Кіріспе

1915 жылы ғылым және техника саласында көптеген маңызды оқиғалар орын алды, олардың бірқатары төменде тізілген.

Астрономия

Қаңтар – Британдық физик сэр Джозеф Лармор «Астрономиялық рефракцияға жергілікті атмосфералық салқындатудың әсері» туралы өз байқауларын жариялайды. 19 наурыз – Плутон алғаш рет суретке түсірілді, бірақ планета деп жіктелмеді. Эйнштейннің жаңа жалпы салыстырмалылық теориясы Урбен Ле Верьерді қыңырлатқан Меркурийдің ерекше қозғалыстарын түсіндіруге қолданылды. Роберт Иннес Жерге Күннен кейінгі ең жақын жұлдыз – Проксима Центаврын ашты.

Химия

Томас Лайл Уильямс Maybelline тушьын өндіреді.

Жер ғылымдары

22 мамыр – Солтүстік Калифорниядағы Каскад жанартауларының бірі – Лассен шыңы атқылап, 30 000 фут биіктікке күл бұлттарын шашыратып, жақын жердегі аймақты пирокластикалық ағындармен және лахарлармен қиратты. Бұл 1900 және 1980 жылдар аралығында континенттік АҚШ-та атқылаған жалғыз жанартау. Альфред Вегенер Пангея теориясын жариялайды, оны ол "Urkontinent" деп атайды.

Палеонтология

Жаңа теропод динозаврлар туысы және түрі Spinosaurus aegyptiacus неміс палеонтологы Эрнст Штромерге жатқызылды.

Өмір ғылымдары

Қаңтар – Милдред Ходж көздің дамуына жауапты генді (кейіннен PAX6 деп анықталды) ашқанын жариялады. Жалаңаш энцефалит пандемиясы басталады. Қазбалық нефрит алғаш рет Фландриядағы британдық экспедициялық күштердің сарбаздарына әсер ететіні туралы «Британдық медициналық журналында» хабарланды; осы атауды Нейтан Роу енгізді. Уолтер Брэдфорд Каннон жануарлардың қауіпке жауап беруін сипаттау үшін «күресу немесе қашу» терминін қолданды. Томас Хант Морган тұқым қуалайтын емес генетикалық мутацияны (Дрозофила меланогастерде) көрсетіп, евгениканың идеологиялық негізін күлдетті. Реджинальд Пуннетттің «Көбелектердегі мимикрия» еңбегі Кембриджде (Ұлыбритания) жарық көрді. Клара Х. Хасс цитрус кәнкерінің себебін анықтаған мақала жариялады, бұл ауруды бақылау әдістерін әзірлеуге мүмкіндік берді, соның арқасында АҚШ-тың оңтүстігіндегі цитрус егістері құрып кетпестен сақталды.

Математика

Эмми Нётер физикалық жүйенің әрекетінің кез келген дифференциалданатын симметриясына сәйкес сақталу заңы бар екенін дәлелдейді. Вацлав Серпинский Серпинский үшбұрышын сипаттайды.

Физика

Тамыз – Ада Хичинстің радийдің уранның ыдырауынан түзілетінін көрсететін тәжірибелік нәтижелері жарияланды. 25 қараша – Альберт Эйнштейн Пруссия ғылым академиясына жалпы салыстырмалылық теориясының Эйнштейн өріс теңдеулерін ұсынады. Ол жалпы салыстырмалылық теориясы бойынша өзінің «тесік» аргументінен бас тартады. Арнольд Зоммерфельд релятивистік құрылымдық айырмашылықтарды түсіндіру үшін эллиптикалық орбиталары бар өзгертілген Бор атомдық моделін жасайды.

Психология

Даниялық психолог Эдгар Рубин Synsoplevede Figurer ("Визуалды фигуралар") атты еңбегін жариялайды, осы арқылы кейін Рубин вазасы деп аталатын оптикалық иллюзияны ұсынады.

Технология

19 қаңтар – Жорж Клод жарнамада қолдану үшін неондық разрядтық түтікті патенттеді. 4 ақпан – Джон Г. А. Кичен кері бұрылатын рульді патенттеді. 3 наурыз – АҚШ-та NASA-ның алдағысы – Аэронавтика жөніндегі Ұлттық кеңес комитеті құрылды. 1 шілде – Әуе шайқасында синхронизациялық механизмді алғаш рет қолдану. Тамыз – Броди шлемі Ұлыбританияда патенттелді. 9 қыркүйек – Англияның Линкольн қаласындағы Уильям Фостер және компаниясы "Little Willie" әскери танк прототипін аяқтады. Макс Флейшер Америка Құрама Штаттарында ротоскопиялық фильмдік анимация процесін ойлап тапты. Вольфганг Геде диффузиялық сорғыны ойлап тапты. Уильям Миллс Англияның Бирмингем қаласындағы Миллс оқ-дәрі зауытында Миллс бомбасын – қол гранатасын патенттеді, жасады және өндірді. Дагоберт Мюллер фон Томамюль сырғанамалы кеменің (hovercraft) нұсқасын жасады.

Өлімдер

17 ақпан – Станислав фон Провазек (1875 жылы туған), Богемияда туған паразитолог. 19 сәуір – Сэр Томас Клаустон (1840 жылы туған), шотланд психиатры. 21 наурыз – Амброзиус Хубрехт (1853 жылы туған), голланд зоологы. 24 наурыз – Маргарет Линдсей Хэггинс (1848 жылы туған), Ирландияда туған астроном. 2 мамыр – Клара Иммервар (1870 жылы туған), неміс химигі (өзін-өзі өлтірді). 7 мамыр – Мари Депаж (1872 жылы туған), бельгиялық медбике (RMS Lusitania кемесі батып бара жатып қайтыс болды). 13 мамыр – Морган Крофтон (1826 жылы туған), Ирландияда туған математик. 22 шілде – Сэр Сэндфорд Флеминг (1827 жылы туған), "уақыт белдеулерінің әкесі" деп танылған канадалық инженер және геодезист. 10 тамыз – Генри Мозли (1887 жылы туған), ағылшын физигі (Галлиполи шайқасында қаза тапты). 26 қыркүйек – Цуруко Харагучи (1886 жылы туған), жапон психологы (туберкулезден қайтыс болды). 11 қазан – Жан Анри Фабр (1823 жылы туған), француз энтомологы. 15 қазан – Теодор Бовери (1862 жылы туған), неміс генетигі. 19 желтоқсан – Алоис Альцгеймер (1864 жылы туған), неміс нейробиологы.