Кіріспе
Австралиялық саясаткер сэр Уолтер Хартвелл Джеймс (1863 жылдың 29 наурызы – 1943 жылдың 3 қаңтары) – Батыс Австралияның бесінші премьер-министрі және федерациялық қозғалысты ынталы қолдаушысы болған.
Sir Walter Hartwell James , (29 March 1863 – 3 January 1943) was the fifth Premier of Western Australia and an ardent supporter of the federation movement.
Бастапқы өмірі
Джеймс сол кездегі Батыс Австралиядағы британдық колонияда, Перт қаласында дүниеге келген. Ол Перт ұлдар мектебінде, кейін Перт орта мектебінде (қазіргі Хейл мектебінде) білім алған. Әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы заң шығарушы кеңестің мүшесі Джордж Рэнделлге қайта үйленді. Осылайша Джеймс, кейін Батыс Австралия құрама командасы үшін крикет ойнаған Эрнест Рэнделлдің әкесі болды. Жастық шағында Джеймс Пилбарадағы Де Грей станциясында жакару болып жұмыс істеді, бірақ 1883 жылы Пилбараға жол тартқанда Ротнест аралының жанында кемесі құлап, заңгерлік мансабына көшті. Ол 1883 жылы Джордж Ликке шәкірт болды және 1888 жылы Батыс Австралия адвокатурасына қабылданды. Содан кейін ол Ликпен серіктес болды. Джеймс сондай-ақ Батыс Австралия футбол қауымдастығының «Роверс» футбол клубында футбол ойнады, ал кейін қауымдастықтың хатшысы қызметін атқарды. 1892 жылдың 21 маусымында ол Элеонора Мари Гвенфрид Хирдерге үйленді.
Саяси мансап
1890 жылдан 1896 жылға дейін Джеймс Перт қалалық кеңесінде Орталық округтің өкілі болды. 1894 жылы ол Шығыс Перт сайлау округына Заңнамалық жиналысқа сайланды. Джеймс Заңнамалық жиналыста тәуелсіз депутат ретінде отырды және Джон Форрест үкіметінің тұрақты қарсыласы болды. Ол әлеуметтік реформаның жақтаушысы болды, ұзақ жылдар бойы әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті және міндетті, тегін, діни сипатсыз білім беру жүйесін құруға белсенді қатысты. Ол либералдық идеалдарды ұстанатын реформалық ұйым – Батыс Австралия Либералдық қауымдастығының белсенді мүшесі болды. Джеймс федерацияны ынтамен қолдады және Джордж Лик пен Джеймс Гардинермен бірге Батыс Австралияның Федерацияның құрылтайшы мүшесі болуы үшін күшті науқан жүргізді. Ол 1897 және 1898 жылдардағы Федералдық конвенцияларға Батыс Австралия делегациясының құрамына кірді, бірақ дауыс берудің төрттен үш бөлігін қатыстырмады, бұл барлық делегаттардың арасындағы ең нашар көрсеткіш болды. 1898 жылдың мамыр айында ол Федералдық лиганы құруға көмектесті, ал сол айда Эдмунд Бартон Джеймске Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы федерация жөніндегі референдумдағы «Иә» науқанына қосқан «жомарт үлесі» үшін алғыс айтты. 1901 жылдың 28 маусымында Джеймс бірінші Лик үкіметінде портфелі жоқ министр болып тағайындалды. 1902 жылы ол Корольдік кеңесінің адвокаты (KC) атанды. 1902 жылдың соңында Лик қайтыс болғаннан кейін, «Nutty» Джеймс, осы есіммен танымал болған, 1 шілдеде Премьер-министр және Бас прокурор болып тағайындалды. Премьер-министр ретінде Джеймс штаттың мүддесі үшін белсенді Орталық үкіметке қарсы күресті. Ол сондай-ақ реформалық үкіметке жетекшілік етті; оның жетістіктеріне кәсіби одақтарды заңдастыру, жұмыс істеуге байланысты жарақаттар үшін алғашқы өтемақы, күшті төрелік заң және қазіргі Парламент үйін ашу кірді. Джеймс сондай-ақ сайлау құқығын реформалауға тырысты, бірақ сәтті болмады; ол тек көп дауыс беруді жоюға және Алтын далалардың өкілдігін арттыруға қол жеткізді. Бұл өзгерістер оның құлдырауына себеп болды, өйткені олар 1904 жылдың 28 маусымындағы сайлауда Еңбек партиясының күшті қолдауына ықпал еткен болуы мүмкін, содан кейін Джеймс 1904 жылдың 10 тамызында Парламент келесі отырысында жеңіліске ұшырады.
Саяси мансаптан кейінгі өмір
1904 жылы 22 қыркүйекте Джеймс Лондондағы Батыс Австралияның Бас агенті қызметіне тағайындалу үшін парламенттен кетті. 1907 жылы 28 маусымда ол рыцарьдық атаққа ие болды. Лондоннан Пертке оралғаннан кейін ол заңгерлік тәжірибесіне толыққанды берілді және адвокаттар қатарындағы жетекші тұлға ретінде танылды. 1910 жылы ол Beverley сайлау округінен сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Джеймс WACA-дағы Шығыс Перт крикет клубымен (қазіргі Перт крикет клубы) байланыста болды және 1908 жылдан 1910 жылға дейін клуб президенті қызметін екі маусым бойы атқарды. 1909 жылы Джеймс Перт қаласында университет ашу мәселесін зерттеу үшін тағайындалған Корольдік комиссияға мүше болды. Батыс Австралия университеті құрылғанда, ол оның негісқалаушыларының бірі атанды. Ол университетке көп жыл бойы қызмет етті, 19 тамыз 1929 жылы проканцлер, ал 17 наурыз 1930 жылы канцлер болып сайланды және 1936 жылы зейнетке шықты. 1931 жылы Джеймс KCMG орденімен марапатталды. 1932 жылы ол Премьер-министр Джеймс Митчеллдің Батыс Австралияның вице-губернаторы болу ұсынысын қабылдамады. 1936 жылы ол құрметті заң докторы дәрежесін алды. 1943 жылғы 3 қаңтарда қайтыс болды және Караккатта зиратында жерленді.