Жанар тау әрекетінен туындаған жер бетінің баяу қозғалысы – брадисейзм. Магма камерасының толуы/босауы, жер сілкінісі себебі. Кампания Флегрей аймағы мысал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вулкандық белсенділікке байланысты Жер бетінің қозғалысы
Motion of Earth's surface caused by volcanic activity
Брадисейзм – жер асты магма камерасының толуы немесе босауы, әсіресе вулкандық кальдераларда, гидротермалдық белсенділік салдарынан Жер бетінің бір бөлігінің біртіндеп көтерілуі (оң брадисейзм) немесе төмендеуі (теріс брадисейзм). Ол ұзақ жылдар бойы, тіпті мыңдаған жылдар бойы жарылыстар арасында сақталуы мүмкін, ал әр көтерілу оқиғасы көбінесе мыңдаған шағын және орташа жер сілкіністерімен бірге жүреді. Бұл сөз ежелгі грек тіліндегі βραδύς (bradús) – «баяу» және σεισμός (seismós) – «қозғалыс» деген сөздерден құрастырылған, және 1883 жылы Артуро Иссель бұл терминді ойлап тапқан.
Bradyseism is the gradual uplift (positive bradyseism) or descent (negative bradyseism) of part of the Earth's surface caused by the filling or emptying of an underground magma chamber or hydrothermal activity, particularly in volcanic calderas. It can persist for millennia in between eruptions and each uplift event is normally accompanied by thousands of small to moderate earthquakes. The word derives from the ancient Greek words βραδύς bradús, meaning "slow", and σεισμός seismós meaning "movement", and was coined by Arturo Issel in 1883.
Флегрей даласы
Неапольдің жанындағы Флегрей далалары (Кампи Флегрей) аймағы – құлаған кальдера, яғни бірнеше жанартаулық құрылымдардың қалыптасуынан пайда болған жанартаулық аймақ. Оның ішінде фумаролдарымен әйгітлі Солфатара жанартауы бар. Кампи Флегрей аймағы ерекше брадисейсмикалық көтерілу және шөгу құбылыстарымен танымал. Бұл кальдераның ісінуі мен керілуі, оның теңіз жағасында орналасқандығы және аймақтағы ұзақ жылдар бойы адамдар қоныстануы мен құрылыс жұмыстарының тарихының нәтижесінде жақсы құжатталған. Атап айтқанда, Поццуоли қаласында Поццуолидің римдік мацелумы орналасқан, онда үш мәрмәр бағананың бетінде тесіктер немесе гастрохеолиттердің іздері – теңіздің литофага моллюскалары жасаған саңылаулар көрінеді. Бұл саңылаулар бағаналардың 7 метрге дейін биіктігінде кездеседі, бұл аймақтағы брадисейзм жерді кем дегенде осы тереңдікке дейін теңіз астына түсіргенін, содан кейін оны қайта көтергенін көрсетеді. Жақында, 1968 және 1972 жылдар аралығында Кампи Флегрей аймағында оң брадисейзм эпизоды тіркеліп, 1,7 метрге көтерілді. 1982 және 1984 жылдар аралығында тағы да 1,8 метрге көтерілді. Бұл сол кезеңдегі 4 км тереңдікте болған жер сілкінісінің сериясымен байланысты болды, нәтижесінде жақын арада жанартаудың атқылау қаупіне байланысты 30 000 адам эвакуацияланды.
The area of Phlegraean Fields (Campi Flegrei), near Naples, is a collapsed caldera, namely a volcanic area formed by several volcanic edifices, which includes the Solfatara volcano, well known for its fumaroles. The Campi Flegrei area is especially noted for bradyseismic uplift and subsidence. The inflation and deflation of this caldera is especially well documented due to its seaside location and a long history of habitation and construction in the area. In particular, the town of Pozzuoli features the Roman Macellum of Pozzuoli in which three marble columns show bands of boreholes or Gastrochaenolites left by marine Lithophaga molluscs. These occur up to 7 metres up the columns, showing how bradyseism in the area lowered the land to at least this depth under the sea and subsequently raised it again. More recently, between 1968 and 1972, the Campi Flegrei area suffered an episode of positive bradyseism and rose by 1.7 metres. Another rise of 1.8 metres occurred between 1982 and 1984. This correlated with a shallow (4 km deep) earthquake swarm during the same period, which led to the evacuation of 30,000 people due to the perceived risk of imminent eruption.