Кіріспе

Шатырдың шетіндегі қабырғадан жоғары созылатын тосқауыл. Парапет – шатырдың, террасаның, балконның, жолдың немесе басқа да құрылыстың шетіндегі қабырғаның жоғары қарай созылатын тосқауылы. Бұл сөз итальян тіліндегі parapetto сөзінен (parare – «қорғау/жабу», petto – «кеуде») шыққан. Шатырдан жоғары созылған парапет сыртқы қабырғаның шатырдың шетінен жоғары жалғасқан бөлігі болуы мүмкін, немесе шатыр астындағы тік құрылымның, мысалы, өрттен қорғайтын қабырғаның немесе бөлек қабырғаның жалғасы болуы мүмкін. Парапеттер бастапқыда ғимараттарды әскери шабуылдан қорғау үшін қолданылған, бірақ қазіргі кезде олар негізінен қоршау рельстері ретінде, шатырдағы жабдықтарды жасыру үшін, шатырға түсетін желдің күшін азайту үшін және өрттің таралуын болдырмау үшін пайдаланылады.

Парапетті шатырлар

Лондон қалаларындағы үйлердің төбелерін парапетпен қоршау жиі кездеседі. Бұл 1707 жылғы Құрылыс заңына байланысты, ол Вестминстер және Лондон қалаларында өрт қаупін тудыратын ағаштан жасалған шатырдың іргесін салуға тыйым салды. Оның орнына 18 дюймдік кірпіштен жасалған парапет талап етілді, ал төбе артқа қарай орнатылды. Бұл көптеген грузин үйлерінде де сақталды, себебі ол классикалық пропорцияларға сәйкес келетін жалпақ төбе көрінісін берді. Шилпа Шастрада, ежелгі үнді мүсін өнерінде, парапет "хара" деп аталады. Ол храм құрылысы кезінде қалауға болатын қосымша элемент. Камикагамаға сәйкес, "хара" түрлі шағын павильондармен әсемделуі мүмкін. Киелі кітапта еврейлер өз үйлерінің төбесіне адамдардың құлап кетпеуі үшін парапет орнатуға міндетті (Екінші заңдар кітабы 22:8).

Бөренелер қоршауы

Көптеген өрттен қорғайтын қабырғалардың шатырдан жоғары созылатын парапеті болуы талап етіледі. Парапет төменгі қабырғадай отқа төзімді болуы керек және құрылыс нормаларында белгіленген қашықтыққа дейін созылуы тиіс.

Көпірдің қоршаулары

Көпірлер мен басқа да автомобиль жолдарының құрылыстарындағы (мысалы, тіреу қабырғалары) парапеттер пайдаланушылардың құлауын қорғайды. Олар сондай-ақ көріністі шектеу, төменнен қоқыс өтуін болдырмау және шудан қорғау мақсатында да қолданылуы мүмкін. Көпір парапеттері кез келген материалдан жасалуы мүмкін, бірақ конструкциялық болат, алюминий, ағаш және темір бетон жиі қолданылады. Олар тұтас немесе қаңқалы құрылымда болуы мүмкін. Орта ғасырлардағы қамалдарда парапеттер көбінесе тік тілімдермен (кренельдермен) жабдықталған. Кейінгі артиллериялық бекіністерде парапеттер көбінесе биік және қалың болады. Олар бекініс қаруларының оқ атуы үшін бойлық тесіктермен (эмбразуралармен) және қорғаушы жаяу әскердің үстінен оқ атуы үшін банкет немесе отты баспалдақпен жабдырылуы мүмкін. Парапеттің үстіңгі жағы көбінесе қарсыластарға қарай еңіске ие, бұл қорғаушыларға төменнен оқ атуға мүмкіндік береді; мұндай еңіс жоғарғы талус деп аталады.