Кіріспе

Penrith – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы қала. Ол Сиднейдің орталық бизнес ауданынан батысқа қарай 55 шақырым (31 миль) жерде, Непеан өзенінің жағасында, Камберленд жазығының шетінде орналасқан. Оның биіктігі 32 метр (105 фут). Пенрит – Пенрит қаласының жергілікті әкімшілік аймағының әкімшілік орталығы. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Географиялық атаулар кеңесі Пенритті Ұлы Сидней агломерациясындағы төрт қаланың бірі деп мойындайды.

Жергілікті тұрғындар қонысы

Еуропалықтар келгенге дейін Пенирит аймағында Даруг халқының Мулгоа тайпасы мекен еткен. Олар "гуньях" деп аталатын уақытша тұрақтарда тұрып, кенгуру сияқты жергілікті жануарларды аулап, Непеан өзенінде балық аулап, сондай-ақ ямс сияқты жергілікті жемістер мен көкөністерді жинаған. Олар арман заманынан бастау алған күрделі заң жүйесімен өмір сүрген. 1788 жылы Бірінші флот келгеннен кейін көп ұзамай Мулгоа тайпасының көпшілігі шешек немесе галгаладан қаза тапты. Уоткин Тенч сияқты ертедегі британдық саяхатшылар оларды достық деп сипаттап, "олар бізбен аяқталмаған достық пен жақсы көңіл-күймен қоштасты" деді.

Еуропалық барлау

Пенрит қаласының тарихы 1789 жылғы 26 маусымда жазыла бастады. Бірінші флот құрғаннан кейін он сегіз ай өткен соң, капитан Уоткин Тенч басқаратын саяхатшылар тобы, сол айдың басында губернатор Артур Филипп жасаған жаңа ашылуларын жалғастыру үшін жолға шықты. 27 маусым күні, Тенч және оның серіктері Непеан өзенінің кең даласын ашты. Тенчтің тобы қазіргі Пенрит қаласы орналасқан жерді көрген алғашқы еуропалықтар болды. Тенч кейіннен: «Біз өзен жағасында өзімізді таптық, ол Путнидегі Темза сияқты кең және айқын терең», - деп жазды. Кейін Филипп өзенге Эван Непианның есімін берді, ол Ішкі істер министрлігінің мемлекеттік хатшысы болған және Бірінші флотты ұйымдастыруға үлкен үлес қосыпты. Осыдан бастап еуропалықтардың қоныстануы шын мәнінде басталды, бірінші Хоуксбери өзенінде, содан кейін оңтүстікке қарай Непеанға қарай кеңейді.

Еуропалық қоныстану

Губернатор Филипп Гидли Кинг 1804 жылы аймақта жерді қоныс салушыларға беруді бастады, ал капитан Дэниел Вудриффтің өзен жағалауындағы жері аймақтағы алғашқы жер бөлігі болды. Ауданның алғашқы мемлекеттік ғимараты – Уильям Кокс 1815 жылдың ортасында, жаңа Жолдың (Ұлы Батыс жолы) жанында, өзеннен қашықта орналасқан, белгіленбеген мемлекеттік жерге салынған әскери қойма болды. Бұл ауданда заң мен тәртіптің орнатылуын білдірді. Кокстың оны Вудриффтің Родли фермасынан шығысқа қарай, Парраматаға жаңа жолдағы су тасқынына ұшырамайтын мемлекеттік жерге орналастыруы практикалық шешім болған сияқты. Губернатор Лаклан Маккуори Коксқа «Азық-түлік қоймасын, күзет үйін, мал мен бақшаға қажетті қоршауларды, Эму Фордтың жанындағы жаңа құдыққа арналған негізді» орнату үшін 200 фунт төледі. Сол кезде Эму Форд қойманың орналасқан жерін көрсететін сирек атаулардың бірі болды. 1816 жылы Кокс шығындар тізіміне «Пенри» түрмесін қосты. Ол кейіннен Пенрит деп аталған қойманы айтқаны сөзсіз. Жаңа қойманың аты Пенрин болған болуы мүмкін, бірақ басқалар оны қате түсінген болуы керек. Пенрин, әйелдер сотталғандарын тасымалдаған бірінші флот кемесі – «Леди Пенрин» атымен аталған болуы мүмкін. Депоның атында Маккуоридің қатысы бар екенін дәлелдейтін тарихи деректер жоқ, әсіресе ол жиі игілік жасағандарды марапаттап, жазған. Сонымен қатар, Маккуари қала жоспары жасалғанын қамтамасыз еткен болар еді. Қолжетімді құжаттардың ешқайсысы Маккуаридің осы депоны орналастыру себептерін және оның Кастлерег қалашығына қатысты көзқарасын ашып көрсетпеді. Пенрит атауының шығу тегі құпияға толы екені анық. Пенрит, мүмкін, Камбриядағы Пенритті білген және географиялық ұқсастықтарды байқаған адаммен шатастырылған. 1819 жылы Пенрит атауы қолданысқа енді, алғашқы дерек 1821 жылғы 8 желтоқсандағы «Сидней газетінде» Джон Проктордың жаңа түрме мен сот үйінің күзетшісі болып тағайындалуында кездеседі. Пенриттегі түрме Эван ауданының орталығында мемлекеттік заң мен тәртіптің орнатылуын қамтамасыз етті. Бұл ғимараттар тобы жергілікті әкімшілік үшін байланыс нүктесіне айналды, олар кез келген мәселе бойынша – мейрамханаға лицензия беруден бастап, тергеулер мен шіркеу қызметтерін өткізуге дейін қызмет көрсетті. 1811 жылы Кастлерегке судья тағайындалса да, 1817 жылы Пенрит түрмесі сот үйіне дейін көтерілуімен маңыздылығы артты. Судьялар тағайындалды: сэр Джон Джеймисон, пастор Генри Фултон, Джон МакГенри және сол жерде орналасқан полктің офицері. 1814 жылы Уильям Кокс Көк таулар арқылы, Вудриффтің Пенриттегі жерінен өтетін жол салды. Аймақтағы алғашқы қоныстану жоспарланбаған, бірақ 1817 жылы сот ғимаратының құрылуына жеткілікті болды. Пошта бөлімі 1828 жылы құрылды, Англикан шіркеуі, Сент-Стефанс, 1839 жылғы 16 шілдеде ашылып, киеленді, содан кейін 1850 жылы Католик шіркеуі, Мираның Сент-Николай шіркеуі ашылды. Пенриттің тағы екі көрнекті ізашары – Ирландияда туған Томас Джеймисон (1752/53 – 1811), Бірінші флоттың мүшесі және Жаңа Оңтүстік Уэльстің бас хирургы (оның құрметіне Жеймистоун аталған) және оның ұлы, жер иесі, дәрігер және конституциялық реформатор сэр Джон Джеймисон (1776–1844). 1824 жылы сэр Джон Непиан өзеніне қарап тұрған төбеде, Пенрит маңында Реджентвилл үйін салды. Сэр Джон Реджентвиллде ауыл шаруашылығымен айналысты және Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығару кеңесінің мүшесі болды. Оның қабірі Сент-Стефан зиратында сақталған. Реджентвилл үйі 1868 жылы өртеніп кетті, бірақ оның тас құрылысының көп бөлігі сақталды және Пенрит пен оның айналасындағы құрылыс жобаларында пайдаланылды. Жергілікті кәсіпкер Джеймс Тобиас (Тоби) Райан қаржылаған алғашқы көпір 1856 жылы Непиан өзенінің үстінен салынды, бірақ келесі жылы су тасқынынан қирады. 1863 жылы теміржол Пенритке дейін созылды, 1865 жылы мектеп ашылды және 1871 жылы аймақ муниципалитетке айналды. 1959 жылы ресми түрде қала мәртебесі берілді. Онда Kmart, Coles және The Reject Shop сияқты көптеген сауда орындары бар.

Көлік

Пенрит теміржол станциясы – Батыс магистральдық теміржол желісінің маңызды теміржол станциясы. Қалаға және қаладан жиі қозғалыс бар, сондай-ақ қалааралық Көк таулар желісіндегі аялдама болып табылады. Пенрит теміржол станциясын автобус алмасу түйіні және Nightride Bus 70 маршруты қызмет көрсетеді. Пенритке Сент-Мэрис және Маунт-Друиттен Ұлы Батыс тас жолы арқылы баруға болады. Шығыстан келу үшін M4 Батыс тас жолын пайдаланып, The Northern Road немесе Mulgoa Road шығуларын қолдану тиімді. Егер Көк таулардан шығысқа қарай саяхат етсеңіз, Great Western Highway арқылы келуге кеңес беріледі. Оңтүстіктен Солтүстік жол және Мулгоа жолы, солтүстіктен Кастлерег жолы немесе Ричмонд жолы арқылы, ал солтүстік және оңтүстіктен M7 Westlink және M4 Батыс тас жолы арқылы келуге болады. Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі 2014 жылғы мемлекеттік бюджетте Камден, Пенрит және Виндзорды байланыстыратын M9 құрылысына қаржы бөлуді жариялады. Құрылысы жоспарланған тас жол M5 тас жолынан басталып, қазіргі M7 тас жолының батыс жағынан өтеді.

Білім

Пенрит мемлекеттік мектебі мен Пенрит жоғары мектебі – Хай-стриттегі екі мемлекеттік мектеп. Джеймисон жоғары мектебі Оңтүстік Пенритте орналасқан. Мираның Әулие Николайы – католик бастауыш мектебі, ол Католик білім беруінің, Парамата дін ауданының бөлігі және Хиггинс көшесінде орналасқан. Батыс Сидней университетінің Пенрит кампусы жақын жердегі Веррингтон қаласында орналасқан. Сидней университетінің Кингсвудтағы Непиан ауруханасының жанында кампусы бар, ол негізгі биомедициналық ғылымдарды зерттеу және ауруханада медицина студенттерін оқыту үшін құрылған.

Өнер

Джоан Сазерленд атты сахналық өнер кешені Кеңес палатасының қасында, Хай-стрит көшесінде орналасқан. Опера әншісі Джоан Сазерлендтің құрметіне аталған бұл ғимаратты сәулетші Филип Кокс жобалап, 1990 жылы ашылған. Оның құрамында Пенрит музыка консерваториясы және Q театры (Пенрит) бар. Бұл театр 2006 жылы кешенге көшкенге дейін 30 жыл бойы Стейшн-стрит көшесінде жұмыс істеген.

Спорт және демалыс

Пенрит стадионы – «Пенрит Пантерс» NRL командасының үйі. Пенриттің жасөспірімдер регби лигасы әлемдегі ең ірі жарыс болып табылады, сонымен қатар Блю-Маунтинс, Блэктаун және Виндзор/Ричмонд аймақтарының командаларын қамтиды. Пенрит стадионы «Пенрит Непиан Юнайтед ФК» футбол клубына да үй болды. 2007 жылдың 17 тамызында команда 5000 жанкүйердің алдында өткен достық ойында «Сидней ФК» клубын 2:1 есебімен жеңді. Крикет клубтары, AFL клубтары, «Penrith City Outlaws» гридерон командасы, «Panthers Triathlon» клубы, «Penrith Emus Rugby», жүзу және футбол клубтары сияқты көптеген басқа да спорттық ұйымдар бар. Крейнбруктан батысқа қарай Пенрит көлдері орналасқан, бұл суға батқан карьерлердің жүйесі, қазір олар демалыс көлдеріне айналған. Осы көлдердің бірінде 2000 жылғы Сидней Олимпиадасының ескек есу жарыстары өтті. Бұл нысан халықаралық жарыстарға арналған бірінші деңгейлі трасса ретінде бағаланады. Трасса толығымен қоршалған және жүзу мен каноэ жарыстарына бейімделуі мүмкін. Ескек есу көлінің солтүстігінде Пенрит Уайтвотер стадионы орналасқан, Оңтүстік жарты шардағы жалғыз сорғымен жұмыс істейтін және жасанды ақсу слалом трассасы. Ол 2000 жылғы Сидней Олимпиадасы үшін салынған және халықаралық жарыстарды үнемі қабылдап келеді. Пенрит – «Elite Fight Gym» залының үйі. Бұл зал UFC жекпе-жегіші Джеймс Те Хуна құрған аралас жекпе-жек жаттығу орталығы. 2013 жылы Джеймс Те Хуна EFG-ден шығып, Сент-Мэристе «Bee Stingz» (Valley Fitness орналасқан жерде) деп аталатын қарсы ММА орталығын құрды. Бірінші «Flip Out» трамплин аренасы 2012 жылы Пенритте ашылды. Франшиза содан бері 6 елде 60-тан астам орынға ие болды.

Медиа

Пенрит қаласында үш жергілікті газет шығады: The Western Weekender, Nepean News және Penrith Press, соңғысы енді қағаз түрінде басылмайды. The Weekender ресми газет саналады және апта сайын қағаз түрінде басылады, сонымен қатар тәулік бойы онлайн жаңалықтар ұсынады. Қазіргі FM радиостанциясы "The Edge" 96.1 FM, бұрынғы (алғашқы) 2KA станциясынан өркендеді, оны Франк Келли құрған. Vintage FM сатылуымен және My88 радиостанциясы 88.0 FM жиілігін тастап онлайн форматқа көшкенімен, Пенрит енді жергілікті радиостанциялармен қамтамасыз етілмейді. 2001 жылы Пенрит баспа музейі ашылды. Оның қоры Австралиядағы әріптік баспа тарихын көрсетеді.

География

Пенрит Камберленд жазығының батыс шетінде орналасқан, бұл Батыс Сиднейдің көбінесе жазық аймағы, солтүстікте Виндзорға, шығыста Парраматаға және оңтүстікте Тирлмирге дейін созылады. Непеан өзені маңайдың батыс шекарасын құрайды, ал одан әрі, батыс көкжиекте Көк Таулар көрінеді. Пенрит қалалық кеңесі мен Жаңа Оңтүстік Уэльс географиялық атаулар кеңесі Пенрит маңының шекаралары бойынша келіспеушілікте. Кеңес бөлек маңайлар деп санайтын Кингсвуд Парк, Лемонгроув және Солтүстік Пенрит аудандарын Кеңес өзінің ресми сипаттамасына қосты.

Климат

Пенрит ылғалды субтропиктік климатқа ие (Коппен климаттық жіктелуі: Cfa/Cwa), онда ұзақ, ыстық жаздар, жұмсақ немесе салқын, қысқа қыстар және жағымды көктем мен күз мезгілдері болады. Күндізгі температуралар әдетте Сиднейден (Обсерватория төбесінен) бірнеше градусқа жоғары, әсіресе көктем және жаз айларында, Пенрит пен Сидней аймағы арасындағы температура айырмашылығы айқын байқалады. Түнгі температуралар жылдың көп бөлігінде Сиднейден бірнеше градусқа төмен болады. Ең шекті жағдайларда жазда температураның 10 градус Цельсийге дейін айырмашылығы болуы мүмкін, себебі теңіз бризі жағалау аймақтарына мұхиттан алыс аймақтарға қарағанда күштірек әсер етеді және әдетте Пенрит сияқты ішкі аймаққа жете алмайды. Кейбір қысқы таңертеңдерде мұз пайда болуы мүмкін, бұл негізінен тау желдеріне және жақын орналасқан таулардың салдарынан туындайтын температура инверсиясына байланысты. Жазғы орташа температура 17,9 °C (64,2 °F) пен 29,8 °C (85,6 °F) аралығында, ал қыста – 6,2 °C (43,2 °F) пен 18,6 °C (65,5 °F) аралығында. Пенриттегі орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 719,2 мм, бұл жағалауға жақын жерде тіркелген жауын-шашыннан (Сидней обсерваториясының орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1212,2 мм) едәуір аз, себебі жағалаудағы жауын-шашын ішкі аймаққа жетпейді. Ең жоғары тіркелген температура 2020 жылдың 4 қаңтарында 48,9 °C (120,0 °F) құрады (сол күні Пенрит жер бетіндегі ең ыстық нүкте болды). Ең төменгі тіркелген температура 2018 жылдың 16 шілдесінде 1,8 °C (28,7 °F) болды. Пенриттің жоғары температуралары оның ішкі орналасуымен, қалалық жылу арал эффектісімен (яғни тұрғын үйлердің тығыздығы және ағаштардың аздығы) және ыстық ауаны ұстап тұратын Көк таулардың жанында орналасуымен байланысты. Пенриттің құрғақ, күннөлді қыстарында батыс суық фронттарын тоқтатып тұратын Ұлы Бөлу жотасының әсері бар, олар жотаның жел соқпайтын жағында фоэн желдеріне айналады (оған Сиднейдің барлық қалалық аймағы кіреді).