Кіріспе

Коннектикут штатындағы зират, АҚШ. Гроув-стрит зираты немесе Гроув-стрит жерлеу орны – Йель университетінің кампусымен қоршалған Нью-Хейвен қаласындағы зират, Коннектикут штаты. Ол 1796 жылы Нью-Хейвен жерлеу алаңы ретінде құрылған және 1797 жылғы қазанда Нью-Хейвен жасыл алаңындағы тығыз жерлеу орнын алмастыру үшін заңды тұлға ретінде тіркелген. Әлемдегі алғашқы жеке меншік, коммерциялық емес зират болып табылатын ол, жеке отбасыларға тұрақты түрде тиесілі учаскелер, әсем гүлзарлардың жоспарланған орналасуы, тас төселген және аталған көшелер мен даңғылдары бар жоспарлы құрылымымен ерекшеленетін алғашқы жерлеу орындарының бірі болды. Тарихшы Питер Добкин Холлдың айтуынша, мәңгілік ескерткіштер және қайтыс болған адамның қадір-қасиеті сияқты ұғымдарды енгізу арқылы, зират "адамдардың өлім мен өлгенге деген көзқарасын түбегейлі өзгертетін маңызды кезеңге" айналды. Гроув-стрит зиратында 14 Йель университетінің президенттері мен Нью-Хейвеннің танымал тұлғаларының көптеген жерлеу орындары бар; алайда, ол тек жоғары топқа жататын адамдарға ғана шектелмеді, барлығына ашық болды. 1796 жылы отыз екі отбасы Гроув көшесінің солтүстігіндегі жер учаскесін сатып алды, ол ағаш қоршаумен қоршалған, ол шіруге бейім болғандықтан жиі ауыстырылуы керек еді. Бастапқыда, 1821 жылы жасыл алаңдағы ескерткіштер Гроув-стрит зиратына көшірілді.

Қақпалар мен қоршаулар салу (1845-49)

1845 жылы аяқталған, Гроув көшесіндегі кіреберіс – Нью-Хейвен сәулетшісі Генри Остин жобалаған, мүсінші Езекия Огур жасаған египеттік жаңғыру стиліндегі қақпа. Екеуі де зиратта жерленген. Қақпаның жоғары жағында "Өлілер қайта тіріледі" деген жазу бар. Бұл цитата 1 Коринфтіктерге 15:52-ден алынған: "Дәуір соққанда, өлгендер шірімейтін күйінде қайта тіріледі, ал біз өзгеріске ұшыраймыз". Әңгімеге сүйенсек, Йель университетінің президенті Артур Твиннинг Хэдли бұл жазу туралы: "Егер Йельге бұл жер керек болса, олар әрине қайта тіріледі" деген екен. 1848–49 жылдары зираттың периметрі үш жағынан 2 метрлік тас қабырғамен қоршалған.

Тарихи ескерткіш

Зират 1997 жылы Ұлттық тарихи жерлер тізіліміне қосылған.

Қоршаудан туындаған қақтығыс

2008 жылы Йель университеті зираттың солтүстігінде екі жаңа колледж салу жоспарларын жариялады. 2009 жылы университет әкімшілігі мен байланысты тұлғалар зират иелеріне, зиратты қоршап тұрған тарихи қабырғаның солтүстік бөлігіне қосымша қақпа орнатуды ұсынды. Бұл қақпа, жаяу жүргіншілерге Йель университетінің негізгі кампусынан жоспарланған жаңа колледждерге зират арқылы өтуге мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар, иелері бір иеленуші ұсынған, Проспект көшесі бойындағы қабырғаның тас бөліктерін Гроув көшесіндегі зираттың оңтүстік жағындағы темір қоршаумен алмастыру туралы ұсынысты қарастырды. Аталған ұсыныс, қоғамдық тыңдаудан кейін қайтарылып алынды және Йель архитектура мектебінің деканы Роберт А. М. Стерннің архитектуралық және ландшафттық жобаларын қамтыды.