Кіріспе

1837 - 1838 - 1839

Қаңтар-наурыз

10 қаңтар – Өрт Лондондағы Ллойдтың кофеханасын және Корольдік биржаны қиратады. 11 қаңтар – Нью-Джерси штатының Морристаун қаласында Сэмюэл Морзе, Альфред Вейл және Леонард Гейл Морзедің жаңа өнертабысы – телеграфты алғаш рет көпшілікке демонстрациялайды. 21 қаңтар – Жер бетіндегі ең төмен температура туралы алғашқы хабарлама жасалады, ол Якутск қаласында тіркелген. 23 қаңтар – Румынияның Вранча ауданында 7.5 балдық жер сілкінісі болып, Молдавия мен Валахияда зардап келтіріп, 73 адам қаза табады. 6 ақпан – Бур саяхатшысы Пит Ретиф және оның 60 серігі зулу халқының королі Дигане каСензангахона тарапынан өлтіріледі, Ретиф шартқа қол қоюды тойлауға шақыруды қабылдағаннан кейін, оның әскері жақсы ниет белгісі ретінде қаруларын төмендетіп береді. 17 ақпан – Винен қырғыны: Зулу әскерлері Оңтүстік Африкадағы Винен аумағында 532 воотреккер, хойхой және басуто тайпаларын қырғынға ұшыратады. 24 ақпан – АҚШ өкілдері Вильям Дж. Грейвс (Кентукки штаты) және Джонатан Силли (Мэн штаты) Мэриленд штатының Бладенсбург қаласының жанында 80 метр қашықтықта мылтықпен дуэль өткізеді. Үшінші әрекетте конгрессмен Силли қаза тапты және қан кетуден көз жұмады. 13 наурыз – Жаңбыр мен қардың еруі салдарынан Дунай өзені арнасынан асып, Батыс Венгриядағы ауылдарды шайып кетіп, кейіннен Будапешт қаласына айналатын екі қаланы су басады. 150-ден астам адам суға батып, Еуропа елдері аштық пен аурудың таралуын болдырмау үшін Венгрияға көмекке келеді. 31 наурыз – Чарльз Диккенстің жаңа романы «Николас Никлебидің» бірінші бөлімі Лондонда 20 бөлімдік сериалдың бірінші тарауы ретінде жарық көреді.

шілде-қыркүйек

4 шілде – АҚШ-та президент Мартин Ван Бюрен 12 маусымда заңға қол қойғаннан кейін Айова территориясы ресми түрде құрылды. Айова, 1846 жылғы 28 желтоқсанда штатқа айналатын болса, бұл территорияға сонымен қатар болашақта Миннесота, Солтүстік Дакота және Оңтүстік Дакота штаттарының көп бөлігі де кіреді. Огайо штатының бұрынғы губернаторы Роберт Лукас алғашқы аумақтық губернатор болып қызметке кірісті. 1 тамыз – Ұлыбритания колонияларында барлық құлдар толық босатылды. 6 тамыз – Вестминстер университетінің және Ұлыбританиядағы алғашқы политехникалық институттың іргесі – Лондонның Реджент көшесінде ашылды. 7 қыркүйек – Грейс Дарлинг және оның әкесі Фарн аралдарының жанында «Форфаршир» кемесінен 13 адамды құтқарып алды. 18 қыркүйек – Ричард Кобден «Көмір заңдарына қарсы лиганы» құрды.

Қазан-желтоқсан

1 қазан – Бірінші Карл соғысы – Маелла шайқасы: Молина графы Инфанте Карлос жақтастары жеңіске жетті. 5 қазан – Киллоу қырқыны, Шығыс Техаста ақмекендеушілерге жасалған ең ірі және соңғы американдық шабуыл деп есептеледі. 18 адам қаза тапты немесе тұтқынға алынды. 27 қазан – Миссури губернаторы Лилбурн Боггс, Миссури штатының 44-ші жарлығы арқылы мормондарды мемлекет жауы деп жариялап, діни азшылықты құртуға немесе елден қууға шақырады, нәтижесінде шамамен 10 000 мормон штаттан шығарылды. 3 қараша – «Бомбей Таймс» және «Коммерция журналы» газеттері құрылды (1861 жылы «Таймс оф Индия» деп аталды). 5 қараша – Орталық Америка Федеративтік Республикасы таратылды: Гондурас және Коста-Рика Никарагуаның үлгісімен федерациядан шықты. Сильвен Шарль Вале Алжирде Скикда қаласын құрды. Геррадус Йоханнес Малдер белоктарды ашты, ал Жонс Якоб Берзелиус оларға ат қойды. Фридрих Бессел жұлдызға дейінгі қашықтықты алғаш рет дәл өлшеді. Киелі кітапты сынау: Кристиан Герман Вайс екі дереккөздік гипотезаны ұсынады. Дьюк университеті Солтүстік Каролина штатында құрылды. Б.з.б. V ғасырдағы қоладан жасалған Чатсворт бас тақтасы Смирнадағы Девонширдің 6-шы герцогы Г. П. Борреллден сатып алынды.

Қазан-желтоқсан

6 қазан – Джузеппе Чезаре Абба, итальяндық патриот, жазушы (д. 1910)
8 қазан – Джон Хей, дипломат, Авраам Линкольннің жеке хатшысы, АҚШ-тың 37-ші Мемлекеттік хатшысы (д. 1905)
25 қазан – Жорж Бизе, француз композиторы (д. 1875)
31 қазан – Португалия королі Луис I (д. 1889)
1 қараша – Кедруп Гятсо, 11-ші Далай-лама (д. 1856)
4 қараша – Константин Будиштеану (туған күні 21 қыркүйекте де айтылады), Валахияда туған румыниялық әскери қызметкер және саясаткер (д. 1911)
7 қараша – Огюст Вильярс де Л’Иль Адам, француз жазушысы (д. 1889)
8 қараша – Руфус В. Пекхэм, АҚШ Жоғарғы Сотының төрешісі (д. 1909)
13 қараша – Джозеф Ф. Смит, Латын Америкасы Иса Мәсіх шіркеуінің 6-шы президенті (д. 1918)
17 қараша – Сэр Лэмбтон Лорейн, 11-ші баронет, британдық теңіз офицері (д. 1917)
20 қараша – Хедвиг Раа Винтерхельм, скандинавиялық актер (д. 1907)
23 қараша – Стефанос Скулудис, Грекияның 34-ші премьер-министрі (д. 1928)
3 желтоқсан – Кливленд Аббе, американдық метеоролог (д. 1916)
3 желтоқсан – Октавия Хилл, британдық әлеуметтік реформатор (д. 1912)
19 желтоқсан – Даринка Петрович, Черногорияның ханшайымы (д. 1892)
20 желтоқсан – Эдвин Абботт Абботт, ағылшын дінтанушысы, жазушы (д. 1926)
30 желтоқсан – Эмиль Лубе, Францияның 8-ші президенті (д. 1929)

Күні белгісіз

Жамал әл-Дин әл-Афгани, ислам мұғалімі, жазушы (1897 ж. қайтыс болды)
Бас Ривз, американдық құқық қорғаушы және АҚШ-тың алғашқы қара нәсілді маршалы (1910 ж. қайтыс болды)

Қаңтар - маусым

3 қаңтар – Максимилиан, Саксонияның мұрагерлік ханзадасы (т. 1759)
5 қаңтар – Энтони Ван Эгмонд, 1837 жылғы Жоғарғы Канада көтерілісінің жетекшісі (түрмеде қайтыс болды) (т. 1778)
12 қаңтар – Джошуа Хамфрис, американдық кеме жасаушы (т. 1751)
13 қаңтар – Джон Скотт, 1-ші Эльдон графы, Ұлыбританияның лорд-канцлері (т. 1751)
21 ақпан – Сильвестр де Саси, француз тіл білгірі (т. 1758)
24 ақпан – Кристоф Иоганн фон Медем, неміс сарай адамы (т. 1763)
7 наурыз – Роберт Таунсенд (жасырын агент), американдық Culper Spy Ring мүшесі (т. 1753)
13 наурыз – Poul Мартин Мюллер, даниялық философ (т. 1794)
16 наурыз – Натаниел Боудич, американдық математик (т. 1773)
23 наурыз – Майкл Анкарсвард, швед саясаткері (т. 1742)
3 сәуір – Франсуа Карло Антомарки, француз дәрігері (т. 1780)
6 сәуір – Хосе Бонифасио де Андрада э Сильва, Бразилия мемлекет қайраткері, табиғат зерттеушісі (т. 1763)
9 сәуір – Пит Уис, Вуртректер көшбасшысы (шайқаста) (т. 1797)
Мамыр – Франсиско Гомес, Сальвадор президенті (т. 1796)
17 мамыр – Шарль Морис де Талейран Перигор, француз саясаткері (т. 1754)
19 мамыр – Ричард Хоэр, ағылшын археологы (т. 1758)
23 мамыр – Ян Виллем Янссенс, Голланд Шығыс Индиясының генерал-губернаторы (т. 1762)
4 маусым – Томас Ханкорн, Уэльс англикан дін қызметкері және сот өкілі (т. 1752)
14 маусым – Максимилиан фон Монтгелас, Бавария мемлекет қайраткері (т. 1759)

Шілде-желтоқсан

19 шілде – Christmas Evans, Уэльстік уағыздаушы (ту. 1766)
1 тамыз – John Rodgers, американдық теңіз офицері (ту. 1772)
17 тамыз – Lorenzo Da Ponte, Моцарт үшін либретто жазған автор (ту. 1749)
21 тамыз – Adelbert von Chamisso, неміс жазушысы (ту. 1781)
1 қыркүйек – William Clark, американдық саяхатшы (ту. 1770)
15 қыркүйек – Alexandra Branitskaya, орыс саяси белсендісі, сарайдағы қызметкер және кәсіпкер (ту. 1754)
18 қыркүйек – Robert Smith, 1-ші барон Carrington (ту. 1752)
27 қыркүйек – Bernard Courtois, француз химигі (ту. 1777)
1 қазан – Charles Tennant, шотланд химигі, өнеркәсіпші (ту. 1768)
3 қазан – Black Hawk, Саук үндістерінің басшысы, өмірбаян жазушы (ту. 1767)
5 қазан – Pauline Léon, француз феминисі, радикал (ту. 1768)
7 қараша – Anne Grant, шотланд ақыны (ту. 1755)
21 қараша – Georges Mouton, Лобау графы, Франция маршалы (ту. 1770)
12 желтоқсан – Elisha Clark, американдық саясаткер (ту. 1752)
20 желтоқсан – Hégésippe Moreau, француз жазушысы және ақыны (ту. 1810)