Кіріспе

Шөптік сұйық
алкогольдік сұйықтықтар

Тинктура – бұл әдетте өсімдіктерден немесе жануарлардан алынған, этанолда (этил спирті) ерітілген экстракт. Еріткіш концентрациясы көбінесе 25–60% аралығында болады, бірақ 90% дейін жете алады. Химияда тинктура – этанол еріткіш ретінде қолданылатын ерітінді. Халық медицинасында алкогольдік тинктуралар әртүрлі этанол концентрациясымен дайындалады, сақтау үшін кемінде 20% алкоголь болуы қажет. Тинктура жасау үшін сірке, глицерин (глицерин деп те аталады), диэтил эфирі және пропиленгликоль сияқты басқа еріткіштер де қолданылады, бірақ олардың барлығын ішке қабылдауға болмайды. Этанол қышқыл және сілтілі (негізді) құраулылар үшін өте жақсы еріткіш болып табылады. Глицерин қолданылатын тинктура глицерит деп аталады. Глицерин этанолға қарағанда нашар еріткіш. Сірке қышқылдық болғандықтан, алкалоидтарды алу үшін жақсы еріткіш, ал қышқыл компоненттер үшін нашар еріткіш болып табылады. Алкоголь ішпейтін адамдар үшін алкогольсіз экстракттар ішке қабылдауға арналған препараттарға балама болып табылады. Аз ұшпалы заттар, мысалы, йод және меркурохром да тинктураға айналдырылуы мүмкін.

Сипаттамалары

Тинктуралар көбінесе этил спирті мен судың араласуынан жасалады, олар еріткіштер ретінде қолданылады. Әрқайсысы екіншісі еріте алмайтын немесе нашар ерітетін құрауыштарды ерітеді. Олардың арақатынасын өзгерту арқылы соңғы дайындамада әртүрлі құрауыштардың мөлшерін алуға болады. Алкоголь – антимикробтық қасиеттері бар, сонымен қатар сақтаушы ретінде де қолданылады. Алкогольді еріткіш ретінде пайдаланудың бір кемшілігі – этанол кейбір органикалық қосылыстарды бұзуға бейім, бұл олардың тиімділігін азайтуы немесе жоюы мүмкін. Бұл бейімділік полисахаридтер сияқты өсімдік құрауыштарын алу кезінде де жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Алкоголь кейбір басқа құрауыштарды, мысалы, белоктарды, қайта келтірілмейтіндей етіп бұзуы немесе "қатыруы" мүмкін. Алкоголь сондай-ақ кейбір хош иісті заттарға да зиян келтіруі мүмкін. Эфир және пропиленгликоль негізіндегі тинктураларды ішке қабылдауға болмайды, бірақ олар сыртқы қолдануға арналған дайындамаларда, мысалы, жеке күтімге арналған кремдер мен майлар құрамында қолданылады.