққан деп есептелді, бұл Милан мен Бергамо арасындағы Рим қаласы Argentia-ға жақын орналасқан елді мекенді немесе, басқа түсіндірмелерге сәйкес, Бергамоға қарайтын жолдың 14-ші миліндегі жылқыларға арналған орынды білдіреді. Уақыт өте келе атау Curt Argentia, Cort argentiola және, ақырында, Gorgonzola болып өзгерген. Бірақ соңғы теорияға сәйкес, атау Concordia қадірлісінен шыққан, ол Corcondiola болып бұрмаланып, содан кейін Gorgonzola атауын алған.

Климат

Горгонцола По аңғарының батысында орналасқан және континенттік климатқа ие. Қыстары суық, қатты аяз бен тұманды, температурасы көбінесе 0 градусқа жақын немесе одан төмен болады. Жыл сайын шамамен 100 мұзды күн тіркеледі, көбінесе қарашаның соңынан сәуірдің басына дейін, бірақ кейде қазан немесе сәуір айларында да болады. Жазда өте ыстық және ылғалды болады, бүкіл По аңғарындағыдай, бірақ өте күшті дауылдардың әсеріне ұшырайды, олар қиратушы болып келеді және көбінесе найзағай, бұршақ және күшті желдермен бірге жүреді. Дауылдар шілде айында ең көп кездеседі және көбінесе температураның күрт төмендеуіне себеп болады. Тіпті жаздың ортасында да 12–15 °C температурасы бар салқын күндер болуы мүмкін, ал маусым мен тамыз айларында жаңбыр көп жауады. Жалпы алғанда, Горгонцолада жауын-шашын өте көп және жыл бойына біркелкі таралады. Дегенмен, қыс айларында жауын-шашын азаяды, қаңтардағы ең төменгі көрсеткіш шамамен ... болады. Қар қарашадан наурызға дейін жауады және қалыңдығы айтарлықтай болуы мүмкін. Бір дауыл кезіндегі қардың орташа қалыңдығы шамамен ... , ал бір жылдағы қардың жалпы саны оннан аспайды. Жыл бойы ылғалдылық жоғары, әсіресе қыс айларында және түнгі уақытта. Жаңбырлы және тұманды күндер азайып бара жатыр, бірақ жылдық жауын-шашынның жалпы көлемі айтарлықтай өзгерген жоқ. Мұндай тұманға сәулелену арқылы салқындауға мүмкіндік беретін ашық аспан жағдайы қолайлы.

Экономика

2008 жылы муниципалитетте 1 223 компания тіркелді, олардың жалпы саны 4 770 қызметкерді құрады. Олардың ішінде 1 461 қызметкер өнеркәсіп саласында, 688 – сауда секторында, ал 2 233 – қызмет көрсету саласында жұмыс істеді.

Көлік

Горгонзола муниципалитеті Милан метрополитенінің M2 желісімен қамтамасыз етілген, онда үш аялдама бар: Вилла Помпея (Marzabotto алаңы), Горгонзола (Еуропа алаңы) және Каскина Антоньетта (Сондрио көшесі).

Ірімшік

Қала 879 жылы осы атпен аталатын ірімшіктің туған жері болғанын мәлімдейді, бірақ басқа қалалар да оның тегін өздеріне жатқызады. Аймақта сүт сиырларын өсіру және ірімшік, әсіресе жұмсақ ірімшік өндірудің ұзақ тарихы бар. Осыған байланысты, Милан мемлекетінде осы мал – ірі қара, қой және сиырлардың бар екенін көрсететін құжаттар сақталған, олар мерзімді түрде тексеріліп, Австрия императрицасы Мария Терезияға есеп берілген. Ол бір жарлығында Милан мемлекетінің шығысындағы аймақтардың сүт сиырларын өсіруге арналған жайылымдарды дамытуын жалғастыру керектігін айтқан.

Негізгі көрікті жерлер

Негізгі қала шіркеуі қасиетті Гервасио мен Протасиоға арналған және 19 ғасырда Симон Кантони герцог Сербеллони үшін неоклассикалық стильде толығымен қайта салынған. Бұрын Әулие Петрге арналған, ежелгі Жәбірленушілер орденінің монастырының бөлігі болған, діни архитектура қаланың ең көне құрылысы. Кейін ол "Қосалқы Көмекші Анамызға" бағышталды. Мрамордан жасалған алтарь 17 ғасырдан, ал құнды ағаштан жасалған Крест Жолы (Via Crucis) бар. Бұрын шіркеуде 18 ғасырға жататын орган болған.

Спорт

Негізгі волейбол командасы — US Volleyball Argentia, оның ерлер командасы қазіргі уақытта Serie B2-де ойнаса, әйелдер командасы Serie C-де ойнайды. Клубта 13 жастан 18 жасқа дейінгі жастағы, ерлер мен әйелдер арасындағы командалар бар. Басты футбол клубы — Giana Erminio, ол 2013 жылы алғаш рет Serie D-ге, ал 2014-2015 жылдары Serie C-ге жол алды. Giana Erminio-ның үй стадионы (сондай-ақ қаланың басты стадионы) — Горгонзола қаласының муниципалды стадионы. Тағы бір футбол клубы — POL Argentia, оның негізгі командасы екінші лигада ойнайды. Горгонзоладағы басқа спорт клубтарына Argentia New Basketball, Shotokan Karate Argentia және ASD Gorgonzola Cycling кіреді. Қалада Running Gipigiata деп аталатын жарыстарды ұйымдастыратын Group Podistico Gorgonzola да бар.

Туған қалалар

2003 жылдан бері Францияның Амберт қаласы. Көк сиыр сүтінен жасалған ірімшіктерімен (Фурме д'Амберт және Горгонзола ірімшігі) әйгілі қалалардың ендік градусы шамамен бірдей: Амберт үшін 45° 33' солтүстік, Горгонзола үшін 45° 32' солтүстік. 2008 жылдың қыркүйегінен бері Германияның Аннвайлер-ам-Триффель қаласы.