Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1573 жылғы Жапониядағы шайқас
1573 battle in Japan
Микатагахара шайқасы (三方ヶ原の戦い) 1573 жылғы 25 қаңтарда Жапонияның Сенгоку дәуірінде Тотоми провинциясының Микатагахара аймағында Такеда Шинген мен Токугава Иэясу арасында өтті. Шинген, Ода Нобунагаға қарсы жорығы барысында Кофудан Киотоға жол іздеп, Хамаматсудың солтүстігіндегі Микатагахара жазығында Иэясуға шабуыл жасады. Токугава-Ода әскері қоршауға алынып, Такеда әскері тарапынан дерлік толығымен талқандалды, соның салдарынан Иэясудың көптеген вассалдары қаза тапты. Иэясу мен оның аман қалған әскерлері Шиңгеннің Киотоға қарай жасаған жорығын ұстап тұру үшін шағын қарсы шабуылға түспей, кері шегінуге мәжбүр болды.
The Battle of Mikatagahara (三方ヶ原の戦い) took place during the Sengoku period of Japan between Takeda Shingen and Tokugawa Ieyasu in Mikatagahara, Tōtōmi Province on 25 January 1573. Shingen attacked Ieyasu at the plain of Mikatagahara north of Hamamatsu during his campaign against Oda Nobunaga while seeking a route from Kōfu to Kyoto. The Tokugawa Oda force was almost totally annihilated by the Takeda after being encircled and many of Ieyasu's retainers were killed in the battle. Ieyasu and his surviving men were forced to retreat before launching a minor counterattack to delay Shingen's march towards Kyoto.
Өмірбаян
1572 жылдың қазан айында шығыстағы қарсыластарымен одақ құрғаннан кейін (Одавараның кейінгі Ходжо кланы мен Аваның Сатоми кланы), және солтүстік қарсыласы Уэсуги Кеншинге қарсы солтүстік тау өткелдерін қар жауып тастағанын күткен соң, Такеда Шинген өзінің астанасы Кофудан оңтүстікке қарай Тотоми провинциясына 30 000 сарбаздық әскерді бастап, ал Ямагата Масакаге шығыс Микава провинциясына 5 000 сарбаздық екінші күшті бастап келді. Олар Йошида және Футамата қалаларын жылдам басып алды. Шингенге Токугава Иэясу Хамаматсу қаласынан 8 000 сарбазбен, сондай-ақ оның одақтасы Ода Нобунагадан 3 000 сарбаздық қосымша күшпен қарсылық көрсетті. Дегенмен, Такеда Иэясуға шабуыл жасауды немесе Хамаматсуды басып алуды көздемеді; керісінше, мүмкіндігі болса, күштерін сақтап, Нобунаганы жою үшін және Киотоға жорық жасау үшін соғыстан аулақ болуға тырысты. Нобунага жіберген Сакума Нобумори мен Такигава Казумасу, сондай-ақ оның генералдары Мацудайра Коретада (Фукодзу) мен Ишикава Казумаса берген кеңеске қарамастан, Иэясу Такеданың өз аумағынан кедергісіз өтуіне рұқсат бермеді және әскерін Микатагахара деп аталатын биік жазыққа шоғырландырды, ол сол кезде Хамаматсудан солтүстікке қарай орналасқан еді.
In October 1572, after having concluded alliances with his rivals to the east (the Later Hōjō clan of Odawara and the Satomi clan of Awa), and after waiting for the snow to close off the northern mountain passes against his northern rival, Uesugi Kenshin, Takeda Shingen led an army of 30,000 men south from his capital of Kōfu into Tōtōmi Province, while Yamagata Masakage led a second force of 5,000 men into eastern Mikawa Province. They quickly captured Yoshida Castle and Futamata Castle. Shingen was opposed by Tokugawa Ieyasu, based at Hamamatsu Castle with 8,000 men, plus an additional 3,000 reinforcements received from his ally, Oda Nobunaga. However, Takeda's intent was not to attack Ieyasu nor to seize Hamamatsu; rather, he wished to avoid conflict if possible to save his forces to destroy Nobunaga and to march on Kyoto. Against the advice provided by Sakuma Nobumori and Takigawa Kazumasu, who had been sent by Nobunaga, and by his own generals, Matsudaira Koretada (Fukōzu) and Ishikawa Kazumasa, Ieyasu refused to allow the Takeda to pass through his territory unhindered, and drew up his forces on a high plain called Mikatagahara, at the time located just north of Hamamatsu.
Такеданың алғашқы шабуылы
Түстен кейін шамамен сағат төрт шамасында қар басталып жатқанда, Токугаваның аркебузиерлері бірнеше шаруалардан құралған тас лақтырушылармен бірге Такеда жасағына атыс ашты. Жапон соғысында әлі жаңа болған отты қарулар, атты әскердің шабуылына қарсы белгілі бір тосқауыл болатын. Иэясу өзінің артық қару-жарағы Сингеннің үлкен күштерін және қатарын жеңеді деп күткен, бірақ бұл көзқарасы Наито Масатойоның алғы шептегі атты әскері Хонда Тадакацудың Токугава оң жағындағы бөлігіне шабуыл жасап, оны жылдам басып алғанда тез жоқ болды. Такеда аттылары осы мүмкіндікті пайдаланып, Токугаваның тылына шабуыл жасамас бұрын, Ода күштеріне шабуыл жасады. Ода әскерлері тез жеңіліп, шашырады, офицер Хирате Хирохиде қаза тапты, ал Сакума Нобумори мен Такигава Казумасу шайқас алаңынан қашып кетті. Сол жақтағы ұқсас шабуыл Токугава бөлімдерінің жерін бермеуі және Такеда оң жағының шабуылын тойтарғандарының арқасында Токугава ортасын қоршауға мүмкіндік берілмеді.
At around four in the afternoon as snow began to fall, Tokugawa arquebusiers accompanied by a number of peasant stone throwers opened fire upon the Takeda formation. Firearms, still somewhat new to Japanese warfare, were a known deterrent to cavalry assaults. Ieyasu had expected his superior weaponry to overcome Shingen's overwhelming forces and formation, but this assumption was quickly dispelled as Naitō Masatoyo's vanguard cavalry attacked and rapidly overran Honda Tadakatsu's segment of the Tokugawa right. Takeda horsemen exploited the opening and rapidly assaulted the accompanying Oda reinforcements before charging the Tokugawa rear. Oda forces were quickly overrun and routed, with officers Hirate Hirohide killed and Sakuma Nobumori and Takigawa Kazumasu fleeing the battle. A similar attack on the left was thwarted as Tokugawa units refused to yield ground and shrugged off the advance of the Takeda right, preventing an encirclement of the Tokugawa center.
Такеданың екінші шабуылы
Содан кейін Шинген авангардын кері қайтарып, оларға демалуға мүмкіндік берді. Ол армияның негізгі құрамынан жаңа атты әскерлерді алға шығарды және Такеда Кацуйори, Обата Масамори және Саэгуса Моритомоға екі бағыттан атты шабуылды әлсіреп бара жатқан Токугава қатарына бастап баруға бұйрық берді. Оларды Такеда армиясының ауыр қаруланған негізгі күштері тығыз қудалады, олардың біріккен күші бұрыннан қиын жағдайда болған Токугава армиясын тәртіпсіз шегінуге мәжбүр етті. Әскерінің жылдам ыдырауына тойтарыс беру үшін Иэясу өзінің қолбасшысы Окубо Тадаёға алтын жалауын (ума жируши) төбеге орнатып, әскерін Сайгадаке қаласына қайта жинауға бұйрық берді. Содан кейін Иэясу тұтқында қалған генералы Мизуно Тадасигені босату үшін Такеда армиясымен жеке күресуге тырысты, бірақ оның адал қызметшісі Нацуме Йосинобу оны шегінуге көндірді.
Shingen then withdrew his vanguard, offering them an opportunity to rest. He brought forward a new set of horsemen from the army's main body, ordering Takeda Katsuyori, Obata Masamori, and Saegusa Moritomo to lead a two pronged cavalry charge into the weakening Tokugawa line. They were closely followed by the footsoldier heavy main body of the Takeda army, whose combined weight drove the already battered Tokugawa army into a disorderly retreat. In an effort to reorganize his rapidly dissolving army, Ieyasu ordered his commander Ōkubo Tadayo to plant his golden fan standard (uma jirushi) upon a hill and rally his troops towards the castle town of Saigadake. Ieyasu then sought to personally re engage the Takeda army to free his trapped general Mizuno Tadashige, but was persuaded by his retainer Natsume Yoshinobu to retreat.
Токугаваның шегінуі
Токугава кланының басшысы ретінде өмірінің аса маңызды екеніне көндірілген Иэясу шайқас алаңынан қашып кетті. Токугава әскерінің шегінуіне уақыт беру үшін Нацуме Йосинобу өзінің қол астындағы қалған азаматтарды алға жылжып келе жатқан Такеда әскеріне қарсы қаһармандық шабуылға бастап, қаза тапты. Соғыста қаза тапқан танымал Токугава самурайларының арасында Мацудайра Коретада, Нарусе Масаёши, Тояма Косаку және Эндо Укон болды. Олардың барлығы Такеда күштерімен қоршалып, жеңіліске ұшырағанда қаза тапты. Дегенмен, Иэясу қамал қақпаларын ашық қалдырып, шегініп келе жатқан әскерін жол көрсету үшін маштаптарды жағуды бұйырды. Сакай Тадацугу үлкен соғыс барабанын соғып, қайтып келе жатқан сарбаздарды батыл шегінуге көндіруге тырысты. Баба Нобухару мен Ямагата Масакаге бастаған Такеда алғы шебі барабанның үнін естіп, маштаптарды және ашық қақпаларды көрген соң, Иэясу тұзақ құрған деп жаңылысты және Хамаматсуға жақын жердегі қазіргі орнында түнгі лагерь құрды, бұл Такеда әскерінің алғы шебінің арасында жаңылысқандыққа себеп болды. Токугава күштерінің қалған күшіне сенімсіздікпен және Ода Нобунага немесе Уэсуги Кеншиннен күшеме қосымша әскерлер келуі мүмкін деген алаңдаумен Такеда Шинген өз әскерін өз территориясына қайтаруға шешім қабылдады. Кансей Чошу Шокафуға сәйкес, әйгілі Ига ниндзясы Хаттори Ханзо Микатагахара шайқасында ерен еңбек еткен. Кейінгі Токугава сёгунатының жазбаларындағы ірі самурайлардың шежіресінде Ханзо "Чикуан" есімді Такеда тыңшысын ұстап, Тенрю өзенінде отыз сарбазбен асимметриялық қарсы шабуыл жасап, Такеда әскерінің ілгерілеуін тежегендігі айтылады.
Convinced by his retainers that as head of the Tokugawa clan his life was too important, Ieyasu fled the field. To buy time for the Tokugawa retreat, Natsume Yoshinobu led the few soldiers remaining under his command in a suicide charge against the advancing Takeda, and was killed. Other notable Tokugawa retainers killed in the fighting were Matsudaira Koretada, Naruse Masayoshi, Toyama Kosaku, and Endo Ukon, who all perished as their units were encircled and overrun by the Takeda forces. Nevertheless, Ieyasu commanded that the castle gates remain open and that braziers be lit to guide his retreating army back to safety. Sakai Tadatsugu beat a large war drum, seeking to persuade the returning men of their courageous retreat. When the Takeda vanguard led by Baba Nobuharu and Yamagata Masakage heard the drums and saw the braziers and open gates, they mistakenly assumed that Ieyasu had planned a trap and stopped to made camp for the night at their present position short of Hamamatsu. throwing the vanguard of the Takeda army into confusion. Uncertain of the remaining strength of the Tokugawa forces, and worried that reinforcements from Oda Nobunaga or Uesugi Kenshin were on their way, Takeda Shingen decided to withdraw his forces back to his own territories. According to the Kansei Chōshū Shokafu, the famous Iga ninja Hattori Hanzō rendered meritorious service during the Battle of Mikatagahara. The genealogy of major samurai complied by the later Tokugawa shogunate records that Hanzo captured a Takeda spy named "Chikuan" and delayed the advancing Takeda at the Tenryū River with an asymmetrical counterattack of only thirty men.
Салдары
Микатагахара шайқасы – Такеда Шингеннің жорықтарындағы ең әйгілі шайқастардың бірі және Сенгоку дәуіріндегі "атты әскер тактикасының ең көрнекті мысалдарының" бірі. Бұл шайқас Токугава Иэясу үшін ең ауыр жеңіліс болды, онда Иэясу армиясы толығымен жойылды, ал даймё өзі алдау және қауіпті түнгі шабуылдың арқасында өлімнен мүжілді. Жапон күнтізбесі бойынша, шайқас Генки жылнамасының 3-ші жылының 12-ші айының 22-ші күні болды. Шинген үшін Хамаматсуға келесі шабуыл болған жоқ, себебі ол 1573 жылдың ақпан айында Нода бекінісін қоршау кезінде жараланып, 1573 жылдың мамырында қайтыс болды.
The Battle of Mikatagahara was one of the most famous battles of Takeda Shingen's campaigns and one of "the most notable demonstrations of cavalry tactics" of the Sengoku period. The battle was also Tokugawa Ieyasu's most decisive defeat, featuring the effective annihilation of Ieyasu's army and the daimyo himself only narrowly escaping death through a bluff and perilous night attack. According to the Japanese calendar, the battle was fought on the 22nd day of the 12th month of the 3rd year of Genki. For Shingen, there would be no following attack on Hamamatsu as he would be fatally wounded in February 1573 at the Siege of Noda Castle and die in May 1573.