Кіріспе

Италиядағы саяси партия

1989 жылы құрылған итальяндық саяси партия "Лега Норд" (LN; ), толық атауы "Падания тәуелсіздігі үшін Лега Норд" (Lega Nord per l'Indipendenza della Padania) – Италиядағы оңшыл, федералистік, популистік және консервативті саяси партия. 2018 жылғы жалпы сайлауға дейін партия ресми атын өзгертпей, "Лега" деп қайта аталды. Бұрынғы атауы "Лега" болса, бейресми түрде "Кароччо" деп аталды. Партияның соңғы сайланған басшысы Маттео Сальвини. 1989 жылы LN Солтүстік және Солтүстік-орталық Италиядан құрылған алты аймақтық партияның федерациясы ретінде құрылды (Лига Венета, Лига Ломбарда, Пьемонт Автономиста, Uniun Ligure, Лига Эмилиано Ромагнола және Альянса Тоскана), олар 1991 жылы партияның негізгі "ұлттық" бөлімдеріне айналды. Партияның негізін қалаушы және ұзақ жылдар бойы федералды хатшы болған Умберто Босси қазір федералды президент. LN Италияны унитарлық мемлекеттен федералды мемлекетке, фискалдық федерализмге, аймақтық басқаруға және әсіресе солтүстік аймақтар үшін үлкен аймақтық автономияға көшіруді жақтады. Кейде партия Солтүстік Италияның бөлінуін жақтады, оны "Падания" деп атады, соның салдарынан Падания ұлтшылдығын қолдады. Партия әрқашан заңсыз көші-қонға қарсы болды және көбінесе еуроскептикалық ұстанымдарды қабылдады, соңғы кезде Еуропалық парламенттегі "Куәлік және демократия" тобына қосылды. 2020 жылдың 31 қаңтарынан бастап федералды кеңес берген мандат бойынша партия комиссар Игорь Иеззи басқаруына берілді. Осылайша LN "Lega per Salvini Premier" (LSP) партиясымен ығыстырылды, ол Сальвинидің өзі 2010 жылдары құрған партияның орталық және оңтүстік Италиядағы филиалы ретінде сол кезге дейін жұмыс істеп келді, ал 2020 жылдан бастап бүкіл Италия бойынша кеңейді. LSP пайда болғаннан кейін бастапқы LN іс жүзінде тоқтатылды, ал оның бұрынғы "ұлттық" бөлімдері (Лига Ломбарда, Лига Венета және т.б.) LSP-нің "аймақтық" бөлімдеріне айналды.

Алдын ала және негіз

1983 жылғы жалпы сайлауда Лига Венета ("Венеция лигасы", Венетода орналасқан) Ахилл Трамаринді депутат, ал Грациано Жирардини сенатор етіп сайлады. 1987 жылғы жалпы сайлауда тағы бір аймақтық партия – Ломбардия Лигасы ("Ломбардия лигасы", Ломбардияда орналасқан) көшбасшысы Умберто Босси Италия Сенатына сайланғанда ұлттық деңгейде танымал болды. Бұл екі партия және басқа да аймақтық ұйымдар 1989 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Alleanza Nord ("Солтүстік одағы") атымен қатысып, дауыстардың 1,8%-ын жинады. 1989 жылдың желтоқсанында "Солтүстік одағын" реформалау ретінде басталган "Солтүстік лигасы" 1991 жылдың ақпанында әртүрлі аймақтық партиялардың бірігуі арқылы ресми түрде құрылды, оның ішінде Ломбардия лигасы және Венеция лигасы ерекше көзге түсті. Бұл партиялар негізгі партияның "ұлттық бөлімдері" ретінде әрекет ете береді және өңірлік және жергілікті сайлауларда "Ломбардия лигасы – Солтүстік лигасы", "Венеция лигасы – Солтүстік лигасы", "Солтүстік лигасы – Пьемонт" және т.б. ретінде өзін ұсынады. Бастапқы аймақтық партиялар мен біріккен партияның негізі – Солтүстік Италияның ортағасырлық саяси одағы, Ломбардтар лигасы (1167–1250 жж.), Италия түбегінің солтүстік этностарының галл және ломбард халықтарының ұрпақтары екендігінің санасы. Тарихи тұрғыдан алғанда, солтүстік итальяндықтар "ломбардтар" деп аталған, ал түбектің бүкіл солтүстік бөлігі "Ломбардия" деп аталған. "Солтүстік лигасы" партиясы Римнің орталықтандыру саясатына және Италия үкіметіне (халық арасында "Рим – ұлы тонаушы" деген мағынада қолданылатын Roma Ladrona слоганы) наразылық білдірді, бұл наразылық Солтүстік Италияда кең тараған, себебі көптеген солтүстік тұрғындары үкіметтің негізінен солтүстік тұрғындарының салықтарынан жиналған қаражатты ысыраптап, әсіресе Рим мен Оңтүстік Италияның экономикасын қолдауға жұмсайды деп санайтын. Заңсыз иммигранттарға қарсы наразылық та пайдаланылды. Партияның сайлаудағы сәттіліктері 1992 жылдан бастап қалыптасқан саяси партиялардың жемқорлыққа қатысты дауларына байланысты болды. Ол елдің төртінші ірі партиясы және Италия Парламентіндегі маңызды күшке айналды. 1993 жылы партияның солшыл қанатын ұстанатын Марко Форментини Милан қаласының мэрі болып сайланды, партия Варезе облыстық сайлауында 49,3% дауыс жинады, ал жыл соңына қарай – Сильвио Берлускони өзінің саяси мансабын бастамас бұрын – сайлау сауалнамаларында 16-18% деңгейінде бағаланды (осы қолдаудың жартысы кейін Берлускониге өтті).

Берлусконимен алғашқы одақ

1994 жылдың басында Босси мен Берлусконидің еркіндіктер полюсін құруға әкелген келісімін жариялауға бірнеше күн қалғанда, Боссидің екінші тұлғасы Роберто Марони Марио Сегнидің «Италия үшін келісім» орталықшыл партиясымен келісімге келді, бірақ ол кейіннен күшін жойды. Партия 1994 жылғы жалпы сайлауда Берлусконидің «Forza Italia» (FI) партиясымен одақтасып, «Еркіндіктер полюсі» коалициясының құрамында бақ сынады. «Лига Норд» дауыстардың 8,4% ғана жинады, бірақ солтүстік округтердегі мандаттарды кеңінен бөлу арқасында парламенттегі өкілдігі 117 депутат пен 56 сенаторға дейін дерлік екі есеге артты. Депутаттар палатасының төрағасы лауазымы партияның католик фракциясынан шыққан Ирен Пиветтиге берілді, ол жас әйел еді. Сайлаудан кейін Лига FI, «Ұлттық Альянс» (AN) және «Христиан-демократиялық орталық» (CCD) партияларымен бірігіп, Берлускони басқаратын коалициялық үкімет құрды. Партия Берлусконидің бірінші кабинетінде бес министрлік портфель алды: Роберто Марони ішкі істер министрі (сонымен қатар вице-премьер), Джанкарло Пальярини – бюджет, Вито Гнутти – өнеркәсіп, Доменико Комино – еуропалық істер, ал Франческо Сперони – институционалдық реформалар министрі болды. Алайда, Берлусконимен жасалған одақ пен үкіметтің өзі де ұзаққа соқпады: жыл соңына дейін үкімет құлап, Лига оның құлауына ықпал етті. Соңғы тамшы зейнетақы реформасы болды, ол «Лига Норд» сайлаушыларының бір бөлігіне зиян тигізер еді, бірақ үкімет ешқашан біртұтас болған жоқ және коалициялық серіктестер арасындағы қарым-қатынас, әсіресе «Лига Норд» пен орталықшыл «Ұлттық Альянс» арасындағы қарым-қатынас, үнемі шиеленісті болды. Босси желтоқсан айында үкіметтен кетуге шешім қабылдағанда, Марони бұған қарсы шығып, үкіметтен шығып кетті. 1995 жылдың қаңтар айында Лига Ламберто Дини басқаратын жаңа үкіметке, сондай-ақ Италия халық партиясы мен солшыл демократиялық партиямен бірге сенім білдірді. Бұл бірнеше топтардың партиядан бөлініп кетуіне әкелді, соның ішінде Джанфранко Миглионың 1994 жылдың маусымында құрылған «Федералистік партиясы», Франко Роччеттаның «Федералистер және либералды демократтар» тобы (Лусио Малан және Фурио Губетти), сондай-ақ Луиджи Негри мен Серджио Каппеллидің «Итальяндық федералистік лигасы». Бұл топтардың барлығы кейіннен FI партиясына бірікті, ал бірнеше депутат, соның ішінде Депутаттар палатасының басшысы Пьерлуиджи Петрини, сол орталық күштерге қосылды. 1996 жылға қарай партиядан 40 депутат пен 17 сенатор шығып кетті, ал Марони Боссимен бірнеше ай бойы салқын қарым-қатынаста болғаннан кейін партияға қайта оралды. 1995 және 1998 жылдар аралығында «Лига Норд» көптеген жергілікті биліктегі орталық-солшыл коалицияларға қосылды, атап айтқанда Падуа провинциясы мен Удине қаласында.

Паданиялық сепаратизм

1996 жылғы жалпы сайлаудағы үлкен жетістіктен кейін, оның ең жақсы нәтижесі (10,1%, 59 депутат және 27 сенатор), «Lega Nord» Солтүстік Италияның «Падания» деген атпен бөлінуін қалады деп мәлімдеді. 1996 жылдың 13 қыркүйегінде Босси По өзенінің (латын тілінде «Padus» деп аталады, содан «Падания» деген сөз шыққан) бұлақтарынан су ампуласын алды, ол екі күннен кейін жаңа мемлекеттің тууының символы ретінде Венеция теңізіне құйылды. Партия По өзенін қасиет тұтты («Dio Po», «По Құдайы») және «Ампула ритуалы» партия жетекшілері тарапынан 2010 жылға дейін жыл сайынғы жазықша діни ритуал ретінде өткізілді; оның бастапқы кезеңінде партия римдік католицизміне қарсы кельт друидтық дінін қолдады, ал кейбір партия жетекшілері друидтық рәсімдер бойынша үйленді. Партия бұрын По алқабын білдірген «Падания» терминіне бүкіл Солтүстік Италияны қамтитын кең мағына берді, бұл оның жақтастары арасында кеңінен танылды. Партия тәуелсіздік туралы референдум мен «Падания» парламентіне сайлауды ұйымдастырды. 1996-1998 жылдар «Лига» үшін өте табысты болды, ол Солтүстік Италияның көптеген провинцияларында ең ірі партия болды және оң және сол орталыққа қарсы жеке сайлау округтерінде және провинциялық сайлауларда жеңіске жетті. Партия сонымен қатар бірқатар «Падания» стиліндегі қауымдастықтар мен медиа жобалары (Давиде Капаринидің бақылауымен) арқылы өзінің ықпалын кеңейтуге тырысты, атап айтқанда, «La Padania» күнделігі, «Il Sole delle Alpi» апталығы, «Lega Nord Flash» мерзімді басылымы, «TelePadania» телеарнасы, «Radio Padania Libera» және «Bruno Salvadori» баспасы. Алайда, 1996 жылғы сайлаудан кейін, «Lega Nord» екі үлкен коалициядан тыс күрескеннен кейін, Берлусконимен жаңа одақ құруды қолдағандар (Вито Гнутти, Доменико Комино, Фабрицио Коменчини және т.б.) мен Романо Продидің «Зәйтүн ағашы» коалициясына қосылуды қалағандар (Марко Форментини, Ирен Пиветти және т.б.) арасындағы келіспеушіліктер қайтадан туды. Барлығы 15 депутат пен 9 сенатор партиядан шығып, оң және сол орталық партияларға қосылды. Пиветти сайлаудан кейін бірнеше ай өткен соң партиядан кетті. Коменчини 1998 жылы Венетода «FI» партиясымен күш біріктіру мақсатымен «Liga Veneta Repubblica» партиясын құру үшін кетіп қалды. Гнутти мен Комино 1999 жылы оң орталықпен жергілікті одақтар құрғаннан кейін партиядан қуылды. Форментини де 1999 жылы Продидің «Демократтар» партиясына қосылу үшін кетіп қалды. Нәтижесінде партия 1999 жылғы Еуропалық парламент сайлауында үлкен сәтсіздікке ұшырады, ол дауыс берудің бар болғаны 4,5% -ын жинады. Осыдан кейін «Лига» тәуелсіздік талаптарын екінші орынға қойып, өкілеттік беру және федералды реформаға назар аударды, бұл коалициялық саясатқа оралуға жол ашты.

Еркіндіктер үйі

1999 жылғы Еуропалық парламент сайлауындағы жеңілістен кейін партияның жоғары лауазымды мүшелері екі үлкен коалициядан тыс қалған жағдайда ештеңеге қол жеткізу мүмкін емес деп ойлады. Кейбіреулер, соның ішінде 1994-1995 жылдары Боссимен туындаған дауға қарамастан, жүрегімен солшыл бағыттағы Марони, орталық-солшыл күштермен одақ құруды ұсынды. Босси Марониден «Солтүстік лигасы» партиясын «сол жақтан шыққан бір тармақ» деп сипаттаған Массимо Д’Алемамен келісімге келуін сұрады. Бұл келіссөздер сәтті аяқталды және Марони 2000 жылғы өңірлік сайлауда Ломбардия облысының әкіміне үміткер ретінде ұсынылды. Алайда Босси 2001 жылғы жалпы сайлауда жетекшілік ететін Берлусконимен келісім жасауға шешім қабылдады. Орталық-оңшыл коалиция 2000 жылғы өңірлік сайлауда жеңіске жетті, ал «Лига» Ломбардия, Венето, Пьемонт және Лигурия облыстарының үкіметтеріне енді. Бір жыл өткен соң «Солтүстік лигасы» 2001 жылғы жалпы сайлауда Берлусконидің «Еркіндік үйі» коалициясының құрамына кірді. Партия басшысының сөзіне сәйкес, бұл одақ «демократиялық оңшылдардан, атап айтқанда «Азаттық Альянсы» партиясынан, үлкен демократиялық орталықтан, атап айтқанда «Forza Italia», ХДП және ХДС партияларынан, сондай-ақ демократиялық солшылдардан, «Лига», Жаңа Итальяндық Социалистік партиясы, Итальяндық Республикалық партиясы және, мен солай деп үміттенемін, Коссигадан тұратын кең демократиялық бірлестік» болды. Коалиция сайлауда жеңіске жетті, бірақ «Лига» партиясының парламенттегі өкілдігі 3,9%-ға дейін төмендеді, алайда партия бір мандаттық округтерде «Лига» мүшелерінің жеңістері арқасында парламентке қайта оралды. 2001-2006 жылдары парламенттегі өкілдігі күрт азайғанмен, партия үш маңызды министрлікті бақылады: Әділет министрлігі Роберто Кастелли басқаруында, Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі Роберто Марони басқаруында, ал Институционалдық реформалар және аймақтық даму министрлігі Умберто Босси басқаруында болды (2004 жылдың маусымында Роберто Кальдеролимен ауыстырылды). 2004 жылдың наурыз айында Боссиге инсульт оқиғасы болды, бұл партияның болашағына күмән тудырды, бірақ партияның ұйымдасқан құрылымы мен біріккен басшылығының арқасында «Солтүстік лигасының» күші расталды. Үкіметте «Лига» Берлусконидің ең сенімді серігі саналды және Босси, Берлускони және Джулио Тремонти арасындағы ерекше қарым-қатынас арқасында «Солтүстік осі» құрылды (оның негізгі өкілдіктері Ломбардия, Венето және Сицилия облыстарында болды). Ал 2002 жылдың соңында ХДП мен ХДС партияларының бірігуінен құрылған Христиандық және Орталық Демократтар одағы (ХОДО) және «Азаттық Альянсы» партиясы оңтүстік аймақтардың мүдделерін қорғаушыларға айналды. Орталық-оңшыл үкімет билік құрған бес жыл ішінде парламент федерализмді және премьер-министрдің өкілеттіктерін кеңейтетін маңызды конституциялық реформаны қабылдады. 2006 жылғы жалпы сайлауда «Лига Норд» Автономия қозғалысы (АҚ) және Сардиния әрекет партиясы (СӘП) партияларымен жасаған одақ оңтүстік сайлаушыларын реформаны мақұлдауға көндіре алмады, нәтижесінде 2006 жылғы конституциялық референдумда реформа қабылданбады.

Төртінші Берлускони үкіметі

2008 жылдың қаңтар айында Романо Проди үкіметінің құлауынан кейін президент Джорджо Наполитано мерзімінен бұрын сайлау жариялады. Берлускони оңшыл орталықты «Азаттық халқы» (PdL) деп қайта ұйымдастырды, бірақ бұл жолы UDC-нің қолдауы болмады. «Солтүстік лигасы» (Lega Nord) PdL және MpA партияларымен одақтасып сайлауға қатысып, таңғажайып 8,3% дауыс жинады (+4,2 п.т.) және 60 депутат (+37) пен 26 сенатор (+13) алды. Осы нәтижеге жеткен соң, 2008 жылдың мамыр айынан бастап партия Берлусконидің төртінші кабинетінде төрт министр (Роберто Марони, ішкі істер; Лука Зая, ауыл шаруашылығы; Умберто Босси, реформалар және федерализм; Роберто Кальдероли, заңнаманы жеңілдету) және бес хатшы (Роберто Кастелли, инфрақұрылым; Мишелино Давико, ішкі істер; Даниэле Молгора, экономика және қаржы; Франческа Мартини, денсаулық сақтау; Маурицио Балоки, заңнаманы жеңілдету) тағайындалды. 2009 жылдың сәуірінде Сенат Палатадан өткеннен кейін фискалдық федерализмге жол ашатын заң жобасы бекітілді. Заң жобасын «Италия құндылықтары» партиясы қолдады, ал Демократиялық партия (ДП) қарсылық танытпады. 2011 жылдың наурыз айының соңына қарай реформаның барлық маңызды қаулылары Парламенттен мақұлданды, ал Босси Демократиялық партияның лидері Пьер Луиджи Берсаниді өңірлік және провинциялық салық салу туралы шешуші қаулыға қарсы болмағаны үшін мақтады. «Солтүстік лигасы» үкіметке заңсыз көші-қон мәселесінде де ықпал етті, әсіресе теңіз арқылы келген көшіп келушілермен айналысқанда. БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі комиссариаты мен католик шіркеуінің басшылары баспана іздеушілерді қабылдау тәртібіне қатысты алаңдаушылық білдіргенімен, Маронидің Ливияға заңсыз көшіп келгендермен толтырылған қайықтарды қайтару туралы шешімін кейбір жетекші демократтар, әсіресе Пьеро Фассино мақтады, сонымен қатар сауалнама бойынша италиялықтардың 76% оны қолдады. PdL-мен келісім бойынша Лука Зая 2010 жылғы өңірлік сайлауда Венето облысында, ал Роберто Кота Пьемонт облысында президенттікке кандидат болды, ал Солтүстік облыстарда, Ломбардияны қоса алғанда, «Лига» PdL кандидаттарын қолдады. Зая да, Кота да сайланды. Партия Венетода 35,2% дауыспен ең ірі партияға, ал Ломбардияда 26,2% дауыспен екінші ірі партияға айналды, сонымен қатар Солтүстік Италияның барлық аймақтарында және Орталық Италияның кейбір аймақтарында нығайды. 2011 жылдың қарашасында Берлускони отставкаға кетіп, оның орнына Марио Монти тағайындалды. «Лига» Монтидің технократиялық үкіметіне қарсы шыққан жалғыз ірі партия болды.

Боссиден Марониге дейін

2011 жылы партия ішкі дау-жанжалдарға толы болды, Боссидің әлсіз басшылығы оларды тоқтатуға шама келтірмеді. Партияның басынан бері екінші орында тұрған, орташа көзқарастағы Роберто Марони Боссинің орнын басатын ең ықтимал үміткері саналды. Марони мен оның жақтастарының көтерілуіне Боссиге адал адамдардың тобы кедергі келтірді, журналистер оларды «сыйлы шеңбер» деп атады. Бұл топтың жетекшілері Марко Регуццони (Депутаттар палатасының төрағасы) және Рози Мауро болды. Партияның қоғамдық жиналыстарында сөйлеуге уақытша тыйым салынғаннан кейін, Марони 2012 жылдың қаңтар айында үстемдікке ие болды. Варезеде өткен фракциялық митингте ол Боссидің қатысуында Регуццони мен Мауроға тікелей шабуыл жасады. Сол кезде Марони партия съезін өткізуге шақырды және Сципио Слатапер мен Че Гевараны (соңғысы оның жастық шағындағы қаһармандарының бірі) еске түсіре отырып, сөзін аяқтады: «Біз варварлармыз, арманшыл варварлармыз. Біз шыншылбыз, мүмкін емес нәрселерді армандаймыз». 20 қаңтарда Босси Регуццониді Палата басшысы қызметінен Джанпаоло Доццомен алмастырды. Екі күннен кейін партияның федералды кеңесі сәуір айына дейін облыстық, ал маусымға дейін ұлттық (аймақтық) съездерді жоспарлады. Маронидің қатарында консервативті либерал Флавио Тоси сияқты түрлі идеологиялық көзқарастағы адамдар болды; сондай-ақ сол кездегі солшыл Матео Сальвини партиядағы ықпалын күшейтті. 3 сәуірде сыбайлас жемқорлыққа қатысты дау «сыйлы шеңберге» және оның салдарынан бүкіл партияға нұқсан келтірді. Партияның қазынашысы Франческо Белситоға ақшаны жымқыру, қаржыны маскеру және LN шығыстарын алаяқтық жолмен қолдану айыптары тағылды. Оның ішінде партияның қаражатын Босси отбасына және «сыйлы шеңбердің» басқа мүшелеріне, әсіресе Мауроға беруіне айыпталды. Марони қаңтар айында-ақ Белситоның отставкаға кетуін талап еткен еді, ол оның орнын алмастыруды сұрады. Белсито бірнеше сағаттан кейін отставкаға кетті, ал оның орнына Стефано Стефани тағайындалды. Көбірек таң қалдырған жайт, 5 сәуірде Босси федералды хатшылық қызметінен кетті. Партияның федералды кеңесі Марони, Кальдероли және Мануэла Дал Лагодан тұратын үштік басшылықты тағайындады, олар жаңа федералдық съезге дейін партияны басқаруға тиіс болды. Алайда Босси федералдық президенттікке сайланды. 6-7 мамырда өткен жергілікті сайлауларда Лига көбінесе сүрініп қалды, бірақ Верона қаласын сақтап қалды, онда қазіргі әкім Тоси үлкен артықшылықпен қайта сайланды; сондай-ақ бірнеше бекіністерін ұстап тұрды. Босси-Белсито дауы 2019 жылдың 7 тамызында Италияның жоғарғы сотының үкімімен аяқталды, оған сәйкес LN 49 миллион еуро төлеуге міндетті болды.

Маронидің басшылығы

Маусым айының басында Марони мен оның жақтастары партияның бірнеше ұлттық бөлімшелерінің басшылығын қамтамасыз еткеннен кейін екі ірі «ұлт» – Ломбардия және Венетоның съездерінде екі маңызды жеңіске жетті: Маттео Сальвини 74% дауыспен Ломбардия Лигасының хатшысы болып сайланды, ал Флавио Тоси Венетолықтар мен Боссидің адал жақтастарының өкілі Массимо Битончидің үміткерлігіне тойтарыс беріп, 57%–43% есебімен жеңді. 1 шілдеде Марони дерлік бірауыздан федералды хатшы болып сайланды. Партияның конституциясы Боссиді өмір бойына федералды президент ету, федералды ұйымды қайта құру және ұлттық бөлімшелерге көбірек автономия беру мақсатында өзгертілді, бұл федерацияны, іс жүзінде, конфедерацияға айналдырды. Бес Жұлдыз Қозғалысының (M5S) өркендеген 2013 жылғы жалпы сайлауда Лига дауыстардың 4,1% ғана жинады (−4,2 п.т.). Алайда, сол уақытта Ломбардияда өткен аймақтық сайлауда партия үлкен жеңіске қол жеткізді: Марони өзінің Демократиялық партиядан келген қарсыласын 42,8%–38,2% есебімен жеңіп, президент болып сайланды. Жалпы сайлауда Ломбардияда 12,9% дауыс жинаған Лига аймақтық сайлауда 23,2% (партиялық тізімнің қорытынды нәтижесі – 13,0% және Маронидің жеке тізімі – 10,2%) жинады. Осылайша, Солтүстіктің үш ірі аймағының барлығы Лиганың басқаруында болды. 2013 жылдың қыркүйегінде Марони партия басшылығынан кететінін жариялады. Жеңімпазды анықтау үшін желтоқсанның ортасында съезд жоспарланды, ал жаңа ережелерге сәйкес, төрт кандидат – Умберто Босси, Маттео Сальвини, Джакомо Стукки, Манес Бернардини және Роберто Стефанацци – хатшы лауазымына үміткерліктерін тіркеді. Олардың ішінде тек Босси мен Сальвини ғана партия мүшелерінен ішкі «алғашқы» сайлауға қатысу үшін қажетті 1000 қолтаңба жинады, ал Сальвини Босси жинаған қолтаңбадан төрт есе көп жинады.

Сальвинидің басшылығы

7 желтоқсанда Марони мен көптеген жетекші мүшелердің қолдауымен (оның ішінде өзінің ұсынысынан бас тартқан Тоси) Сальвини "алғашқы" сайлауда Боссиді 82% дауыспен жеңді. Оның сайлануын бір аптадан кейін партияның Туринде өткен федералдық конгресі бекітті. Сальвини кезінде партия Еуропалық Одаққа, әсіресе евроға өте сын көзқарас танытты, оны ол "адамзатқа қарсы қылмыс" деп сипаттады. 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауына дейін Сальвини француздық Ұлттық фронттың жетекшісі Марин Ле Пенмен және Голландияның "Азаттық партиясының" жетекшісі Герт Вилдерспен ынтымақтастыққа кірісті. Босси өзінің солшыл тамырларын қайта атады, ал Тоси партияның орталықшыл қанатын білдіріп, евроны қорғады. Еуропалық сайлауда "Евроны тоқтатыңыз" деген ұранмен жарысқан партия еуроскептицизмді атап өтті және басқа да антиевро және/немесе автономиялық қозғалыстардың кандидаттарын қабылдады, атап айтқанда Оңтүстік Тирольдің "Фрайхейтильхен" партиясы дауыс берудің 6,2% -ын және бес Еуропарламент депутатын алды. Нәтижесі 2009 жылғы Еуропалық сайлаудан әлдеқайда нашар болды (−4,0 п.п.), бірақ 2013 жылғы жалпы сайлаудан жақсы (+2,1 п.п.). LN Венето аймағында 15,2% дауыс жинап, үшінші орын алды (онда Тоси Сальвиниден әлдеқайда көп дауыс жинады, бұл оның халықтық қолдауының біржола екенін және партияның евроға қарсы ұстанымы туралы біртұтас емес екенін көрсетті), жаңа Forza Italia (FI) және басқа PdL-дің бұрылыстарынан алда; ал Ломбардияда 14,6% дауыс жинап, төртінші орын алды. Сальвини партияның Пьемонт аймағынан Демократтарға жеңіліп, Кота өзінің бір тізімінің 2010 жылғы сайлауға қатысты бюллетеньдерін толтырудағы бұзушылықтары үшін отставкаға кетуге мәжбүр болғанына қарамастан жеңіске жетті. Сонымен қатар, Битончи солтүстік орталықтың бекінісі Падуаның әкімі болып сайланды. Партияның 2014 жылдың шілдесінде Падуада шақырылған федералдық конгресі Сальвинидің саяси бағытын, әсіресе біркелкі салықты енгізу және оңтүстік Италияның орталық бөлігінде және аралдарда бауырлас партия құру жоспарын мақұлдады. Қарашада өткен Эмилия-Романья аймақтық сайлауы Сальвинидің "ұлттық жобасы" үшін үлкен қадам болды: LN 19,4% дауыс жинады, бұл аймақта екінші орында болды және FI-ден алда шығып, оң орталықтың басшылығына жол ашты. Желтоқсан айында "Біз Сальвинимен бірге" (НСС) бастамасы жасалды. Партияның сайлаушылар арасында танымалдылығы үнемі артып келе жатқаны пікірлер сауалнамаларында да көрініс тапты. 2015 жылдың наурыз айында Тоси мен Сальвини қолдаған Зая арасындағы алдағы аймақтық сайлауда партияның кандидаттары туралы ұзақ күрес аяқталғаннан кейін Тоси Венетодағы Лига Венетаның ұлттық хатшысы қызметінен алынып тасталды және федералды партиядан шығарылды. Алайда, 2015 жылғы аймақтық сайлау LN үшін тағы бір жетістік болды, әсіресе Венетода, онда Зая 50,1% дауыспен (Тоси 11,9% алды) және партиялық және Заяның жеке тізімдерінің жиынтық ұпайлары 40,9% болды. Партия Лигурияда (22,3%) және Тосканада (16,2%) екінші, Марке (13,0%) және Умбрияда (14,0%) үшінші орын алды. 2016 жылғы жергілікті сайлаудан кейін партия Ломбардияда күтуден төмен болды (Заяның арқасында Венетода, Эмилия-Романья және Тосканада жақсы нәтиже көрсетті) және NcS нашар нәтиже көрсетті, Сальвинидің саяси желісі Босси, Марони және Паоло Гримольди, Ломбарданың жаңа көшбасшысы қысымға ұшырады. 2017 жылғы сайлауда оң орталықтың көшбасшысы болуды және "Солтүстік" сөзін алып тастау арқылы LN атын өзгертуді көздеген Сальвини қарсыласы Джанни Фаваның 17,3%-ына қарсы 82,7% дауыспен партияның көшбасшысы болып қайта сайланды. Нәтижесінде Сальвини премьер-министр болу үшін өз науқанын бастады. Осы арада LN 22 қазанда өткен Венето мен Ломбардияның автономиясы туралы референдумдарға қатты үгіт-насихат жасады. Венетода сайлауға қатысу 57,2% болды, ал "иә" дегендер 98,1%-ды құрады, ал Ломбардияда бұл көрсеткіш 38,3% және 95,3%-ды құрады. Референдумдар аяқталғаннан кейін Боссидің қатаң қарсылығына қарамастан, Сальвини партияның федералды кеңесін алдағы жалпы сайлауда партияны "Лега" деп атауға көндірді, оның ішінде NcS. Сонымен қатар, Сальвини FI-мен одақ құру үшін Еуропалық Одақ пен евроға қарсы ұстанымын бәсеңдетті. Босси мен Паданисттің ескі гвардиясының күмәндануына қарамастан, партияның солтүстік аймақтарда, әсіресе Венетода, Венеция ұлтшылдығы бұрынғыдан да күшті болған автономиялық көзқарасы болды. Сонымен қатар, Лига өзінің күш базасын солтүстікте сақтады, онда ол өзінің көпшілігін қолдауды жалғастырды.

Сары-жасыл коалиция

Лига 2018 жылғы жалпы сайлауда FI, Италияның бауырлары (FdI) және Италиямен біз (NcI) құрамындағы төрт партиялық оң орталық коалиция аясында бақ сынады, бұл коалиция Орталық одақпен (UdC) бірлескен тізім құрды. Өзінің базасын кеңейту мақсатында Лига сайлау тізіміне бірнеше тәуелсіз кандидаттарды, атап айтқанда Джулия Бongiorno мен Альберто Bagnai-ды, сондай-ақ Сардиния әрекет партиясын (PSd'Az), Италия либералдық партиясын (PLI) және Егемендік үшін ұлттық қозғалысты (MNS) сияқты бірқатар шағын партияларды қабылдады. Лига сәтті өтіп, 17,4% дауыс жинап (+13,3 п.п.), Италиядағы үшінші ірі партия атанды. Коалиция ең көп дауысты Солтүстікте алды (Венетода 32,2%, Ломбардияда 28,0%, Трентинода 26,7%, Фриули-Венеция-Джулияда 25,8% және Пьемонтта 22,6%), сонымен қатар орталық Италияда (әсіресе Умбрияда 20,2%), Оңтүстіктің солтүстік бөлігінде (Абруццода 13,8%) және Сардинияда (10,8%) да қолдау тапты. Ломбардиядағы аймақтық сайлауда LN-нің Attilio Fontana президенттікке үміткер болды, ал бұрынғы президент Maroni, Salvini-ге наразылық білдіріп, саясаттан шеттеуге және екінші мерзімге түсуден бас тартты. Fontana 49,8% дауыспен сайланды, ал партия 29,4% жинады. Сәуір айының соңында Фриули-Венеция-Джулиядағы аймақтық сайлауда LN-нің Massimiliano Fedriga 57,1% дауыспен жеңіске жетті, ал партия 34,9% дауыс алды. Парламентте орын санының көпшілігін ешбір үлкен топ (оң орталық, сол орталық, PD жетекшілігінде және M5S) ала алмағандықтан, Лига ең көп дауыс жинаған M5S партиясымен (32,7%) коалиция құру туралы келіссөздер жүргізді. Келіссөздер нәтижесінде M5S-ке жақын заң профессоры Giuseppe Conte басқаратын «өзгеріс үкіметі» құрылды. Президент Sergio Mattarellaмен келіспеушіліктерден кейін, БАҚ «Батыс Еуропаның алғашқы популистік үкіметі» деп атаған Conte үкіметі 1 маусымда ант берді. Үкімет құрамында Salvini вице-премьер және ішкі істер министрі, Giancarlo Giorgetti Кеңестің хатшысы, сондай-ақ төрт Лига мүшесі (партияға жақын тәуелсіз кандидатпен бірге) министрлер болып тағайындалды. 2019 жылы LN-нің Орталық Солтүстікте мүшелікке қабылдаумен қатар, партия LSP үшін Орталық Оңтүстікте де параллель кампания ұйымдастырды, бұл NcS-тің орнын басты. Бұл 2017 жылдың желтоқсанында Gazzetta Ufficiale-де жарияланған және «паралель партия» деп сипатталған LSP партиялық конституциясы LN мен NcS-тің орнын алмастыруы мүмкін екенін көрсетеді. Осы кезеңде партиялардың парламенттік фракциялары палатада «Лига–Salvini Premier» және Сенатта «Лига–Salvini Premier–Сардиния әрекет партиясы» деп аталды. Кейбір ақпарат көздері Salvini жаңа партия құрып, оң орталық партиялардың көпшілігін оған қосуды жоспарлағанын хабарлады. Үкімет құрылғаннан бері партия пікір сауалында елдегі ең ірі партия болып қалып келді, көрсеткіш 30% немесе одан да жоғары болды. Партияның күші қазан айында Трентино-Альто-Адидже / Оңтүстік Тироль провинциялық сайлауында расталды: Трентинода LN-нің Maurizio Fugatti 46,7% дауыспен президент болып сайланды және партия 27,1% жинады (бірнеше автономиялық партиялардың бәсекелесуіне қарамастан), ал Оңтүстік Тирольде 11,1% дауыс алып үшінші орынға шықты (Болцанода және жалпы алғанда, итальян тілінде сөйлейтіндер арасында ең көп дауыс жинады), бұл партияны Оңтүстік Тироль халық партиясының провинциялық үкіметтік коалициясындағы кіші серігі ретінде алмастыруға мүмкіндік берді. 2019 жылы Италияда өткен Еуропалық парламент сайлауында Лига 34,3% дауыс жинады, бұл сайлаушылардың көпшілігін бірінші рет жеңіп алды, ал M5S 17,1% дауысқа тоқтады. Сайлау M5S-ті әлсіретіп, Salvini-дің үкіметтегі беделін нығайтты. Еуропалық деңгейде Salvini ұлттық саяси партиялардың жалпы еуропалық одағын, Еуропалық халықтар мен ұлттар одағын құруға тырысты және ол сайлаудан кейін «Санақ және демократия» партиясы арқылы осы күш-жігерін жалғастырды. Сайлауда партия солтүстіктегі бекіністерінде, әсіресе Венетода (49,9%) және Ломбардияда (43,4%) күшті өнер көрсетті, әдеттегідей, кіші қалаларда көпшілік дауыс алды, сонымен қатар бүкіл ел бойынша дауыс үлесін арттырды. Партия сонымен қатар Еуропалық көшіп келушілер дағдарысына байланысты кейбір аймақтарда, солтүстіктен оңтүстікке дейін, мысалы Бардонеккия, Вентимилья, Риаче және Лампедузада да елеулі нәтижелерге қол жеткізді. 2019 жылдың шілдесінде BuzzFeed сатып алған дауыстық жазбалар арқылы Лиганың Ресеймен байланысты сыбайлас жемқорлыққа қатысты әрекеті туралы ақпарат жарияланды. Жазбаларда LN мүшесі Gianluca Savoini-дің Мәскеуде белгісіз ресейлік агенттермен кездескені, сонымен қатар Salvini-дің де Мәскеуде ресми сапарда болғандығы көрсетілген. Кездесудің мақсаты партияға Ресейден 65 миллион доллар көлемінде заңсыз қаржыландыру ұсыну болды. Бұл мәселе итальяндық билік органдарының Лиганың қаржысын зерттеуінің бір бөлігіне айналды. 2019 жылдың ақпанында итальяндық журнал L'Espresso тағы 3 миллион еуро көлеміндегі қаржыландыру схемасын ашатын зерттеу жариялаған, бұл қаржы Кремльмен байланысты ұйымдар төлеген және дизельдік отын сату ретінде жасырылған. Схемаға Ресей мемлекеттік мүліктік мұнай компаниясы Rosneft 3 миллион долларлық дизельдік отынды итальяндық компанияға сатуы қатысты. Ақша Rosneft-тен Лигаға итальяндық банк Intesa Sanpaolo-ның ресейлік еншілес компаниясы арқылы аударылуы тиіс болған, ал LN-нің федералдық кеңесінің мүшесі Andrea Mascetti осы банк басқармасының мүшесі болды. Ақша алдағы еуропалық сайлау кампаниясын қаржыландыруға арналған деп жоспарланған. Итальяндық билік органдары қазіргі таңда бұл мәселені тергеп отыр. Алайда, M5S пен PD арасындағы сәтті келіссөздерден кейін Conte басқаратын жаңа үкімет құрылды. Лига осылайша оң орталық коалициясының сайлау одақтастарымен бірге оппозицияға қайта оралды. Conte-нің екінші үкіметі құрылғаннан кейін өткен алғашқы сайлау 2019 жылғы Умбрия аймақтық сайлауы болды. Сол орталықтың дәстүрлі бекінісінде Лига 37,0% дауыс жинады, ал оның үміткері Donatella Tesei 57,6% дауыспен президент болып сайланды, бұл сол орталық пен M5S-тің бірлескен тізімінің үміткері Vincenzo Bianconi-ден 20% артық көрсеткішті құрады.

2019 жылғы федералды конгресс

2019 жылдың 21 желтоқсанында өткен федералдық конгресс барысында партияның конституциясына бірнеше маңызды өзгерістер енгізілді, оның ішінде федералдық президенттің өкілеттіктері шектелді, федералдық хатшы мен федералдық кеңестің өкілеттік мерзімі үш жылдан бес жылға дейін ұзартылды, "екі мүшелік" институты енгізілді және федералдық кеңеске партияның символын басқа саяси қозғалыстарға пайдалануға рұқсат беру құқығы берілді. 2020 жылдың тамызында мүшелікке қабылдау кампаниясы аяқталғаннан кейін, сол кезге дейін тек Италияның оңтүстік-орталық бөлігінде ғана өкілдік еткен ЛСП бүкіл Италия бойынша қызметін бастады. Италия мемлекетіне 49 миллион еуро қарызы болғандықтан таратылмаған LN, оның орнына ресми түрде сақталды, ал оның төлқұжаттары бұрынғы белсенділерге табысталды.

Идеология

Партияның идеологиясы саяси федерализм, фискалдық федерализм, регионализм және солтүстік Италия дәстүрлерін қорғаудың үйлесімі болып табылады. Партияның тарихи мақсаты – Италияны федеративтік мемлекетке айналдыру, Паданияға фискалдық федерализм режимімен жиналған салық түсімдерінің көбірек бөлігін қалдыруға мүмкіндік беру. «Лига Норд» арқылы федерализм елдегі маңызды мәселеге айналды. Бұл «Лига Норд» пен көптеген еуропалық аймақтық партиялардың (Оңтүстік Тироль халық партиясы, Баск ұлттық партиясы, Каталонияның республикалық сол жағы, Шотландия ұлттық партиясы, Vlaams Belang және т.б.) арасындағы басты айырмашылық, олар өз аймақтарына арнайы құқықтар беруге баса назар аударады. Партияның бастапқы бағдарламасы «федералистік либертариандық» идеологияны анықтады. Шындығында, партия өзінің тоны мен саясатын жиі өзгертіп, бастапқы либертариандық және әлеуметтік либерализмді әлеуметтік консервативтік көзқараспен алмастырды, антиклерикализмді католик шіркеуін қолдаумен, ал еуропалық интеграцияны айқын еуроскептицизммен ауыстырды және соңында өзінің бастапқы бейбітшілігі мен келісімсіз экологиялық ұстанымының көп бөлігінен бас тартты. Қазіргі кезде «Лига Норд» оңшыл популистік партия ретінде қарастырылады. Партия басшылары «оңшыл» деген атаудан бас тартады, бірақ «популистік» атауды қабылдайды. 2008 жылы Умберто Босси сұхбатында «Лига Норд» «либертариандық, сонымен қатар социалистік» екенін және оның ұнататын оңшыл идеологиясы – азаматтарға салмақ түсірмейтін мемлекеттің либертариандық идеясы бар антистатистикалық идеология екенін түсіндірді. Егер сіздер осы мәселеде келіспейтін болсаңыздар, онда сіздер үшін маңызды мәселе – біздің еліміздегі саяси жағдайдың өзгеруі. «Лига Норд» саяси мәдениеті солтүстік итальяндық мақтаныш немесе тіпті Паданиялық ұлтшылдықтың қоспасы болып табылады, көбінесе кельт мұрасымен мақтанады; оңтүстік итальяндық әдеттерге және Рим билігіне наразылық; Италия Республикасына және әсіресе оның туына сенімсіздік; сондай-ақ еркін нарықты, мемлекетке қарсылықты, глобализмге қарсылықты және сепаратизмді немесе тәуелсіздікті қолдау. Партия антиимпериалистік Ломбард Лигасына және Фридрих I Барбароссаға қарсы соғыстардың батыры Альберто да Джуссаноға (партия символында бейнеленген) тарихи сілтемелермен мақтанады. Бұл тарихи сілтемелер партияның монополияға қарсылығы мен орталықтандыруға қарсылығының негізі болып табылады. «Лига Норд» ұзақ жылдар бойы оңтүстік Италияға қарсы тұрды. Партия мүшелері оңтүстік итальяндықтардың солтүстік итальяндық қалаларға кең ауқымды көшіп келуіне қарсылық білдіріп, оңтүстік итальяндықтарды әлеуметтік жәрдемақыны теріс пайдаланушылар, қылмыскерлер және солтүстік қоғамына зиян келтіретіндер деп стереотиптеуге бейім. Партия мүшелері Италияның экономикалық тоқырауын және Италия экономикасындағы Солтүстік-Оңтүстік теңсіздігін оңтүстік итальяндықтардың білімсіздігі, жалқаулығы немесе қылмыстылығы сияқты жағымсыз сипаттамаларымен байланыстырады. Кейбір LN мүшелері оңтүстік итальяндықтарға қатысты жалпы қорлаушы сөз – «терроне» («жерлік», «аралас») сөзін ашық қолданатыны белгілі. Бір кезде Лига орталық және оңтүстік Италиядағы ұқсас лигалармен бірігуге ұмтылуы мүмкін болғанмен, бұл әрекет сәтті болған жоқ. Партия Италиядағы аймақтық партиялармен, атап айтқанда Оңтүстік Тироль халық партиясымен, Вальдостан одағымен, Трентино-Тироль автономиялық партиясымен, Автономиялар қозғалысымен және Сардиния іс-қимыл партиясымен диалогты жалғастыруда; сондай-ақ оның парламенттік фракциясында оңтүстік өкілдері де бар. Атап айтқанда, Лампедузаның бұрынғы вице-мэрі Анжела Маравентано «Лига Норд» сенаторы болды. Партия енді Еуропалық еркін альянстың мүшесі болмаса да, Еуропаның көптеген аймақтық партияларымен, соның ішінде Каталонияның республикалық сол жағы сияқты солшыл партиялармен байланыста. «Лига Норд» Швейцариядан «Тичино лигасымен» де байланысқа ие.

Барлық нәрсеге қол жеткізу

"Солтүстік Лигасы" өз жеріне автономия мен федерализмді қолдайтын барлық солтүстік итальяндықтарды біріктіруді мақсат етеді. Осы себепті, әсіресе бастапқыда, Боссидің 1982 жылы жаңадан келгендерге айтқан сөзіне сәйкес, партия идеологиялық тұрғыдан көпке толы болды: «Сіздің жасыңыз, мамандығыңыз және саяси көзқарасыңыз маңызды емес, маңыздысы – сіз де, біз де ломбардтықпыз. [ ] Шын мәнінде, ломбардтар ретінде біздің ортақ мақсатымыз бар, ал партиялық бөліністер осы мақсатқа жеткенде маңызсыз болуы керек». Саяси ғалым Роберто Биорчио былай деп жазды: «Умберто Боссидің саяси ұстанымдарына Вальдостандық одақтың жетекшісі Бруно Сальвадоримен болған кездесуі әсер етті [ ]. Сальвадоридің федерализм, халықтардың өзін-өзі анықтау құқығы (мемлекеті жоқ ұлттар деп аталатын) және мәдени критерийлер негізінде, қандық байланыс емес, халыққа жататындығы туралы пікірлері Лиганың болашақ басшысы тарапынан қабылданып алынды». Партияның бастапқы кезеңдерінен бастап сайлаушылардың құрамы сол және оң қанат арасында кең ауқымды болды. Мысалы, 1992 жылғы жалпы сайлауда партия қолдаушыларының 25,4% бұрынғы Христиан-демократтар, 18,5% коммунистер, 12,5% социалистер және 6,6% постфашистік Итальяндық әлеуметтік қозғалыстың бұрынғы сайлаушыларынан құралды. 1996 жылғы Abacus сауалнамасы бойынша LN сайлаушыларының 28,7% орталықшыл, 26,3% оңшыл және 22,1% солшыл екенін көрсетті. Әртүрлі мәселелерде консервативті, орталықшыл және солшыл болып келетін партияны сол-оң спектрінде анықтау қиын. Мысалы, партия либералдық идеяларды, мысалы, реттеуді жеңілдетуді, және жұмысшылардың жалақысы мен зейнелтақымын қорғау сияқты социал-демократиялық ұстанымдарды қолдайды. Себебі «Солтүстік Лигасы» Солтүстіктің барлық азаматтарын біріктіретін «халық партиясы» ретінде либералды консервативті және социал-демократиялық фракцияларды қамтиды. «Солтүстік Лигасын» солтүстік итальяндықтарды, жұмысшы табын немесе шағын буржуазияны капиталдың күшті күштеріне және Оңтүстік Италияға ресурстарды қайта бөлетін Римдегі орталықтандырылған мемлекетке қарсы біріктіретін, әртүрлі топтарды қамтитын құрылым деп қарастыруға болады. Жалпы алғанда, партия әлеуметтік нарықтық экономиканы және христиан-демократиялық партияларға тән басқа да мәселелерді қолдайды және кейбір сарапшылар мен партия мүшелері оны «жаңа еңбек партиясы» деп сипаттайды. «Солтүстік Лигасы» монополияға және элитаға қарсы, халықтық және қатысушы партия болып табылады (ол масондардың қатарына қосылуына рұқсат бермейтін сирек итальяндық саяси партиялардың бірі), Босси «Аньелли, Папа және мафия» деп атаған «мүдделі топтарға» қарсы күреседі. Партия шағын меншікке, шағын және орта бизнеске, мемлекеттік бюрократияға қарсы шағын үкіметке, мемлекеттік қаражатты ысырап етуге, популисттік шығындарға және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шығып, либертариандық популизмді қолдайды. Бұл партияның солтүстікте күшті болуының басты себептері, оның тарихының басында жасырын болғанына және ұлттық БАҚ, теледидар мен газеттерде дұрыс көрсетілмегеніне қарамастан. Бірқатар ғалымдар «Солтүстік Лигасын» оңшыл популисттік, радикалды оңшыл немесе өте оңшыл партияның үлгісі деп санайды, ал кейбіреулері партияның идеологиясын сипаттау үшін радикалды оңшыл терминінің жеткіліксіз екенін айтады. Көптеген бақылаушылардың пікірінше, Маттео Сальвини басшылығымен партия оңға қарай бұрылды, бірақ бұрынғы коммунист Сальвини де, Лука Зая да партияның «оңға да, солға да» жатпайтынын мәлімдеді, ал бұрынғы солшыл Роберт Марони «біз платформамызда оң және сол қанаттың мәселелері мен адамдарын қамтитын үлкен саяси қозғалыспыз» деді.

Платформа және саясат

Партия әдетте әлеуметтік мәселелерде консервативті ұстанымды ұстанады, мысалы, аборт, эвтаназия, эмбриондық сабақты жасушаларды зерттеу, жасанды ұрықтандыру, бір жынысты неке (бірақ «Лос Падания» атты бірлестік бар, онда «Лос» – «еркін сексуалдық бағдар» дегенді білдіреді, ол партиямен байланысты және «Лига Норд» бір кезде бір жынысты некеге қолдау көрсеткен), есірткі қолдану (бірақ бұрын Марко Паннелланың радикалдарымен бірге марихуананы заңдастыруды қолдаған). Дегенмен, партияда Джанкарло Пальярини, Россана Болди, Джованна Бьянки Клеричи және белгілі бір деңгейде Роберто Кастелли сияқты әлеуметтік либералдар да болды. Партия исламды жиі сынап, өзін «жүдей-христиандық құндылықтарды» қорғаушы ретінде көрсетеді. 2018 жылы партия барлық қоғамдық орындарда – порттарда, мектептерде, елшіліктерде және түрмелерде кресттерді міндетті түрде қою туралы ұсыныс жасады, оны орындамаған жағдайда 1000 еуроға дейін айыппұл салынады. «Лига Норд» мемлекеттік басқаруға ұзақ жылдар бойы қарсы болды, соңғы кезде барлық азаматтар үшін 15% бірыңғай салық мөлшерлемесін ұсынды. Бұрын партия FIAT және Alitalia сияқты дағдарысқа тап болған ірі компанияларға мемлекеттік қаржыны тоқтату үшін үгіт жүргізген. Басқа маңызды саясаттарға бордельдердегі проституцияны заңдастыру, реттеу және салық салу, прокурорларды тікелей сайлау, аймақтық сот жүйесі мен Конституциялық сот кіреді. Партияның саяси бағдарламасында қоршаған ортаны қорғау, қоғамдық жасыл аймақтарды қолдау, табиғи парктерін құру, қайта өңдеу және ескірген шатырларды ауылдық жерлерде, әсіресе Венетода салуды тоқтату (немесе реттеу) көзделген. «Лига Норд», сонымен қатар, ауыл шаруашылығы саласында күшті позицияға ие, дәстүрлі тағамдарды қорғауды, гендік модификацияланған организмдерге (ГМО) қарсы шығуды және Ортақ ауыл шаруашылығы саясатының квоталық жүйесін қайта қарауды қолдайды. Бірақ 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан және ислами терроризмнің пайда болуынан кейін Лига «Террорға қарсы соғыстағы» американдық күш-жігерді қолдады, бірақ Ирак соғысы және оның салдарына қатысты американдық саясатқа қатысты бірнеше күмәндіктер білдірді. Лига Израильдің берік жақтасы болып табылады. 2011 жылы партия Италияның Ливиядағы соғысқа қатысуына қарсы болды, ал 2014 жылы Ломбардия және Венеция кәсіпкерлерінің маңызды экономикалық серіктесі және ислами терроризм мен Ирак және Леванттың Ислам мемлекетімен күрестегі ықтимал одақтасы Ресейге қатысты санкцияларға қарсы шықты. Партия кейде антиглобалистік көзқарастарды қабылдады. «Associazione Umanitaria Padana» арқылы «Лига Норд» жергілікті мәдениеттерді, дәстүрлерді және ерекшеліктерді құрметтеуге бағытталған гуманитарлық жобаларға қатысады. Бұл науқандар кедей елдерде немесе соғыс немесе табиғи апаттардан зардап шеккен елдерде жүзеге асырылады. Миссиялар Дарфур, Ирак, Ауғанстан және Кот-д’Ивуарды қамтиды. Қауымдастықты Роберто Кастеллидің әйелі Сара Фумагалли басқарады, ол Меджугорьедегі қажыналық сапардан кейін қайта дінге келген католик.

Федерализм мен сепаратизм

"Солтүстік Лигасының" нақты бағдарламасы алғашқы жылдары нақты болмады, себебі кейбір қарсыластар оның Паданияның бөлінуін қалайтынын айтты, ал кейде ол тек солтүстік аймақтарға автономия сұрағандай көрінді. Лига ақыры федерализмге бекінді, ол тез арада итальяндық саяси партиялардың көпшілігінде талқыға түсетін мәселеге айналды. 1996 жылы партия Паданияның тәуелсіздігін жариялап, ашық сепаратизмге көшті. Партияның конституциясы тиісінше реформаланды және 1-бапта LN-нің негізгі мақсаты "демократиялық жолдармен Паданияның тәуелсіздігіне қол жеткізу және оның тәуелсіз және егеменді федеративтік республика ретінде халықаралық деңгейде мойындалуы" деп жазылған. "Жасыл еріктілер" деп аталатын еріктілер тобы да құрылды, бірақ ол негізінен азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайларды басқарумен айналысты. 1996 жылдың қыркүйегінде Венецияда партия Паданияның тәуелсіздігін бір жақты түрде жариялады, сол кезде Босси Паданияның Тәуелсіздік Декларациясын оқып: "Біз, Падания халқы, Паданияның тәуелсіз және егеменді федеративтік республика екенін салтанатты түрде жариялаймыз. Біз өмірімізді, байлығымызды және қасиетті ар-намысымызды бір-бірімізге уәде етеміз." деді. 2001 жылы Берлусконимен жаңадан одақтасу партияны сепаратизмін жұмсартуға мәжбүр етті, ал Падания Миглио идеяларына негізделген "макро аймақтың" атауына айналды: үш "макро аймаққа" ("Падания", "Этрурия" және "Оңтүстік") және бірнеше автономиялы аймақтарға бөлінген итальяндық федеративтік республика құру. Сонымен қатар, LN-нің еуропалық регионалистік партиялар арасындағы ерекшелігі – оның басты мақсаты ұзақ жылдар бойы Италияны федеративтік мемлекетке айналдыру болды, тек солтүстік аймақтарға арнайы құқықтар мен автономия беруді талап етудің орнына. Ол "Еуропалық супермемлекетке" қарсы және оның орнына "Аймақтар Еуропасын" жақтады. Әсіресе Маттео Сальвинидің басшылығымен және профессор Клаудио Боргидің ықпалымен партия Италияның евродан бас тартуын ұсынды, бірақ бұған партияның бірнеше жетекші тұлғалары, соның ішінде Флавио Тоси қарсы болды. Дегенмен, Роберто Марони партияның еуроскептик емес екенін және "жаңа еуропаизмді" қолдайтынын айтты. 2012 жылы партия белсенділеріне арналған сөйлесінде ол: "Біз Паданияны солтүстік және еуропалық перспективадан қарастыра бастауымыз керек. [ ] Падания жобасы Еуропаға қарсы емес, бұл болашаққа бағытталған жаңа еуропаизм: аймақтар Еуропасы, халықтар Еуропасы, шынайы федеративтік Еуропа." деді.

Заңсыз көші-қон

Партия қылмысқа, заңсыз көші-қонға, әсіресе мұсылман елдерінен келушілерге және терроризмге қатаң қарсы тұрады. Италия мен Еуропаның "христиандық тікелейлігін" қорғау мақсатында мұсылман емес елдерден көші-қонды ынталандыруды қолдайды, партия басшыларының пікірінше, бұл "иудей-христиандық мұраға" негізделуі керек. Партия "ұлтшыл", "ксенофобтық" және "көші-қонға қарсы" деп танылады. 1992 жылы "Le Nouvel Observateur" Лиганы Францияның Ұлттық фронты, Австрияның Бостандық партиясы және Фламанд блогы сияқты Еуропаның оңшыл популистік партияларымен салыстырды, бұл партияның "неофашистермен кез келген байланысты қабылдамайтынын, бірақ ксенофобия, өңірлік мәселелер және қарапайым расизм тақырыптарын пайдаланатынын" айтты. 2002 жылы Расизм мен төзімсіздікке қарсы Еуропалық комиссиясы (ECRI) партияны сынап, "Солтүстік лигасының өкілдері расистік және ксенофобтық насихат таратуда ең белсенді болғанын, бірақ басқа партиялардың мүшелері де ксенофобтық немесе басқа да төзімсіз саяси сөздерді қолданғанын" мәлімдеді. 2006 жылы ECRI "Солтүстік лигасының кейбір мүшелері нәсілшіл және ксенофобтық сөздерді жиі қолдана бастағанын" байқады. Өзін осылай білдіретіндердің көбі жергілікті өкілдер екенін атап өткен ECRI, "ұлттық деңгейде маңызды саяси лауазымдардағы өкілдер де нәсілшіл және ксенофобтық сөздерге жүгінгенін" хабарлады. Мұндай сөздер негізінен Еуропалық Одаққа жатпайтын иммигранттарға, сондай-ақ рома және синти сияқты азшылық топтарына бағытталған. ECRI сондай-ақ "2004 жылдың желтоқсан айында Веронаның алғашқы инстанциясының соты Солтүстік лигасының алты жергілікті өкілін Синти тобын жергілікті уақытша қоныстан қуу мақсатында ұйымдастырылған науқанға байланысты нәсілдік жеккөрушілікке итермелеуде кінәлі деп тапты" деп еске салды. Алайда Кассациялық сот 2007 жылы бұл үкімді жойды. ЛН-нің бірнеше мүшесі заңсыз көшіп келушілерге қарсы қатаң пікір білдіргенімен (Босси 2003 жылы Африкадан келген заңсыз көшіп келушілердің қайықтарына оқ атуды ұсынды, оларды "бинго-бонголар" деп сипаттады; ал Джанкарло Джентилини шетелдіктерді "босаңсыған иммигранттар" деп атады, "оларды қоянша киіндіріп, атып тастау керек" деді), партияның ресми ұстанымы одан салмақты. 2010 жылы Миланда Оңтүстік Америка және Солтүстік Африка иммигранттары арасындағы тәртіпсіздіктерден кейін сұхбат берген ішкі істер министрі Марони интеграция мәселелерін шешу үшін "полициялық мемлекет қажет емес" екенін айтты және "интеграцияның жаңа моделіне" шақырып, "тұруға рұқсаттан, жұмыстан және баспанадан басқа, интеграцияның сәтті болуы үшін бүгінде жетіспейтін қосымша шарттар бар екенін ескеруіміз керек" деді. Босси бұл ұстанымды қолдады. Солтүстік лигасы ксенофобия айыптарын жоққа шығарып, керісінше, солтүстік аймақ дискриминация мен расизмнің құрбаны екенін мәлімдейді. "Солтүстік лигасы" үкіметте болған он бес жылдан астам уақыттан кейін Тревизо провинциясы Италиядағы иммигранттар ең жақсы интеграцияланған жер деп есептелді. Осыған ұқсас жағдай Италияның ең танымал әкімдерінің біріне айналған қатал саясаткер Флавио Тоси басқарған Верона қаласы туралы да айтуға болады. Сонымен қатар, Италиядағы бірінші және жалғыз қара нәсілді әкім Лига мүшесі болып табылады: Сэнди Кейн (анасы итальян, әкесі афроамерикалық) 2009 жылы Виггиу қаласының әкімі болып сайланды. The Independent газетіне берген сұхбатында Кейн Лиганың құрамында расистік немесе ксенофобтық көзқарастарды ұстанатын мүшелер жоқ екенін айтты. Кейін ол 2014 жылы Лигадан шықты. Соңғы кезде Тунис туған, мұсылмандығынан бас тарған Хажер Феззани Мальнатедегі жергілікті үйлестіруші болып тағайындалды; "Италиядағы марокколық әйелдер" қауымдастығының президенті және "Азаттық халқы" партиясының бұрынғы депутаты Суад Сбай партияға қосылды; ең бастысы, Нигерияда туған, партияның көп жылдық мүшесі Тони Ивоби партияның иммиграция бөлімінің басшысы болып тағайындалды ("Тони бір айда заңды иммигранттар үшін Кьенге өмір бойы жасағаннан гөрі көп нәрсе істейді" деді Сальвини баспасөз конференциясында) және 2018 жылғы жалпы сайлаудан кейін Италия сенаторы болып сайланған алғашқы түсті адам атанды.

Халықаралық қатынас

"Северлік лига" бастапқыда Еуропалық еркін альянстың (ЕЭА) мүшесі болды, ал оның алғашқы екі депутаты Франческо Сперони мен Луиджи Моретти төртінші парламенттік сессияда (1989–1994) Еуропалық парламенттегі «Радуга» тобына қосылды. 1994–1997 жылдары ол Еуропалық либералды-демократиялық және реформалық партиясының (ЕЛДР) мүшесі болды, ал «Лига Норд» партиясынан Раймондо Фасса 1999 жылға дейін ЕЛДР тобында отырды. Алтыншы парламенттік сессияда (1999–2004) ол итальяндық радикалдармен бірге Тәуелсіздердің техникалық тобының (ТТТ) құрамына қысқа мерзімге кірді, содан кейін тіркелмегендерге қайта оралды. 2004 жылғы Еуропа Парламенті сайлауынан кейін «Северлік лига» «Тәуелсіздік/Демократия» (Т/Д) тобына, кейіннен «Ұлттардың Еуропасы үшін одаққа» (ҰЕҰ) қосылды. Бұл «Аймақтардың Еуропасын» ұсынатын партия үшін сәйкес келмейтін сияқты көрінеді, бірақ «Северлік лиганың» пікірінше, мемлекеттің «аймақтарын» каталондықтар немесе ломбардтар сияқты «ұлттар» мекендейді. Партия 2006 жылға дейін Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясында Либералдар мен Демократтардың Еуропалық альянсына (ЛДЕА) мүше болды, содан кейін оның мүшелері Еуропалық демократиялық топқа (ЕДТ) қосылды, ол британ консервативтік партиясынан «Біріккен Ресейге» дейін әртүрлі партияларды қамтиды. 2009 жылғы Еуропа Парламенті сайлауынан кейін «Северлік лига» жаңадан құрылған «Еркіндік және демократия Еуропасы» (ЭДД) тобына қосылды. 2014 жылғы Еуропа Парламенті сайлауынан бір жыл өткен соң партия Ұлттар мен бостандық Еуропасы (ҰБЕ) тобының негізін қалаушы мүшесі болды. 2019 жылғы Еуропа Парламенті сайлауынан кейін «Лига Норд» француз Ұлттық Бірлестігі, Дания халық партиясы, Австрияның бостандық партиясы, Эстонияның консервативтік халық партиясы, Финляндия партиясы, Бельгияның Vlaams Belang, Чехияның бостандық және тікелей демократия партиясы және Германия үшін альтернативамен бірлесіп Identity and Democracy (ID) тобын құрды. Еуропалық парламенттік тобынан тыс, Лига испандық Vox, голландтық Демократия форумы, шведтік демократтар, венгрлік Fidesz және поляк «Заң және Әділет» партиясымен байланыстарды күйзелді. 2017 жылдың наурыз айында ЛН «Біріккен Ресей» партиясымен ынтымақтастық протоколына қол қойды. Партия сондай-ақ джихадқа қарсы күресте белсенділік танытып келеді және 2016 жылы «Еуропаны исламдық жаулап алуға» қарсы «Прага декларациясына» «Еуропа бекінісі» тобының құрамында, Pegida қозғалысы және басқа да топтармен бірге қол қойды.

Фракциялар

Партияда дерлік ешқандай ресми фракциялар болмаса да, бірнеше ағымдарды немесе топтарды ажыратуға болады.

Өңірлік және идеологиялық айырмашылықтар

Варезе провинциясынан шыққан қанаты және түпнұсқалық Ломбарда лигасының көп бөлігі (оның ішінде Умберто Босси, Роберто Марони және Марко Форментини) партияның сол қанаты болып саналды, ал Бергамо провинциясынан (әсіресе Роберто Кальдероли) көбінесе консервативті бағытты ұстанды. Шындығында, Босси мен Марони екеуі де саяси спектрдің қанатын сол жақтан бастаған, Италия Коммунистік партиясында, «манифест» қозғалысында, Пролетариаттық Бірлік партиясында, Пролетариаттық Демократияда және «Жасылдар» партиясында белсенділік танытқан. Ломбарда лигасының құрылуына дейін олар орталық-сол және белгілі бір деңгейде әлеуметтік-демократиялық күш ретінде қарастырған. Сол жақтан Италия Социалистік партиясының сол қанатының көп жылдық мүшесі Марко Форментини, сондай-ақ Италия Еңбек Одағының металл жұмысшылары бөлімінің кәсіподақ өкілі, кейін Падания Кәсіподағының (SinPa) жетекшісі Рози Мауро да келді. Құрылғалы бері Лига Венета либералдық, орталық және экономикалық еркіндікке бағытталған ұйым ретінде сипатталды, себебі оның алғашқы басшыларының саяси тәрбиесі мен консервативті сайлау базасы осыған ықпал етті. 1990 жылдардың басында Лига батыс және орталық Ломбардиядағы коммунистер мен социалистерден дауыс жинады, ал партия шығыс Ломбардия мен Венетодағы Христиан Демократиясының орнын басты. Ломбарда лигасына бұрынғы Христиан-демократтар Джанфранко Миглио мен Вито Гнутти сияқты либералды консерваторлар да кірді, ал Италия Тәуелсіздік Күресі кезіндегі социалистік партизан Джованни Мео Зилио Лига Венетаның негізін қалаушылардың бірі болды. Эмилия-Романьяда, солшылдардың бесігінде, партия қатарында көптеген бұрынғы коммунистер бар, ал көптегендері коммунистік тәрбиеде өсті. Алайда, уақыт өте келе партия біртектілену процесіне ұшырады. Марони мен Кальдероли арасында Роберто Кастеллиді қамтитын либералды-орталық қанат, бұрынғы либералдардың айқын тобы (Мануэла Даль Лаго, Даниэле Молгора, Франческо Сперони және т.б.) және «легистилердің» жаңа буыны (Роберто Кота, Джанкарло Джорджитти, Марко Регуццони, Лука Зая және басқалар) болды.

Тақырыпқа бағдарланған топтар

Сондай-ақ, Лигада мәселелерге бағытталған бірнеше топтар бар. Біріншіден, христиан демократтарынан тұратын топ, олардың көпшілігі марқұм Роберто Рончи құрған және қазір Джузеппе Леони басқаратын Падания католиктерімен байланысты. Тағы бір маңызды католик – Массимо Полледри. Көптеген лигашылар католик әлеуметтік іліміне және әлеуметтік нарықтық экономикаға адал. Тәуелсіздікке бағытталған топтың өкілдері барлық басқа фракциялар мен бағыттарды қамтиды, олардың ішінде Боргецио және Франческо Сперони сияқтылар бар. Падания ұлтшылдығының негізін қалаушы Онето және Пальярини де осы топқа жақын болған. Соңында, партияда ауыл шаруашылығымен айналысатын қанат бар, ол әсіресе Оңтүстік Ломбардия, Эмилия-Романья және Венето аймақтарында күшті, және оны фермерлердің кәсіподағы – Cobas del latte, Жер қозғалысы (басшысы Джованни Робусти), сондай-ақ бұрынғы Ауыл шаруашылығы министрі Лука Зая, Солтүстік Эмилия Лигасының жетекшісі Фабио Райнери және Трентинодан шыққан тарихи, бірақ қазіргі уақытта маңыздылығы төмен Ерминьо Босо сияқты саясаткерлер ұсынады.

Коалицияларға қатысты әртүрлі көзқарастар

Римде үкіметте болған жылдары (2001–2006 жж.) партияда коалицияларға қатысты түрлі пікірлер болды: кейбіреулер, Кальдероли мен Кастелли бастаған (Боссидің қолдауымен), оңшыл орталықпен одақты жақтады, ал басқалары, Марони мен Джорджитти арқылы өкілдік етілген, оған онша құлшыныс білдірмеді. Олардың бір бөлігі 2006 жылғы жалпы сайлаудан кейін солшыл орталыққа қосылу мүмкіндігі туралы айтты, олардың жеңіліске ұшырауы анық болды. Бұл идеяның себебі, сол жақтан қолдаусыз Италияны федеративтік мемлекетке айналдыратын конституциялық референдумда жеңіске жетудің одан да қиын болатыны болды. Осыған ұқсас даулар Берлусконидің төртінші үкіметінің кезінде де (2008–2011 жж.) туды. Кальдероли келісімді қайта-қайта қолдаса, Марони Берлускониге онша жылы қарамады және кейде солшыл демократиялық партиямен одақтасу туралы әңгіме қозғады. Кальдеролидің ұстанымын Федерико Бриколо, Кота, Регуццони және, ең бастысы, Босси қолдады, ал Марониге Джорджитти, Сперони, Заия және Тоси қолдау көрсетті. Дегенмен, 2011 жылдан кейін оңшыл орталықпен одақ аймақтық/жергілікті деңгейде (Венето, Пьемонт, Ломбардия және басқа да муниципалитеттерде) жалғасты және «Лега Норд» партиясының сайлау саясатындағы берік қағидаға айналды.

2008-2011 жылдардағы өзгерістер

2008 жылдан бері партияның дәстүрлі аймақтық бөліністерінен өзге, үш топқа бөлінуі күшейді. Біріншісі – «сиқырлы шеңбер» деп аталатын, яғни Боссидің жақын кеңесі, оның ішінде Марко Регуццони, Рози Мауро және Федерико Бриколо есімділер болды. Екіншісі Роберто Кальдеролидің айналасында бірікті, ол «Лига Норд» ұлттық хатшылықтарының ықпалды үйлестірушісі болды, ал оның ең жақын қолдаушылары – Джакомо Стукки мен Давиде Бони. Үшіншісі Роберто Марони басшылығында құрылды, ол Боссиден тәуелсіздік танытып, партияның орталық-оң бағытына сын көзбен қарады. Оның құрамында Джанкарло Джорджитти, Аттилио Фонтана, Маттео Сальвини және Флавио Тоси болды. Венетодағы партия жетекшілері Джан Паоло Гоббо мен Лука Зая Боссиге өте адал болғанымен, «федералды» топтардан тәуелсіздік сақтап, Флавио Тосимен ұзаққа созылған билік күресіне қатысты (Лига Венета#Топтар қараңыз). Corriere della Sera төрт негізгі топты анықтады: «сиқырлы шеңбер», «марониандықтар», «кальдеролиандықтар» және «венециялықтар» (немесе жақсырақ айтқанда, венетистер), ал негізгі тәуелсіздікшілерді ескермеді (Lega Nord#Мақсатқа бағытталған топтар қараңыз). «Лига Норд» ұлттық бөлімшелерінің үшінші ірісі – Солтүстік Пьемонт Лигасының басшысы Роберто Кота Боссиге жақын болды және «сиқырлы шеңберге» кірді, бірақ Пьемонт президенті болып сайланғаннан кейін тәуелсіздікке көшті. Роберто Кастелли мен Франческо Сперони негізгі топтардан бірдей қашықтықта болды. «Марониандықтар» партия қатарындағы мүшелердің арасында кең қолдауға ие болды және барлық аймақтарда, әсіресе Венетода жақсы өкілдік етілді, онда Тоси консервативті либерал болғанына қарамастан Марониге адал болды. Көп жылдар бойы қарама-қарсы болған Марони мен Кальдероли «сиқырлы шеңбердің» Боссиге тигізетін ықпалына қарсы күш біріктірді. 2011 жылғы Понтидадан кейін Мауро мен Регуццони Боссиді Джорджеттиді Ломбардия лигасының басшылығынан шеттетуге көндіруге тырысты, бірақ бұл әрекетке Марони мен Кальдероли қарсы шықты, оларды Кота мен көптеген венециялықтар қолдады. Осы «төңкеріс» әрекеті «сиқырлы шеңберге» қарсы беспрецеденттік қарсылық тудырды: 59 депутаттың 49-ы Регуццониді Палата төрағасы Стуккимен алмастыруды қалады, бірақ Босси статус-квоны сақтап қалды. 2011 жылдың бірінші жартысында Верона, Беллуно және Шығыс Венето провинциялық съездерінде жеңіске жеткеннен кейін «марониандықтар» (кальдеролиандықтардың қолдауымен) Брешия мен Вал Камоникада да «сиқырлы шеңбердің» үміткерлерін үлкен айырмамен жеңді. Қазан айында Босси өзінің туған провинциясы Варезеде қайта сайлаудан қорқып, өзінің кандидатын таңдады, ол дауыс берусіз сайланды деп жарияланды. Егер делегаттар ашық дауыс бергенде, «марониандықтар» жеңіске жетер еді. Бұл партия ішіндегі жанжалдар Боссидің 2012 жылдың ақпанында қайтыс болуымен аяқталды (Lega Nord#Боссиден Марониге қараңыз).

2013-2018 жылдардағы өзгерістер

2013 жылы Сальвини жетекшілікке келгеннен бері партияда әдеттегі аймақтық және идеологиялық жіктер пайда болды, әсіресе Сальвини мен Тоси арасындағы қақтығыс айқын болды. Сальвини популистік көзқарастарды ұстанды, Еуропаға қарсы күресті, формальды түрде сепаратизмді қолдады, ал Тоси өзін орталықшыл саясаткер ретінде көрсетті, Еуропалық интеграцияны жақтады, тәуелсіздік мәселесіне жұмсақ көзқарас танытты және «оңшыл премьер-министрлік сайлауда» қатысу үшін либералдық бағдарламасын ұсынды. 2015 жылдың наурызында «Лига Венета» партиясынан қуылған Тоси, аймақтық партияның венетистік және сепаратистік қанаттарымен бетпе-бет келді, олардың ішінде Заия мен Массимо Битончи жетекші рөлде болды (қараңыз, «Лига Венета»#Фракциялар). Қызығы, бұл венетистер Сальвинидің «италиялық ұлтшылдыққа» қарай бұрылуына қарсылық танытпады. 2014 жылдан бастап Сальвини Оңтүстік және Орталық Италияда, сондай-ақ аралдарда «Сальвинимен бірге» атты қолдаушылар желісін құра бастады, бұл «Лига Норд» партиясының серіктес ұйымы болды. Венециялықтар бұл бастаманы қолдады, бірақ Босси, Марони және Паоло Гримольди (Ломбард Лигасының басшысы) сияқты Ломбардияның маңызды тұлғалары наразылық білдірді. Олар партияның оңға қарай бұрылуын және Оңтүстікке назар аударуын сынап, «Лига Норд» партиясының федералистік және автономиялық идеологиясын қайта жаңғыртуды талап етті. 2017 жылғы жетекшілік сайлауда Сальвини ескі социал-демократиялық дәстүрдегі Ломбардияның Ауыл шаруашылығы министрі Джанни Фаваның қарсылығын оңай жеңді. Фава партияның федералистік/автономиялық/сепаратистік қанатынан өкілдік етті. Фава есірткіге тыйым салуға қарсы болды, бір жынысты жұптардың құқықтарын, Атлантикалық интеграцияны жақтады және «Ұлттық фронтқа» қарсы болды («Бұл Еуропадағы ең консервативті және орталықшыл блоктардың бірі, оның бізге қатысы қандай?»). Ол бір кездегі белсендінің «Паданияны құруды асықтырайық, мен солшылдарға дауыс беруге қайта оралуымды қалаймын» деген сөзін еске алды және «Осылай болған және осылай болуы керек» деді. Франция президенттік сайлауының екінші турында Эммануэль Макрон Марин Ле Пенді жеңгеннен кейін Марони Ле Пенмен жасалған «тактикалық, стратегиялық емес» одақтың аяқталғанын мәлімдеді, өйткені «Ле Пен ұлттық мемлекеттерге қайта оралуды қалайды» және «біз идеологиядан арылған, оң немесе сол жаққа жатпайтын қозғалысымызға оралуымыз керек». Марони «Лига оңшыл емес, Ломбардияда қызыл аймақтар армандаған нәрселерді жасадық, балаларға берілетін жәрдемақыдан бастап әлеуметтік қамтамасыздандыруға дейін. Бұл солшыл саясат. Біз үшін ломбардтар маңызды, оң немесе сол жақ емес». Соңында Сальвинидің солшыл тамырларын еске салып, «осы – бастау» деді және Сальвини де ақыры оның көзқарасын бөлісетінін атап өтті. Партияның бірлігіне одан да үлкен қауіп тудырды, Босси партиядан шығып, Роберто Бернарделлидің «Паданиялық одағымен» баламалы қозғалыс құруы мүмкін екенін мәлімдеді. Сальвини мен Марони арасындағы шиеленіс Маронидің 2018 жылы Ломбардия президенті лауазымына қайта кандидат болмау шешіміне әкелді. Осы орайда Марони «Il Foglio» газетіне берген сұхбатында Сальвиниді қатты сынады, ал Фава да шеттетілді. Босси, партиядан шықпаған, Сальвини оны Варезедегі Сенатқа «Лига Норд» партиясының тізімін басқаруға тағайындады, бірақ бұрынғы «Лига Норд» мүшесі және «Бес Жұлдыз Қозғалысына» өткен Джанлуиджи Парагон, сондай-ақ Бернарделли мен Марко Регуццони құрған «Солтүстік Ұлы» партиясы да қарсылық танытты.

Халықтың қолдауы

"Солтүстік Лигасына" қолдау Паданияның өзінде де әртүрлі және уақыт өте келе өзгеріп отырады, 1996 жылғы жалпы сайлауда ең жоғары дауыс саны 10,1%-ға жетті (По өзенінің солтүстігінде шамамен 25%). Сол жылы Лига Венетода 29,3%, Ломбардияда 25,5%, Фриули-Венеция-Джулияда 23,2%, Пьемонтта 18,2%, Трентино-Альто-Адидже / Юдтиролде 13,2%, Лигурияда 10,2%, Эмилия-Романьяда 7,2%, Тосканада 1,8%, Маркеде 1,5%, Умбрияда 1,0% дауыс жинады. Партия 59 депутат пен 27 сенаторға ие болды (бір мандатты округтерде 39 және 19), солтүстік сайлау округтерінде үштік жарыстармен сипатталатын жеңіске жетуіне көмектесті. Лига Пьедемонтандағы провинциялардың басым бөлігін жеңіп алды, бұл аймақ Альпі тауларының етегінде, Удинеден Кунеоға дейін, Фриули, Венето, Трентино, Ломбардия және Пьемонт аймақтарын қамтиды. Солтүстік Лигасы Венеция Республикасының соңғы кезеңінде және католиктер арасында күшті. 2008 жылғы жалпы сайлауда "Солтүстік Лигасы" ұлттық деңгейде 8,3% дауыс алды, бұл 1996 жылғы көрсеткіштен сәл төмен: Венетода 27,1%, Ломбардияда 21,6%, Фриули-Венеция-Джулияда 13,0%, Пьемонтта 12,6%, Трентино-Альто-Адиджеде 9,4%, Эмилия-Романьяда 7,8%, Лигурияда 6,8%, Маркеде 2,2%, Тосканада 2,0% және Умбрияда 1,7%. 2009 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында "Солтүстік Лигасы" 10,2% дауыс жинады: Венетода 28,4%, Ломбардияда 22,7%, Фриули-Венеция-Джулияда 17,5%, Пьемонтта 15,7%, Трентино-Альто-Адиджеде 9,9%, Эмилия-Романьяда 11,1%, Лигурияда 9,9%, Маркеде 5,5%, Тосканада 4,3% және Умбрияда 3,6%. 2014 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында партия Венетода 15,2%, Ломбардияда 14,6% дауыс жинады. 2010 жылғы аймақтық сайлауда партия Венетода 35,2% дауыс алды, Ломбардияда 26,2%, Пьемонтта 16,7%, Эмилия-Романьяда 13,7%, Лигурияда 10,2%, Маркеде 6,3%, Тосканада 6,5% және Умбрияда 4,3%. 2014-2015 жылғы аймақтық сайлауларда ол Венетода 40,9%, Лигурияда 20,3%, Эмилия-Романьяда 19,4%, Тосканада 16,2%, Умбрияда 14,0% және Маркеде 13,0% дауыс жинады, бұл осы алты аймақтағы ең жақсы нәтижелерді көрсетті. 2013 жылғы жалпы сайлау партия үшін сәтті болмады, ол аз нәтижелерге қол жеткізді, мысалы, Ломбардияда 12,9% және Венетода 10,5%. Бес жылдан кейін партия 2018 жылғы жалпы сайлауда осы уақытқа дейін ең жақсы нәтижелерге қол жеткізді: Италияда 17,4%, Венетода 32,2%, Ломбардияда 28,0%, Трентинода 26,7%, Фриули-Венеция-Джулияда 25,8%, Пьемонтта 22,6%, Умбрияда 20,2%, Лигурияда 19,9%, Эмилия-Романьяда 19,2%, сондай-ақ оңтүстікте елеулі нәтижелер (5-10%). 2019 жылғы Еуропалық Парламент сайлауында партия дауыс үлесін тағы да арттырды: Италияда 34,3%, Венетода 49,9%, Ломбардияда 43,4%, Фриули-Венеция-Джулияда 42,6%, Трентинода 37,7%, Умбрияда 38,2%, Маркеде 38%, Пьемонтта 37,1%, Лигурияда 33,8%, Эмилия-Романьяда 31,5%, Тосканада 31,5%, сондай-ақ Оңтүстік аймақта 15-25%. 1989 жылдан бастап "Солтүстік Лигасының" жалпы (депутаттар палатасы) және Еуропалық Парламент сайлауының нәтижелері төмендегі кестеде көрсетілген.

Италия Парламенті

Депутаттар Палатасы
Сайлау жылы
Дауыс %
Орындықтар
+/−
Лидер
1992
3,395,384 (4-ші)
8.6
–
Умберто Босси
1994
3,235,248 (5-ші)
8.4
62
Умберто Босси
1996
3,776,354 (4-ші)
10.8
58
Умберто Босси
2001
1,464,301 (6-шы)
3.9
28
Умберто Босси
2006
1,749,632 (6-шы)
4.6
2
Умберто Босси
2008
3,024,758 (3-ші)
8.3
32
Умберто Босси
2013
1,390,156 (5-ші)
4.1
42
Роберто Марони
2018
5,698,687 (3-ші)
17.4
104
Маттео Сальвини

Республика Сенаты
Сайлау жылы
Дауыс %
Орындықтар
+/−
Лидер
1992
2,732,461 (4-ші)
8.2
–
Умберто Босси
1994
35
ПЛД-мен
Умберто Босси
1996
3,394,733 (4-ші)
10.4
33
Умберто Босси
2001
10
Умберто Босси
2006
1,530,667 (6-шы)
4.5
4
Умберто Босси
2008
2,644,248 (3-ші)
7.9
13
Умберто Босси
2013
1,328,555 (5-ші)
4.3
8
Роберто Марони
2018
5,321,537 (3-ші)
17.6
40
Маттео Сальвини

Еуропалық Парламент

Еуропалық Парламент Сайлау жылы Дауыс % Орындықтар өзгерісі Лидер 1989 636,242 (9-шы) 1.8 – Умберто Босси 1994 2,162,586 (5-ші) 6.5 4 Умберто Босси 1999 1,395,547 (6-шы) 4.5 2 Умберто Босси 2004 1,613,506 (7-ші) 5.0 – Умберто Босси 2009 3,126,915 (3-ші) 10.2 5 Умберто Босси 2014 1,688,197 (4-ші) 6.2 4 Матео Сальвини 2019 9,175,208 (1-ші) 34.3 24 Матео Сальвини

Облыс бойынша сайлау нәтижесі

Төмендегі кестеде "Лега Норд" партиясының (және оның бұрынғыларының) солтүстік және солтүстік-орталық аймақтардағы сайлау қорытындылары көрсетілген.

Депутаттар палатасы

Жыл Аоста Пьемонт Ломбардия Трентино ST Венето Фриули VG Эмилия Р. Лигурия Тоскана Марке Умбрия ИТАЛИЯ 1992 – 16.3 23.0 8.9 17.8 15.3 9.6 14.3 3.1 1.3 1.1 8.7 1994 17.2 11.4 15.7 7.6 22.1 21.6 16.9 6.4 2.2 – – 8.4 1996 8.1 18.2 25.5 13.2 29.3 23.2 7.2 10.2 1.8 1.5 1.1 10.1 2001 3.9 12.1 3.7 10.2 8.2 3.3 5.9 0.6 0.3 – 3.9 2006 2.0 6.3 11.7 4.5 11.1 7.2 3.9 3.7 1.1 1.0 0.8 4.1 2008 3.1 12.6 21.6 9.4 27.1 13.0 7.8 6.8 2.0 2.2 1.7 8.3 2013 3.3 4.8 12.9 4.2 10.5 6.7 2.6 2.3 0.7 0.7 0.6 4.1 2018 17.5 22.6 28.0 19.2 32.2 25.8 19.2 19.9 17.4 17.3 20.2 17.4

Еуропалық Парламент

Жыл Аоста Пьемонт Ломбардия Трентино ST Венето Фриули VG Эмилия R. Лигурия Тоскана Марке Умбрия ИТАЛИЯ 1989 0.5 2.1 8.1 0.3 1.7 0.5 0.5 1.4 0.2 0.1 0.1 1.8 1994 5.7 11.5 17.7 4.8 15.7 11.2 6.4 8.0 1.6 0.8 0.6 6.6 1999 2.0 7.8 13.1 2.4 10.7 10.1 3.0 3.7 0.6 0.4 0.3 4.5 2004 3.0 8.2 13.8 3.5 14.1 8.5 3.4 4.1 0.8 0.9 0.6 5.0 2009 4.4 15.7 22.7 9.9 28.4 17.5 11.1 9.9 4.3 5.5 3.6 10.2 2014 6.8 7.6 14.6 7.6 15.6 9.3 5.0 5.6 2.6 2.7 2.5 6.2 2019 37.2 37.1 43.4 27.8 49.9 42.6 33.8 33.9 31.5 38.0 38.2 34.3

Өңірлік кеңестер

Жыл Аоста V. Пьемонт Ломбардия S. Тироль Трентино Венето Фриули VG Эмилия R. Лигурия Тоскана Марке Умбрия 1985 – 1.1 0.5 – – 3.7 – 0.4 0.9 0.5 0.6 0.4 1990 – 5.1 18.9 – – 7.2 – 2.9 6.1 0.8 0.2 0.2 1993 7.6 – – 3.0 16.2 – 26.7 – – – – 1995 – 9.9 17.7 – – 16.7 – 3.4 6.6 0.7 0.5 – 1998 3.4 – – 0.9 8.8 – 17.3 – – – – 2000 – 7.6 15.5 – – 12.0 – 2.6 4.3 0.6 – 0.3 2003 – – – 9.3 0.5 – 6.2 – – – – 2005 – 8.5 15.8 – – 14.7 – 4.8 4.7 1.3 0.9 – 2008 – – – 2.1 19.0 – 12.9 – – – – 2010 – 16.7 26.2 – – 35.2 – 13.6 10.2 6.4 6.3 4.3 2013 – 23.2 2.5 6.2 – 8.3 – – – – – 2014 – 7.3 – – – – – 19.4 – – – – 2015 – – – – – 40.9 – – 20.3 16.2 13.0 14.0 2018 17.1 37.1 29.4 11.1 27.1 – 34.9 – – – – 2019 37.1 – – – – – – – – – – 40.9 2020 23.9 – – – – 61.5 – 34.0 17.1 21.8 22.4

Атауы мен белгілері

Италиялық БАҚ Ломбард Лигасының Легнано шайқасындағы легендарлы жауынгері Альберто да Джуссано бейнесін қолданғандықтан LN партиясын "il Carroccio" деп атады, бұл шайқас кезінде қолданылған төрт дөңгелекті соғыс алтарына сілтеме. Кейіннен "Альп күні" Падания ұлтшылдығының символы ретінде таңдалды. Партия Джузеппе Вердидің "Va, pensiero" шығармасын Паданияның "ұлттық" әнұраны деп жариялады.