Уильям Уиллетт: Британдық сағатты жылға қарай жылжыту идеясының қолдаушысы

Кіріспе

Британдық құрылысшы (1856–1915)

Уильям Уиллетт (10 тамыз 1856 – 4 наурыз 1915) – британдық құрылысшы және Ұлыбритания жазғы уақытын қолдаушы.

Өмірбаян

Виллетт Фарнхэмде, Суррейде дүниеге келді және филологиялық мектепте білім алды. Біраз коммерциялық тәжірибеден кейін ол әкесімен бірге «Willett Building Services» құрылыс фирмасына кірісті. Бірлесіп, олар Лондон мен оңтүстіктің таңдаулы аймақтарында, соның ішінде Челси мен Ховта, «Уиллетт салған» сапалы үйлерге деген беделді жасай білді, оның ішінде Дервент үйі де бар. Өмірінің көп бөлігін Кент қаласының Чизлхерст аймағында өткізді. Сонда, бір жазғы таңертең үйіне жақын орналасқан Петтс Вудта атпен жүріп, көптеген жалюзилердің жабық екенін байқағаннан кейін, оған күндізгі уақытты үнемдеу туралы идея алғаш рет келді. Дегенмен, күндізгі уақытқа бейімделу идеясы бұрыннан-ақ айтылған болатын. Бұл ежелгі әлемде кең таралған практика еді, ал 1784 жылы Бенджамин Франклиннің ойнақы сатирасы осы идеяны қайта жандандырды. Франклиннің ұсынысы жазда адамдар ертерек тұруы керек дегенді білдірсе де, ол жиі қате түрде күндізгі уақытты үнемдеудің ойлап тапқан авторы ретінде танылады, ал Уиллетт көбінесе назардан тыс қалады. Қазіргі күндізгі уақытты үнемдеуді алғаш рет Жаңа Зеландия энтомологы Джордж Вернон Хадсон ұсынды, бірақ көптеген жарияланымдар дұрыс емес түрде Уиллеттке сілтеме жасайды. 1907 жылы өзінің қаржылық ресурстарын пайдаланып, Уильям «Күннің ысырабы» атты памфлет жариялады. Онда ол сәуір айында төрт кезеңмен сағаттарды 80 минутқа алға жылжытуды және қыркүйек айында кері бұруды ұсынды. Осылайша, кешкі уақыт ұзақ бойы жарық болып қалады, күндізгі демалыс уақыты артады және жарықтандыруға жұмсалатын шығындар 2,5 миллион фунт стерлингке азаяды. Ол сәуір айының әр жексенбісінде таңғы сағат 2-де сағаттарды 20 минутқа алға жылжытуды және қыркүйек айында кері бұруды ұсынды. 1908 жылға қарай, қарқынды науқан арқылы Уиллетт парламент мүшесі Роберт Пирстің қолдауын алды, ол оны заңға айналдыру үшін бірнеше рет сәтсіз әрекет жасады. Жасыраулы Уинстон Черчилль оны бір кезде қолдады, ал идея 1909 жылы парламенттік комиссиямен қайтадан қарастырылды, бірақ ештеңе өзгермеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы көмірді үнемдеу қажеттілігіне байланысты мәселені маңыздырақ етті. Германия бұл схеманы енгізгеннен кейін, заң жобасы 1916 жылдың 17 мамырында Ұлыбританияда қабылданды және келесі жексенбіде, 21 мамырда сағаттар бір сағатқа алға жылжытылды. Бұл «Ұлттық қорғау туралы» заңға сәйкес соғыс кезеңінде өндірісті арттыру мақсатымен қабылданды. Кейіннен бұл тәсіл көптеген басқа елдерде де қолданылды. Уильям Уиллетт күндізгі уақытты үнемдеу заңға айналғанын көре алмады, өйткені ол 1915 жылы 58 жасында тұмаудан қайтыс болды. Ол Петтс Вудта күндізгі уақытқа бейімделген күн сағатымен еске алынды. Петтс Вудтағы «Daylight Inn» оның құрметіне аталған, сондай-ақ Уиллетт жолы да оның есімін алып жүр. Оның Чизлхерсттегі үйі көк тақтамен белгіленген. Ол Кислхерсттегі Сент-Николас шіркеуінің зиратында жерленген, бірақ оның отбасына арналған ескерткіш Брайтон мен Хоувтегі Овингдиндегі Сент-Вулфран шіркеуінің зиратында орналасқан.

Willett was born in Farnham, Surrey, and educated at the Philological School. After some commercial experience, he entered his father's building business, Willett Building Services. Between them they created a reputation for "Willett built" quality houses in choice parts of London and the south, including Chelsea and Hove, including Derwent House. He lived most of his life in Chislehurst, Kent, where, it is said, after riding his horse in Petts Wood near his home early one summer morning and noticing how many blinds were still down, the idea for daylight saving time first occurred to him. This was not the first time that the idea of adapting to daylight hours had been mooted, however. It was common practice in the ancient world, and in 1784 a light hearted satire by Benjamin Franklin resulted in resurrecting the idea. Although Franklin's suggestion was simply that people should get up earlier in summer, he is often erroneously attributed as the inventor of DST while Willett is often ignored. Modern DST was first proposed by New Zealand entomologist George Vernon Hudson, although many publications incorrectly credit Willett. Using his own financial resources, in 1907 William published a pamphlet "The Waste of Daylight". In it he proposed that the clocks should be advanced by 80 minutes in four incremental steps during April and reversed the same way during September. The evenings would then remain light for longer, increasing daylight recreation time and also saving £2.5 million in lighting costs. He suggested that the clocks should be advanced by 20 minutes at a time at 2 am on successive Sundays in April and be reversed in September. Through vigorous campaigning, by 1908 Willett had managed to gain the support of a member of parliament (MP), Robert Pearce, who made several unsuccessful attempts to get it passed into law. A young Winston Churchill promoted it for a time, and the idea was examined again by a parliamentary select committee in 1909 but again nothing was done. The outbreak of the First World War made the issue more important primarily because of the need to save coal. Germany had already introduced the scheme when the bill was finally passed in Britain on 17 May 1916 and the clocks were advanced by an hour on the following Sunday, 21 May, enacted as a wartime production boosting device under the Defence of the Realm Act. It was subsequently adopted in many other countries. William Willett did not live to see daylight saving become law, as he died of influenza in 1915 at the age of 58. He is commemorated in Petts Wood by a memorial sundial, set permanently to daylight saving time. The Daylight Inn in Petts Wood is named in his honour as is the road Willett Way. His house in Chislehurst is marked with a blue plaque. He is buried in St Nicholas' Churchyard, Chislehurst, although a memorial to his family stands in the churchyard at St Wulfran's Church, Ovingdean, in Brighton and Hove.

Масондық

Уиллетт 1906 жылдың 1 қарашасында Камден Плейс ложасына қабылданды.

Отбасы

Уильям Уиллетт екі рет үйленді, алғаш 1879 жылы Мария Миллсқа (1905 жылы қайтыс болды), одан жеті баласы болды; екінші рет 1910 жылы Флоренс Стриклендке, одан бір қызы болды. Уиллетт – Coldplay әншісі Крис Мартиннің бес атасы.