Кіріспе

Torrevieja (toreˈβjexa;) – Испанияның оңтүстік-шығысындағы Валенсия қауымдастығының Аликанте провинциясындағы Коста-Бланка жағалауындағы Жерорта теңізі жағасындағы қала және муниципалитет. Торревьеха Аликанте қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 50 километр қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 90,1 мың адамды құрады; 2019 жылғы соңғы ресми бағалау бойынша 83,3 мың тұрғыны бар. Торревьеха бастапқыда тұз өндіру және балық аулаумен айналысатын ауыл болған, себебі ол Жерорта теңізі мен Лас Салинас де Торревьеха деп аталатын екі ірі қызғылт тұзды көлдің арасында жатыр.

Тарих

1800 жылға дейін Торревьеха қалаға атын берген ежелгі күзет мұнарасының жанында шашыраңқы коттедждер мен қараусыз үйлерден басқа ештеңе болған жоқ; «torre vieja» испан тілінде «ескі мұнара» деген мағынаны білдіреді. 1803 жылы Карл IV тұз өндірісі мен кеңселерін Ла Матадан Торревьеха қаласына көшіруге шешім қабылдады, бұл қалада жаңа ғимараттар мен үйлер салуға жағдай жасады. Бірақ 1829 жылы қала жер сілкінісінен толығымен қирады, алайда тұзды өңдеу орындары тез арада жаңартылды және жұмыс қайта басталды. 19 ғасырда тұзды көбінесе швед және голланд сауда және жүк кемелері тасымалдаған. Ол кезде Испанияның басқа аймақтарына, әсіресе Галисияға және аз дәрежеде Валенсияға ғана тұз экспортталды. Бірақ 20 ғасырдың басында Испанияда сатылатын тұздың ширегі Торревьеха лагуналарынан алынды, ал қалғаны шетелдік нарықтарға экспортталды. Бүгінде бұл индустрия Торревьеха үшін маңызды сала болып табылады және көптеген адамдарды жұмыспен қамтиды. Қалада Теңіз және тұз мұражайы орналасқан. 1931 жылы Альфонсо XIII Торревьехаға ерекше жарлық арқылы қала мәртебесін берді. Осы кезеңде жергілікті жерде өсірілген зығыр, қанап және мақтаға деген сұраныс та артты.

Жақында болған тарих

20-ғасырдың ортасынан бастап, 21-ғасырға қадам басқаннан бері жергілікті экономика Жерорта теңізі туризмі арқасында үлкен өсімді басынан өткізді, бұл Испанияның өзге аймақтарынан және шетелден келген туристерді қызықтырды. Сонымен қатар, Торревьехада жыл бойы тұратын британдық, ирландтық, неміс және скандинавиялық азаматтардың саны артып, Air BnB сияқты платформаларды немесе жылдық жалдау арқылы ұзақ демалысқа шығатындар да көбейді. Қаланың екінші үйлеріне иелік ететін испандықтардың саны да артып келеді. 2004 жылы Торревьеха Испаниядағы барлық муниципалитеттердің арасында ең көп британдық экспаттарға ие болды (шамамен 7 180 адам). Йоркширден келген британдықтардың көптігіне байланысты, кейбіреулер Торревьеханы «Коста-дель-Йоркшир» деп атайды, ал қаланың көптеген мейрамханаларында паэльяны алып Йоркшир пудингінің ішінде беруге болады. 2001 жылы қала (Random House компаниясының испандық еншілес компаниясы Plaza & Janés-пен бірге) Испанияның екінші маңызды әдеби сыйлығы – Premio de Novela Ciudad de Torrevieja және оның поэзиялық баламасы Premio de Poesía Ciudad de Torrevieja сыйлықтарымен марапатталды.

Халық саны

1991 жылы қалада 25 000 тұрғын болды, ал екі он жылдан кейін шамамен 100 000-ға жуық адамға жетті. Осы кеңеюдің бастамашысы Педро Анхель Эрнандес Матео болды, ол 1988 жылдан 2011 жылға дейін қала әкімі қызметін атқарды. Өсімді ынталандыру мақсатында, 1989 жылы табиғи парктері деп жарияланған екі көлден басқа, барлық жерлер құрылыс салуға ыңғайлы деп белгіленді. 2005 жылғы испан халық санағы бойынша қалада 84 838 тұрғын, ал ажантамент (аудандық кеңес аймағы) аумағында 95 531 тұрғын тіркелді. 2008 жылғы қаңтарға қарай бұл көрсеткіш 103 154 адамға жетті, олардың ішінде тек 47 870-і валенсиялық немесе испандықтар еді. Испандықтардың 7 000-нан астамы Мадридтен келген, сондықтан Торревьежаны «Мадрид жағажайы» (la playa de Madrid) деп бекер айтпайды. Дегенмен, 2011 жылғы санақ бойынша халық саны 90 097 адамға дейін азайды, ал соңғы есеп (2019 жылдың басына қарай) 83 337 адамды көрсетті.

Ұлттық құрамы және пайыздық үлесі:
Испандықтар – 59,89%
Орыстар – 5,59%
Британдықтар – 5,59%
Украиндықтар – 3,19%
Марокколықтар – 3,13%
Румындар – 1,99%
Болгарлар – 1,88%
Шведтер – 1,24%
Немістер – 1,22%
Басқалары – 16,28%

Саясат

Қала консервативті бекініс саналады, Испанияның Халық партиясы (PP) 2007 және 2011 жылғы қалалық сайлауларда абсолютті көпшілікті сақтап тұрды. Бірақ, 2015 жылы PP абсолютті көпшілігін бес партиядан құралған коалицияға тартып берді, олар Жасыл партиядан кандидат Хосе Мануэль Долон Гарсияны қала әкімі етіп тағайындады.

Көлік

Торревьеханың басты жол байланысы – Картахенаны Валенсиямен байланыстырып, Жерорта теңізінің жағалауымен созылатын N 332 тас жолы. Бұрын Торревьежаға қызмет еткен Аликанте-Мурсия темір жолының бір тармағы болған, ол 1970 жылдардың аяғында жабылды. Осы жолдың қайта ашылуы жоспарлануда.