Кіріспе

Еврибиад (,) – грек-парсы соғысында (б.з.д. 480–479 жж.) Спарта қолбасшысы, Грек теңіз күштерінің басқарушысы.

Өмірбаян

Еврибиад Евриклидтің ұлы болды және б.з.д. 480 жылы қолбасшы болып тағайындалды, себебі Спарта бастаған Пелопоннес қалалары Афинаның күшінің артуынан қаушады. Грекияның өзі афиналықтардың теңіз шайқасындағы шеберлігіне қарамастан, афиналықтардың басшылығында қызмет етуге құштар емес еді. Бірақ, екі жақ арасындағы араздыққа қарамастан, Еврибиадқа Афинаның теңіз әскерінің қолбасшысы Темистокл көмектесті. Ол қолбасшы болып тағайындалғаннан кейін жасаған алғашқы қадамы – парсы флотын күтіп алу үшін Евбеяның солтүстігіндегі Артемизиумға флотты бағыттап жіберу болды. Олар келгенде гректер парсылардың бұл жерде екенін көрді, сонда Еврибиад кері шегінуге бұйрық берді, бірақ эвбеялықтар оны қалуға өтінді. Оның орнына, олар Темистоклге флотты сол жерде ұстап тұру үшін пара берді, ал Темистокл параның бір бөлігін Еврибиадқа төледі (Геродоттың айтуынша). Артемизиум шайқасы шешілмей қалды, гректер флотты Саламис аралына көшірді. Саламисте болғанда Еврибиад флотты Грек лигасының әскерлері бекініс салған Коринфқа көшіруді қалады. Темистокл Саламисте шайқасудың тиімді екенін көріп, теңіз шайқасын күшейтуге тырысты. Еврибиад талабынан мойын бұрмады, сондықтан Темистокл Еврибиадты қалдыру үшін афиналық флотты (грек күштерінің ең ірі бөлігі) қайтарып алумен қорқытуға мәжбүр болды. Темистокл парсы патшасы Ксерксті алдап, флотының бір бөлігін аралдың айналасына жіберіп, грек флотын Саламис бұғазында қоршауға алғаннан кейін, Еврибиад Саламисті шайқас алаңы ретінде қабылдауға келісуге мәжбүр болды. Саламис шайқасы гректер үшін шешуші жеңіс болды. Шайқастан кейін Еврибиад парсы флотын қууға да, Ксеркс салған кемелерден тұратын Геллеспонттағы көпірді қиратуға да қарсы болды. Ол Ксеркс Грекияда қалып, қайтадан құрлықтағы соғысты жаңартуынан гөрі, қашып кеткенін қалады. Спартаға оралған Еврибиад Саламистағы жеңісі үшін зәйтүн гүлшоғырымен марапатталды, ал Темистоклге де осындай сыйлық берілді.