Кіріспе

Британдық бұрынғы лейборист депутаты Найджел Кит Энтони Стэндиш Ваз (26 қараша 1956 жылы туған) – британдық Лейборист партиясының саясаткері, 1987 жылдан 2019 жылға дейін 32 жыл бойы Лейстер Шығысы округінен Парламент мүшесі болды. Ол британдық парламентте ең ұзақ қызмет еткен британдық азиялық депутат еді. Ваз 1999 жылдың қазанынан 2001 жылдың маусымына дейін Еуропа жөніндегі министр қызметін атқарды. 2006 жылдың маусымында ол Тайлық Кеңестің мүшесі болып тағайындалды. 2007 жылдың шілдесінен бастап Ішкі істер комитетінің төрағасы болды, бірақ 2016 жылдың 6 қыркүйегінде "Sunday Mirror" газеті оның еркектермен қорғанышсыз жыныстық қатынасқа барғанын және олар қаласа кокаин сатып алуға дайын екенін жариялағаннан кейін бұл лауазымынан бас тартты. 2016 жылдың қазан айының соңында Ваз Әділет комитетінің мүшесі болып тағайындалды, оның тағайындалуын тоқтатуға бағытталған парламенттік дауыс сәтсіз аяқталды. 2019 жылдың 10 қарашасында ол Парламенттен кетіп, келесі айда өтетін жалпы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді.

Ерте және жеке өмір

Кит Ваз 1956 жылғы 26 қарашада британдық Аден колониясында Антони Ксавье мен Мерлин Верона Ваз отбасында дүниеге келген. Ваз отбасы Гоадан шыққан, қазір Үндістан штаты, осы себепті оның Гоан португалдық тегі бар. Ваз – 17 ғасыр миссионері әулие Иосиф Ваздың алыс туысы. 1965 жылы ол отбасымен Англияға көшіп, Твикенхэмде қоныстанды. Ол әуежайда жұмыс істесе, анасы мұғалім болып жұмыс істеген және Marks & Spencer дүкенінде жартылай штатпен жұмыс істеді. Ваздың әкесі Ваз 14 жасқа келгенде өз өмірін өзі қиды. Мерлин Ваз ұлы Лестер шығыс сайлау округінен парламентке үміткер болып сайланғанда Лестерге көшіп келді. Ол Лейбор партиясынан Лестер қалалық кеңесіне сайланып, 14 жыл кеңесте қызмет етті. Аденде Ваз Сент-Жозеф монастырында білім алды. Англияда ол Хаммерсмиттегі Латимер жоғарғы мектебінде оқыды, содан кейін Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде құқық білімін алды. 1979 жылы Кембридж университетін бірінші сыныптық дипломмен бітірді, ал 1987 жылы магистр дәрежесін алды. Ваздың екі қарындасы бар. Ол әйелі Мария Фернандес және екі баласы – ұл мен қызымен Лондонда тұрады.

Ерте мансап

Саяси мансабына дейін Ваз жеке практикадағы заңгер болған. 1982 жылы ол Лондонның Ричмонд-на-Темза қалалық кеңесінде заңгер болып, кейін Лондонның Ислингтон қалалық кеңесінде аға заңгер болып жұмыс істеді. 1985 жылы ол Лестер Шығыс сайлау округінен Еңбек партиясының үміткері болып таңдалды. Сол кезде ол Лестерде қалалық кеңес қаржыландырған Хайфилдс және Белгрейв құқықтық орталығында заңгер болып жұмысқа орналасты. Ол 1987 жылы Парламентке сайланғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Саяси мансап

Ваз 1982 жылдан бері Еңбек партиясының мүшесі. 1983 жылы Ваз жалпы сайлауда консервативті-либералдық Ричмонд және Барнс сайлау округінде Еңбек партиясының үміткері ретінде үшінші орынға ие болды, бұл Еңбек партиясынан 4,3% дауыс кеткенін көрсетті, ал жалпыұлттық деңгейде 9,3% дауыс кеткен еді. 1984 жылы ол Суррей Вест округінен Еуропалық парламентке Еңбек партиясынан үміткер болып, үшінші орынды иеленді. 1987 жылдың 11 маусымында Ваз Лестер Шығысы округінен Парламент депутаты болып сайланды, бұл орынды бұрынғы консерватор депутаты Питер Бруинвелстен жеңіп алды, дауыс қоры 1924 құрады. Сол сайлауда Диана Эбботт, Пол Боатенг және Берни Грант сияқты Еңбек партиясының қара секциясының тағы үш мүшесі де Парламентке енді. Ваз 1992 (11 316 дауыспен), 1997 (18 422 дауыспен), 2001 (13 442 дауыспен), 2005 (15 867 дауыспен), 2010 (14 082 дауыспен), 2015 (18 352 дауыспен) және 2017 (22 428 дауыспен) жылдары қайта сайланды. Ваз парламентте түрлі лауазымдарды атқарды. 1987 мен 1992 жылдар арасында ол Ішкі істер жөніндегі комитеттің мүшесі болды, ал 2007 жылдың шілдесінен 2016 жылдың қыркүйегіне дейін комитет төрағасы қызметін атқарды. 1993-1994 жылдары ол Парламентаралық Одақтың Атқару комитетіне мүше болды. Соңында, 2002 жылдың желтоқсанынан 2007 жылдың шілдесіне дейін Ваз Конституциялық мәселелер жөніндегі комитеттің аға Еңбек партиясының мүшесі болып жұмыс істеді. 1992 жылы Ваз жоспарлау және жаңартуға жауапты көлеңкелі кіші қоршаған орта министрі лауазымын алды, бұл оның алғашқы оппозициялық лауазымы болды. Ол 1997 жылға дейін осы лауазымда қалды, содан кейін Бас прокурор мен Бас солиситордың парламенттік жеке хатшысы болып тағайындалды, бұл оның алғашқы үкіметтік лауазымы еді. Содан кейін ол 1999 жылдың мамыр айынан қазан айына дейін Лорд-канцлер кеңсесінің парламенттік хатшысы болып қызмет етті. Осыған ілесіп, ол Еуропа, Сыртқы істер және Ұлттар Достастығы кеңсесінің министрі болып тағайындалды. Ол 1999 жылдың қазанынан 2001 жылдың маусымына дейін осы лауазымда қызмет етті. Ваз Дэвид Трединник депутаттың демеушілігімен Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде гомеопатияны қаржыландыруды жалғастыруды қолдаған бірнеше ерте күн тәртібіндегі ұсыныстарға қол қойды. Ваз 2016 жылғы Еңбек партиясының лидерлігіне сайлауда Оуэн Смитты қолдады. Ол Израильдің Еңбек Достарының мүшесі.

Рашди ісі

1989 жылдың наурыз айында Рим католігі Ваз Лестер қаласында Салман Рушдидің "Сайтандық аяттар" кітабына тыйым салу талабымен бірнеше мың мұсылманның шеруін басқарып, оны "Ислам және Ұлыбритания тарихындағы маңызды күндердің бірі" деп атады. Рушдидің "Джозеф Антон" автобиографиясында айтылғандай, Ваз бірнеше апта бұрын Рушдиге "толық қолдау" көрсететінін уәде беріп, оған қарсы жарияланған фатваны "өте қорқынышты" деп сипаттаған.

Филькиннің тергеуі

2000 жылдың ақпан айында Парламенттік стандарттарды қадағалайтын Элизабет Филкин Ваз заңгер Сарош Зайвалладан бірнеше мың фунт алған деген күдіктерден кейін тергеу бастады, бірақ ол бұл ақшаны жарияламаған. Бұл күдіктерді Зайвалланың бұрынғы серігі Эндрю Милн білдірген, ал Ваз бен Зайвалла екеуі де оны жоққа шығарды. Ол Зайвалладан барлығы 4500 фунт стерлинг сомасындағы екі төлемді тіркемегені үшін кінәлі деп танылды. Ваз Филкиннің күдіктер бойынша жүргізіп жатқан тергеуіне кедергі келтірді деген айыптамаға ұшырады.

Хиндуджа ісі

2001 жылдың қаңтар айында иммиграция министрі Барбара Рош Парламентке жазбаша жауабында Ваздың Питер Мандельсон және басқа депутаттармен бірге Хиндуджа бауырластары мәселесі бойынша Ішкі істер министрлігіне хабарласқанын мәлімдеді. Ол Ваздың азаматтық алу өтінішіне қашан шешім қабылданатыны туралы сауал қойғанын айтты. 25 қаңтарда Ваз Хиндуджа ісіне қатысты оппозицияның сұрақтарына ден ортақ болды, көптеген парламенттік сауалдар тіркелді, оның рөлін толық ашу талап етілді. Ваз Сыртқы істер және Ұлттар Достастығы министрлігінің (FCO) өкілі арқылы Премьер-министрдің іс бойынша тергеу жүргізуді сұраған сэр Энтони Хаммондтың сауалдарына жауап беруге "толық дайын" екенін жеткізді. Ваз Хиндуджа бауырластарын бұрыннан білген; ол 1993 жылы Хиндуджа қайырымдылық қоры құрылған кезде қатысқан, сондай-ақ 1998 жылы бауырластар Тони және Шери Блэрді Дивали мерекесіне шақырғанда сөз сөйлеген. 26 қаңтарда консерваторлық партиядан депутат Джон Редвуд Премьер-министр Тони Блэрді Хиндуджа паспорты ісі бойынша тәуелсіз тергеуге кедергі келтіргені үшін айыптады, Блэр FCO министрі Кит Ваздың "ешқандай қателік жасаған жоқ" деген мәлімдемесінен кейін. Сол күні Ваз журналистерге оқиғаның шындығы белгілі болғаннан кейін олар өз әрекеттеріне "өкініш білдіретінін" айтты. "Бұл хабарламалар жарық көргенде сіздердің кейбіреулеріңіз өте жаман көрінесіздер. Питер және басқалар туралы сіздер айтқан сөздеріңізге шындық белгілі болғанда қатты өкінесіздер", - деді ол. Бір Хиндуджа бауырласының паспорт өтінімі неге қалыптан тыс жылдам қаралып, екі жылға дейін созылуы мүмкін болса, алты айдың ішінде қаралып, мақұлданғаны туралы сұраққа ол: "Бұл ерекше жағдай емес", - деп жауап берді. 29 қаңтарда үкімет Хиндуджа қорының 1999 жылдың қыркүйегінде Ваздың Азиялық министр болып тағайындалуын тойлау үшін қабылдау ұйымдастырғанын растады. Ваз бұл шараны Парламент мүшелерінің мүдделерінің тізіліміне енгізбеген, ал Редвуд, консерваторлық парламенттік кампаниялар бөлімінің басшысы, Ваздың осындай қонақжайлықты қабылдауына қатысты шешімін сынады. Наурыз айында Вазға Элизабет Филкин бастаған қаржылық мәселелер бойынша жаңа тергеуге толыққанды қатысуға бұйрық берілді. Ваздың бастығы, Сыртқы істер министрі Робин Кук, оны Хиндуджа бауырластарымен байланысы туралы айыптауларға толық жауап беруге шақырды. Ваз 20 наурызда Филкинмен кездесіп, Хиндуджа қорының оның әйелі басқаратын Mapesbury Communications компаниясына 1200 фунт стерлинг көмек көрсеткені туралы шағымды талқылады, бұл көмек Парламентте Хиндуджа демеушілігімен ұйымдастырылған қабылдауды өткізуге бағытталған. Ваз бұрын Хиндуджалардан ақша алғанын жоққа шығарған, бірақ ол бұл мәміледен жеке пайда таппағанын мәлімдеді. 2001 жылдың маусым айында Ваз Хиндуджа бауырластарының британдық азаматтық алу өтінішіне депутаттық өкілдікте болған кезде қолдау көрсеткенін айтты. Тони Блэр де Ваздың басқа азиялықтардың мүддесін "қорғағанын" мойындады. 2001 жылдың 11 маусымында Ваз Еуропа министрі лауазымынан босатылды, оның орнына Питер Хейн тағайындалды. Премьер-министр кеңсесі Ваз Тони Блэрге денсаулығына байланысты лауазымынан кетуге ниетті екенін жазғандығын мәлімдеді. 2001 жылдың желтоқсан айында Филкин Вазды Хиндуджа бауырластарының әйелінің заң фирмасына жасаған төлемдерін тіркемегені үшін кінәсіз деп тапты, бірақ ол әйелімен бірлесіп төлемдерді жасырғанын айтты. Филкиннің баяндамасында төлемдердің оның әйеліне иммиграциялық мәселелер бойынша заң кеңесі үшін берілгені және Ваз тікелей жеке пайда таппағаны, Парламент ережелері оның әйеліне жасалған төлемдерді жариялауын талап етпейтіні туралы қорытынды жасалды. Алайда ол оның құпиялылығын сынап: "Мен үшін Ваз мырза мен оның әйелі арасында фактіні жасыру және Хиндуджа отбасымен оның қаржылық байланысы туралы нақты ақпаратты алуымды кешіктіру үшін бірнеше ай бойы әдейі келісім болғандығы анық".

Төменгі палатадан шеттету

2002 жылы Ваз бұрынғы полиция қызметкері Айлин Эггингтонға қарсы жалған айып таққандығы анықталғаннан кейін Стандарттар және артықшылықтар жөніндегі комитеттің тергеуінен соң бір айға Палатадан шеттетілді. Комитет: «Ваз мырза Комиссияға Эггингтон ханымға қатысты зиянды айыптау жасады, бұл шындыққа сай емес және Эггингтон ханымды қорқытуға немесе оның беделін түсіруге әкелуі мүмкін болған» деген қорытындыға келді. Эггингтон, 34 жыл бойы полиция қызметінде болған, соның ішінде Арнайы бөлімнің бас орынбасары қызметін атқарған зейнеткер полиция қызметкері, Ваздың әйелінің жеке көмекшісі болған Мэри Грестниге көмектескісі келді. 2000 жылдың мамырында жұмысынан кеткеннен кейін Грестни 2001 жылдың наурыз айында Эггингтонға Ваз әйелі туралы жеті беттік мәлімдеме айтты, ол оны Филкинге жіберді. Грестнидің мәлімдемесінде Ваз отбасының заңсыз иммигрантты бала күтуші ретінде жұмысқа алғаны және Хиндуджа ағайындылары сияқты азиялық бизнесмендерден сыйлық алғаны туралы айыптаулар бар еді. Ваз бұл айыптауларды жоққа шығарды, ал Комитет оларды қолдайтын ешқандай дәлел таппады. Ваз сондай-ақ Филкинге шағым хат жазды, бірақ ол тергеу жүргізуге тырысқанда Ваз оны полиция тергеуіне кедергі келтіруде деп айыптап, Палата спикеріне шағымданумен қорқытты. Эггингтон Ваздың анасына телефон соққанын жоққа шығарды және үйі мен ұялы телефонының тізімдерін дәлел ретінде ұсынды. Палата комитеті оның шындықты айтып отырғанын анықтады. Олар былай деді: «Ваз мырза Эггингтон ханымға қатысты зиянды айыптау жасады, бұл шындыққа сай емес және Эггингтон ханымды қорқытуға немесе оның беделін түсіруге әкелуі мүмкін еді». Филкинге детектив-суперінтендант Ник Гарган жазған хатта полиция Ваздың анасына телефон соққанына сенбегендігі және Эггингтон емес, Ваз қудалануға ең жақын болғандығы айтылды. Гарган полицияның түрлі қылмыстарды қарастырғанын, соның ішінде полиция ресурстарын ысырап ету және әділеттіліктің жолын бұрмалау әрекеттерін қарастырғанын мәлімдеді. Лестершир полициясы ақырында қудаламауға шешім қабылдады. «Ваз мырзаның Лестершир полициясымен байланысына тактикалық себептер болуы мүмкін, бірақ дәлелдер әділеттіліктің жолын бұрмалауға жасалған кез келген әрекетті қосымша тергеуді қолдамайды». Ол Хиндуджа ағайындыларымен қаржылық байланысы туралы Стандарттар және артықшылықтар комитетіне және Филкинге жалған ақпарат берген. Ол 1987 жылы парламентке алғаш кірген кезде Лестер құқықтық орталығындағы ақылы жұмысын тіркемеген. 1993 жылы Капаро тобынан алынған қайырымдылықты тіркемеген. Ваз «Жүргізу кодексін ауыр бұзды және Палатаға немқұрайлылық танытты» деген қорытындыға келді және оны бір айға Палатадан шеттету ұсынылды. Ваздың мүддесін оның адвокаты сэр Джеффри Биндман қорғады.

Надми Аучи

2001 жылы Ваздың ағылшын-ирак миллиардері Надми Аучиге Францияға экстрадициядан қашуына көмектескені белгілі болды. Оппозициялық депутаттар «Хиндуджа Марк II» деп атаған жағдай бойынша тергеу жүргізуді талап етті. Аучи француз полициясы тарапынан Elf Aquitaine алаялығына қатысы бар деген күдікпен іздестіріліп, бұл Францияның бұрынғы Сыртқы істер министрінің қамауға алынуына әкелді. 2000 жылдың шілдесінде француз билігі шығарған ордерде Аучи «компания мүлігін дұрыс пайдаланбауға және ұрланған компания мүлігін алуға» қатысқан деп айыпталды. Бұл ордер Аучидің серігі Насир Абидті де қамтыды және егер олар айыпты деп танылса, екеуі де 109 жылға бас бостандығынан айырылуы мүмкін екенін көрсетеді. Оның жалғасы «Manhunt 2» британдық кино классификациялық кеңесі «үздіксіз қараңғылығымен және бейшара тонымен ерекшеленеді» деп сипаттады және Ұлыбританияда BBFC 10 жыл ішінде тыйым салған алғашқы бейне ойын болды. Ваз: «Бұл британдық кино классификациялық кеңесінің тамаша шешімі, ойын шығарушылар ойыншылардың «бес себепсіз зорлық-зомбылық» пен кісі өлтіруге қатысатын кісі өлтірушілер рөлін ойнайтын интерактивті ойындарды күтпеуі керек екенін көрсетеді», - деді. Ваз сондай-ақ «Bully» ойынын сынады, онда үш форма киген оқушының төбелес жасап, тепкілескен кадры болды. 2005 жылы ол Джефф Хундан: «Үйдің басшысы Rockstar Games компаниясының «Bully» деп аталатын жаңа ойынды шығаруына қатысты менің алаңдаушылығымды бөліседі ме? Ойыншылар экрандағы кейіпкерлерін пайдаланып басқа оқушыларды тепкілеп, ұрып-соғуы мүмкін», - деп сұрады.

Ішкі істер жөніндегі арнайы комитет

2007 жылдың шілдесінде Ваз Ішкі істер жөніндегі арнайы комитетінің төрағасы болып сайланды. Арнайы комитет мүшелерін әдетте Таңдау комитеті ұсынады, ол Палатаның регламентіне сәйкес арнайы комитеттерге мүшелерді тағайындайды. Бірақ бұл жолы Вазды тек Гариет Харман, Парламенттік палатаның басшысы және Лорд-хранитель мөрінің иесі ұсынды. Харманның сөзінше, жазғы сессияға дейін уақыт жетпейтін болғандықтан, қалыпты процедураны жүргізу мүмкін болмады. Таңдау комитетінің төрағасы Парламентке комитет осы аптаның басында отырыс өткізуге дайын болғанын, бірақ Үкіметтен оларға жұмыс жоқ екенін естігенін мәлімдеді. Ваз 2007 жылдың 26 шілдесінде Джон Денхэмді алмастырды. 2015 жылдың маусым айында Ваз комитет төрағасы қызметіне қайта сайланды.

Терроризмге қарсы заң жобасы туралы болжамдар

Ваздың 42 күндік айып талқыланбастан террористтерді ұстауды қолдауы "үкімет үшін шешуші болып саналды". 2008 жылдың 10 маусымында, маңызды дауыс беруге бір күн бұрын өткен парламенттік дебаттарда Вазға оның қолдауы үшін марапат ұсынылған ба деп сұрақ қойылды. Ол: "Жоқ, маған міндетті түрде ұсынылмады, бірақ мен білмеймін, әлі мүмкіндік бар" деді.

Мүдделер қақтығысы

2008 жылдың қыркүйегінде Ваз жақын досы, адвокат Шахрох Мирескандаридің іскерлік мәмілелеріне қатысты ресми тергеуге араласқанда мүддесін жарияламағаны үшін түсіндіруге қысымға ұшырады. Шахрох Мирескандари бірнеше рет Метрополитен полициясына қарсы нәсілдік дискриминация істеріне қатысты, сондай-ақ Скотланд-Ярд комиссары сэр Ян Блэрге қарсы нәсілдік дискриминация ісінде комиссардың көмекшісі Тарик Гаффурдың өкілі болды. 2008 жылдың қаңтар айында Solicitors Regulation Authority (SRA) компаниясы, Dean and Dean заң фирмасының қызметіне қатысты бірнеше шағым түскеннен кейін тергеу бастады. Ваз 2008 жылдың ақпанында еңбекші партиясынан депутат Вирендра Шармамен бірлесіп, SRA-ның бас директоры Энтони Таунсендке ресми түрде Ұлыбритания Парламентінің бланкісінде хат жазды. Ол Мирескандариден алған шағымға сілтеме жасап, Dean and Dean-ді тергеуде "дискриминациялық әрекеттер" болғанын мәлімдеді. SRA тәуелсіз жұмыс тобын құруға мәжбүр болды, оның мақсаты – тергеуге ақ емес заңгерлердің пропорциясыз тартылғанын анықтау. Либерал-демократтардың вице-лидері Винс Кейбл Ваз осы мәселедегі рөлін ашық түсіндіруі керек деді. "Тәуелсіз реттеушіге осылайша араласу өте орынсыз. Ішкі істер комитетінің төрағасы толыққанды мәлімдеме жасаса еді деймін".

Қылмыстық жауапсыз ұстау

2008 жылдың қыркүйегінде Ваз премьер-министр Гордон Браунның жеке пікірін іздеп, комитеттің тәуелсіз баяндамасына байланысты үкіметтік жоспарларды терроризм күдіктілерін 28 күннен астам ұстауға қатысты тырысқаны белгілі болды. The Guardian газетінде жазылғандай, электрондық хаттар Ваздың премьер-министрмен құпия түрде байланысқаны және комитет баяндамасының жобасы туралы әңгімелесіп, кездесу ұсынғанын көрсеткен, себебі "бізге оның [Браунның] ұсыныстарын алу қажет". 2007 жылдың қарашасында Гордон Браунның парламенттік жеке хатшысы Иан Остинге және сол кездегі Браунның саяси кеңесшісі Фиона Гордонға электрондық хат жіберілді. Тағы бір жарияланған электрондық хат Ваздың комитет баяндамасының үзінділерін бұрынғы лорд-канцлер лорд Фальконерге оның пікірін алу үшін жібергенін көрсетті; Парламенттің қағидаларына сәйкес, арнайы комитеттің төрағасы куәгерден мәлімет ала алмайды, егер кем дегенде екі басқа комитет мүшесі болмаса. Адам құқықтары жөніндегі "Либерти" ұйымының сол кездегі директоры Шами Чакрабарти мұны сот шешімін шығаратын судьяның тараптардың біріне жеке электрондық хат жіберіп, олардың пікірін сұрауымен теңеді. Ваз Браунды комитет алдында куәгер ретінде қатысуға шақырғанын жоққа шығарды.

Парламент шығыстары

2008/2009 жылдары Ваздың жалпы шығындары 173 937 фунт стерлингті құрады, бұл 647 депутаттың арасында 45-ші орынға ие болды, оның 70% кеңсе ұстау және қызметкерлерге төленген жалақы шығындарынан тұрды. Парламентке 45 минуттық сапар қашықтықта орналасқан Стэнморда тұратын Ваз 2003 жылы Вестминстерде сатып алған пәтері үшін ипотекалық төлемдерді өтеуге талап етті. 2007 жылдың мамыр айында пәтерге көрсетілген қызметтер мен жер салығын талап еткеннен кейін, ол өзінің екінші үйін сайлау округіндегі кеңсесіне ауыстырып, жиһаз сатып алды. Сондай-ақ, Ваз рұқсат етілген сомадан асып кеткен жиһаз үшін 1514 фунт стерлинг қайтаруға міндеттелді. 2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін күшіне енген Тәуелсіз Парламенттік Стандарттар Агенттігі жариялаған жаңа шығындар ережелері екінші үйге берілетін жәрдемақыны айына 1450 фунт стерлингке дейін шектеді, яғни Вестминстерде бір бөлмелі пәтерді жалға алу құны. Бар болған екінші үйлерден алынған пайда қайтарылып алынады.

Патрик Мерсер ісі

Ваз – Палата мүшелерінің бірі болды және лоббистер үшін ақылы адвокаттық қызметінің бөлігі ретінде Патрик Мерсердің ұсынысымен құрылған Фиджи жөніндегі барлық партиялық парламенттік топқа қатысуға келісті. Мерсер Вазды "алғашқы дәрежедегі жалғаншы" деп сипаттап, "осындай адаммен ешқашан кездеспегенін" айтты. Ол: "Бұл әрқашан толыққанды этикалық болмаса да, таң қалдырады, ол өте тәжірибелі" деді. Ваз және басқа саясаткерлерге қатысты осындай пікірлер Стандарттар жөніндегі комитеттің Мерсердің Өкілдер палатасының абыройын түсіргеніне шешім қабылдауына себеп болды.

2015 жылғы сайлау науқанының дыбыс берушілерді қолдануы

2015 жылдың сәуірінде Ваздың сайлау машинасынан динамиктер арқылы сөйлегенін көрсететін видео Лестер консерваторларымен жанжал тудырды. Көшеде дыбыс күшейткіш құралды пайдалану – 5000 фунт стерлингке дейін айып салатын қылмыс, және саяси науқандарға ешқандай жеңілдік қарастырылмаған. Бұл оқиғаны Лестер қалалық кеңесінің шуылға қарсы күрес бөлімі тергеді, ал маусым айында шенеуніктер бұл заңсыз екенін, бірақ ешқандай шара қолданылмағанын растады.

Ерлер арасындағы жезөкшелік

2016 жылдың қыркүйек айының басында британдық "Sunday Mirror" таблоидында Ваз туралы айыптаулар жарияланды. Ол еркек жезөкшелермен қорғанышсыз жыныстық қатынасқа түсіп, егер олар кокаинді қолданғысы келсе, оған ақша төлейтінін айтқан. Ол жезөкшелерге өзінің аты Джим екенін және өнеркәсіптік стиральные машиналар сатушы екенін айтты. Кейін Ваз өзінің әрекеті үшін кешірім сұрады. "Бұл ұлттық газеттің осындай әрекет жасаған адамдарға ақы төлегені өте алаңдатады", - деді ол. Ваз 2016 жылдың 6 қыркүйегінде Ішкі істер комитетінің төрағасы қызметінен кетті. 2016 жылдың қазан айының соңында Ваз өзін ұсынғаннан кейін және партиясы ұсынғаннан кейін Сот комитетінің мүшесі болып тағайындалды. Бұл мәселені шешу үшін қарар қабылдауға ұсынылған. Daily Telegraph газетінің Лора Хьюздың айтуынша, Консервативтік партияның билеушілері депутаттарға мұндай тағайындаулардың депутаттармен қабылданбауы прецеденті жасалмауы үшін, олардың депутаттарына Ваз үшін дауыс беруді тапсырды. 150-ден астам консервативті депутаттар Вазды қолдады. Стандарттар жөніндегі комиссардың тергеуі 2017 жылдың желтоқсан айында "медициналық себептермен" тоқтатылды. Тергеу 2018 жылдың наурызында қайта басталды және 2019 жылдың қазан айында жаңа Парламенттік стандарттар жөніндегі комиссары Кэтрин Стоунның басшылығымен Кит Вазды алты айға парламенттен шеттетуді ұсынды. Тергеу туралы баяндамада, оның меморандумында, Комиссар "Ваз мырзаның ақы төлеген жыныстық қатынасқа қатысқаны әбден мүмкін" деген қорытындыға келгені және "Ваз мырзаның басқалар үшін бақылаудағы есірткілерді сатып алуға дайын екендігі туралы дәлелдер бар" деген қорытындыға келгені расталды. Комиссияның меморандумында сондай-ақ, Ваз "заңға құрметсіздік танытады және бұл өз кезегінде осы заңдарды жасауға жауапты болған палатаға және әріптестеріне құрметсіздік танытады. Сонымен қатар, Ваз мырзаның мінез-құлқы палатаның стандарттар жүйесін құрметтемеген. Ол тергеу процесінің барлық кезеңінде "бірлескен әрекет жасамады". Ол бірнеше рет тікелей сұрақтарға жауап бере алмады, толық емес жауаптар берді, ал оның есебі кейбір бөліктерінде керемет болды ". 2019 жылдың 31 қазанында депутаттар бұл шешімді қолдады.

Қиындықтарға қатысты айыптаулар

2018 жылдың тамызында BBC Newsnight телеарнасында бұрынғы Төменгі палата хатшысы Дженни Маккалоудың палата стандарттарын сақтауға тырысқан кезде Ваз оған қорлық көрсеткені туралы мәлімдеме жарияланды. Басқа айыптаулардың ішінде Маккалоу Ваздың Солтүстік Ирландиялық тегі мен акцентіне байланысты оны қауіпсіздікке қауіп төндіретіндей әзілдегенін айтты. 2021 жылдың қыркүйегінде Парламент стандарттары жөніндегі комиссары мен тәуелсіз сарапшылар тобы бұл айыптауларды негізді деп тапты, бұл қорлықтың "жауыртқыш, үздіксіз, зиянды және Парламент мүшесіне лайық емес" екенін айтты; Панель Вазға ешқашан Парламентке кіруге рұқсат берілмеуі керек деген шешімге келді.

Даман, Үндістан - жергілікті жерлерді тазарту

Моти Даман маяғынан Жампур жағажайына дейінгі 700 метрлік теңіз жағалауындағы құнды жерлер ұзақ буын бойы сол жерде өмір сүрген жергілікті тайпалық балықшылар қауымдастықтары мен көбінесе Лестерде тұратын NRI Дамандықтарға тиесілі деп есептеледі. 2018 жылдың желтоқсан айында жергілікті тұрғындар мемлекеттік әкімші Прафул Хода Пателдің бұйрығымен жерлерін тәркілеу және үйлерін даму үшін жолу үшін бұзу туралы құжаттар алды. Лестер Шығыс сайлау округінде 11 мың Дамандық тұратындықтан, қауым мүшелері Кит Вазға жүгінді, ол Даманға Прафул Пателмен кездесу үшін ұшып барды. 2019 жылдың қаңтар айында Ваз былай деп хабарлады: "Менің ойымша, мырза Пателдің Даман үшін көзқарасы бар және ол оны туристік және білім беру орталығы ретінде дамытқысы келеді. Даманның дамуын арттыру үшін Премьер-министр Нарендра Моди берген уәделер мені қатты әсер етті. Мырза Пател сот шешімі шыққанға дейін бұдан былай бұзулар болмайтынын және ол осы мәселе бойынша кез келген мәселе туралы маған айтатынын уәде берді. Оның құрылысшыл және позитивті көзқарасын құптадым." Дегенмен, қараша айында бульдозерлер жұмысын бастады және Даман наразылықтары басталды. 2019 жылдың 3 қарашасында Даман коллекторы Ракеш Минхас 144-бап бойынша төрт немесе одан көп адамның бейбіт жиналуына, ұрандар айтуға және бүкіл ауданда дыбыс күшейткіштерді пайдалануға тыйым салатын бұйрық шығарды және екі орта мектепті "уақытша түрмелерге" айналдыруға бұйрық берді. 70 наразылық білдіруші осы "уақытша түрмелерде" ұсталды, ал тағы 8 адам қамауға алынды. Адиваси балықшылардың азы ғана қайта қоныстандырылды, ал көпшілігі үйсіз және жарақаттанған күйде қираған үйлерінің орнындағы көшелерде қалды.

Парламент өкілі қызметінен кетуі

2019 жылдың қазан айында депутаттар Ваздың бұрынғы дау-дамағалдардан кейін қызметтен шеттетілуін мақұлдағаннан соң, Daily Telegraph газеті "Кит Ваз неге парламентте?" деген сұрақпен мақала жариялады. Мақалада былай делінген: "Ол 2001 жылы министрліктен кетіп, 2002 жылы қызметтен шеттетілді, 2009 жылғы шығындар жанжалында аты аталды. Оның осылай ұзақ сақталуы демократиялық жүйемізде бір нәрсенің бұзылғанын көрсетеді". 2019 жылдың 10 қарашасында Ваз парламенттен кетіп жатыр екенін мәлімдеді.

Парламентке дейін

2020 жылдың қаңтар айында ол Лестер шығыс сайлау округінің Еңбек партиясы (ЖЖП) төрағасы болып сайланды. 2020 жылы Ваз "Лестердегі Ганди мүсінін алып тастау" деген тақырыптағы петиция туралы, Махатма Гандиді "фашист, расист және жыныстық зорткер" деп айыптағандарға қатысты: "Бұл Лестердегі және елдегі қоғамды бөлуге бағытталған қорқынышты петиция. Егер одан бас тартпаса, мен оны полицияға жіберіп, нәсілдік жеккөрушілікке ұлтады ма, жоқ па, соны қарастыруын сұраймын".