Кіріспе

Ежелгі Рим отбасысы

Аэмилия руы, бастапқыда Аимилия деп жазылған, ежелгі Римдегі ең беделді патрицийлердің бірі болды. Бұл ру өте көне және Римнің екінші патшасы Нума Помпилийден таратынын айтты. Оның мүшелері республиканың алғашқы онжылдықтарынан бастап империялық кезеңге дейін мемлекеттің жоғары лауазымдарын иеленді. Эмилилер, сөзсіз, gentes maiores, патрицийлердің ең маңызды руларының бірі еді. Олардың аты үш маңызды жолмен (Виа Эмилия, Виа Эмилия Скаури және одан басқасы), Италияның әкімшілік аймағымен және Римдегі Эмилия базиликасымен байланысты.

Шығу тегі

Эмилилердің құрылуы туралы бірнеше әңгімелер айтылды, олардың ең танымал – олардың ата-бабасы Мамерк Нума Помпилийдің ұлы болғандығы туралы. Республиканың соңғы кезеңінде бірнеше басқа рулар Нумадан тарағандарын мәлімдеді, соның ішінде Помпилийлер, Помпонийлер, Калпурнийлер және Пинарийлер. Бұл оқиғаның бір нұсқасында Мамерк Пифагордың ұлы екені айтылады. Алайда, Ливийдің айтуынша, бұл мүмкін емес, өйткені Пифагор Нума қайтыс болғаннан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен соң дүниеге келген және Республиканың алғашқы жылдарында өмір сүрген. Осы Мамерк тілінің (δι᾽ αἱμυλίαν λόγου) әсерлілігіне байланысты Эмилиус атымен аталыпты, бірақ мұндай түсіндіру, әрине, жалған этимология. Басқа бір аңыз бойынша, Эмилилер Асканийдің ұлы Эмилден тараған, ол Нума Помпилийдің заманына дейін төрт жүз жыл бұрын өмір сүрген. Тағы бір нұсқада бұл ру Ромул мен Ремустың зұлым ағасы Амулийден тараған, ол ағасы Нумиторды құлатып, Альба Лонганың патшасы болған. Қалай болғанда да, Эмилилер, Нума сияқты, сабин тайпасынан шыққан болуы мүмкін. Мамерк деген есім Мамерс құдайынан шыққан, оған Италияның орталық және оңтүстігіндегі сабеллилер табынып, оны әдетте Марстың сабеллик түрі деп есептеген. Римде бұл есім және оның кішіретілген түрі Мамерцин негізінен Эмилилер мен Пинарийлердің конгоминасы ретінде белгілі болды, бірақ Эмилилер оны преномен ретінде қолдануды жалғастырды. Кейінгі Эмилилердің фамилиясы Регилл, сабин қалашығы Региллден шыққан сияқты, ол Клавдий руының атамекені ретінде жақсы танымал және Эмилилердің сабин тегіне сілтеме жасайды. Эмилия руының тамыры Римнің негізіне де байланысты, олар Эней мен Лавинияның қызы Эмилиядан тараған деген талаппен.

Преномина

Эмилилер Люций, Маний, Марк және Квинт есімдерін, кейде Мамерк есімін жиі қолданған. Эмили Мамерцини Тиберий мен Гай есімдерін де қолданған, ал ескі және ерекше есімдерді ұнататын Эмили Лепиди Паулус есімін қолданған, бұл, әлдебір ғасыр бұрын жойылған Эмили Паулли әулетіне сілтеме болуы мүмкін. Белгісіз мерзімде болған шағын әулет Каезо есімін қолданған сияқты. Эмили әулетінің қыздары Prima, Secunda және Tertia сандық прееноминаларын қолданғандығы мәлім, бірақ олар көбінесе когномен ретінде қарастырылып, есімнің соңына қойылған.

Салалар мен конгомина

Ең көне Эмили тайпалары Мамеркус тегін алып жүрді, сонымен қатар оның кішірек түрі – Мамерцин де болды; олар алғашқы буынларда біріншілікпен алмаса қолданылды. Бұл әулет өте ерте заманнан бастап Самнит соғыстарына дейін гүлденді. Папус, Барбула, Паулус және Лепид тегі бар бірнеше маңызды отбасы осы кезеңде пайда болды және, мүмкін, Мамерциниден тараған. Әулеттің ең көрнекті өкілі, әрине, б.з.д. V ғасырдың екінші жартысында үш рет диктатор болған Мамеркус Эмилиус Мамерцин болды. Эмили Папи тарихқа шамамен бір жарым ғасыр бойы, Самнит соғыстарынан бастап б.з.д. дейін енді. Олардың тегі Папус, Мамеркус сияқты, оск тілінен шыққан сияқты көрінеді. Эмилиус Папус есімі император Адриан тұсында қайтадан кездеседі, бірақ олардың Мессия руына жататындығы және әйел желісі арқылы одан да көрнекті Эмилилерден шыққандығы айтылады. Барбула, яки «кішкентай сақал», Эмилилердің бір тармағының тегі ретінде кездеседі, ол Самнит соғысы кезінен бастап шамамен бір ғасыр бойы тарихтағы оқиғаларда кездеседі және бірнеше консулдық лауазымдарға ие болды. Паулус, кейде Паулус деп те аталады, «кішкентай» деген мағына беретін ежелгі преномен еді. Преномен ретінде оның еркек түрі Римде қолданыстан шығып қалған, бірақ әртүрлі жазылымдарда әйел түрі Паулла өте кең таралған. Фамилия ретінде Паулус империяның соңғы кезеңіне дейін көптеген отбасыларда кездесті, бірақ олардың ешқайсысы Эмили Пауллиден танымал болған жоқ. Бұл әулет б.з.д. 302 жылы консул болған Марк Эмилий Паулустан тараған және б.з.д. 160 жылы Македонияны жеңген Люций Эмилий Паулустың қазасымен жойылған. Оның ұлдары, есейгенімен, Фабий Максим және Корнелий Сципион отбасыларына асырап алынды. Эмили Лепиди есімді әулет Республиканың соңына қарай қайта жаңғырды, ол кезде аристократиялық отбасылардың кіші тармақтары ескі, атақты тайпалардың тегін қайта жаңғыртуға тырысты. Лепид фамилиясы иесінің мінез-құлқынан туындаған фамилиялар класына жатады және ол, әрине, жағымды мінез-құлқы бар адамды білдіреді. Эмили Лепиди Эмили Пауллиден кейін бір буын пайда болды, б.з.д. 285 жылы консул болған Марк Эмилий Лепидтен басталып, бірінші ғасырға дейін көптеген көрнекті мемлекет қайраткерлерін өндірді. Республиканың соңғы онжылдықтарында олар Эмилиан руының ескі тегтерін, соның ішінде Мамеркус преноменін, Регилл когноменін және Паулусты екеуін де қайта жаңғыртты. Соңғы буын империялық отбасымен неке арқылы байланысты болды. Эмили Скаури б.з.д. II ғасырдың басынан б.з. дейін гүлденді. Олардың Скаурус фамилиясы аяқ-қолдың сыртқы түріне сілтеме жасайды; Чейс «ісінген аяқ-қол» дегенді ұсынады. Бука, мүмкін, Букка сияқты, беті дөңгелек адамды немесе, мүмкін, айқайлап немесе зарлағанымен танымал адамды білдіреді. Эмили Буци көбінесе монеталардан белгілі және Республиканың соңына қарай гүлденген сияқты. Мамеркус Эмилиус М.ф. Мамерцин, б.з.д. 438, 433 және 426 жылдары диктатор. Маниус Эмилиус Мам. ф. М.н. Мамерцин, б.з.д. 410 жылы консул, 405, 403 және 401 жылдары консулдық трибун. Гай Эмилиус Ти. ф. Ти.н. Мамерцин, б.з.д. 394 және 391 жылдары консулдық трибун. Люциус Эмилиус Мам. ф. М.н. Мамерцин, б.з.д. 391, 389, 387, 383, 382 және 380 жылдары консулдық трибун. Люциус Эмилиус Л. ф. Мам.н. Мамерцин, б.з.д. 377 жылы консулдық трибун, 368 жылы және 352 жылы магистер эквитум, 366 және 363 жылдары консул, 355 жылы интеррекс. Люциус Эмилиус Л. ф. Л.н. Мамерцин Привернас, б.з.д. 341 және 329 жылдары консул, 335 және 316 жылдары диктатор. Тиберий Эмилиус Ти. ф. Ти.н. Мамерцин, 341 жылы претор және 339 жылы консул.

Аэмили Папи

Марк Эмилий Пап, б.з.б. 321 жылы диктатор болған. Квинт Эмилий (Кн. ф.) Пап, б.з.б. 282 және 278 жылдары консул. Люций Эмилий Q. ф. Кн. н. Пап, б.з.б. 225 жылы консул. Марк Эмилий Пап, curio maximus, б.з.б. 210 жылы қайтыс болды. Люций Эмилий Пап, б.з.б. 205 жылы претор, Сицилияны өз провинциясы ретінде алды. Марк Мессий Рустикус Эмилий Пап, 135 жылы консулдың әкесі және император Адрианның comes-і. Марк Кутий Приск Мессий М. ф. Рустикус Эмилий Пап Аррий Прокул Юлий Цельс, 135 жылы консул. Марк Мессий М. ф. Рустикус Эмилий Афер Кутий, 135 жылы консулдың інісі. Люций Эмилий Q. ф. Q. н. Барбула, б.з.б. 281 жылы консул және Тарантумды жаулап алған. Марк Эмилий Л. ф. Q. н. Барбула, б.з.б. 230 жылы консул.

Аэмили Паулли

Марк Эмилий Л. ф. Л. н. Паулус, б.з.д. 302 жылы консул, спарталық Клеонимді жеңді. Келесі жылы ол диктатор Фабий Руллианның magister equitum қызметіне тағайындалды, ол оны этрусқа қарсы жіберді, бірақ Эмилиус жеңілді. Марк Эмилий М. ф. Л. н. Паулус, б.з.д. 255 жылы Бірінші Пуникалық соғыс кезінде консул болған. Ол және оның әріптесі Сервий Фулвий Паэтин Нобильор Африкаға римдік флотты бастап келді, карфагендіктерге қарсы маңызды теңіз жеңісін жеңді, бірақ олардың флотының көп бөлігі оралғандағы дауылда қирады. 219 жылы консул болған Луций Эмилий М. ф. М. н. Паулус иллирийлерді жеңді. 216 жылы екінші рет консул болған, Екінші Пуникалық соғыстың басында, ол Каннада Ганнибалмен шайқасуға қарсы болды, бірақ батырлықпен соғысып, шайқаста қаза тапты. Луций Эмилий Л. ф. М. н. Паулус, кейіннен Македоник атанған, б.з.д. 182 және 168 жылдары консул болды. Ол отбасының ең көрнекті өкілі, ол б.з.д. 167 жылы Македонияның Персейін жеңді; бірақ оның екі үлкен ұлы басқа руға қабылданды, ал кіші ұлдары оның жеңісінен кейін бірнеше күн өткен соң қайтыс болды, оның есімін жалғастыратын ұлдары қалмады. Терция Эмилия Л. ф. М. н. Паулла, Македониктың қарындасы, Ганнибалдың жеңімпазы Сципион Африканға үйленді. Оның қызы Корнелия Гракхтардың анасы болды, ол қайтыс болған кезде оның мүлігі оның немересі Сципион Эмилианға өтті. Луций Эмилий Л. ф. Л. н. Паулус, кейін Квинт Фабий К. ф. К. н. Максим Эмилиан, Македониктың үлкен ұлы, ол Фабий руына қабылданды. Эмилий Л. ф. Л. н. Паулус, кейін Публий Корнелий Сципион Эмилиан, Македониктың екінші ұлы болды және оны оның туысы Публий Корнелий Сципион асырап алды, оның әкесі Ганнибалды жеңген еді. Эмилиан б.з.д. 147 және 134 жылдары консул болды. Прима Эмилия Л. ф. Л. н. Паулла, Персеймен соғыста әкесі Македониктың қол астында қызмет еткен Квинт Элий Тубероға үйленді. Секунда Эмилия Л. ф. Л. н. Паулла, Марк Порций Катон Лицинианға үйленді, ол Персеймен соғыста әкесінің күйеуімен бірге қызмет етті. Терция Эмилия Л. ф. Л. н. Паулла, кішкентай қыз кезінде, әкесіне жақсы белгі берді, ол б.з.д. 168 жылы Персеймен соғысу үшін консул болып сайланғаннан кейін, үйіне оралғанда, Эмилияның жылап жатқанын көрді, өйткені оның итінің аты Персей болды. Паулус, Македониктың екінші әйелінен туған екі ұлының үлкені, он төрт жасында, б.з.д. 167 жылдың қараша айында әкесінің жеңісінен үш күн өткен соң қайтыс болды. Паулус, Македониктың кенже ұлы, он екі жасында, әкесінің жеңісіне бес күн қалғанда қайтыс болды.

Аэмили Лепиди

Марк Эмилий Лепид, б.з.б. 285 жылы консул. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 232 жылы консул, 222 жылы консул суффектус болуы мүмкін. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 218 жылы претор. 216 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол ағалары Люций мен Квинтпен бірге оның құрметіне жерлеу ойынын өткізді. Люций Эмилий М. ф. М. н. Лепид б.з.б. 216 жылы ағалары Маркус пен Квинтпен бірге б.з.б. 232 жылы консул болған әкелерінің құрметіне жерлеу ойынын өткізді. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 190 жылы Антиох III-ге қарсы шайқасқан әскери трибуналардың бірі. Марк Эмилий М. ф. М'. н. Лепид, б.з.б. 158 жылы консул. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид Порцина, б.з.б. 137 жылы консул. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 126 жылы консул. Квинт Эмилий М. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 126 жылы консул болған Маркустың ағасы және б.з.б. 190 жылы әскери трибун болған Маркустың немересі болуы мүмкін. Мамеркус Эмилиус Мам. ф. М. н. Ливиан, б.з.б. 77 жылы консул. Маний Эмилий М. ф. Лепид, б.з.б. 66 жылы консул. Люций Эмилий М. ф. К. н. Паулус, б.з.б. 50 жылы консул. Марк Эмилий М. ф. К. н. Лепид, триумвир, б.з.б. 46 және 42 жылдары консул. Эмилиус (М. Лепиди ф. Q. n.) Regillus, Цицерон айтқандай. Публий Эмилий П. ф. Лепид, Друман бойынша Манийдің ұлы Маний Эмилий Лепид деп танылған; бұрын "Публий Лициний" деп оқылған. 43 және 42 жылдары Крит пен Киренаиканың прокваэсторы. Паулус Эмилиус Л. ф. М. н. Лепид, б.з.б. 34 жылы консул суффектус. Марк Эмилий М. ф. М. н. Лепид, триумвирдің ұлы, 30 жылы Октавианды өлтіруге сөз байласты. Квинт Эмилий М. ф. М'. н. Лепид, б.з.б. 21 жылы консул. Люций Эмилий Паулли ф. Л. н. Паулус, б.з.б. 1 жылы консул, Августқа қарсы сөз байластырды. Эмилия Паулли ф. Л. н. Лепида, Паулус Эмилиус Лепидтің қызы, б.з.б. 34 жылы консул. Алайда, Паули-Виссова бұл фантомдық консулдық екенін көрсетеді, ол Fasti Capitolini-нің орынсыз фрагментінен пайда болды, ол консулды Скаурусты анықтады, оны Marcus Aurelius Scaurus, консулдығымен сәйкестендіру керек. 109 жылы цензор және princeps senatus. Эмилия М. ф. М. н., princeps senatus қызы, оның әкесі, Сулла және анасы, ол жүкті болған бірінші күйеуі, Маний Ацилий Глабриодан ажырасып, Сулланың қолдаушысы Помпейге үйленуге мәжбүр болды. Ол Помпейдің үйінде бала туғанда қайтыс болды. Марк Эмилий М. ф. М. н. Скавр, б.з.б. 56 жылы претор. Эмилиус М. ф. М. н. Скавр, Лютаций Катулдың қол астында кимбрилерге қарсы шайқасты. Маркус Эмилиус М. ф. М. н. Скаурус, Маркус Антонийдің жақтасы. Мамеркус Эмилиус М. ф. М. н. Скаурус, оратор және ақын, екі рет majestas қылмысымен айыпталды.

Аэмили Бука

Люций Эмилиус Бука, Люций Корнелий Сулла заманында квестор. Люций Эмилиус Л. ф. Бука, б.з.б. 54 жылы монета сарайының триумвирі.

Басқалар

Аэмилия, киімінің бір бөлігімен қасиетті отты керемет түрде қайта жандырған Весталық қыз. Аэмилия, б.з.д. 114 жылы туысқандық қатынас жасады деген айыппен өлім жазасына кесілген Весталық. Марсия мен Лициния есімді тағы екеуі Аэмилияның осы қылмысты бастағаны себепті ақталды, бірақ оларды Луций Кассий Лонгин Равилла өлім жазасына кесті. Кезо Эмилиус К.ф. Варриус, белгісіз мерзімдегі әскери инженер. Марк Эмилиус Авиан, Цицеронның досы, Авиан Эвандер мен Авиан Хаммонийдің меценаты. Эмилиус Мацер, Империяның алғашқы онжылдықтарында өркендеген, құстар, жыландар және емдік шөптер туралы жазған ақын. Вероналық Эмилиус Мацер, Гомер тақырыбында жазған ақын. Ол Августтың билігінің соңында өркендеген. 15 жылы Египеттің губернаторы Эмилиус Ректус, қазынаға сұралғаннан артық ақша қайтарғаны үшін Тиберийден сөкпек алды; Тиберий губернаторлар қойларын қырқысын, жүзін қырқымасын қалады деді. Эмилиус Сура, жылнамашы, шамасы Марк Веллей Патеркулдың замандасы. Эмилиус Руф, Арменияда Гней Домиций Корбулоның жеңіл атты әскерінің префекті. Луций Эмилиус Ректус, б.з. 41-42 жылдары Египеттің губернаторы; мүмкін, үлкен Эмилиус Ректустың ұлы. Эмилиус Пакенций, б.з. 69 жылы Нерон қайтыс болғанда қалалық когорталарының трибуны; Аул Вителлиуспен шайқаста қаза тапты. Эмилиус Аспер, бірінші ғасырдың соңындағы грамматик және Теренций мен Вергилийге түсіндірме жазушы. Секст Эмилиус Экестер, б.з. 147-156 жылдары консул, содан кейін Далмацияның губернаторы. Эмилиус Аспер кіші, екінші ғасырда өркендеген грамматик және «Ars Grammatica» еңбегінің авторы. Квинт Эмилиус Лает, Коммодтың преториандық префекті. Квинт Эмилиус Сатурнин, б.з. 197-200 жылдары Египеттің губернаторы. Эмилиус Мацер, Марк Аврелий Север Александр тұсында өмір сүрген заңгер. Марк Эмилиус Эмилиан, б.з. 253 жылы Паннония мен Моэзияның губернаторы, император деп жарияланды, бірақ сарбаздары өлтірді. Эмилиус Папиниан, екінші ғасырдың соңы мен үшінші ғасырдың басында өмір сүрген заңгер. Эмилиус Рустициан, б.з. 298 жылдары шамамен Египеттің губернаторы. Эмилиус Магнус Арборий, төртінші ғасырдың ақыны, Константин I-нің бауырларының досы. Эмилиус Партениан, билікке таласқан әртүрлі адамдар туралы баяндаған тарихшы. Эмилиус Проб, төртінші ғасырдың соңындағы грамматик, Корнелий Непостың «Excellentium Imperatorum Vitae» еңбегіне қате атрибуцияланған. Блоссий Эмилиус Драконтий, бесінші ғасырдың христиан ақыны.