Кіріспе
Харвелл – ауыл және азаматтық приход. Ол Уайт-Хорс аңғарында, Дидкоттан шамамен 2 миль (3 км) батысқа, Уонтеджден 6 миль (10 км) шығысқа және Оксфордтан 13 миль (21 км) оңтүстікке орналасқан. Приходтың аумағы солтүстіктен оңтүстікке шамамен 3,5 миль (6 км), ал ең кең жерінде шығыстан батысқа 2 миль (3 км) созылады. 1923 жылы оның ауданы есептелді. Тарихи тұрғыдан Беркширге қарасты болса, 1974 жылғы шекара өзгерістерінен бері Англияның Оксфордшир аймағының бір бөлігі ретінде басқарылуда. Приходтың оңтүстік-батыс бөлігінде Харвелл ғылым және инновациялық кампусы орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша приходта 2349 адам тұрады.
Топонимика
Харвелл есімінің сақталған ең ерте жазбалары – 10 ғасырдағы саксондық жарғылар, қазір Cartularium Saxonicum-да қайта жарияланған. 956 жылғы бір жарғыда жақын орналасқан Хорн Даун төбесі Харандуне деп тіркелген, бұл көне ағылшын тілінде "сұр төбе" деген мағынаны білдіреді. Сол жарғыда осы меншік Харанвиль деп аталған, бұл көне ағылшын тілінде "Хорн төбесінен ағып шыққан немесе келген өзен" дегенді білдіреді. 973 жылғы жарғыда меншік Харауилл деп жазылған. 1086 жылғы "Domesday Book"-та ол Харвелл деп тіркелген. 11 ғасырға жататын тағы бір деректе Харуэлл деп жазылған. 13 ғасырға жататын бір құжатта ол Ареуэлл деп көрсетілген. 13 және 14 ғасырлардағы басқа да дереккөздерде Харевелл деп жазылған. 1590 жылы төртінші қоңырау, ал 1597 жылы жетінші қоңырау құйылған. Уильям Яре, Редингтен.
Экономикалық және әлеуметтік тарих
Харвеллде XIII ғасырға жататын екі үй бар, олардың әрқайсысы II* санаттағы ескерткіш болып табылады. Хай-стриттегі Лайм-три Коттедж шамамен 1250 жылы салынған және 1300 жылы қайта жаңартылған. 1360 жылы үйге қосымша қанат салынды, ал 1700 жылы жаңа қасбеті жасалды. Уэллсхед-лейндегі Гейбл Коттедж және Тиблтон Коттедж бастапқыда бір ағаштан жасалған үй болған, ол шамамен 1295 жылы салынды және 17 ғасырда жаңа алдыңғы бөлігімен кеңейтілді. Мидл Фармдағы Байллолс сарайы – 14 ғасырға жататын ағаштан жасалған сарай үйі, ал оның шаруашылық қанаты 13 ғасырға дейін сақталған ғимараттың қалдығы болуы мүмкін. 1589 жылы 14 ғасырғы залда жоғарғы қабат пайда болды және паржетингпен әрленді. Фермада 14 ғасырға дейін салынған екі қора бар, олардың әрқайсысы II* санаттағы ескерткіш. Олардың бірі – 1350 жылы салынған, 15 және 17 ғасырлардағы шаруашылық ғимараттары бар «Шерри қорасы». Екіншісі шамамен 1365 жылы салынды және крук конструкциясымен жасалған. Хай-стриттегі «Ақ жүрек» (White Hart) 17 ғасырдың басында ағаштан салынған, 18 ғасырдың басында және 19 ғасырдың ортасында кірпіштен кеңейтілген ғимарат. Қазір ол «Харвелл жүрегі» (Hart of Harwell) пабы және мейрамханасы болып жұмыс істейді. Харвеллде бір кезде бес паб және сыра зауыты болған. Бұрынғы сыра зауыты – 17 ғасырға жататын ғимарат, онда 18 ғасырғы суыту үйі және 19 ғасырғы қосымша ғимараттар бар. Қазір ол жеке үйге айналдырылған. Хай-стриттегі «Крон» (Crown) зейнеткерлер үйіне айналдырылды, оны «Саузерн Кросс Хелскеа» (Southern Cross Healthcare) басқарды және 2012 жылы жабылды. «Шекерс» (Chequers), «Криспин» (Crispin) және «Тейіп Есөк» (Kicking Donkey) жеке үйлерге айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Харвелл вишня бақтарымен танымал болған. Геринг қайырымдылық үйлері – 1715 жылы құрылған қайырымдылық қорымен салынған кірпіштен жасалған қайырымдылық үйлерінің қатары, бірақ үйлердің өзі шамамен 1723 жылға дейін салынбаған болуы мүмкін. Қайырымдылық үйлері II* санаттағы ескерткіш болып табылады.
Әуеайлақ және атом энергиясын зерттеу мекемесі
RAF Харвелл 1937 жылы салынған. Ол Харвелл, Чильтон және Шығыс Хендред ауылдарының шекараларында орналасқан. Әуежай Екінші дүниежүзілік соғыста Нормандияға шабуыл жасау үшін әскер тасымалдайтын әскери планерлерді ұшыруға пайдаланылды. 1946 жылы әуежай жаңа Атом энергиясын зерттеу орталығына айналдырылып, Ұлыбританиядағы ядролық энергияны зерттеудің басты орталығы болды және Харвелл зертханасы деп аталды. 1946 жылы Еуропадағы алғашқы ядролық реактор осы жерде салынды, және бір кезде бес ядролық реактор болған, олардың барлығы тоқтатылған. Олардың екеуі толығымен демонтаждалды, ал қалған үшеуі 2022 жылға дейін тоқтатылады. Әуежайдың басқа бөліктері кейіннен басқа ғылыми ұйымдар тарапынан пайдаланылды, соның ішінде ИСИС нейтрондық көзін басқаратын және Diamond Light Source синхротронының бірлескен жобасын ұйымдастыратын Ғылым және технологиялық жақсартулар кеңесінің Рутерфорд Апплтон зертханасы. Атом энергиясын зерттеу орталығының бір бөлігі қазір Research Sites Restoration Limited компаниясымен басқарылады, ол Ядролық нысандарды жою агенттігінің тапсырмасы бойынша тоқтату жұмыстарын жүргізеді. Бұрынғы әуежай орны бүгінде Harwell ғылым және инновациялық кампусы болып табылады және Австралиялық Goodman мүлік тобы басқарады.
Ыңғайлылықтар
Харвеллдің қалған жалғыз мейрамханасы, «Харвелл Харты», Хай-стрит пен Бёрр-стриттің қиылысында орналасқан. Ауылда екі дүкен бар: қасап дүкені және газет-журнал сататын дүкені. Ауылда «Харвеллиан клубы», скаут отряды, теннис клубы, бағбандар қоғамы, Харвелл мерекесі комитеті, Харвелл регби клубы, футбол клубтары және тағы да басқа клубтар мен қоғамдар бар. Харвелл мерекесі – әр жылғы мамырдың соңғы демалыс күнінің дүйсенбісінде өткізілетін мереке. Мерекелік шараларға әсем безендірілген көліктер мен адамдар шеруі кіреді. Саябақта ақша жинау стендтері мен қойылымдар ұйымдастырылады, оның ішінде қойшы итін көрсету және көне автомобильдер де бар. Мерекеде бір сиыр немесе екі шошқа пісіріледі.
Автобустар
Харвеллге бірнеше Темза саяхат автобустары қызмет көрсетеді. 23-бағыт Great Western Park тұрғын үй кешенін Милтон Парк, Дидкот және Уоллингфорд арқылы Темзадағы Хенлимен тек дүйсенбіден жұмаға дейін байланыстырады. 98-бағыт Харвелл ауылы мен кампусын Great Western Park тұрғын үй кешені арқылы Дидкотпен байланыстырады. 99-бағыт Great Western Park-ты Милтон Парк бизнес аймағымен тек дүйсенбіден жұмаға дейін байланыстырады. Онда сенбі және жексенбі күндері қызмет көрсетілмейді. X32-бағыт Харвелл ауылы мен кампусын Дидкот, Милтон Парк және Оксфордпен күнделікті байланыстырады, ал дүйсенбіден сенбіге дейін Уантеджге де қызмет көрсетеді. 34-бағыт – Уантедж, Харвелл кампусы және Оксфорд арасындағы шектеулі қызмет, ол тек дүйсенбіден жұмаға дейін жүреді.