Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне үнді білім беру жүйесі
Ancient Indian education system
Гуркул немесе гурукулам – көне Үндістандағы білім беру жүйесінің бір түрі. Шішьялар (оқушылар немесе шәкірттер) гурумен бірге немесе жақын жерде, бір үйде белгілі бір уақыт бойы тұрып, одан білім алады және тәрбиеленеді. Дәстүр бойынша, «гуру» сөзі шектеулі қолданыста болады және көбінесе жеке ұстаздарға емес, ал гурдвара институты монахтық емес, әлеуметтік рөл атқарады. «Гурукула» сөзі санскрит тіліндегі «гуру» («ұстаз» немесе «остаз») және «каула» («отбасы» немесе «үй») сөздерінің бірігуінен пайда болған. Бұл термин бүгінде заманауи гурулар басқаратын тұрғын монастырлар немесе мектептерді де білдіреді. Бұл терминнің дұрыс көпше түрі – гурукулам, бірақ «гурукулс» сөзі ағылшын және басқа да еуропа тілдерінде де қолданылады. Оқушылар гурудан білім алып, оның күнделікті өміріне, соның ішінде қарапайым шаруашылық жұмыстарын атқаруға көмектеседі. Алайда, кейбір ғалымдар бұл іс-әрекеттердің қарапайым емес, оқушылардың өзін-өзі тәртіпке келтіруіне өте маңызды бөлігі екенін айтады. Әдетте, гуру өзімен білім алатын шишьядан ешқандай төлем қабылдамайды, себебі гуру мен шишья арасындағы қарым-қатынас өте қасиетті саналады. Білімін аяқтағаннан кейін шишья гурукулдан кетер алдында гуруға даксина сыйлайды. Бхригу Валли (Брахман туралы әңгіме) Гуру Варунидің гурукуласында өткен деп есептеледі. Ведалық ой-санаты барлық адамдарды 8 жасқа дейін, ең болмағанда 12 жасқа дейін гурукулаға (қасиетті жол) қабылдауды ұсынады. Бастаудан бастап 25 жасқа дейін барлық адамдар студент болып, үйленбеуге және бойдақ болуға міндетті. Гуркуламдар халықтан жиналған сыйлықтар есебінен қаржыландырылатын. Бұдан кейін көптеген Ведалық ойлар пайда болды, осылайша гурукул мемлекеттік мектеп орталықтарының ең алғашқы нысандарының біріне айналды.
A gurukul or gurukulam is a type of education system in ancient India with shishya ('students' or 'disciples') living near or with the guru in the same house for a period of time where they learn and get educated by their guru. Tradition by contrast, the word Guru has a very restricted use and not generally applied to individual teachers, while the institution of Gurdwara has a major social role instead of a monastic one.) The word gurukula is a combination of the Sanskrit words guru ('teacher' or 'master') and [[Kaula (Hinduism) ('family' or 'home'). The term is also used today to refer to residential monasteries or schools operated by modern gurus. The proper plural of the term is gurukulam, though gurukuls is also used in English and some other European languages. The students learn from the guru and help the guru in his everyday life, including carrying out of mundane daily household chores. However, some scholars suggest that the activities are not mundane and very essential part of the education to inculcate self discipline among students. Typically, a guru does not receive or accept any fees from the shishya studying with him as the relationship between a guru and the shishya is considered very sacred. At the end of one's education, a shishya offers the guru dakshina before leaving the gurukul. The Bhrigu Valli (a discourse on the Brahman) is said to have taken place in Guru Varuni's gurukula. The vedic school of thought prescribes the gurukula (sacred rite of passage) to all individuals before the age of 8 at least by 12. From initiation until the age of 25 all individuals are prescribed to be students and to remain unmarried, a celibate. Gurukulam were supported by public donations. This was followed by the many following Vedic thoughts making gurukul one of the earliest forms of public school centres.
18 ғасыр және отарлау кезеңі
Дхрампал колониялық дәуірге дейінгі Үндістанның білім беру жүйесі туралы түсінікті өзгертуде маңызды рөл атқарды. Оның он жылға жуық уақыт бойы қарқынды жүргізілген, жаңашыл тарихи зерттеулері Бомбей, Бенгал және Мадрас президенттіктерінде, сондай-ақ Пенджабтағы жергілікті білім беру мекемелерінің кең таралуын көрсететін, британдық әкімшілердің көптеген ертегі баяндамаларынан алынған деректерді ұсынады. Бұл мекемелер күрделі оқу бағдарламаларын оқытып, 6-15 жас аралығындағы балалардың шамамен 30 пайызы күн сайын мектепке қатысқан.
Dharampal was instrumental in changing the understanding of pre colonial Indian education system. His pioneering historical research, conducted intensively over a decade, provides evidence from extensive early British administrators’ reports of the widespread prevalence of indigenous educational institutions in Bombay, Bengal and Madras Presidencies as well as in the Punjab, teaching a sophisticated curriculum, with daily school attendance by about 30% of children aged 6–15.
Жүйені қайта құру
Колониялық дәуірде бұл жүйе Үндістанда күрт құлдырауға ұшырады. Даянанда Сарасвати, Ария Самаджының негізін қалаушы және Свами Шраддананд, қазіргі заманғы гурукул жүйесінің алғашқы бастаушылары болды, олар 1886 жылы бүкіл елге таралған Даянанд Англо-Ведалық мемлекеттік мектептері мен университеттерін құрды. 1948 жылы Шастриджи Махарадж Шри Дхарамживан дас Свами осы жолды жалғастырып, Үндістанның Гуджарат штатындағы Раджкот қаласында алғашқы Сваминараян гурукулін ашты. Соңғы жылдары дәстүрді сақтау ниетімен Үндістанда да, шетелде де бірнеше гурукул ашылды. Қазірге дейін Үндістанда түрлі гурукулдар бар, және зерттеушілер осы институттар арқылы жүйенің тиімділігін зерттеп жатыр. 1990 жылы Шри Шри Анандамуртижи Ананда Марга гурукулін құрды, оның бас кеңсесі Батыс Бенгалия штатының Пурулия ауданындағы Ананданагар қаласында орналасқан. {www.gurukul.edu} Ол Ачарья Шамбушивананда Авадхутаны кулапати (канцлер) етіп тағайындады және "неогуманистік білімді" бүкіл әлемге тарату үшін негізгі құрылымды құрды.
By the colonial era, the system was on a steep decline in India. Dayananda Saraswati, the founder of Arya Samaj and Swami Shraddhanand, were the pioneers of the modern gurukul system, who in 1886 founded now widespread Dayanand Anglo Vedic Public Schools and Universities. In 1948, Shastriji Maharaj Shree Dharamjivan das Swami followed suit and initiated first Swaminarayan gurukul in Rajkot in Gujarat state of India. Recently, several gurukulam have opened up in India as well as overseas with a desire to uphold tradition. Various gurukulas still exist in India, and researchers have been studying the effectiveness of the system through those institutions. In 1990, Shrii Shrii Anandamurtiji founded Ananda Marga gurukul with its headquarters at Anandanagar, Dist Purulia, West Bengal, India and its branches all over the globe. {www. gurukul. edu} He nominated Acharya Shambhushivananda Avadhuta as its kulapati (chancellor) and formed a skeletal structure for spreading "neohumanist education" all over the globe.
Үндістаннан
Гуркуламдық білім беру жүйесі Үндістанның шегінен тыс жерлерде де бар. Олар гурукул деп белгілі.
The gurukulam system of education is available outside of India as well. They are known as gurukul.
Бельгияда
Антверпендегі джайнистік мәдениет орталығында 8-ден 16 жасқа дейінгі балалар Веда математикасы, өнер, музыка, сондай-ақ Веда астрологиясы, Джиотиш, санскрит және йоганы оқиды. Балалар дәстүрлі мектептердегі демалыс уақытында, қазан/қараша айларында бір апта, Пасха демалысында 2 апта және жазғы демалыста 1 ай осы гурукулда қатысады.
At the Jain Culture Center of Antwerp, children between the ages of 8 till 16 study Vedic mathematics, Art, Music, as well as Vedic Astrology, Jyotishi, Sanskrit and Yoga. Children participate in this gurukul during holiday times at the traditional schools, for a week in October / November, 2 weeks during Easter break, and 1 month during summer break.